Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 16:27
    Clinge
    9,9°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: WZW
    Windkracht: 5 = Vrij krachtige wind
    Na regen, nu droog
  • 09:14
    Clinge
    6,9°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 5 = Vrij krachtige wind
    Matige regen
  • 06:31
    Sluis
    6,3°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 6 = Krachtige wind
    Matige regen
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 19/1 17:06 John:
    In Rijen 9 mm tijdens donker, nog 4,5 mm tijdens daglicht erbij. Vanmiddag goeddeels droog.
  • 19/1 15:20 Pieter:
    Langdurige (mot) regen levert 18 mm op, wel zacht en veel wind
  • 19/1 13:17 Hans:
    11 mm nu in het enschedese en de temp is opgelopen naar 7.7 graden. De verzachting komt er duidelijk in..
  • 19/1 12:44 Jurgen:
    Met precies 10.0 graden is de 1e januari 10plusser een feit. 17 mm regen tot nu toe in het Dordtse.
  • 19/1 11:50 Erik:
    Alweer 8,5░C, veel wind en veel regen (15,8mm sinds gisterenochtend). De grondwatertekorten worden verder aangevuld.
  • 19/1 11:27 Frank:
    In Zaandam.zw, somber en regenachtig en winderig, temperatuur bijna dubbele cijfers en tot op heden 16 mm regen, inderdaad herfstweer Ko maar heerlijk?????
  • 19/1 09:57 Ko:
    Heerlijk herfstweertje! Wind en regen, vannacht al maar ook vanochtend. Nog steeds goed en welkom voor de natuur.
  • 19/1 07:47 Jurgen:
    Bulderende wind en striemende regen in Dordt. 9mm over de afgelopen nacht. Januari lijkt een natte maand te gaan worden, zeker met de vooruitzichten ..
  • 19/1 07:13 Hans:
    Enschede-W: volop regen bij 4.5 graden. Sinds middernacht 1.8 mm maar dat zal nog wel meer worden inclusief de temp.
  • 18/1 17:39 Jurgen:
    Ook hier in Dordrecht waterkoud weer bij 6 graden. Nu een paar buitjes. Het is wachten op de zachte lucht die komen gaat...
  • 18/1 13:39 Hans:
    Smal regenbandje stelde weinig voor hier in het enschedese. 5.2 graden en dus wat waterkoud hier..
  • 18/1 11:39 Dick:
    Woudenberg geheel bewolkt en droog. Wel waterkoud nog.
  • 17/1 22:58 Hans:
    Enschede-W: De temp is in de avond opgeklommen tot 5.2 graden (nu weer wat dalend) en ik kon over het etmaal (incl gesmolten sneeuw) 4.2 mm aftappen. Vanmorgen nog sneeuw, natte sneeuw, regen, zelfs wat ijsregen. Gebroken sneeuwdekje van 2.5 ß 3 cm verdween vrij snel.
  • 17/1 19:58 Jurgen:
    Fraaie dag met open luchten, een paar buien en bij maximaal 7 graden was de sneeuw al vˇˇr het middaguur weggedooid...
  • 17/1 18:06 Gerben:
    Behoorlijk wat regen nu!
  • 17/1 17:31 Pieter:
    Een dag met zon ,maar ook een paar buien na 3 mm ontdooide sneeuw nog 3 mm buiige regen Max 7 C , Nu helder snel dalend 4 C.
  • 17/1 10:23 John:
    Vogels fluiten, de zon schijnt, de laatste restjes sneeuw in het gras verdwijnen. Als ik niet beter wist zou ik denken dat maart is begonnen.
  • 17/1 09:40 Hans:
    Enschede-W: een gebroken dekje van 2, hier en daar 3 cm vanmorgen en zojuist viel nog wat lichte sneeuw bij 0.4 graad. Snel een paar foto's nog gemaakt want wanneer zien we dit weer???
  • 17/1 09:36 Pieter:
    Hier alleen nog sneeuwrestjes op grasvelden, autoruiten enz , het is al weer 2,8 C
  • 17/1 09:16 Ko:
    Nog wat kleine sneeuwresten, dat was het voorlopig weer. Maar super dat het er even was!
  • 17/1 00:00 Bonne:
    In Grou 2 cm sneeuw
  • 16/1 23:52 Hans:
    De nieuwe pluim lijkt wat op een bergetappe in de Tour de France....
  • 16/1 23:51 Hans:
    Enschede-W: 2.5 cm gebroken sneeuwdek en tot laat op zaterdagavond lichte tot matige sneeuwval. Uiteindelijk -0.5 graad. Toch nog wat...
  • 16/1 23:47 Jaap:
    Hier, De Bilt, lichte sneeuw na 15 30u. In de loop van de avond werd het weer droog. Niet veel meer dan 1 cm gevallen. Kort wintertje.
