Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:26
    Eesveen
    15,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
  • 18:48
    Clinge het Zeegat
    22,7°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: NW
    Windkracht: 4 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 26/6 23:46 Edward:
    Vandaag was het heel wat Nederlandser weer dan gisteren. Hier in Rotterdam gisteren een dauwpuntrecord, tot maximaal 24,2!
  • 26/6 23:45 Edward:
    Als je met F5 of de "vernieuwen"-knop gaat oefenen tijdens het typen hier in "Roept u maar...", wordt je bericht over het algemeen meerdere keren geplaatst, in verband met de default opties.
  • 26/6 22:58 Hans:
    Regionale hittegolf hier een feit vanaf zaterdag.
  • 26/6 22:56 Hans:
    Vandaag na een bewolkt begin een voluit zomerse dag met in de middag bij veel zon 29.2 graden. Enschede W. Nu een kille noordenwind! Zo kan het gaan van tropenwarmte naar lekkere frisheid. Beter zo..
  • 26/6 21:42 Gert:
    ondertussen zeer warm in Frankrijk en Duitsland. Kortom we hebben geluk dat de atmosfeer bij wijze van spreken de ECMWF variant is gaan volgen
  • 26/6 21:22 John:
    Toch geen reeks van 7 tropische dagen in het zuiden. Dankzij grenslaagperikelen.
  • 26/6 21:20 John:
    F5 op een iPad? Ook op mijn mobiel nog steeds afwijkende VWK site.
  • 26/6 21:13 Marcel:
    Zelfs de 30 gr. is vandaag bijna nergens gehaald. Het zou verstandig zijn als media en diverse bureaus goed in de spiegel kijken in plats van onnodig onrust stoken. Vandaag derhalve een opfrisdag met dank aan die waterplas waaraan wij grenzen.
  • 26/6 20:39 Pieter:
    Vandaag zo,n 11 graden kouder dan gisteren, vooral vanochtend veel bewolking en fris ca 19 C Vanmiddag vrij zonnig en nog 23 C .
  • 26/6 18:30 Ko:
    Bij mij hetzelfde John. Heb nadien gekozen voor geavanceerd geschiedenis wissen, nu lukt het weer voor het eerst.
  • 26/6 17:31 John:
    Bij mij is de website nog steeds niet goed. Ik heb vernieuwd, ik heb cookies verwijderd. Wat kan ik nog doen?
  • 26/6 17:19 Jaap:
    De zon kwam hier rond 14.30 eensklaps erdoor. Daarvůůr een grijze brij met een temperatuur die moeite had de 20 te halen. Met de zon werd het maximum vandaag nog 23 gr.
  • 26/6 16:48 Gerard:
    Stratus en wat kil in de ochtend maar tegen het middaguur begon de zon er door te komen, zodat het weer een zonnige middag is in Schoorl, bij een aangename koele bries!
  • 26/6 12:51 Frank:
    In Zaandam/Westzaan vannacht geleidelijk temp dalend naar 17 oC, heerlijk. Vanmorgen een bewolkte start en even prima weer om wat in de tuin te doen, maar nu (12.45 uur) klaart het snel op, blauwe luchten, de zon erbij en dan voelt het al snel weer broeierig warm.
  • 26/6 11:24 Erik:
    Nog steeds alle ramen en deuren open want Tbuiten lager dan Tbinnen. De zon lijkt langzaam door de wolken te breken. Ik ben benieuwd welke (buiten)temperatuur we aan het eind van de middag hebben. En overigens is het prettig dat de opmaak van de website weer op orde is. Was lastig navigeren gisteren.
  • 26/6 09:32 Hans:
    De website (frontend) werkt weer normaal. De storing is verholpen door AllUnited na het insturen van een ticket. Nogmaals pardon voor het ongemak. Belangrijk te benadrukken: de storing betrof alleen de opmaak van de site. Sylphide werkte en werkt normaal.
  • 26/6 07:33 Hans:
    Tweede tropennacht op rij met 21.4 als minimum in het enschedese. Toch woei er zo-even een wat verfrissend windje.
  • 26/6 00:17 Gerard:
    Koele verfrissende zeewind na passeren glazen front op dinsdagavond.
  • 25/6 23:24 Edward:
    Voor andere links moet je even doorscrollen, maar het is wel aanwezig.
  • 25/6 23:19 Edward:
    Even in 1 bericht: @iedereen: er is een probleem met een file die niet werkt en AllUnited zou dat morgen moeten oplossen, er is door Hans contact opgenomen (zie forum). Sylphidekaartjes dagextremen en maandextremen: https://www.vwkweb.nl/index.php?page=1824 Forum: https://forum.vwkweb.nl/
  • 25/6 22:39 Hans:
    Hete tropendag na tropennacht in Enschede W. Minimum was 20.6 maximum 36.7 graden. Zeer heet!! Mag van mij 15 graden lager...
  • 25/6 22:13 Jaap:
    De Bilt vandaag dik over de 32 gr. Vanavond draaide de wind naar het zuidwesten tot westen en nu is het 25 gr.
  • 25/6 21:20 Edward:
    Om precies te zijn niet met een "is groter dan", maar met een "is gelijk aan of groter dan"-symbool.
  • 25/6 21:19 Edward:
    @Pieter: criterium voor code geel/hitteplan is opeenvolgend 4x > 27 max. temp (of 1x > 35 max. temp).
  • 25/6 20:59 Gert:
    Dauwpunt 22 anderzijds nw-wind meldt zich
  • 25/6 19:56 Theo:
    Vandaag in Groesbeek de warmste juni dag met 35,4 sinds 1960. Vorige was 34,3 op 18 juni 2002.
  • 25/6 19:32 John:
    Eigenlijk voelt het buiten nog steeds zo. En zelf 's nachts amper effect van open ramen gehad.
  • 25/6 19:31 John:
    De tropisch hitte voelde ook in Rijen vies plakkerig aan door de combinatie met hoge dauwpunten.
  • 25/6 19:16 Ted:
    Smerig heet. Max.temp 32,7 gisteren 31,1 graden. Min.temp 2 nachten 20,5 graden. Vochtigheid gisteren 61% vandaag als laagste 60%. Vandaag meest l. bew.
  • 25/6 19:02 Gert:
    Vandaag boven de 35C op mijn station
  • 25/6 17:30 Pieter:
    Waarom geen hitteplan voor Noord Holland en Zuid Holland ??, zowel gisteren als vandaag overal boven de dertig graden.
  • 25/6 16:39 Johan:
    Een dagrecord in de Bilt
  • 25/6 16:03 Gerben:
    Volkel maandrecord
  • 25/6 15:48 Gerben:
    Hupsel op minder dan een graad van het maandrecord van Maastricht. Laagste RV en dauwpunt van Nederland. Goede omstandigheden.
  • 25/6 15:33 Wilco:
    In Almelo nu 35,1
Bekijk het archief
Do 27 juni 2019
Bezoekers online
Er zijn 2 gasten en 11 leden aanwezig: Bart, Gerard, Hans, Henk, Joost, Martijn, Richard, Ron, Tonny, Wilco
Inloggen