Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 19:12
    Clinge
    6,9°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

18-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 19/2 19:14 Pieter:
    Na nachtelijke regen ( 8 mm) vandaag droog ,regelmatig zon en iets minder wind dan afgelopen dagen, maar gevoelsmatig fris.
  • 19/2 17:18 John:
    Afgelopen nacht 11 mm in Rijen. We waren er aan toe. Ik zie dat Breda tot het 10% droogste deel van Nederland behoort tot nu toe deze maand.
  • 19/2 07:02 Gert:
    Sinds middernacht 6mm in de buis
  • 18/2 23:05 Gerard:
    Hagel en onweer, felle flits en knallende donder in Schoorl.
  • 18/2 21:32 Jurgen:
    Wind blijft maar stevig doorblazen...Gezien de vooruitzichten kan deze februari wel eens uitgroeien tot één der winderigste maanden ooit...
  • 17/2 22:00 Jaap:
    De dubbele cijfers toch nog gehaald .Netaan 10 graden geworden. Ook in de vroege avond weer een bui. Hier geen onweer waargenomen en hagel ook niet. Of let ik niet goed op?
  • 17/2 19:13 Pieter:
    Het waait nog steeds flink,Aan het begin van de middag een xware bui met windstoten, daarna opklarend
  • 17/2 18:51 Ko:
    Ik vond het tegenvallen met de buien, die zouden overheersen. Het was juist de zon die overheerste. Er viel heel weinig, nog geen 2 mm.
  • 17/2 17:45 Gert:
    Hier ook een stevige hagelbui
  • 17/2 17:29 Kees:
    In Eindhoven trekt nu een bui over, die gepaard gaat met zware windstoten.
  • 17/2 16:46 John:
    Ik heb in Rijen geen onweer gehoord. Wel een bui met hagel gehad aan het begin van de middag, waarna breed opklarend. Nu buiige regen en windvlagen
  • 17/2 15:15 Kees:
    In Eindhoven geen onweer gehoord. Nu een mooie, brede opklaring.
  • 17/2 14:13 Bert:
    Buienlijn: 7 hoorbare ontladingen en hagel.
  • 17/2 14:07 Dick:
    Zonet ook in Woudenberg een pittig weerlicht met een stevige onweersklap. Regen en hagel waren er ook bij.
  • 17/2 13:44 Hans:
    Regen, hagel, onweer en windstoten nu in Ede-Zuid
  • 17/2 13:32 Jaap:
    Gisteren, zondag, een vrijwel net zo hevige storm als vorige zondag. Nu weer een harde wind en de eerste beste bui passeerde zojuist. Gisteren 16 graden maximaal, vandaag komen we net niet aan de 10 denk ik.
  • 17/2 13:13 Bert:
    Regen en hagelbui in Eerbeek. Kwam tot ontwikkeling ruim voor de buienlijn.
  • 17/2 08:59 Frank:
    Op Ambon, na een droge en vrij zonnige week met dagelijks maxima rond 34 gr.C, dauwpunten rond 23 gr. en minima van circa 24 gr., wordt het eiland thans getracteerd op een (gratis!) stortbui-douche. Tussen 09.00 uur en 15.00 uur plaatselijke tijd viel er vandaag op de luchthaven een welkome 44 liter per vierkante meter. Dat was hard nodig, zeker als je bedenkt dat de 12 uur-zon daar bijna in het zenit staat.
  • 17/2 08:24 Gert:
    zonnige start in de polaire lucht
  • 17/2 07:29 Hans:
    Ierse winter, ja klopt...Vanmorgen hier een vrij koude, matige ZW wind en vrij weinig bewolking bij 6.4 graden. We zitten weer in iets frissere lucht. (Enschede-W).
  • 17/2 01:25 Jurgen:
    Ik hoopte dat na het koufront de wind zou gaan afnemen, maar nu buldert het weer om het huis heen en houdt me uit de slaap. We beleven een Ierse winter...
  • 16/2 23:21 Hans:
    Lente-achtig qua temperatuur (Maxtemp 17.1 in Enschede-W), verder veeeel wind en de passage van een koufront rond 19.00. Neerslag over het etmaal 9.9 mm. Interessante weerdag!
  • 16/2 22:55 Ted:
    Correctie: 18,1 was niet in Arcen, maar in Ell. Arcen had 18,3 graden als landelijk hoogste waarde.
  • 16/2 19:55 Pieter:
    Arcen bereikte 18,1 C,maar in minder dan een uur daalde de temp. van 18,1 C naar 8,9 C
  • 16/2 19:48 Klaas:
    Friesland de hele dag in de koelere lucht, geen extreme wind, maar des te meer regen: Workum 31,5 mm en Siegerswoude (Ad Vermaas) ruim 37 mm. Dat komt in de buurt van het Friese februarirecord (39,2 mm te Joure op 9-2-1966, ijzel!!).
