Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:19
    Eesveen
    7,7°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
  • 20:44
    Sluis
    10,3°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 19:08
    Clinge het Zeegat
    11,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windkracht: 0 = Windstil
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 20/3 23:45 Hans:
    Zo-even 10 graden in Enschede W bij zwaar bewolkt weer met opklaringen. Vandaag een meest bewolkte dag met hier en daar wat lichte (mot)regen. (<0.1 mm). Maxtemp vandaag 11 graden.
  • 20/3 23:23 Gerben:
    Erg zacht nu. Het is heerlijk buiten
  • 20/3 20:04 Gerard:
    Boter kaas en eieren in het zwerk met forse condenssporen in en nabij de dunne cirrus. Ook wel stratus tegen zonsondergang. Toch nog erg fris aanvoelend buiten.
  • 20/3 19:08 Ted:
    Unieke reeks. Vandaag is het de 21e dag op rij met neerslag. Gisteren was nog de minste neerslag met 0,016mm. Vandaag 0,2mm (0,232). Maandsom is tot nu toe 130,3mm
  • 20/3 18:18 Christian:
    Bewolkt bij 12,3įC
  • 20/3 09:33 Hans:
    Bewolkte aangelegenheid in Enschede W bij 7.3 graden.
  • 19/3 23:30 Hans:
    Mooie, complete maanhalo te zien. Naderend (zwak) warmtefront.
  • 19/3 23:04 Hans:
    Mooie dinsdag met veel zon na een lichte vorstnacht (minimum-1.7). In de middag zon/stapelwolken en maxtemp 12 graden.
  • 19/3 19:45 Pieter:
    In de vroege ochtend wit bevroren velden , ruiten krabben en gladde bruggetjes, in de middag vrij zonnig en aangenaam lenteweer met ca 11 C en maar weinig wind
  • 19/3 10:09 Dick:
    Opvallend is dat er vanmorgen nauwelijks wind is, dat is 26 februari niet meet gebeurd. Meestal was het matig en meer.
  • 19/3 09:17 Erik:
    Ook hier de eerste nachtvorst van maart: sylphidestation Bennekom rapporteert een minimum van -2,1įC, de Veenkampen (in het Binnenveld) haalde -2,7įC.
  • 19/3 08:50 Hans:
    Mooie helder zonnige ochtend met een lichte vorst (de eerste van deze maartmaand!) van -1.7 graden. Actueel helder zonnig bij 0.2 graad.
  • 19/3 00:00 Hans:
    Nog een enkel hagelbuitje waargenomen onderweg. Zonnige perioden en 10.1 graden werd het hier in het enschedese.
  • 18/3 18:12 Pieter:
    Eindelijk een vrijwel droge dag met zon en veel minder wind dan de afgelopen tijd, toch nog een hagelbuitje om ca 11uur, max 9 C we gaan de goeie kant op
  • 18/3 08:41 Hans:
    Licht bewolkt in Enschede W bij een fleurig zonnetje. Temp 3.9 graden (minimum 3.2) en het heeft afgelopen nacht nog weer (buiig) geregend (2.7 mm). Het grote regenen lijkt voorbij te zijn.
  • 17/3 23:20 Edward:
    Ook over deze regio (Rotterdam) tussen 19:00 en 20:15 een fraai buitje. Eerst door de zonsondergang (belicht), later bij passage hagel en toen het eenmaal gepasseerd was nog een weerlicht ten zuidoosten.
  • 17/3 18:45 John:
    Eindelijk was er weer eens een korrelsneeuwbui te Rijen in het afgelopen half uur. Spierwitte zachte korrels, samendrukbaar. Tijdelijk bodem wit. Geen gelijktijdige regen.
  • 17/3 18:07 Herman:
    Wouw Alleen korrelhagel in de hagelbui
  • 17/3 14:25 Hans:
    Zeer fraaie wolkenluchten met ook de zon erbij..
  • 17/3 14:24 Hans:
    Enschede en omgeving (onderweg in de auto) kreeg flinke buien met hagel, kort durend en het leek zelfs op natte sneeuw op de voorruit van de auto. Volgens mij was het gesmolten hagel. Temp nu 8.4 graden.
  • 17/3 12:48 Pieter:
    Toevallig is hier in Purmerend net als in Bennekom ook de 104 mm bereikt (vannacht en vanochtend 9 mmn n buien )
  • 17/3 11:38 Erik:
    Na vannacht en de buien van vanochtend zitten we in Bennekom nu op 104mm neerslag voor maart.
  • 17/3 10:34 John:
    In het afgelopen half uur trok er een bui over Rijen, die ook hagel bracht. De opklaringen tussendoor zijn breed en fel. Op afstand spierwitte buientoppen te zien.
  • 17/3 10:22 Hans:
    Het koufront bracht hier 1.5 mm (Enschede W). Vanmorgen opklaringen in duidelijk frissere lucht maar nu nadert er volgens mij een bui(tje) vanuit het westen. Temp. nu 7 graden.