  • 16/1 22:29 Frank:
    In Zaandam 2,5 cm sneeuw
  • 16/1 22:23 Bert:
    In Eerbeek 1 cm op de grond en 2 cm elders
  • 16/1 22:17 Piet:
    Hier in Boven Hardinxveld 1.5 cm sneeuw tussen 15 en 19 uur temperatuur -0.4 loopt langzaam op en dooi nadert
  • 16/1 21:33 John:
    Oss 2 cm sneeuw.
  • 16/1 21:28 Jurgen:
    De dooigrens nadert hier in Dordrecht alweer snel. Momenteel -0.2 Morgenochtend zal er niet veel meer van de sneeuw over zijn...
  • 16/1 20:14 Ted:
    Om 19 uur droog geworden. Sneeuwdek 0,9 centimeter.
  • 16/1 19:50 Sjoerd:
    In Rijswijk ZH uiteindelijk een laagje van 1 cm.
  • 16/1 19:31 Bert:
    In Eerbeek sneeuwt het vanaf 17 uur meestal licht, zelden matig
  • 16/1 19:24 Hans:
    Sinds 18.30 lichte tot matige sneeuwval met kleine vlokken. Lichte witvorming komt op gang maar nog niet op stoepen en straten. Temp 0.8
  • 16/1 19:19 Pieter:
    Purmerend 2 cm sneeuw en het sneeuwt nog steeds
  • 16/1 17:58 Ted:
    Sneeuw is niet zuiver. Temperatuur nu (17.37 uur) -0,7 Grondtemperatuur -0,2 graden. Sneeuwvloktwemperatruur 0,3 graden. Vlokverhouding droog/nat 44 om 56%. Doordat de sneeuw zelf boven nul is, is de sneeuwdek een stumperige 0,7 cm. 40 jaar terug had dit een dik pak sneeuw geweest.
  • 16/1 17:48 Julien:
    Even na 14 u sneeuwval; Eerst licht, dan matig en de hele namiddag aangehouden meestal licht met nu een 3 tal cm in de tuin. Ook temp daling naar beneden het vriespunt. Een witte wereld in dit nieuwe jaar 2021 voor Bonheiden gelegen 15 km ten noorden van het beroemde dorp WERCHTER met zijn zomerfestivals
  • 16/1 17:32 Herman:
    Wouw, einde sneeuwval 17:30 sneeuwdek slechts 1 cm. .,
  • 16/1 17:07 Kees:
    Amsterdam wˇrdt wit. Alleen de straat wil niet vlotten.
  • 16/1 17:04 Jurgen:
    Sneeuw lijkt hier al over het hoogtepunt heen in Dordt. Toch een mooi laagje op bomen en het gras. Net op tijd om het op de foto vast te leggen. 1 cm ongeveer..
  • 16/1 17:04 Erik:
    Het motsneeuwt al een poosje in Bennekom en de daken en tuinen worden een beetje wit. Maar het overtuigt allerminst. Dat moet nog een keer beter deze winter.
  • 16/1 17:04 Piet:
    Sinds 15 uur meest lichte sneeuwval temperatuur gedaald van +1.8 naar_0.7 wind zzo 4bft sneeuwdek ruim 1cm
  • 16/1 16:39 Hans:
    Sneeuw in Ede-Zuid bestaat blijkbaar nog, bij temp ca. vriespunt, natte bol < 0.
  • 16/1 16:13 Pieter:
    Sneeuw hecht nog niet aan het wegdek omdat de wegdektemperaturen lagen in bijna heel Nederland boven het vriespunt lagen of nog liggen , pas als het langer door sneeuwt wordt de grond ook kouder
  • 16/1 15:53 Sjoerd:
    Schuurdaken, gras en auto's worden wit. Op stoep en straat blijft het niet echt liggen in Rijswijk ZH.
  • 16/1 15:51 Pieter:
    Temperatuur gezakt van 3 naar 0 C en het wordt langzaam witter
  • 16/1 15:40 Gerard:
    Matige sneeuw in Schoorl, net als bij Ted in de Zaanstreek, grastemperatuur -0,3, zuiden wind. Sneeuwhoogte 1 cm.
  • 16/1 15:24 Ted:
    Matige sneeuw. Situatie 15.05 uur. Temperatuur -0,7 graden. Grondtemperatuur 0,7 graden sneeuwvloktemperatuur 0,6 graden. Vlokverhouding droog/nat 28 om 72%. Sneeuwdekvorming zal slecht toenemen omdat de sneeuw te nat is.
  • 16/1 15:16 Ko:
    Ook Breda sneeuwt het! Het begint zelfs te blijven liggen op grasvelden en daken.
  • 16/1 15:13 Hans:
    Enschede-W natuurlijk nog droog... De neerslagzone lijkt vrij smal. Ben benieuwd of er nog wat voor het oosten over blijft....???
  • 16/1 15:12 Pieter:
    Grasvelden en autoruiten beginnen wit te worden in Purmerend
Bekijk het archief
Di 19 januari 2021
Bezoekers online
Er zijn 4 gasten en 10 leden aanwezig: Anton, Bj÷rn, Herman, Jaap, Jan, Johan, Pieter, Sebastiaan, Ted, Wilfred
Inloggen