Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 22:28
    Eesveen
    19,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
  • 21:26
    Sluis
    21,3°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 21:09
    Geldermalsen
    23°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 0 = Windstil
    Matige regen
  • 17:17
    Clinge
    30,1°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Onweer op afstand
Advertenties
Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 18/6 22:55 Gerben:
    De volgende neerslag trekt al weer over de Pyreneeën. Veel neerslag nog de komende dagen.
  • 18/6 22:42 John:
    Troost je Erik. In Rijen nog ruim 24 graden. Geen bui gehad. Wel gerommel op afstand, zowel ten westen als oosten van Rijen.
  • 18/6 22:06 Erik:
    Nog niet heel erg afgekoeld vind ik (21,2°C). Dat gaat weer een plaknacht worden.
  • 18/6 21:11 Michael:
    Vanmorgen vroeg rond 05:oo flinke regen gehad met onweer er viel 12 mm regen .Overdag erg broeierig en benauwd .Vanavond trokken de meeste buien langs ons heen en nu 21:11 flinke regen windstil en 23 graden ..
  • 18/6 21:04 Gert:
    Kampen veel bomen omgewaaid. Verder schade aan daken. ik heb nog nooit meegemaakt dat een CB zich zo snel ontwikkelde boven dit gebied. Indrukwekkend.
  • 18/6 20:54 John:
    Oss in totaal vandaag 26 mm.
  • 18/6 20:52 Gerben:
    Bizar! Vorig jaar in juni had ik ook 2x keer zo'n hoge uitslagen. Hier gewoon drukkend warm 🙃😒
  • 18/6 20:46 Gerard:
    Ik heb hier een vijvertje staan, rechthoekige bak, het niveau is inderdaad zo'n 10 cm gestegen, ook even gekeken naar potten e.d. De hoeveelheid van het station lijkt te kloppen. De handmatige regenmeter kwam niet verder dan ca. 90 mm maar moest tussentijds geleegd worden en als hij bijna vol is spat er vrijwel net zoveel uit als dat erin valt. (Wijde hals, glas en ronde kanten).
  • 18/6 20:28 Gerard:
    Dat is inderdaad hier Gerben, over de afgelopen 24 uur zelfs 124,1 mm. Blijkbaar is er vanaf 02:00 uur gerekend op de kaart, maar mijn station geeft iets hoger. Van de buien vanaf ongeveer 18 uur hebben we 105,1 mm afgetapt.
  • 18/6 20:21 Ted:
    Bij mij (Krommenie) in de straat was het ook wel heftig rond 18.55 uur. Denk dat het zeer zware regen tot slagregen was. Het minimale zicht was nog wel 60 a 70 meter. Schat dat bij mij ongeveer 15 tot 20 mm is gevallen tussen 18.45 en 19.10 uur.
  • 18/6 19:59 Gerben:
    121 mm
  • 18/6 19:57 Ted:
    Na 19.07 uur droog. Etmaalsom is 82,4 mm.
  • 18/6 19:56 Rene:
    70mm in Alkmaar Noord in 2 uur vanavond, etmaalsom 84 mm
  • 18/6 19:49 Gerben:
    119 mm. Ben jij dat Gerard?
  • 18/6 19:40 Gerben:
    109 mm. Correctie
  • 18/6 19:39 Gerben:
    Iets noordelijker 90,4 mm
  • 18/6 19:38 Gerben:
    Wijk aan Zee zit op 84 mm
  • 18/6 19:33 Gerard:
    Nu op 103,6 mm over de laatste 2 uur en dus 122,7 mm laatste 24 uur in Schoorl. Volop werk voor de brandweer nu in Bergen en Alkmaar.
  • 18/6 19:24 Pieter:
    Stortbui met veel hoogte onweer 12 mm in een kwartier
  • 18/6 19:15 Rene:
    Nieuwe zeer zware onweersbui. Aantal ontladingen niet te tellen zoveel en constant gerommel, alsof een aantal vliegtuigen rondjes vliegt.
  • 18/6 19:13 Ted:
    40,0 mm in 4 minuten 18.54 - 18.58 uur De minuut van 18.55 uur naar 18.56 uur gaf 17,0 mm. Dit is absoluut een landelijk record. Denk dat het nu op ongeveer 6 mm per minuut zou staan. Het zicht zakte terug naar 5,6 meter. Slagregen is level 6. Dan valt er ongeveer 6mm per minuut. 17 mm is dan level 8. Dit heeft geen naam.
