Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Klimaat informatie over Antarctica

Inleiding
Antarctica is het meest afgelegen continent op deze planeet. Het is hier koud, behoorlijk winderig, droog en de hele winter donker. Toch trekken jaarlijks tienduizend toeristen naar dit continent, dat drie keer zo groot is dan Europa. In de zomer leven er 4000 personen en 's winters daalt dit tot 1000. Antarctica vertegenwoordigt 10% van het land op onze planeet en bestaat uit 14,2 miljoen vierkante kilometer wildernis. Een ijskap bedekt voor 98 procent Antarctica. In deze ijskap zit 70 procent van het zoete water in de wereld. Het overige deel van het landschap bestaat uit rotsblokken.

Kaart van AntarcticaGeografie

Antarctica ligt gemiddeld 2250 meter boven de zeespiegel. Het hoogste punt is het Vinson Massif
(4897 meter) dat deel uitmaakt van de Ellsworth Mountains.
Het continent wordt onderverdeeld in drie gedeeltes. Zo is er 'het schiereiland' aan de kant van Zuid-Amerika en wordt de rest verdeeld in Oost-Antarctica en West-Antarctica.

Deze twee gedeeltes worden gescheiden door de Transantarctic Mountains. Dit is een van de grootste bergketens ter wereld en strekt zich uit over een afstand van 4800 kilometer. De bergketen loopt van Victoria Land langs de Rosszee tot Coats Land aan de Weddellzee.

Oost-Antarctica bestaat uit een hoog plateau overdekt met ijs. West-Antarctica is een archipel van bergachtige eilanden en ook bedekt met een ijskap. De ijskap is gemiddeld 2300 meter dik. In Antarctica komt ook vulkanisme voor. De bekendste actieve vulkaan is Mount Erebus op Ross Island.

Lake Vostok
Bijna 4 kilometer onder de ijskap van Antarctica ligt het raadselachtige Lake Vostok, waarvan het bestaan pas in 1996 werd bevestigd. Het zoetwatermeer, 250 km lang, 40 km breed en 400 meter diep, verkeert al 35 miljoen jaar in volledig isolement.

 

Antarctica wordt omgeven door drie oceanen. Tussen 50° en 60° zuiderbreedte ligt de Antarctische Convergentie. Dit is een gordel water van ongeveer 40 kilometer breed waar de koude, noordwaarts gerichte stromingen onder de warmere, circulerende stromingen zinken.

 

69_aq_af_94_18.jpgDe Antarctische Convergentie vormt de natuurlijke begrenzing van het zuidpoolgebied. De interactie die hier plaatsvindt met de zee, zijn sturend voor zeestromen in de wereld en daarmee een groot deel van het klimaat.

Het Antarctische schiereiland ligt op twee dagen varen van Zuid-Amerika. Het schiereiland kent relatief zachte weersomstandigheden. Dit zachte klimaat zorgt voor een dierenrijk dat zijn voedsel uit zee haalt. De meeste dieren leven op de kust. Zeevogels, pinguïns, robben en walvissen komen het meest voor op Antarctica.

Op de zuidpool (90 graden Zuiderbreedte) gaat de zon op 21 maart onder om zich niet meer te laten zien voor 23 september. Aan de rand van het continent duurt deze donkere periode van 1 mei tot 23 juli.

Klimaat
Antarctica heeft een poolklimaat. De temperatuur daalt tot extreem lage waardes. Dit is afhankelijk van de hoogte, de zuiderbreedte en de afstand tot de zee. Oost Antarctica is doorgaans kouder dan West Antarctica. Dit komt omdat Oost Antarctica hoger en groter is. Het Antarctisch Schiereiland heeft het meest gematigde klimaat met hogere temperaturen in januari. De ijskap van het zuidpoolgebied kaatst het weinige zonlicht flink terug, zodat weinig warmte wordt opgenomen.

69_aq_an_st.gifTemperatuur

Aan de kust zijn de temperaturen aanmerkelijk hoger, dan landinwaarts. In de winter is het hier -15 tot -30 graden en in de zomer -5 tot +5 graden. Het Antarctisch Schiereiland, dat op een vergelijkbare hoogte ligt als Noorwegen, heeft de grootste kans op deze 'hoge' temperaturen.

