Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:03
    Eesveen
    0,9°C
    (1/8) Licht bewolkt
  • 20:59
    Clinge
    4,1°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: N
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 20:46
    Sluis
    4,7°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: NW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 13/4 01:05 Gerard:
    Inloggen voor het laatste Weereldnieuws
  • 12/4 19:11 Pieter:
    Al wee reen koude start met bevroren grasveldenen ruiten krabben, , daarna zon en mooie buienwolken waaruit hoofdzakelijk hagel viel , Met max 8 C een frisse dag .
  • 12/4 18:31 Jaap:
    In de morgen twee flinke sneeuwbuien, en dat op 12 april. In de middag klaarde het breed op. Het werd maximaal 8 graden. Nog dik onder normaal.
  • 12/4 16:57 Bert:
    Hier scheren vrijwel alle buien langs of lossen op. Slechts 2 mini korrelhagel buitjes
  • 12/4 12:20 Kees:
    Ook in Eindhoven valt nu natte sneeuw. Het is al de vierde sneeuwdag van deze aprilmaand en dat is toch wel heel uniek.
  • 12/4 10:10 Sjoerd:
    Winterse neerslag uit de buien die momenteel over het westen van het land trekken. Sneeuw, hagel bij een temperatuur van 1,4 °C.
  • 12/4 09:57 John:
    Flinke sneeuwbui in Rijen.
  • 12/4 09:40 Erik:
    Tmin hier slechts -1,1°C, maar een dikke tien kilometer naar het oosten, op vliegveld Deelen, maar liefst -4,0°C. Dat belooft nog wat voor de komende nacht.
  • 11/4 23:11 Erik:
    Temperatuur knalt onderuit: op Deelen vriest het al. Hier in Bennekom zitten we op 0,7°C. Ik vrees dat er de komende dagen de nodige vorstschade gaat ontstaan.
  • 11/4 20:29 Erik:
    Een Tmax van 8°C en aan het eind van de middag lekker zonnig weer. Nu verlichten de laatste zonnestralen verlichten de toppen van onschuldige cumuluswolkjes aan de noordwestelijke hemel. Wat fris, maar verder uiteindelijk een aardige dag.
  • 11/4 18:35 Pieter:
    Droog en fris weer met bewolking maar ook af en toe zon , max 8 C
  • 11/4 17:20 Jaap:
    Onaangenaam, zowel gisteren, zaterdag, als vandaag, zondag. Gisteren met regen in de middag en avond bij NO _wind en vandaag wel droog met af en toe wat zon en een NW -wind. Beide dagen slechts 7 graden. In april mag je dubbele cijfers verwachten.
  • 11/4 13:01 Ko:
    Breda wel bewolkt maar tot nu toe droog.
  • 11/4 11:25 Erik:
    Grijs en lichte regen bij 4,4°C: een echte Ko-dag, zou ik zeggen.
  • 10/4 21:23 Gerard:
    Sneeuw in Hoogeveen, in Schoorl nog lichte regen.
  • 10/4 18:38 Pieter:
    Hier gestage regen, koude NO wind en slechts 4 C In de winter zou dit een mooie sneeuwsituatie op leveren
  • 10/4 18:29 Ko:
    Hier slechts bijna 5 mm. Het regent maar zachtjes steeds. Maar prima weerbeeld, natuur is er nog steeds blij mee.
  • 10/4 17:27 John:
    In de loop van de middag is het meer gestaag gaan regenen in Rijen. We hebben intussen meer dan 5 mm gevangen.
  • 8/4 16:49 Pieter:
    Na grondvorst in de ochtend volgde zon en bewolking en een fris windje, max.temp 8 C
  • 7/4 23:12 Jaap:
    Woensdagmorgen alles wit door sneeuw in de nanacht. Ook overdag nog een winterse lading in de buien. Maximum 7 graden. Een winterse dag op 7 april.
  • 7/4 21:26 Pieter:
    Hier in Purmerend nog een korte felle hagelbui met veel wind.bij 2 C
  • 7/4 21:18 Gerard:
    Nog een sneeuwbuitje in Schoorl tijdens de schemering, iets oven 3 graden.
  • 7/4 17:19 Pieter:
    In de vroege ochtend regen , maar op het gras en op auto,s sneeuwresten,later af en toe een (hagel)bui ook wat zon en een harde koude wind max 6 C
  • 7/4 17:03 Gerben:
    Korte zware sneeuwbui net buiten Epe. Alles wit
  • 7/4 09:59 Gerben:
    Hier ook 7/8 cm sneeuw! Nu regen
  • 7/4 09:39 Erik:
    In Bennekom regent het al een poosje en het sneeuwdek is aan het smelten
  • 7/4 09:31 John:
    Oss een maximaal sneeuwdek van 4 cm om 8.45 uur, inmiddels nog maar 2-3 cm.
