Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 10:08
    Clinge het Zeegat
    11,7°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: OZO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Lichte regen
  • 07:56
    Clinge het Zeegat
    11,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: O
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 06:44
    Sluis
    9,7°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: NO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 25/5 11:35 John:
    Wolkenvelden in Rijen. Zon zichtbaar. Het spetterde zojuist wat, maar de stoepen werden amper nat.
  • 25/5 07:29 Hans:
    Zaterdag start met geheel bewolkt weer hier in het oosten. Temp. nu 10.9 (minimum 7.8)
  • 24/5 21:37 Pieter:
    Een aangename zonnige dag ,matige westen wind en max 21 C
  • 24/5 20:49 Hans:
    Zomerse dag in Enschede W met 25.1 graden.
  • 23/5 23:46 Hans:
    Fraaie warme dag met 23.7 graden hier in het enschedese. Er waren stapelwolken en ook was er sluierbewolking maar de zon had de hoofdrol. Echter nog geen aanzet tot standvastig zomerweer.
  • 23/5 23:16 Jaap:
    Mooi weer, 21 gr., maar die droogte! Ik heb nu 15 jaar deze volkstuin op het zand. Meer dan de helft van deze jaren een (kurk)droog voorjaar.
  • 23/5 18:16 Ted:
    Fraaie zonnige dag. Alleen viel het maximum (19,9) graden op een vreemd tijdstip. 11.25 uur terwijl de zon nog klimmende was.
  • 23/5 17:21 Pieter:
    Een prachtige lentedag met veel zon, niet veel wind en max. 20 C.
  • 23/5 17:00 John:
    Ik vind het warm buiten. In deze meimaand voelt 21 graden in Brabant warm. Vorig jaar was 21 graden relatief koel, naast 15 zomerse dagen in Rijen.
  • 23/5 16:57 Gerard:
    Hier ook overdag de hemel bezoedeld met vliegtuigcirrus en condenssporen, later in de middag weer grotendeels opgelost. Perfect lenteweer.
  • 22/5 23:11 Hans:
    Er waren in de avond volop vliegtuigcontrails te zien..
  • 22/5 23:10 Hans:
    Prima dag met zon/stapelwolken. Net geen warme dag met 19.9 graden in het enschedese...
  • 22/5 21:55 Jaap:
    Door meer zon een stuk aangenamer dan in de twee voorgaande dagen. Nu werd het rond 18 gr. De wind ging later op de dag wat krimpen naar westelijke richtingen. Neerslagtekort neemt weer snel toe. Is ook niet weggeweest, ook in de winter niet. Ik hoop toch op spoedige neerslag, maar wel met wat hogere temperaturen.
  • 22/5 17:07 Pieter:
    Het weer van vandaag is een stuk aangenemer dan de 2 voorgaande dagen, droog met regelmatig de zon er bij ,niet veel wind en een aangename 18 C , heerlijk lenteweer !!
  • 22/5 09:18 Ko:
    Het is in Breda al zonnig sinds zonsopkomst dus voor hier klopt de verwachting (weer) niet.
  • 22/5 06:42 Gert:
    opnieuw een grijze start. De sounding van afgelopen nacht geeft aan dat de vochtige laag een stuk dunner is dan gisteren. Kortom de kans op zon neemt toe wat ook in de verwachting zit
  • 21/5 23:19 Hans:
    Soms wat lichte motregen (0.1 mm).
  • 21/5 23:18 Hans:
    Zeer grijze kille dag. Geen zon gezien...16 graden als maximum en in de avond werd het ronduit kil.
  • 21/5 22:44 Jaap:
    Alweer zo'n nare dag:kil en zinloos. Max. Slechts 13 gr. Droogte duurt voort.
  • 21/5 22:43 Jaap:
    Alweer zo'n nare dag:kil en zinloos. Max. Slechts 13 gr. Droogte duurt voort.
  • 21/5 22:43 Jaap:
    Alweer zo'n nare dag:kil en zinloos. Max. Slechts 13 gr. Droogte duurt voort.
  • 21/5 18:47 Ko:
    Nu en ook rond het middaguur soms zonnig, dus lang niet zo grijs als gister.
  • 21/5 18:46 Kees:
    In Eindhoven was het vandaag niet geheel zonloos. In de loop van de middag brak af en toe even de zon door.
  • 21/5 18:14 Pieter:
    Net als gisteren een grijze zonloze en frisse dag met slechts 13 C , van mij mag de zon weer door komen.
  • 21/5 17:58 Gert:
    Grijze en tamelijk kille dag vandaag
  • 21/5 17:55 Ted:
    Motregen valt vandaag gedurende 15,1 uur met 20 duizendste millimeter tot 17.40 uur. Gister 2,7 uur motregen vanaf 21.17 uur met 0,003mm. Van 21.17 uur 20 mei t/m 13.40 uur 21 mei heeft het nooit droog geweest.
