Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 20:53
    Sluis
    13,9°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: NNW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Dichte mist (<200m)
  • 20:22
    Clinge het Zeegat
    18,2°C
    (1/8) Licht bewolkt
    Windrichting: NNW
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 18:04
    IJsselmuiden
    (7/8) Zwaar bewolkt
    Onweer met regenval
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 25/5 20:09 Gert:
    Tropische storm Alberto is een feit
  • 25/5 18:37 Marcel:
    Hilversum is van de 0 af. Vannacht maar liefst 1 ontlading. Echt, het kon niet op. Vanmiddag zou er meer komen..... maar drie keer raden.... De tuin is in mineur.
  • 25/5 18:21 Hans:
    In Ede vandaag zomerweer, terwijl het lente is. Lekker Anoniem dus, pfff...
  • 25/5 18:09 John:
    In Rijen zomert het maar door. De 9e zomerse dag deze maand, de 13e deze lente.
  • 25/5 18:08 John:
    Een paar actieve cellen in je buurt, zo toont de radar.
  • 25/5 18:02 Gert:
    Paar zware inslagen in IJsselmuiden
  • 25/5 16:16 Pieter:
    Voor de 2e keer in 1 week is het aan het de stranden van Zuid Holland dik mistig en koud.ipv zonnig en warm , Ook deze mist was door niemaend voorspeld dit is blijkbaar een moeilijk weersverschijnsel l
  • 25/5 09:24 Gerard:
    In Schoorl ook alleen maar wat spatten gehad, er is nu wel water nodig voor land- en tuinbouw.
  • 25/5 08:09 Hans:
    De regen (en onweer?) stelde hier in het uiterste oosten niets voor (<0.1 mm) en onweer ook niet waargenomen..
  • 25/5 08:07 Hans:
    Vanmorgen wat zwoel met veel bewolking, zo-even 17.6 na een vrij hoog nachtelijk minimum van 16.6 graden (Enschede-W) Gisteren hier nog een nipte zomerse dag met 25.1 maar met veel bewolking en de zonneschijn was schaars. Wel al de 12de zomerse dag van mei. Heel bijzonder!!
  • 24/5 20:15 Pieter:
    Bewolking en zon vandaag met max. 24 C,Vanaf de namiddag opvallend veel wind die nu fris aan voelt (Purmerend)
  • 24/5 18:52 Marcel:
    Zou me niets verbazen, want ook het KNMI en meteo Schiphol kondigen vaak van alles aan en krabbelen dan terug. Voorlopig is mei in Hilversum nog steeds onweersloos en dat mag je na alle geroeptoeter opvallend noemen. Als het vanavond weer niet lukt dan morgenmiddag maar.
  • 24/5 17:49 John:
    Laatste KNMI Guidance maakt kans op forse buien voor heel zuidelijk Nederland een stuk kleiner.
  • 24/5 16:30 Dirk:
    In Sumar (Frl) al de hele dag zon. Na 15.00 uur soms even een wolkje voor de zon. Een beetje regen voor de tuin (sinds 14 mei geen drup regen) is welkom.
  • 24/5 14:02 Samuel:
    Na een zonnige ochtend hier in Purmerend toch weer enige tijd bewolkt geraakt. Wel zwoel en nu tegen 2 uur breekt de zon weer door. De hele week nog geen druppel gehad. Mijn tuinplaneten zijn het hier niet mee eens.en moeten geholpen worden.
  • 23/5 18:33 Pieter:
    Vanochtend veel bewolking met af en toe wat gespetter, vanmiddag steeds meer zon en temp oplopend naar 24 C
  • 23/5 17:40 John:
    In een deel van het land is toch weer de zomerse grens van 25 graden gepasseerd.
  • 23/5 13:11 Ko:
    Ook Breda bewolkte dag met soms wat regen, ik noem het een meevaller. Hopelijk blijft het zo maar app geeft nog 24 gr af vanmiddag, meestal komt dat dan ook uit.
  • 23/5 12:15 Kees:
    Een tot nu toe tegenvallende dag hier in Eindhoven. Nog geen zon gezien en af en toe lichte regen.
  • 23/5 11:39 Hans:
    Een lucht met altostratus en flets de zon erbij. 20.3 graden in Enschede-W Vanmorgen 0.1 mm lichte regen en gisteravond wat weerlichten zonder regen..
  • 23/5 10:03 John:
    In Rijen waren en loge, dreunende donders op flink afstand hoorbaar in de nachtelijke stilte.
  • 23/5 08:19 Gerben:
    Zware dreunen vannacht rond 2.30 uur
  • 22/5 22:16 Wilco:
    In Almelo is vanavond een korte maar stevige onweersbui gepasseerd. De bui leverde 14,8 mm op.
  • 22/5 21:48 Marcel:
    In Hilversum weer geen onweer. Het onweersarme voorjaar zet door. De regenmeter bevatte nog 0,2 mm van vannacht.
