Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 20:53
    Sluis
    23,8°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: NNO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 25/8 22:39 John:
    Tuurlijk zijn er twijfelaars. Het moet er nog wel twee keer 30 graden worden. Met De Bilt weet je het nooit. Het kan in alle windstreken warmer zijn, zo hebben sommigen gezien.
  • 25/8 22:24 Adrie:
    Twijfelt daar nog iemand aan dan??
  • 25/8 21:49 Gert:
    Pieter. Ik denk zelfs dat het een landelijke hittegolf gaat worden
  • 25/8 21:19 Pieter:
    Voor . Limburg en Brabant waarschjijnlijk een hittegolf met een reeks zomerse + 5 tropische dagen op rij , en zo laat in het zomer seizoen echt bijzonder,!!
  • 25/8 20:56 Jurgen:
    Vandaag weer vlotjes voorbij 30 graden... Het is bijna niet te vatten zo gemakkelijk er weer thermische hoogstandjes ontstaan....De zomer van 2019 is aan een indrukwekkende eindspurt bezig en komt overmorgen al in de top 10 terecht qua warmtegetal. Qua gemiddelde temperatuur wellicht de 5e plaats, na 1976.. Het zomer-duo 2018-2019 kent zijn weerga niet! Ik word er stil van....
  • 25/8 20:35 Erik:
    Tmax van 32,7įC bereikt om 10 over 5. Nu koelt het snel af in Bennekom. Wat dat betreft is het niet te vergelijken met de hittegolf van een maand geleden. Door de koelere nachten is het ook binnenshuis goed koel te houden.
  • 25/8 20:20 Hans:
    32.2 in Enschede-W! Een erg warme augustusdag! Morgen kan ik hier waarschijnlijk weer een hittegolf bijschrijven.
  • 25/8 18:51 Johan:
    Een dagrecord in de Bilt
  • 25/8 14:59 Gert:
    Okť dan is de kans op een hittegolf een stuk groter geworden
  • 25/8 14:51 Pieter:
    30.0 C in de Bilt, in grote delen van Nederland is de 30 C grens al gepasseerd, zelfs Wijk aan Zee heeft al 30,7 C bereikt , Het wordt warmer dan in de verwachtingen voor vandaag !!
  • 25/8 14:33 Gert:
    De Bilt 29,9 dus gaat zo goed als zeker vallen. Maandag en dinsdag lijken ook vrijwel zeker tropisch te worden en dat hebben we een hittegolf en dat zo laat in het jaar
  • 25/8 12:09 Pieter:
    De-Bilt van 11,4 C ( 0m ca 7 uur ) naar 27,1 C ( 11.50) is 16,C temp. stijging in amper 5 uur, Die 30 C halen we vandaag wel.
  • 25/8 11:54 John:
    Het koude luchtlaagje dat verwarmd moet worden is dan ook dun.
  • 25/8 10:51 Erik:
    Ik heb het dan over Sylphidestation Bennekom.
  • 25/8 10:50 Erik:
    Enorm snelle opwarming vanochtend. Om zeven uur een minimum van 12įC, drie uur later, om tien uur 26įC! Dat alles bij een blauwe lucht met wat uitgesmeerde cirrusvlagen.
  • 25/8 08:38 Pieter:
    De temperaturen zetten een snelle stijging in; de Bilt van 11,4 naar 15,9 C in ruim een uur tijd. Op naar de 30 C ! ?
  • 25/8 08:37 Gert:
    Ondertussen tropische storm Dorien actief in het Atlantisch gebied
  • 25/8 07:14 Gert:
    Sounding De Bilt. Een zeer sterke inversie boven het landelijk hoofdkantoor
  • 24/8 23:54 Frank:
    Temp. zakt in Zaandam gelukkig snel, 17,5 oC en veel condensvorming, alles is ronduit nat en lekker fris. Gerard je hebt gelijk ik moet vaker het nieuws lezen.
  • 24/8 23:44 Gerard:
    Ook in het noordwesten overal 30 graden of nabij 30 graden, slechts in Den Helder streek de wind een stukje over IJsselmeer en Waddenzee waardoor de 25 niet gehaald werd.
  • 24/8 23:37 Jaap:
    Nu in De Bilt. Vrijwel onbewolkt en het werd een ruime 29 graden. In het oosten en zuiden hier en daar de 30 gepasseerd. Ben vaak in Diepenheim. Veelal daar 2 0f 3 graden warmer dan in De Bilt.
  • 24/8 22:59 Pieter:
    Opvallend snelle temp. daling na zonsondergang, De Bilt van29,7 als max naar 16,3 C om 22.40 uur
  • 24/8 22:00 Hans:
    Tropische dag in Enschede W met 31.3 en een staalblauwe droge lucht.
  • 24/8 21:29 Gerard:
    Het staat hier al dagen op de website Frank. ;-) Het is goed om af en toe het nieuws hier te lezen. Zie ook lustrumcongres.
  • 24/8 21:19 Gert:
    Klopt Frank . Ik heb al een exemplaar. Prachtig boek
  • 24/8 20:45 Frank:
    In Zaandam/Westzaan zonovergoten en 28,9 oC max., het begint hier vanaf 13.00 uur tot 17.00 uur weer knap warm te worden, maar de zonintensiteit en duur is alweer een stuk minder dan een maand terug, w.o ook lagere zonnestand en grotere schaduwen. Het lijkt erop dat deel 7 van J. BUISMAN Duizend jaar wind en water besteld kan worden volgens uitgever v. Wijnen.website.