  • 16/2 19:09 Pieter:
    Tijdens en na koufrontpassage intensieve regenval (dagtotaal 20 mm), afnemende wind en dalende temperatuur van 14 naar 8 C
  • 16/2 18:24 Gert:
    Maar een keer eerder voorgekomen dat ik zo vroeg in het seizoen de 16C binnenhaalde sinds begin van de metingen in 1988. En wel op 14 feb 1998 ook 16C
  • 16/2 18:18 Erik:
    Afgaand op de grafieken van De Veenkampen waren de windstoten de afgelopen twee uren heftiger dan vorige week tijdens Ciara: toen kwam de max. snelheid op 10m hoogte niet boven de 25m/s, nu waren er twee windstoten boven de 25m/s, de sterkste iets van 28m/s.
  • 16/2 18:11 Erik:
    Excuses voor dubbele post. Snap nog steeds niet precies hoe het gebeurt, maar heeft te maken met page reload. Intussen vlagerige regen hier... Heftigste wind lijkt voorbij: die zat kennelijk voor de buienlijn uit.
  • 16/2 18:07 Marcel:
    Met zware windstoten liep de temperatuur in nunspeet op tot 16 g. Het viel lange tijd mee met de regen.... tot de rode streep arriveerde. Het werd heel donker en kort daarna gutste de regen door de straten. Dat was rond 17.45 uur. Temperatuur klapte omlaag naar 9,6 gr.
  • 16/2 18:05 Erik:
    Op station De Veenkampen bij Wageningen nu 17,1°C! Ik wacht nog steeds op het overtrekken van de buienlijn in Bennekom. Lucht wordt nu heel donker naar het zuidwesten toe...
  • 16/2 18:01 Erik:
    Op station De Veenkampen bij Wageningen nu 17,1°C! Ik wacht nog steeds op het overtrekken van de buienlijn in Bennekom. Lucht wordt nu heel donker naar het zuidwesten toe...
  • 16/2 17:50 John:
    Hier in Oss net voor het koufront een onwerkelijke 18 graden!
  • 16/2 17:44 Gert:
    Buienlijn gepasseerd . Kort maar heftig 6mm
  • 16/2 17:42 Johan:
    Ook in de Bilt 16.7 c als max
  • 16/2 17:19 John:
    Kijk eens aan, intussen in Brabant gewoon gelijke windstoten als vorige week zondag. Net als Ko is het totaalplaatje aan wind heftiger dan vorige week.
  • 16/2 17:17 Gert:
    16c binnen koufront kan elk moment door komen
  • 16/2 17:13 Erik:
    De wind trekt hier in Bennekom op nadering van het koufront flink aan. Nog steeds extreem zacht: 16,7°C!
  • 16/2 17:12 Ko:
    Genieten van de stormachtige en beukende windvlagen. Op hoogte voelen we het zelfs ook, in tegenstelling tot vorige week. Het is dus nog iets heftiger.
  • 16/2 17:09 Dirk:
    Groot deel va het land 16/17 graden, in Sumar (Frl) ... 9 graden en regen.
  • 16/2 17:08 Gert:
    Buienlijn activeert
  • 16/2 16:54 Frank:
    Het koufront passeert nu Delft met een kortstondige striemende dichte regenvlaag (slecht zicht!) als in een tropische storm..
  • 16/2 16:19 Pieter:
    Het grootste windveld zit nu in het zuidwesten, Zeeland 6 tot 8 Bft In het noorden slechts 4 tot 5 Bft aanhoudeend regenachtig
  • 16/2 16:09 John:
    Op 4 februari 2004 was het met 17,6 graden nog warmer en eerder in de maand dan vandaag.
  • 16/2 15:57 Gert:
    Ik bedoel in de
  • 16/2 15:57 Gert:
    15c on de pocket
  • 16/2 15:29 Herman:
    Vandaag is extreem van 2007 verbroken door 16,6° .
  • 16/2 15:17 John:
    Wild weer ook in Rijen. Niet veel minder dan vorige week zondag. Het is droog, boterzacht, knipoogje van de zon. Wind in vlagen toegenomen afgelopen uur, samenhangend met meer gradiënt door golfje op het koufront.
  • 16/2 15:15 Jurgen:
    Windveld verplaatst zich naar het zuiden. Nu in het zuidwesten de hoogste windkracht. Enorme stoten hier in Dordrecht. Echt ongezellig weer!
  • 16/2 14:37 Pieter:
    Zacht weer met veel wind en (mot) regen , 8 mm
Bekijk het archief
Wo 19 februari 2020
Bezoekers online
Er zijn 3 gasten en 5 leden aanwezig: Frans, Gerard, Harry, Ton, Wilfred
Inloggen