Op het polaire plateau in Oost Antarctica schommelt de temperatuur tussen de -40 en -80 graden. Gemiddeld is het hier -49 graden. De laagste temperatuur op dit continent is uiteraard tevens een wereldrecord.

Op 21 juli 1983 werd het in Vostok -89,4 graden. Opmerkelijk is dat dit niet precies op de geografische Zuidpool is geregistreerd, maar elders. De hoogte speelt hier een belangrijke rol. De windchilltemperatuur kan zakken tot -100 graden.

De hoogste temperatuur van Antarctica werd bereikt in de Dry Vallys, een uitzonderlijk door hoge bergen omgeven ijsvrij gebied. Op 5 januari 1974 werd daar op het Nieuw Zeelandse Vanda Station een temperatuur van +15 graden gemeten. Op de Zuidpool zelf werd het op 27 december 1978 enorm warm. De temperatuur steeg toen naar -13,6 graden.

Uit Weereldnieuws van 26 januari 2002.
Hittegolf op Antarctica
Antarctica beleeft een 'hittegolf'. De afgelopen zomermaanden werden piekwaarden gemeten tot 7,5 graden Celsius. Het is de warmste zomer sinds het einde van de jaren vijftig. De warmte brengt wetenschappers in de problemen omdat het ijs van hun start- en landingsbanen papperig is geworden.

De Nieuw Zeelandse basis Scott Base en McMurdo Station (Verenigde Staten) dreigen onbereikbaar te worden. De 'droge valleien', op 100 kilometer van Scott Base, zijn door overvloedig smeltwater van gletsjers vochtige valleien met meren en rivieren geworden.

Ook het zuidpoolstation Amundsen-Scott op 90 graden zuiderbreedte was warm. Voor het eerst in 17 jaar was het 'slechts' -18 graden.

 

69_aq_raymond.jpgWind
Antarctica staat bekend om de wind. Zomers waait een rustige windkracht 3. Maar soms neemt de wind toe tot snelheden van 320 kilometer per uur. Dit is vergelijkbaar met een categorie 5 orkaan, een van de zwaarste orkaantype die we kennen en die elk jaar maar een paar keer voorkomt. Deze wind wordt veroorzaakt doordat van de hogere plateau's, koude zware lucht omlaag valt naar de kustlijn.

De zwaartekracht is een belangrijke aanjager van deze wind. De wind waait vrijwel altijd van de zuidpool af naar zee. Soms weet een passerende depressie aan de kust het windveld te veranderen, maar doorgaans waait een koude aflandige wind.

Overige verschijnselen
Een ander Antarctisch verschijnsel zijn de whiteouts. De orkaanwinden zorgen voor dit typisch Antarctisch verschijnsel. Kleine sneeuwdeeltjes worden meegenomen en verplaatst. Het gevolg is dat het zicht minder is dan één meter.

Wanneer er geen schaduw of contrast is en zowel de bodem als de hemel wit is, gaat de dieptewerking verloren. Zowel mensen als dieren ervaren dit. Whiteouts desoriënteren de reiziger.

Neerslag valt er niet veel. Jaarlijks valt niet meer dan 20 centimeter sneeuw. Antarctica is met een vochtigheidgraad van 30 procent een woestijn.

De luchtdruk is op de Zuidpool gemiddeld 692 hPa!!!! Deze is enorm laag en wordt veroorzaakt door de hoge ligging. De barometerstanden zijn niet gecorrigeerd naar zeeniveau. Waarschijnlijk moet er 350 tot 375 hPa bij worden geteld. (Correctie: 1 hPa per 8 meter)

 

69_aq_02snowrollers.jpgSneeuwrollers
In Antarctica komen regelmatig sneeuwrollers voor. Sneeuwrollers zijn door de natuur gevormde sneeuwrollen. Ze worden veroorzaakt door een combinatie van temperatuur, wind en sneeuwdikte. Als aan de juiste waarden wordt voldaan gaat sneeuw bewegen en vormt zo kleine rollen sneeuwtapijt. De foto is overigens gemaakt in Wyoming.