  • 21/5 09:38 Hans:
    Grijs hier in het oosten en ik heb ook al wat licht gespetter waargenomen. Temp nu 13.4 graden.
  • 20/5 23:07 Hans:
    Maar nog altijd boven de 15 graden hier..
  • 20/5 23:04 Hans:
    Veelal een stratusdag in het enschedese. Spaarzame opklaringen maar nog wel vrij warme lucht. Maxtemp 21.7 graden. In de avond werd het killer..
  • 20/5 21:50 Jaap:
    Zonloos en nogal kil, howel het toch nog ruim 15 gr. werd. Weer droog. Ook gisteren niets gehad, terwijl elders in het O. toch een flinke bak viel. De droogte neemt hier weer toe. Een neerslagoverschot hebben we hier in geen maanden gehad.
  • 20/5 20:55 Ted:
    Pieter, jij hebt nog mazzel. Ik moest het met 13,1 graden doen. Lijkt inderdaad november. Sinds een half uur bijna mist. Zicht schommelt tussen de 1200 en 1500 meter.
  • 20/5 19:14 Pieter:
    De hele dag een egaal grijze massa, een kille wind en maximaal 15 C , het lijkt wel niovember
  • 20/5 17:38 John:
    Bewolkt weer, een oase van rust.
  • 20/5 16:49 Kees:
    Al weer een teleurstellende meidag in Eindhoven. Nog geen zon gezien en onder de bewolking voelt het buiten kil aan.
  • 20/5 16:04 Ko:
    Temp rond 15 gr terwijl 20 was verwacht, meevaller! Ook nog geheel zonloos tot nu toe. Heel anders dan gister.
  • 20/5 14:09 Wim:
    Tsja, de droogte gaat op veel plekken gewoon door. Ook in Bennekom. Nieuw gras krijg ik gewoon niet aan de groei, zelfs niet met om de andere dag sproeien. De diepere grondlagen, dichtbij de zandlaag, zijn na vorig jaar en de droge april gewoon te droog; het water is zů verdwenen.
  • 20/5 06:47 Erik:
    In Bennekom een magere 04 mm, maar ik zie dat net ten westen van ons helemaal niets is gevallen, dus we mogen hier op het zand van geluk spreken. Ik hoop nu maar dat er vandaag nog wat komt -- je weet het nooit. Buienradar was gisteren trouwens waardeloos. Gaf vanaf eind van de middag regelmatig regen bij ons aan terwijl er niets viel.
  • 20/5 06:43 Gert:
    6.5 mm sinds gisteravond
  • 19/5 23:45 Hans:
    Enschede W vandaag zomers met 26 graden. Een beetje gerommel en amper 1 mm regen. De droogte duurt voort...
  • 19/5 23:27 Tonnis:
    Rond Biddinghuizen plaatselijk ruim 25 mm vandaag
  • 19/5 22:47 Bert:
    Eerbeek: 11,4 mm (zie Sylphide) en ongeveer anderhalf uur onweer. Zowel neerslag intensiteit als onweer niet spectaculair. Hoogste rainrate 32 mm.
  • 19/5 22:24 Renťe:
    In Beilen geen regen van betekenis gevallen. Letterlijk: alleen een enkel spatje, het miezert nu een beetje. 26.4 graden als maximum.
  • 19/5 21:54 Gerben:
    Blijft inderdaad maar doorgaan met regenen. Geen onweer meer
  • 19/5 21:03 Adwin:
    En dan zegt het KNMI : in Brabant nog een enkele onweersbui.Maar dan wel een paar uur lang. Het is hier noodweer en op de Veluwe en straks in midden van het land straks ook.
  • 19/5 20:46 Gerben:
    Schijndel ook. Het blijft hier steeds matig tot zwaar regenen met regelmatig onweer
  • 19/5 20:35 Adwin:
    Gemert 35 mm in 40 min en het wordt nog veel meer als ik de radar moet geloven.
  • 19/5 20:18 Gert:
    2 mm al hier. Op weatherlink.com zie ik behoorlijk wat regen o.a in Nieuwleuzen en Zwolle
  • 19/5 19:31 Pieter:
    Na een vrij zonnige middag is de lucht weer helemaal dicht getrokken met lage stratusbewolking, temp gezakt van 19 naar 13 C daarbij een stevige noorden wind en het zomergevoel is weer totaal verdwenen.
  • 19/5 18:55 Gert:
    buien hier zichtbaar en onweer hoorbaar. Sylphide stations melden 12 mm op een bepaalde plek in het oosten
  • 19/5 17:48 Gerard:
    Ostgewitter! Hier en daar kan het even flink ontladen, elektrisch zowel als van water. Stijgingsregen door optilling van de warme (boven)lucht over de koele en vochtige zeelucht. Hoe ver de buien westwaarts komen is nu de vraag.
Bekijk het archief
Za 25 mei 2019
Bezoekers online
Er zijn 2 gasten en 3 leden aanwezig: DaniŽl, John, Tonny
Inloggen