Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 06:38
    Sluis
    21,2°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: WNW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 23:10
    Eesveen
    20,4°C
    (0/8) Onbewolkt
  • 21:23
    Sluis
    26,3°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: NO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 13/8 06:49 Gert:
    Estofex 2 afgekondigd
  • 13/8 00:36 Jaap:
    Diepenheim 12 Augustus: 33 graden, iets lager dan de dag ervoor. Om 23u 20 graden, ook iets lager dan de dag ervoor .Veel zon en geen bui gezien. Droogte neemt toe hier.
  • 12/8 23:26 Hans:
    8ste tropische dag vandaag (34.7) in het enschedese vanaf vorige week woensdag.
  • 12/8 22:20 John:
    Belachelijk weer. Om 22 uur nog 28 graden in Rijen. Ramen en deuren kunnen nog niet open of we laten weer warmte binnen.
  • 12/8 21:45 Ted:
    Amsterdam koelt niet af. Assendelft ook niet. Hier ook nu (21.30 uur) nog 29,3 graden. Dat meetpunt is juist ver van de bebouwing.
  • 12/8 21:31 Kees:
    In Amsterdam koelt het door al die steene bebouwing haast niet af. Nu noch steeds 29 graden.
  • 12/8 20:37 Pieter:
    Ted, Ik zie dikke buien boven Duitsland op de buienradar kijk ook eens op Weerplaza regenradar
  • 12/8 20:22 Ted:
    Na 4 uur is de radarstoring weer terug. Ik geef het op! Nederland heeft helaas geen fatsoenlijke radar.
  • 12/8 19:56 Jurgen:
    Onweersbuien lijken er voor de Dordtse regio vandaag niet in te zitten. Het is nog 30 graden hier buiten. Dat wordt de 3e tropen nacht op rij. Superlatieven schieten tekort om deze hittegolf te omschrijven!
  • 12/8 18:26 Ted:
    Radarstoring is na 15 dagen voorbij. Sinds 12 augustus 14.40 uur klopt het weer.
  • 12/8 17:51 Gerben:
    Maastricht meldt wolkbreuk
  • 12/8 17:18 John:
    Gisteren keek ik naar een Utrechtse buienkap, nu zie ik vanuit Rijen wat cumuli zonder motivatie.
  • 12/8 17:18 John:
    Ja, ook te Rijen net iets minder warm, maar effect is amper merkbaar door tamelijk hoge dauwpunten, die nog gaan stijgen morgen en vrijdag.
  • 12/8 16:56 Jurgen:
    Het maximum valt vandaag wat lager uit, maar met 32 graden voelt het alles behalve behaaglijk aan in Dordrecht. Ik kijk uit naar een zeewind, die ons van deze on-Nederlandse temperaturen gaat verlossen. Morgen waarschijnlijk, en dan met knetterend onweer...
  • 12/8 16:29 Erik:
    De lucht ziet er een stuk rustiger uit dan gisteren. Er zijn wel wat Cumuli, maar die lijken niet door te groeien. Gisteren was de lucht om deze tijd een stuk chaotischer.
  • 12/8 15:49 Gert:
    Hier ook een tweede troepennacht en de 7e tropische dag ruim in de 30c en een heatindex die nog hoger ligt
  • 12/8 15:11 Gerben:
    Buien ontstaan nu boven de Ardennen
  • 12/8 14:13 Gerard:
    De drie KNMI-stations in NH-Noord hebben allemaal wind van wateroppervlak. Geen beeld van wat er zich afspeelt op het continentale deel van dit gebied: wel overal 30+
  • 12/8 11:15 John:
    In Rijen midden op de avond ook gelijkmatige regen. Krap 1,5 mm. ongeveer 9 kilometer naar het noordwesten ( Oosterhout 11 mm). We zagen de regengordijnen hangen. Imposant was weer het langdurig gedonder en gerommel, continu, door elkaar heen.
  • 12/8 10:06 Erik:
    In totaal 2,2mm neerslag gisterenavond en vannacht. De tweede tropennacht op rij, maar met een Tmin van 20,8°C iets minder zwoel dan de nacht ervoor (Tmin 21,5°C). De regen is mooi gelijkmatig gevallen en de tuin is zichtbaar opgefrist, Slechts 12km naar het noorden, in Lunteren, stonden de straten blank! De zon brandt nu de laatste wolkenrestanten weg: het belooft weer een hete dag te worden.
  • 12/8 09:40 Bert:
    Hier de 2de tropennacht: 9de 20,4 en nu 21,3. Ik had nog nooit een tropennacht gehad in augustus (waarnemingen va 1983). De start is met wolken.
  • 12/8 08:57 Jurgen:
    Wederom een tropen nacht hier in Dordt. En nu weer op naar de volgende tropische dag. Intussen stijgt het warmte getal van zomer 2020 met ijltempo. In de weekeinde wellicht in de top 10...
  • 12/8 07:51 John:
    Vannacht wel onweer, maar geen neerslag.
  • 12/8 06:50 Gert:
    ruim 21C. En de koperen bol is uit zijn hol dus de temperatuur gaat zo weer stijgen. Als de verwachting uit komt kunnen we de 7e tropische dag op rij uitschrijven
  • 11/8 23:55 Jaap:
    23.30u in Diepenheim nog 26 graden. Dit is niet normaal meer. Geen druppel tot nu toe. Wel weerlicht op afstand.
  • 11/8 23:27 Jaap:
    In Diepenheim geen druppel tot nu. Ben ik niet thuis in De Bilt en mis ik de hele show. Zit niet op mini _tornado's te wachten zoals vorig jaar op 4 juni. Dat hoeft nu ook weer niet.
