Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 07:55
    Clinge
    12°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: NO
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 06:38
    Sluis
    10,3°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: NO
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 23:04
    Eesveen
    11,3°C
    (0/8) Onbewolkt
  • 21:04
    Sluis
    14,3°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: N
    Windkracht: 4 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 27/5 22:16 Hans:
    Een bijna zomerse dag vandaag in Enschede-W met 24.8 graden. Later in de middag en avond stak de wind kil op en daalde de temperatuur.
  • 27/5 21:46 Jaap:
    Gisteren 23 graden, vandaag netaan 20. De noordenwind ging aantrekken. Af en toe licht bewolkt, maar blijvend droog. Het droogt nog verder uit. Neerslagtekort naar 150 mm. Dat haal je niet meer in, behalve bij plaatselijke plensregens bij onweer. De derde droge zomer op rij, althans op de hogere gronden komt er aan. Ramp voor de natuur en de land- en tuinbouw.
  • 27/5 19:32 Ko:
    En goed te weten dat het in Limburg 3 graden warmer was. Eindelijk eens een keertje midden Brabant niet de warmste plek van NL.
  • 27/5 17:13 John:
    In het midden van Brabant, momenteel met 22 graden 2 graden minder warm dan gisteren rond deze tijd.
  • 27/5 16:55 Ted:
    Vrijwel onbewolkt bij N-4. Temperatuur zakt zeer snel. Om 13.35 uur was het max. van 20,3 graden. Nu is het nog maar 16,5 graden. We zijn duidelijk in een koelere luchtsoort gekomen.
  • 27/5 08:40 John:
    Vanmorgen hier in Oss een vrij zeldzaam natuurverschijnsel: mist!
  • 26/5 22:51 Jurgen:
    Vandaag weer een prima dag met wederom veel zon en een paar stapelwolken. De zomer van 2020 begint op stoom te komen....
  • 26/5 19:55 John:
    Nog 22 graden om 20 uur. Komt over als een vrij zomerse avond. Het is best zo. Liever dan nog boven de 30 graden.
  • 26/5 19:53 John:
    Toch ruim 24 graden in Rijen. De 26e warme dag deze lente. Het kunnen er precies 31 worden. Evenaring van het record.
  • 26/5 17:21 Pieter:
    Een zonnige dag met weinig wind waardoor de zon best warm aan voelt, max 24 C
  • 26/5 09:12 Hans:
    Fraai zonnig maar wel met sluierbewolking in Enschede-W.
  • 25/5 22:30 Hans:
    Uiteindelijk is het later vandaag volledig helder geworden (fraaie maansikkel nu te zien tegen een glasheldere lucht) maar lange tijd was er hier een zware bewolking te zien. Werd langzaam dunner en nam af. Maximum 19.3 graden.
  • 25/5 22:22 Gerard:
    Meer een kleine meloen, die moet je hier ook niet op het dak krijgen. Mooie blauwe dag in Schoorl, met gematigde temperaturen en een verfrissende wind!
  • 25/5 21:37 Herman:
    wolkenfoto van supercel waarbij hagelstenen zo groot als sinaasappels.https://jeugdjournaal.nl/artikel/2334912
  • 25/5 16:25 John:
    Verkwikkend of opwekkend weer, wel alweer boven de 21 graden in Rijen. Daarmee 25 warme dagen deze lente. Record is 31 uit lente 2018. We gaan Nog een eind komen.
  • 25/5 14:09 Jurgen:
    Mooie kleine stapelwolken in een felblauwe lucht. Dit bij aangename temperaturen. Ideaal weer!
  • 25/5 10:13 Koos:
    Nog redelijk wat bewolking, maar zal straks verder gaan opklaren. 5,5 mm afgetapt. Mei nu 22 mm, zal waarschijnlijk de eindstand zijn
  • 25/5 08:16 Hans:
    Mooi rustig weer met wolkenvelden in Enschede-W. Vanmorgen tijdens een wandeling kon je zien dat de natuur opgefleurd was na de 12 mm van gisteren.
  • 24/5 23:42 Renťe:
    Ik heb vandaag 7 mm afgetapt. En de onweersbui van vannacht heeft brand veroorzaakt in Amen (dorp iets ten zuiden van Assen)
  • 24/5 23:04 Hans:
    Uiteindelijk 12 mm In Enschede-W. Het "buide" vanavond nog wat na. We zijn er blij mee!
  • 24/5 21:28 Richard:
    Vandaag de natste dag sinds 13 maart. Hoe bijzonder is dat ? 4,5 mm maar liefst 😳
  • 24/5 20:27 Marcel:
    6,5 welkome mm' s in nunspeet.
  • 24/5 20:18 Ko:
    Bewolkte middag en avond met soms nog wat lichte regen. Nog tot 2,5 mm gekomen.
  • 24/5 20:06 Erik:
    In Bennekom gaat het nog steeds af en aan met (mot) regen en zitten we nu op 3,5mm - boven al mijn verwachtingen!