  • 24/8 18:22 John:
    De eerste vliegtuigsporen blijven zichtbaar, dat was eerder vandaag nog niet in Rijen.
  • 24/8 17:54 Pieter:
    Prachtige zonnige zomerdag met maar weinig wind., max 28 C voor mij weercijfer 10
  • 24/8 17:15 Gert:
    Was ook verwacht. Mocht het morgen wel tropisch worden dan komt een hittegolf binnen handbereik landelijk gezien. Regionaal gaat het zeker gebeuren
  • 24/8 17:12 Johan:
    Geen tropische dag in de Bilt.
  • 24/8 15:24 Pieter:
    Verschillende weerstations in het zuiden en oosten al 30+ C, De Bilt gaat de 30 C grens waarschijnlijk niet meer halen
  • 24/8 13:47 Gert:
    29c lucht wel droog
  • 24/8 11:55 John:
    Het is al vol zomers warm in het zuiden en oosten. Komende dagen zal het nog sneller gaan.
  • 23/8 19:36 Hans:
    27.5 graden al weer in het enschedese. Voluit zomers nazomerweer. Van mij mag trouwens de herfst komen. Genoeg saaie warmte en hitte gehad. Ik wacht op dynamiek!
  • 23/8 17:43 John:
    Ja Frank. Je mag nieuwe record noemen: Gilze- Rijen 40,7 graden!
  • 23/8 17:34 Frank:
    In Zaandam/West heerlijk weer, max 25,1 oC , mede door de droge continentale lucht wordt het net niet broeierig, en de langere, frisse nachten, doen de rest om het draaglijk te houden. Precies 75 jaar terug het onlangs gevallen record .van Warnsveld.
  • 23/8 16:06 Gert:
    Het landelijk hoofdkantoor staat op 25c
  • 23/8 00:08 Jaap:
    Op deze donderdag in Diepenheim de 25gr-grens gepasseerd. Maar de nachten zijn fris. Ze worden ook steeds langer. We zijn in de nazomer beland. (Bijna )tropisch blijft nog tot begin september mogelijk maar de dagelijkse gang wordt steeds groter.
  • 22/8 17:48 Erik:
    Heerlijke dag. In Bennekom zijn we juist beneden de 25įC gebleven. Net terug van een fietstochtje over de bloeiende Ginkelse Heide. Het is nog zomer, maar in de schaduw meen ik de herfst te voelen naderen. Een groot verschil met de warme dagen een maand geleden.
  • 22/8 16:59 Pieter:
    Aangenaam zomerweer, droog,zonnig matige zw wind en 22 C
  • 22/8 15:58 Gert:
    zomerse grens hier gepasseerd. Volop zon met een enkele mooiweer cumuli
  • 22/8 14:22 Gerard:
    Helder fris en zonnig weer in Schoorl! Mooi voor de kinderen die deze week nog vakantie hebben! Volop zon, alleen wat vliegtuigcirrus.
  • 21/8 20:14 Ko:
    Saaie periode, niet gedacht dat aug er ook nog aan mee zou doen. De maandneerslag lijkt al bepaald, 96 mm dus heb hier de 100 niet gehaald.
  • 21/8 20:11 Erik:
    Een aangename nazomerdag, maar ik mis de dynamiek en de mooie wolkenluchten van de afgelopen week. Zojuist de tuin maar weer water gegeven want de (zand)bodem droogt al weer aardig op en het gaat nog wel even duren voordat we weer regen krijgen.
  • 21/8 17:21 Gert:
    mooie dag vandaag. Flink wat zon, wat uitspreidende cumuli en tenslotte wat cirrus onder de begeleiding van niet al te veel wind
  • 21/8 09:54 John:
    In Rijen staan we op 548 mm tot en met gisteren. We hebben onder andere best meegedaan met plensbuien in juni. Maandtotaal 128 mm.
  • 21/8 07:44 John:
    Oss dit jaar slechts 367 mm tot op heden, enige te natte maand was maart met 93 mm. Augustus staat nu op ruim 40 mm slechts.
  • 20/8 23:08 Jaap:
    Diepenheim : gisteren en vandaag in de middag vorming van grote stapelwolken uitmondend in een bui in de late middag of vroege avond. Elders is meer gevallen, maar hier is de droogte een stuk minder geworden. Meer naar het zuiden nog steeds erg droog. De verschillen zijn dus groot. Zie Noord Holland. Temperatuur blijft nog gematigd : gisteren hier 20 vandaag 21.
  • 20/8 17:36 Pieter:
    Gisteravond laat enige tijd stortregen met totaal 20 mm (augustus al 128 mm) Vandaag een lekker dagje met veel zon een stevige wind en 21 C
  • 20/8 17:35 Ted:
    Augustus nu 190mm Zomer 415mm. Zomer staat nu al op de 4e plaats. Wat is droogte?
Bekijk het archief
Zo 25 augustus 2019
Bezoekers online
Er zijn 6 gasten en 7 leden aanwezig: Adrie, Bonne, DaniŽl, Ewald, Jannes, Leen, Richard
Inloggen