  • 18/6 18:59 Rene:
    Zwaartepunt van fors onweer trok net ten westen van Alkmaar. Regenval met hagel en windstoten was zwaar,48 mm in Alkmaar Noord in een uur tijd. Etmaalsom 63 mm
  • 18/6 18:57 Gerard:
    Afgelopen nacht erbij 92,4 mm. Voorlopig voldoende voor het groeien en bloeien in de tuin en voor de kool.
  • 18/6 18:54 Gerard:
    Vergeten verzend te klikken, nu al op 72 mm in Schoorl. Spuitende putten gesignaleerd.
  • 18/6 18:53 Gerard:
    Na zeer zware regenval met onweer (ontladingen 2 Hz) staat de teller op 57 mm inmiddels in Schoorl. Momenteel opnieuw een onweersbui, continue donder en lichten.
  • 18/6 18:51 Ted:
    In de omgeving van Zandvoort en IJmuiden forse windvlagen tot kracht 10. Jammer dat IJmuiden/Wijk aan Zee KNMI geen barometer heeft. Gemiste kans Biltse Heren! Hier ook even vlagen van kracht 8 om 17.30 en 17.50. Het onweer viel tegen ondanks dat het pikdonker werd. Ook nu weer flink donker 18.51uur).
  • 18/6 18:47 Gerben:
    Maar het gebeurt ook daar niet.
  • 18/6 18:42 John:
    Ik schreef het drie uren geleden al dat het zou gebeuren.
  • 18/6 18:26 John:
    En klaar is het al met België en Brabant. Het mechanisme om tot buien te komen is voorbij. Mooi rond het avondeten.
  • 18/6 18:25 Ko:
    En precies boven Breda helemaal uitgedoofd. Voortaan niks meer zeggen, pas als er echt wat uit de lucht valt.
  • 18/6 18:25 John:
    Ik heb een tijd gehad dat ik weerman wilde worden.
  • 18/6 18:02 Ko:
    Haha je hebt je vak gemist. Er nadert hier een onweersbui. Rood puntje op de radar.
  • 18/6 17:58 John:
    Schrijf ik over de noordelijk helft, komt KNMI met code oranje erachteraan, ik ben zo gek nog niet.
  • 18/6 17:43 Gerben:
    Mazzelaar. Jij met 18/19 graden en noordoost 5/6.
  • 18/6 17:39 Richard:
    Laat maar komen John. Ik zit er klaar voor op Texel :-)
  • 18/6 17:37 Frank:
    Zojuist te Delft enige tijd een vrij zware bui met regen en hagel. Het onweert (rommelt) hier al geruime tijd in toe- en afnemende fases. Vanaf ongeveer 17.00 uur grondwinddraaiing naar NW en daardoor duidelijk wat koeler.
  • 18/6 17:31 Adwin:
    Tropische regenbui in Gemert zonder iets op de radar!
  • 18/6 16:45 Gerben:
    Nu wel even zware regen. Geen onweer
  • 18/6 16:44 John:
    Laten we na het avondeten de noordelijke helft vans ons land in de gaten houden. Krijgt meer omvang.
  • 18/6 16:37 Bert:
    In Eerbeek vanmoren slechts 1,2 mm tegen 14 in Deelen. Hier meeste onweer op afstand. De ontwikkeling van nu lijkt ook weer net te westelijk.
  • 18/6 16:26 Ko:
    Bui ontstaat net wat te westelijk. Wat druppels en onweer. Hopelijk komt er nog meer. Ze ontpoppen kort van tevoren.
  • 18/6 16:10 John:
    Geen stil hangende wolken, moet dat zijn.
  • 18/6 16:10 John:
    Het zijn stil hangende wolken. Ik zag de toppen vanuit Rijen.
  • 18/6 15:43 Gerben:
    Na even flink wat regen schijnt nu de zon alweer
  • 18/6 15:27 Gerben:
    Wordt donker. Gaat nu snel
  • 18/6 15:25 John:
    Ook een bui met onweer in zuidoosten van Brabant, de zone waarin buien ontstaan is smal. Rond het avondeten is het zuiden al klaar met buienvorming,
  • 18/6 15:25 Gerben:
    Gieter kijkt naar het noorden. Hey geen smiley's in de roepdoos
  • 18/6 15:24 John:
    In het westen van Vlaanderen nieuw vorming.
  • 18/6 15:23 Gerben:
    Voortdurend gerommel. Zal niet lang meer duren voordat de eerste buien ontstaan
  • 18/6 15:23 John:
    Je moet beter kijken, Pieter.
Bekijk het archief
Za 19 juni 2021
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 9 leden aanwezig: Bart, Bert, Bonne, Erik, Gerben, Hans, Ron, Theo, Ton
Inloggen