Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 20:53
    Sluis
    13,9°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: NNW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Dichte mist (<200m)
  • 20:22
    Clinge het Zeegat
    18,2°C
    (1/8) Licht bewolkt
    Windrichting: NNW
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 18:04
    IJsselmuiden
    (7/8) Zwaar bewolkt
    Onweer met regenval
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
Nu lid worden
  • 25/5 20:09 Gert:
    Tropische storm Alberto is een feit
  • 25/5 18:37 Marcel:
    Hilversum is van de 0 af. Vannacht maar liefst 1 ontlading. Echt, het kon niet op. Vanmiddag zou er meer komen..... maar drie keer raden.... De tuin is in mineur.
  • 25/5 18:21 Hans:
    In Ede vandaag zomerweer, terwijl het lente is. Lekker Anoniem dus, pfff...
  • 25/5 18:09 John:
    In Rijen zomert het maar door. De 9e zomerse dag deze maand, de 13e deze lente.
  • 25/5 18:08 John:
    Een paar actieve cellen in je buurt, zo toont de radar.
  • 25/5 18:02 Gert:
    Paar zware inslagen in IJsselmuiden
  • 25/5 16:16 Pieter:
    Voor de 2e keer in 1 week is het aan het de stranden van Zuid Holland dik mistig en koud.ipv zonnig en warm , Ook deze mist was door niemaend voorspeld dit is blijkbaar een moeilijk weersverschijnsel l
  • 25/5 09:24 Gerard:
    In Schoorl ook alleen maar wat spatten gehad, er is nu wel water nodig voor land- en tuinbouw.
  • 25/5 08:09 Hans:
    De regen (en onweer?) stelde hier in het uiterste oosten niets voor (<0.1 mm) en onweer ook niet waargenomen..
  • 25/5 08:07 Hans:
    Vanmorgen wat zwoel met veel bewolking, zo-even 17.6 na een vrij hoog nachtelijk minimum van 16.6 graden (Enschede-W) Gisteren hier nog een nipte zomerse dag met 25.1 maar met veel bewolking en de zonneschijn was schaars. Wel al de 12de zomerse dag van mei. Heel bijzonder!!
  • 24/5 20:15 Pieter:
    Bewolking en zon vandaag met max. 24 C,Vanaf de namiddag opvallend veel wind die nu fris aan voelt (Purmerend)
  • 24/5 18:52 Marcel:
    Zou me niets verbazen, want ook het KNMI en meteo Schiphol kondigen vaak van alles aan en krabbelen dan terug. Voorlopig is mei in Hilversum nog steeds onweersloos en dat mag je na alle geroeptoeter opvallend noemen. Als het vanavond weer niet lukt dan morgenmiddag maar.
  • 24/5 17:49 John:
    Laatste KNMI Guidance maakt kans op forse buien voor heel zuidelijk Nederland een stuk kleiner.
  • 24/5 16:30 Dirk:
    In Sumar (Frl) al de hele dag zon. Na 15.00 uur soms even een wolkje voor de zon. Een beetje regen voor de tuin (sinds 14 mei geen drup regen) is welkom.
  • 24/5 14:02 Samuel:
    Na een zonnige ochtend hier in Purmerend toch weer enige tijd bewolkt geraakt. Wel zwoel en nu tegen 2 uur breekt de zon weer door. De hele week nog geen druppel gehad. Mijn tuinplaneten zijn het hier niet mee eens.en moeten geholpen worden.
  • 23/5 18:33 Pieter:
    Vanochtend veel bewolking met af en toe wat gespetter, vanmiddag steeds meer zon en temp oplopend naar 24 C
  • 23/5 17:40 John:
    In een deel van het land is toch weer de zomerse grens van 25 graden gepasseerd.
  • 23/5 13:11 Ko:
    Ook Breda bewolkte dag met soms wat regen, ik noem het een meevaller. Hopelijk blijft het zo maar app geeft nog 24 gr af vanmiddag, meestal komt dat dan ook uit.
  • 23/5 12:15 Kees:
    Een tot nu toe tegenvallende dag hier in Eindhoven. Nog geen zon gezien en af en toe lichte regen.
  • 23/5 11:39 Hans:
    Een lucht met altostratus en flets de zon erbij. 20.3 graden in Enschede-W Vanmorgen 0.1 mm lichte regen en gisteravond wat weerlichten zonder regen..
  • 23/5 10:03 John:
    In Rijen waren en loge, dreunende donders op flink afstand hoorbaar in de nachtelijke stilte.
  • 23/5 08:19 Gerben:
    Zware dreunen vannacht rond 2.30 uur
  • 22/5 22:16 Wilco:
    In Almelo is vanavond een korte maar stevige onweersbui gepasseerd. De bui leverde 14,8 mm op.
  • 22/5 21:48 Marcel:
    In Hilversum weer geen onweer. Het onweersarme voorjaar zet door. De regenmeter bevatte nog 0,2 mm van vannacht.
  • 22/5 21:16 Hans:
    Ook aan de grond in Ede sinds 20.30 uur wind uit ZW
  • 22/5 20:33 Gerie:
    Droog, na enige lichte regen, ook onweer rond 18.00 uur. Buien zakken nu in, de temperatuur daalt, anders had het geheel anders uigepakt. Op de satelliet zie je dat de buien ontstonden en ook ter plaatse uitregenden. Er zat nauwelijks stroming in. Echter op zeer grote hoogte zie je de uitwaaiende veren van de toppen wel naar het NO uitwaaien, dus is op zeer grote hoogte is de wind ZW.