 

Interessante website

Antarctic Meteorological Research Center (AMRC) and

Automatic Weather Station (AWS)

 

Actuele gegevens

 

18-01-2013 | Klimaat_Antarctica | 69
  • 19/9 21:44 Jaap:
    Koude nacht achter de rug. Hier in Diepenheim op de zandgrond werd het minder dan 5 graden en vorst aan de grond. Contrast met de kust, daar kwam het niet lager dan 10 graden. Overdag werd het 17 graden bij veel zon en weinig wind. Met een trui aan een tijdje buiten gezeten.
  • 19/9 08:39 Hans:
    Heerlijk koude herfstnacht en vrij helder. Minimum hier in de bebouwde kom van Enschede W 3.9 graden. Airport Twente heeft dikke grondvorst (-2?) gemeten.
  • 19/9 07:02 Frank:
    Blijkens de Synop van 00 uur U.T. / 02 uur onze tijd / 21 uur lokale tijd meldde Bermuda een W-wind 63 knopen (op de grens van windkracht 11 en 12 Bf) en een luchtdruk van 981 hPa. Gemelde weersomstandigheden: lichte regenbui.
  • 19/9 06:44 Gert:
    gisteren een paar kleine buitjes maar ook flink wat zon.
  • 18/9 23:51 Hans:
    Vandaag hier een maxtemp. van 16.9 en een droge dag. Hier en daar kwamen buitjes voor. Verder wisselend bewolkt met ook zon. Lekker fris..
  • 18/9 21:19 Pieter:
    Vandaag was een dag van jas aan, jas uit dan weer een warm zonnetje, dan weer dreigende wolken en een frisse NW wind , wel droog max 17 C
  • 18/9 08:59 Frank:
    Naar verwachting trekt Tropische Orkaan Humberto komende nacht vlak langs Bermuda (W-lijk deel N-lijke Atlantische Oceaan). Kerndruk Humberto momenteel 951 hPa; max.gem.wind nabij het Oog: 185 km/uur. Voor Bermuda geldt thans een Orkaan-waarschuwing. In de loop van komend weekeinde wordt Humberto in de West-circulatie opgenomen en transformeert dan naar een 'gewone' depressie..
  • 18/9 06:53 Ko:
    En weer een laag minimum: 3 graden! Sep is dankzij vele koude nachten een koele maand.
  • 17/9 23:25 Hans:
    Vandaag 16.3 als maximum in het enschedese bij wat zon en een enkel flutbuitje (<0.1 mm)
  • 17/9 20:48 Ted:
    Heerlijk verkwikkende dag. Meest half bewolkt bij een NW-5 bij een max van 17,5 graden. Dit is het heerlijkste weer wat er bestaat.
  • 17/9 18:25 Jaap:
    Koud! We kwamen in Diepenheim niet verder dan 15 graden. Ook nog een paar buien. Het leek eerst wel aardig te worden met weinig wind en veel zon, maar dat was snel voorbij. Een koude noordenwind stak op en dus ook nog die buien.
  • 17/9 08:45 Hans:
    Enschede-W: goed, fris weer met vrij veel sluierbewolking bij 10 graden.
  • 16/9 23:35 Hans:
    Vanochtend stevige regen bij 12+ graden, vanmiddag droger en uiteindelijk werd het in het enschedese 16.5 graden. Een koele septemberdag derhalve..Etmaalneerslag hier 12.1 mm.
  • 16/9 23:30 Jaap:
    In Diepenheim is vanaf de afgelopen nacht tot in de middag vrij veel regen gevallen. Het was een stuk killer dan gisteren. Nu slechts 14 graden tegen gisteren 22.Pas in de avond klaarde het op.
  • 16/9 18:59 Ko:
    Ook Breda zonloze dag. Vanochtend een aantal niet meetbare druppels. Sep heeft hier nog maar 12 mm opgeleverd ofwel zeer droog!
  • 16/9 16:52 John:
    In Rijen lichtgrijs zand, dus niet nat. Het is wel een bewolkte dag tot nu toe.
  • 16/9 16:45 Pieter:
    Een druilerige ochtend en een droge bewolkte middag Verrassend veel neerslag nl 12 mm. Septemberneerslag op de helft van de maand al 70 mm
  • 16/9 14:49 Kees:
    In Eindhoven toch nog een vervolg op het gedruppel van vanmorgen. Het motregent nu uit een loodgrijze lucht.