  • 16/3 23:09 Ron:
    Een zeer harde wind op het weerstation hier, de max wind vandaag 43,6 km/h om 17:25
  • 16/3 22:46 Jaap:
    Alweer zonloos, met vooral in de morgen regen. Ook nu kwamen de opklaringen er in de avond pas in. Het werd 11 gr. In de krachtige ZW-wind zten af en toe flinke windstoten verborgen.
  • 16/3 22:19 Gerard:
    Vanmorgen op weg naar Wageningen kwam ik bij Haarlem in een verse file terecht bij Rottepolderplein: aanhanger achter auto omgewaaid, op de zuidelijke uitloper van de brug, waar het nog verhoogd en weinig beschermd is. Geen persoonlijk letsel zag ik. De wind was er vlagerig en verraderlijk.
  • 16/3 21:39 Ted:
    Pieter had nog geluk met stormachtige vlagen. Had hier enkele van kracht 10! Uitmuntend. Lentegevoel van 2 weken terug is finaal weg.
  • 16/3 19:48 Pieter:
    Het is vanmiddag droog met stormachtige windvlagen ,Er rammelt en rommelt van alles buiten,ik vrees voor ons schuurdak
  • 16/3 18:47 Hans:
    Enschede-W 94.6 mm maartneerslag tot nu toe. Het mag volgende week droger worden....
  • 16/3 17:59 Ted:
    126 mm regen en alle 16 maartdagen met neerslag. Geruime tijd windkracht 7 tot 8. De zon heeft slechts 46 tellen geschenen. Net zo beroerd was maart 1981.
  • 16/3 16:34 Jaap:
    Trein verkeer tussen Assen en Groningen 2 uur stil door omgewaaide boom.
  • 16/3 16:27 Jaap:
    De teller staat in Oosterhesselen op 106 mm maart neerslag
  • 16/3 14:35 Pieter:
    We zitten precies op de helft van de maand maart en nu al 95 mm opgevangen ,Het wordt nu weer eens tijd om het land op e drogen
  • 16/3 14:13 Hans:
    Het is nu droog en ik heb 5 mm ontvangen in Enschede W. Temp nu 10.8 in de warme sector en stevige windkracht 5 'a 6 Bft.
  • 16/3 11:43 Hans:
    Vanaf vanmorgen vroeg erg regenachtig en nu neemt ook de wind weer toe bij 9.6 graden.
  • 16/3 10:45 John:
    Afgelopen nacht 11 mm in Rijen. Ik zit nog niet aan 100 mm maandtotaal.
  • 16/3 10:17 Erik:
    In Bennekom komt de 100 mm voor maart ook in zicht: momenteel 97mmenhet regent gestaag door.
  • 16/3 06:49 Dick:
    Hier in Capelle aan den IJssel is de maandsom tot en met gisteren (vrijdag de 15e) precies 100 mm. Op dit moment ga ik hier overheen. Het regent weer flink.
  • 15/3 22:26 Jaap:
    Weer zonloos. Toen de zon bijna onder was, kwamen er opklaringen. Nu en dan regen of motregen en alweer veel wind; af en toe harde vlagen. Wel zacht: tegen de 13 gr.
  • 15/3 21:18 Hans:
    Hier in het enschedese vanmiddag flink wat (buiige) regen, goed voor ruim 10 mm. Pas laat in de middag opklarend en droog. Met 12.5 een zachte, maar erg winderige dag.
  • 15/3 19:31 Jaap:
    maandsom in Oosterhesselen tot nu 99.9 mm tot
  • 15/3 18:24 Ko:
    Mooie herfstachtig dagje. Regen, wind en geheel zonloos. Al was het wel lang droog tussen 10 en 15 uur.
  • 15/3 18:04 Pieter:
    De dag begon met motregen, in het begin van de middag een paar flinke buien, daar na opklarend , toch weer 10 mm opgevangen in Purmerend
  • 15/3 11:55 Gerard:
    De zon! Dat maakt het een stuk vriendelijker buiten, vanmorgen nog een vieze horizontale motregen, baas en hond waren snel rond.
  • 15/3 09:46 Hans:
    Grijs weer in het enschedese en af en toe valt er wat lichte (mot)regen. Temp momenteel 6.9 graden.
  • 15/3 08:12 John:
    Vandaag alweer de 16e dag met neerslag op rij, dat hebben we al lang niet meer meegemaakt.
  • 14/3 23:37 Hans:
    De maartse herfstdag bracht hier 8.1 mm en een maxtemp van precies 9 graden. Toch in de loop van de middag.......droger, en wat zon.
  • 14/3 14:25 Erik:
    Veel regen vanochtend in Bennekom (11mm). In totaal sinds 1 maart 80,6mm.
  • 14/3 13:32 Hans:
    Sinds middernacht hier 7.6 mm (Enschede W) en het regent nu vrij intensief bij 7.3 graden.
Bekijk het archief
Do 21 maart 2019
Bezoekers online
Er zijn 9 leden aanwezig: Adrie, Bart, Gerard, Gerben, Hans, Henk, Jaap, Johan
Inloggen