  • 7/4 09:08 Adwin:
    Inmiddels 8 cm sneeuw in Gemert.
  • 7/4 08:57 Ko:
    Breda heel weinig sneeuw. In procenten uitgedrukt ongeveer 30% wit en 70% groen. Wintergevoel is er zeker wel, bewolkt koud en nat. 👍
  • 7/4 08:48 Bert:
    In Eerbeek 2 cm op de houten tuintafel en tot 5 cm op het gras. Stenen ondergond is sneeuwvrij.
  • 7/4 08:30 Kees:
    De sterke wind zorgt voor een sneeuwjacht in Eindhoven en dat op 7 april !! Eigenlijk bizar.
  • 7/4 08:13 Adwin:
    Zware droge sneeuw in Gemert bij -0.6 graden. 6 cm inmiddels ook op de wegen een dikke laag.
  • 7/4 07:59 John:
    Het is wit in Rijen. Het sneeuwt stevig en er staat en vlagerige wind. We kijken aan tegen een winters landschap. Het vriest net niet, maar ook stoepen en straten sneeuwen dicht
  • 6/4 22:23 Jaap:
    Talrijke sneeuw- en hagelbuien. Soms even wit, maar dat duurde niet lang. Tussendoor mooie opklaringen met prachtige buienwolken op afstand. Gistermiddag tijdelijk een ware sneeuwjacht. Lang geleden, dat we dat zagen en zeker in april. Max. gisteren en vandaag 5 gr. Vergelijk 31 maart!!
  • 6/4 20:59 Kees:
    In Eindhoven vandaag de ene winterse bui na de andere met slechts kortdurende opklaringen tussendoor.
  • 6/4 20:58 Bert:
    Hier is zojuist alles weer wit geworden tijdens een zware sneeuwbui behalve dan de stenen. Vanmorgen was het ook vergelijkbaar wit.
  • 6/4 18:44 Pieter:
    Hoera, Ik ben er weer dankzij de hulp van mijn zoon !! Na diverse hagelbuien overdag gaan we nu weer over op sneeuwbuien en opklaringen
  • 6/4 18:24 Ko:
    Zojuist tijdens zware sneeuwval ook een klap onweer! Laatste keer dat ik zo'n combi had was 25 nov 2005, toen had ik er ook nog dichte mist bij.
  • 6/4 18:04 Gerard:
    Momenteel de zwaarste sneeuwbui van de dag in Schoorl gepaard gaand met veel wind en temperatuur sterk dalend tot +2 graden. Wel wat plekken waar het iets wit wordt.
  • 6/4 12:05 John:
    Hier in Oss weer enkele sneeuw- en hagelbuien, wel iets minder dan gisteren en ook nog geen tijdelijk dek gehad.
  • 6/4 11:37 Gerben:
    Weer alles wit na behoorlijke hagel. Nu lichte sneeuw
  • 6/4 11:35 Hans:
    Enschede-W: momenteel ook weer winterse buien met sneeuw, korrelhagel en korrelsneeuw. Temp nu 2.2 graden. Vanmorgen nog sneeuwresten na een gebroken sneeuwdekje (gisteravond laat) van 1.5 cm.
  • 6/4 11:18 Ko:
    Talrijke buien. Sneeuw, korrelhagel, er zit van alles in en tussen. En aanhoudend koud. Deze apr gaat geschiedenis schrijven.
  • 6/4 08:47 John:
    Vanochtend met een witte wereld opgestaan, uitgezonderd de meeste stoepen en straten. Verder een prachtige volle sneeuwbui in afgelopen uur, die eraan kwam met zo'n prachtig gelig aambeeld langs de hele noordwestelijke horizon. De tweede dag van maritiem arctische lucht is hier, in Rijen, waardig begonnen. Zo te lezen ook in andere Brabantse plaatsen.
  • 6/4 08:21 Kees:
    Het is compleet wit in Eindhoven na een flinke sneeuwbui.
  • 6/4 08:16 Ko:
    Schitterende sneeuwval! Al de tweede sneeuwbui in 20 minuten tijd.
Bekijk het archief
Di 13 april 2021
Bezoekers online
Er zijn 2 gasten en 3 leden aanwezig: Bart, Erik, Hans
Inloggen