  • 11/8 23:07 Gerben:
    Nieuwe buien regio Nijmegen
  • 11/8 22:29 Herman:
    Na een flink onweer daalde de temp van 32 naar 18,2 ° en leverde tot 2200 uur 17,5 mm.
  • 11/8 22:25 Renée:
    Het is al bijna niet meer bijzonder: vandaag 35.4 graden in Beilen, de 6e dag op rij dat het boven de 30 gr is. Nu is het nog 26.8, een fantastische zomeravond.
  • 11/8 21:43 Ko:
    Na 11 mm nog soms wat regen flitsen en gerommel.
  • 11/8 21:24 Frank:
    Rond 20.35 uur te Delft geslaagde foto's gemaakt van de rand van het grote indrukwekkende aambeeldscherm van het complex dat momenteel boven ZW-Nederland hangt. Komen misschien in de foto-carrousel.
  • 11/8 21:04 Pieter:
    Dit keer vers water in Brabant, maar hier in Purmerend geen druppel Moest toch weer zelf de planten water geven, de hoogste temperaturen nu in Noord Holland met Wijk aan zee nog 29,0 C .
  • 11/8 21:04 John:
    De bui afgelopen middag boven Utrecht ook mooi te zien vanuit Rijen. Dus vanuit zuidelijke positie.
  • 11/8 21:02 Jurgen:
    Fijn voor je Ko! Ook hier in Dordt is het heerlijk opgefrist na 10 mm regen. Ik heb me lekker zeiknat laten regenen. Een heerlijke opfrisser!
  • 11/8 21:02 John:
    Lekker gerommel en gedonder, weerlicht en bliksem te Rijen al een tijd. Geen regen. Handvol druppels niet meegeteld. Het rook wel sterk naar regen. Nabij ook stortregen zien vallen.
  • 11/8 20:57 Ko:
    Mooie onweersbui en afkoeling het afgelopen uur. Nu pas de eerste aug regen. Beetje verbaasd, meestal wordt Breda overgeslagen op hete dagen.
  • 11/8 20:19 Jurgen:
    Bui barst los hier momenteel...
  • 11/8 20:11 Frank:
    Het kan geen kwaad om straks in het donker (en morgenavond) op zogenoemde Sprites ver weg boven actieve onweersbuien te letten. Voor zover ik weet, zijn ze hier vanuit NL nog niet waargenomen / gefotografeerd. Een afstand van 75 a 100 km tot de bui schijnt het meest geschikt te zijn. Verwar Sprites niet met gewoon weerlicht in de onweerswolk..
  • 11/8 20:08 Gerard:
    Om 20:00 uur nog 31 graden in Schoorl, zo absurd nog niet eerder meegemaakt, met die infraroodschermen in de bovenlucht koelt het niet af en de wind is ook nog eens gaan liggen.
  • 11/8 20:02 Jurgen:
    Na weer zinderend hete dag met 33.6 graden in Dordt begint het te rommelen in het zuiden...Vanmiddag rond 16:00 was de bui boven Utrecht en Gelderse Vallei goed te zien.
  • 11/8 19:55 Hans:
    In Ede-Zuid echte effecten van een hittegolf, vanaf 18.00 uur onweer, dat in westelijke richting verder trok, inclusief stevige regen!
  • 11/8 19:26 Bert:
    Onweersbui ontstond ten NW van Eerbeek. Het is hier droog gebleven met tussen 18 en 18:30 onweer op afstand.
  • 11/8 19:24 Kees:
    In Eindhoven even na 18.00 u. een heerlijk verfrissende onweersbui.
  • 11/8 18:18 Jaap:
    Het kan nog heter. Diepenheim vanmiddag ruim 34 graden. Nu dreigende luchten in het zuiden en westen. De zon is weg de wind neemt toe. Nog droog.
  • 11/8 18:07 Edward:
    In Mainz weer een maximum van 35,6 behaald en daarna lichte daling (stijging Td), na de passage van outflow van een onweersbui. Maar in Rotterdam is het weer meer zweten, beide plekken nu 33,1, maar in Rotterdam met een Td van 23,7 op de Davis.
  • 11/8 17:54 Frank:
    Desalnietemin een schitterend interessante situatie, John. Daar heb ik wel wat transpiratie voor over. Misschien kun je blij worden gemaakt met een verfrissende douche thuis..
  • 11/8 17:54 Hendrik-Jan:
    Staat nu 10.6 mm op de teller, het rommelt nog wat na en lichte regen. Temperatuur terug naar 23.4 graden
  • 11/8 17:47 Hendrik-Jan:
    Staat nu 10.6 mm op de teller, het rommelt nog wat na en lichte regen. Temperatuur terug naar 23.4 graden
  • 11/8 17:41 John:
    Spectaculaire buiengroei op diverse plaatsen. Fantastisch hoe snel het gaat. We zien ook outflow effecten op de radar. Binnen een half uur nieuwe actieve cellen. Vanuit het benauwde Rijen zie ik alleen maar aambeelden heel ver weg en opbollende stapelwolken iets dichterbij. Of je blij moet zijn met regen? Walgelijk hoge dauwpunten tot 23 graden in Zeeland na lichte regen.
  • 11/8 17:39 John:
    Hier in Oss nu lichte regen en onweer. Temperatuur gedaald van ruim 35 naar 33 graden...
Bekijk het archief
Do 13 augustus 2020
Bezoekers online
Er zijn 3 gasten en 15 leden aanwezig: Adrie, Arjan, Bart, Bert, Bert, Gerard, Gert, Hans, Jaap, Jannes, Richard, Theo, Theo, Tonny, Willem
Inloggen