  • 22/5 20:33 John:
    In Rijen is er 3 mm gevallen.
  • 22/5 19:31 Gerben:
    Wolkentoppen van 15 km!
  • 22/5 19:16 Richard:
    Nee, geen hagel gehad tussen 16.30 en 17.00. Het was wel een koude regen en bepaald geen warm water.
  • 22/5 19:13 Ko:
    Het is weer zwaar tegenvallend in Breda. Ondanks de grijs/rode pluk die zichtbaar is/was op de radar is er nauwelijks meetbare regen gevallen, onvoorstelbaar! De droogte gaat hier gewoon door en wordt steeds zichtbaarder.
  • 22/5 18:35 Hans:
    2Richard niet wit geworden? Er zat ook kleine hagel in.
  • 22/5 18:22 Richard:
    De regen in Ede begon voor mij zo'n 20 minuten te vroeg. Behoorlijk nat geregend. Bij de rondweg oost in Veenendaal was het nagenoeg droog en thuis begon het net iets te druppen zo tegen 17.00 uur.
  • 22/5 18:15 Hans:
    Ook in Ede-zuid stevig onweer met veel regen
  • 22/5 18:05 Erik:
    Uiteindelijk werd het een trein van buien die vanaf de Veluwe hierheen drijven. Op de Sylphidekaartjes heeft Bennekom intussen voor vandaag al 12mm staan (9mm daarvan viel het afgelopen uur). Als tuinliefhebber ben ik blij met deze regen, en als ik de kaart zie is mijn conclusie: we hebben geluk hier!
  • 22/5 17:11 Gert:
    Neerslagsom sylphide project . Grote verschillen in Zuid Limburg- in IJsselmuiden wat opbollende cumuli
  • 22/5 17:08 Pieter:
    Hier in Purmerend een vrijwel stil liggend wolkenveld, met wat regendruppels .Pas na 16 uur breekt de zon goed door Met . 24 C en weinig wind broeierig warm
  • 22/5 16:25 Erik:
    Bizar: die bui lijkt helemaal niet deze kant uit te komen en de wolken lijken naar het zuidwesten te trekken.
  • 22/5 16:18 Erik:
    Het begint hier in Bennekom flink te rommelen en de eerste regendruppels zijn al gevallen. Op de buienradar kan je de bui net ten zuiden van Rhenen en Wageningen als het ware zien groeien. Na de regen van afgelopen nacht ziet het er hiermee naar uit dat we vanavond niet hoeven te gieteren.
  • 22/5 15:42 Herman:
    Wouw De eerste donder is vandaag genoteerd
  • 22/5 01:55 Jaap:
    Hier...Ö...is De Bilt. Ik dacht, dat iedereen dat nu wel wist.
  • 22/5 00:57 Gerard:
    Waar ligt hier....ook in Schoorl een zomerse dag. Het was een prettige warmte, relatief lage dauwpuntstemperaturen.
  • 21/5 21:24 Jaap:
    Op de radar de complexen boven Brabant en Zeeland. Hier wel wat bewolking, maar geen dreiging op korte termijn. Ik hoop op een bui, want het is nogal droog. Zomerse temp. nu wel gehaald: max. ruim 25 gr. Vanaf morgen een week geen meldingen van hier. Weer in Diepenheim dan.
  • 21/5 20:44 Dick:
    In Woudenberg vanavond bijtijde regendruppels. Net te veel om buiten te blijven zitten.
  • 20/5 23:19 Gerard:
    Ten oosten van de brede duinen aan de westkust was het een mooie zonnige dag met aangename temperatuur, nog fris genoeg om activiteiten te ontplooien. Na het verdwijnen van de stratusrestanten was de zon dusdanig scherp dat de zonnebrandcreme nodig was voor langer verblijf in de zon.
  • 20/5 22:28 Jaap:
    Nu dus weer de zomer in het land, inclusief een warmtebui in het zuiden/zuidwesten. We haalden net de zomerse dag niet (max. 24 gr.), maar het voelde wel als zomer. Het is trouwens nogal droog op de zandgronden hier. Een bui is welkom.
  • 20/5 22:22 Gert:
    In IJsselmuiden waren de cb aan de horizon zichtbaar
  • 20/5 22:12 Edward:
    Vanuit Rotterdam gezien werd de cb ook mooi belicht tijdens zonsondergang. En Deelen heeft vandaag een behoorlijke dagelijkse gang gehad (2,1 --> 24,5).
  • 20/5 22:10 Pieter:
    Veel zon, slechts een paar cumuluswolkjes, en niet al te veel wind maakte het een aangename 1e pinksterdag max 22 C Morgen nog zo,n dag ! ? Hopelijk aan de kust dan geen zeevlam.
  • 20/5 21:34 Hans:
    De aambeelden in het ZW zijn prachtig zichtbaar in Ede
  • 20/5 21:12 Herman:
    Wouw OZO wind zwak tot windstil 20:50_21;12 onweer bliksem en matige regen
Bekijk het archief
Vr 25 mei 2018
Bezoekers online
Er zijn 7 gasten en 5 leden aanwezig: Bart, Bert, Frank, Paul, Theo
Inloggen