Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:01
    Eesveen
    10,1°C
    (0/8) Onbewolkt
  • 21:43
    Sluis
    13,8°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: N
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 19:02
    Eesveen
    22°C
    (0/8) Onbewolkt
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 21/4 22:24 Jaap:
    Weer wolkenloos en een maximum van 24 gr. Droogte slaat weer toe. Later kreeg de wind (tijdelijk?) een W-component en zakte het kwik iets.
  • 21/4 21:09 Hans:
    Derde zomerse dag! 25.3 graden. Staalheldere blauwe lucht..
  • 21/4 14:08 Hans:
    Glasheldere lucht hier in Enschede-W bij 23.2 graden. Zo blauw, heel intens..
  • 21/4 09:53 Gerard:
    Hier en daar fijnstof al opgelopen tot bijna 4 maal de toegestane daggemiddelde waarde. Ook CO en roet flink opgelopen. Ondanks de vele afgelastingen in NL, rook is voornamelijk van Duitsland afkomstig.
  • 21/4 08:15 Gert:
    smerige rook lucht. Hoge concentraties fijn staf. Bedankt voor de paasvuren
  • 21/4 07:38 Erik:
    Gisteren voor het eerst de tuin gesproeid. Planten lijden onder de droogte die al weer weken duurt.
  • 21/4 01:56 Jaap:
    Voor het eerst via mijn mobiel: ongekend zonnige en warme aprilzaterdag max.hier 24 graden. Zo goed als wolkenloos. Droogte neemt toe.
  • 20/4 16:28 John:
    Net als gisteren behoort zuidelijk Nederland en omstreken tot warmste deel van Europa.
  • 20/4 16:03 Hans:
    Zomers en kurkdroog hier in het enschedese bij alleen maar felle zonneschijn! Temp nu 25.7
  • 19/4 23:05 Jaap:
    Ja, droog alweer. Met een dikke 23 gr. en vrijwel onbewolkt, was het een mooiere zomerdag, dan waar we in de echte zomer soms genoegen mee moeten nemen. Het is me wat. En het eind is nog niet in zicht. De droogte wordt al merkbaar.
  • 19/4 22:07 Pieter:
    Wat een heerrlijke zomerse dag met veel zon en max 23 C Ook vanavond voelt het als een zwoele zomeravond Fietsen zonder jas en nog lekker in de tuin zitten heerlijk !!.
  • 19/4 18:41 Hans:
    Meet waar je meet moet dat natuurlijk zijn.
  • 19/4 18:40 Hans:
    Allemaal gemeten in de beschutte achtertuin. Maar je meer waar je meer...
  • 19/4 18:39 Hans:
    Vorig jaar: eerste zomerse dag al op 8 april met 25 graden. Eerste tropische dag 19 april met 30.7 Kan allemaal in onze huidige aprilmaanden. Toen 5 zomerse dagen en 1 tropisch.
  • 19/4 18:05 John:
    De droge oppervlakte van de bodem is ook weer present.
  • 19/4 18:04 John:
    Toch al 25 graden dus. Weer een voorbeeld van een over- adiabatisch proces. In de analyse zie ik namelijk +7 graden op850hPa.
  • 19/4 18:01 Frank:
    Arrcen 25,9 oC, en zelfs Westdorpe in Zeeland 25,1 oC In Zaandam max 22.6, warm zat met een heerlijk ono 3 bf windje
  • 19/4 17:59 Hans:
    Baas boven baas: Enschede-W 26.2 graden. Eerste zomerse dag! Super zonnig in erg droge lucht!
  • 19/4 17:28 Wilco:
    In Almelo eerste zomerse dag: 25,4
  • 18/4 21:17 Hans:
    Hier in de bebouwde kom zit die kans er in...
  • 18/4 21:15 Hans:
    Opnieuw warme dag in Enschede W met maar liefst 23.6 graden. Morgen de eerste zomerse?
  • 18/4 19:55 Gert:
    hier ook een warme dag. April nu nog aan de frisse kant maar dat gaat denk ik snel veranderen wat betreft het maandgemiddelde
  • 18/4 17:38 John:
    Lage dauwpunten leveren een bijdrage aan een verkwikkend weerbeeld. De warmte is niet zwoel.
  • 18/4 13:08 Johan:
    weer een warme dag in de Bilt
  • 17/4 22:28 Jaap:
    Ik was een deel van de dag in de omgeving van Leiden. Vanmorgen daar nog af en toe zon, maar verder bewolkt, met dreigende luchten. Het bleef wel droog. Het zelfde verhaal geldt voor De Bilt. Even een dipje in de temp.: gisteren werd het 18 gr., vandaag een ruime 15. In de noordelijke provincies hadden ze het warmer.
  • 17/4 19:43 John:
    De middag is te Rijen in bewolkte sferen verlopen. Soms dreigend grauw, maar er is geen bui geweest. Nu zie ik oprukkend blauw vanuit het zuidoosten.
  • 17/4 18:46 Hans:
    20.5 graden was het vandaag in Enschede W in vrij warme lucht. Momenteel bewolkt door een zwak front en het kan zelfs even druppelen. Het meeste zal wel verdampen...
  • 17/4 17:46 Ted:
    Tot 13 uur vrij zonnig. Het maximum werd toen ook bereikt met 17,3 graden. Daarna meest geheel bewolkt. Tussen 15.40 en 17 uur af en toe een enkele spat. Neerslag 0,007 mm.
  • 17/4 12:39 Gerard:
    Melkwitte hemel met een flauw zonneschijnsel, maar toch lenteweer met nu bijna 17 graden!
  • 17/4 09:40 John:
    Wolkenvelden in Rijen zijn niet dik. Zon zichtbaar. Ook stroken blauw aanwezig.
  • 17/4 00:05 Hans:
    Warme dag in Enschede W met precies 20 graden.
  • 16/4 20:44 Gerard:
    Het frisse weer geldt nog voor avond nacht en ochtend, in de middag was het ook hier wat lenteachtig en de jas hing aan de kapstok. Wel veel strooilicht door de cirrus, dat was minder prettig.
  • 16/4 17:54 John:
    Het was al een echt middag zonder jas in het midden van Brabant. Het tintelend fris weer is voorbij.
  • 15/4 22:52 Jaap:
    Dat is weer een echte aprilsprong: zaterdag 7 gr., zondag 11 en maandag alweer 16. En we gaan dus nog wat verder stijgen. Inmiddels bouwt zich in deze regio weer een neerslagtekort op.
  • 15/4 20:57 Hans:
    En wat voor meer: een prachtige zonnige lente-maandag met al 18.6 graden hier in de bebouwde kom van Enschede W.
  • 15/4 08:53 Hans:
    Vrij helder weer in het enschedese bij zo-even 5.9 graden. Het begin van meer....
Bekijk het archief
Ma 22 april 2019
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 6 leden aanwezig: Bart, Edward, Gerard, Jannes, Martijn, Ted
Inloggen