  • 16/9 13:44 Erik:
    Mooi: ruim 3mm in de regenmeter in mijn achtertuin (Bennekom).
  • 16/9 12:26 Kees:
    Ook in Eindhoven slechts een paar druppels gevallen; de droogte duurt hier onverminderd voort.
  • 16/9 11:13 Hans:
    Mooie regen vanmorgen in Enschede-W. Al 12 mm gevallen bij een actuele temp. van 12.6 graden. Kachelweer...
  • 16/9 09:19 John:
    In Rijen vanochtend een paar keer een handvol druppels. Dikke druppels dat wel, maar stoepen niet eens egaal nat.
  • 16/9 07:16 Hans:
    7.5 mm tot nu toe bij een actuele temperatuur van 13 graden. Het regent lekker door.
  • 16/9 06:36 Gert:
    Afgelopen nacht 5 mm
  • 15/9 23:32 Jaap:
    In de loop van de middag in Diepenheim aangekomen voor een dag of 5.In De Bilt vertrokken met veel zon, maar hier raakte het later bewolkt. Weer warme dagen :in DB werd het 22 graden, in Diepenheim 23.Warme dagen na vandaag weer even voorbij maar ik zie er nog wel een paar komen in de komende weken.
  • 15/9 21:59 Hans:
    Bijna zomers vandaag met 24 graden en veel zon, later in de middag geheel bewolkt vanuit het noorden.
  • 15/9 19:06 Pieter:
    Vanochtend veel zon en aangenaam warm 21 C In de loop van de middag steeds meer bewolking en een frisse wind 17 C
  • 15/9 16:47 Ted:
    Vies klef en geheel bewolkt. Hygro op 80%. In het zuidoosten zal het heerlijk zijn bij 33%. Daar is het nazomerweer. In hert westen met amper 20 graden absoluut niet. Niet meer dan redelijk herfstweer.
  • 15/9 16:21 Gert:
    Nu in de sc-bewolking
  • 15/9 12:34 Ted:
    Toch nog zonnig geworden. Temperatuur nu (12.20 uur) 19,5 graden. Wind was vanmorgen nog WZW-2. Nu al W-4.
  • 15/9 12:28 Gerard:
    Frisse wind in Schoorl momenteel, maar de zon warmt het geheel al weer wat op na de nachtelijke afkoeling, toch al 20 graden licht bewolkt op laag en hoog niveau.
  • 15/9 11:40 John:
    Ik vind het lekker, die nachten kouder dan 10 graden en dus tintelend fris aan de dag beginnen.
  • 15/9 11:08 Gert:
    Hier ook
  • 15/9 10:31 Hans:
    Een lucht met veel sluierbewolking boven Enschede-W. Temp. 14.6 (minimum 7.8). Voorbode van een weersverandering...
  • 15/9 09:12 Ted:
    Forse tegenvaller. Zwaar tot geheel bewolkt en de zon is al niet meer zichtbaar. Gisteravond was er al veel hogere bewolking.
  • 15/9 09:12 Ko:
    Afgelopen nacht 6 gr en al de 8ste behoorlijk koude nacht deze sep. Toch nog iets leuks aan dat saaie hogedrukweer.
  • 14/9 20:09 Hans:
    Mooie zaterdag in Enschede-W met precies 21 graden. Veel zon maar een fris begin (minimum 7 graden)
  • 14/9 19:38 Ted:
    Fraaie herfstdag met een max van 19,9 graden. Voor nazomer moet het boven de 20 graden zijn.
  • 14/9 16:04 Gert:
    mooie nazomerdag vandaag.
  • 13/9 18:00 Jaap:
    Ja, in De Bilt gisteren en vandaag 21 graden, dus twee warme dagen erbij. Dat kon door vrij veel zon en weinig wind.Er komen er nog een paar. Ondanks een paar koude periodes mag je toch echt wel van een mooie zomer spreken.
  • 13/9 16:07 John:
    Vandaag de 94e warme dag in De Bilt, we gaan de 100 welo weer halen dit jaar. Deze eeuw is dat al 5 keer gebeurd, in de hele vorige eeuw slechts 4 keer.
  • 13/9 09:37 Erik:
    Ruim 2mm zojuist bij de passage van het koufront in Bennekom.
Bekijk het archief
Vr 20 september 2019
Bezoekers online
Er zijn 4 gasten en 1 lid aanwezig: Karel
Inloggen