  • 24/5 19:59 Jurgen:
    Toch nog net genoeg regen om de ton te vullen...1.5 mm in totaal. Verder een grijze dag. Bijzonder in deze zonnige tijden!
  • 24/5 19:58 Gert:
    Ik mag niet klagen in totaal 5.6 millimeter
  • 24/5 19:53 Jaap:
    Bewolkt en fris.Het werd ruim 14 graden. Af en toe lichte regen, maar veel was het niet. Het blijft dus zeer droog, nog weken.
  • 24/5 19:09 Hans:
    En nu, opnieuw buiige regen...
  • 24/5 18:38 Hans:
    Juist! Zo-even na de flinke plensbui van rond 18.00 toch maar even 10 mm ontvangen. Hoeraaa! Dat hadden we even nodig. Ook niet meer verwacht maar dat kan zomaar gebeuren in de retro-stand...
  • 24/5 17:56 Hans:
    Prijs de dag niet voor het avond is. Nu een lekkere buiige regen in Enschede-W. Laat dit nog maar even doorgaan....
  • 24/5 17:52 Ted:
    Regende tot 13.05 uur. Neerslag 4,5 graden. Tijdens de regen was het steeds 12 tot 13 graden. Nu is het bijna 15 graden. Om 15.40 uur was het voorlopige maximum van 15,0.
  • 24/5 17:27 Pieter:
    Na regen komt vandaag geen zonneschijn, zwaar bewolkt met een stevige frisse wind ca 14 C , Een heel verschil met hemelvaartsdag ,toen zonnig,weinig wind en 26 C
  • 24/5 16:59 Kees:
    In Eindhoven niet meer dan af en toe gespetter aan het einde van de ochtend en begin van de middag. Met een sterk hogedrukgebied in de buurt (alweer !) zal de komende dagen de droogte hier steeds ernstiger worden.
  • 24/5 16:02 John:
    Ik ben in Rijen tot 2 mm gekomen. De zandgronden zijn een vingertopje vochtig geworden. De komende week verdamp er dagelijks een veelvoud.
  • 24/5 15:48 Frank:
    In Zaandam-west 4 mm regen !!! Het is magertjes, maar alles is meegenomen en wij zullen het er voorlopig weer mee moeten doen.
  • 24/5 14:42 Ko:
    Breda ruim 1,5 mm. Zie zelfs plasvorming op de platte daken. Sinds 2 mei niet meer voorgekomen.
  • 24/5 14:26 Gert:
    Op grond van de Solar gegevens van onze site lijkt het mij dat het in het noordwesten alweer is opgeklaard
  • 24/5 14:18 Hans:
    Regen (0.2 mm) stelt geen drup voor. Hogedruk perst de regen er uit. Het is en blijft kurkdroog!!
  • 24/5 14:14 Erik:
    Bijna klaar met de regen hier in Bennekom. Anderhalve millimeter. Niet veel, maar meer dan ik had durven hopen.
  • 24/5 13:57 Pieter:
    Hier in Purmerend is het nu droog met zelfs een waterig zonnetje, opbrengst; 5 mm regen ,Hier moeten we het waarschijnlijk weer een tijd mee doen
  • 24/5 12:51 Jurgen:
    Zowaar even een lekker mals regentje. Een opkikkertje voor de natuur. Niet veel, maar alle beetjes helpen. Na dit zijn we wellicht weer vertrokken voor de volgende langdurige droogte periode....
  • 24/5 11:29 Gert:
    0.6 mm
  • 24/5 11:28 Ko:
    Lichte regen. Straten en stoepen zijn inmiddels al nat te noemen.
  • 24/5 11:22 John:
    Joepie meer druppeltjes stuifregen.
  • 24/5 11:08 Ko:
    Er komt voor ons ook nog wel wat aan. Nu al wat licht gespetter.
  • 24/5 11:03 John:
    Af net toe waait er een druppeltje voorbij in Rijen.
  • 24/5 10:57 Pieter:
    Ik kijk naar buiten en jawel !! Het regent in Purmerend ! dat zijn we niet meer gewend ,, wel een verfrissing voor de natuur Tpt nu toe 2,5 mm.
  • 24/5 10:54 Gert:
    Eindelijk wat regen
  • 24/5 10:48 Ted:
    Zacht en teder regentje sinds 8.50 uur. Goed voor de bodem. Tot 7.50 uur zonnig, daarna liep de lucht dicht. Even heerlijk dat de felle schitterzon weg is. Neerslag tot 10.35 uur 1,7 mm.
  • 24/5 10:47 Hans:
    De lucht begint nu goed dicht te trekken bij een vlagerige wind. Regen?
Bekijk het archief
Do 28 mei 2020
Bezoekers online
Er zijn 3 gasten en 4 leden aanwezig: Harma, Henk, Jan Willem, Stefan
Inloggen