  • 22/5 21:16 Hans:
    Ook aan de grond in Ede sinds 20.30 uur wind uit ZW
  • 22/5 20:33 Gerie:
    Droog, na enige lichte regen, ook onweer rond 18.00 uur. Buien zakken nu in, de temperatuur daalt, anders had het geheel anders uigepakt. Op de satelliet zie je dat de buien ontstonden en ook ter plaatse uitregenden. Er zat nauwelijks stroming in. Echter op zeer grote hoogte zie je de uitwaaiende veren van de toppen wel naar het NO uitwaaien, dus is op zeer grote hoogte is de wind ZW.
  • 22/5 20:33 John:
    In Rijen is er 3 mm gevallen.
  • 22/5 19:31 Gerben:
    Wolkentoppen van 15 km!
  • 22/5 19:16 Richard:
    Nee, geen hagel gehad tussen 16.30 en 17.00. Het was wel een koude regen en bepaald geen warm water.
  • 22/5 19:13 Ko:
    Het is weer zwaar tegenvallend in Breda. Ondanks de grijs/rode pluk die zichtbaar is/was op de radar is er nauwelijks meetbare regen gevallen, onvoorstelbaar! De droogte gaat hier gewoon door en wordt steeds zichtbaarder.
  • 22/5 18:35 Hans:
    2Richard niet wit geworden? Er zat ook kleine hagel in.
  • 22/5 18:22 Richard:
    De regen in Ede begon voor mij zo'n 20 minuten te vroeg. Behoorlijk nat geregend. Bij de rondweg oost in Veenendaal was het nagenoeg droog en thuis begon het net iets te druppen zo tegen 17.00 uur.
  • 22/5 18:15 Hans:
    Ook in Ede-zuid stevig onweer met veel regen
  • 22/5 18:05 Erik:
    Uiteindelijk werd het een trein van buien die vanaf de Veluwe hierheen drijven. Op de Sylphidekaartjes heeft Bennekom intussen voor vandaag al 12mm staan (9mm daarvan viel het afgelopen uur). Als tuinliefhebber ben ik blij met deze regen, en als ik de kaart zie is mijn conclusie: we hebben geluk hier!
  • 22/5 17:11 Gert:
    Neerslagsom sylphide project . Grote verschillen in Zuid Limburg- in IJsselmuiden wat opbollende cumuli
  • 22/5 17:08 Pieter:
    Hier in Purmerend een vrijwel stil liggend wolkenveld, met wat regendruppels .Pas na 16 uur breekt de zon goed door Met . 24 C en weinig wind broeierig warm
  • 22/5 16:25 Erik:
    Bizar: die bui lijkt helemaal niet deze kant uit te komen en de wolken lijken naar het zuidwesten te trekken.
  • 22/5 16:18 Erik:
    Het begint hier in Bennekom flink te rommelen en de eerste regendruppels zijn al gevallen. Op de buienradar kan je de bui net ten zuiden van Rhenen en Wageningen als het ware zien groeien. Na de regen van afgelopen nacht ziet het er hiermee naar uit dat we vanavond niet hoeven te gieteren.
  • 22/5 15:42 Herman:
    Wouw De eerste donder is vandaag genoteerd
  • 22/5 01:55 Jaap:
    Hier...Ö...is De Bilt. Ik dacht, dat iedereen dat nu wel wist.
  • 22/5 00:57 Gerard:
    Waar ligt hier....ook in Schoorl een zomerse dag. Het was een prettige warmte, relatief lage dauwpuntstemperaturen.
  • 21/5 21:24 Jaap:
    Op de radar de complexen boven Brabant en Zeeland. Hier wel wat bewolking, maar geen dreiging op korte termijn. Ik hoop op een bui, want het is nogal droog. Zomerse temp. nu wel gehaald: max. ruim 25 gr. Vanaf morgen een week geen meldingen van hier. Weer in Diepenheim dan.
  • 21/5 20:44 Dick:
    In Woudenberg vanavond bijtijde regendruppels. Net te veel om buiten te blijven zitten.
  • 20/5 23:19 Gerard:
    Ten oosten van de brede duinen aan de westkust was het een mooie zonnige dag met aangename temperatuur, nog fris genoeg om activiteiten te ontplooien. Na het verdwijnen van de stratusrestanten was de zon dusdanig scherp dat de zonnebrandcreme nodig was voor langer verblijf in de zon.
  • 20/5 22:28 Jaap:
    Nu dus weer de zomer in het land, inclusief een warmtebui in het zuiden/zuidwesten. We haalden net de zomerse dag niet (max. 24 gr.), maar het voelde wel als zomer. Het is trouwens nogal droog op de zandgronden hier. Een bui is welkom.
  • 20/5 22:22 Gert:
    In IJsselmuiden waren de cb aan de horizon zichtbaar
  • 20/5 22:12 Edward:
    Vanuit Rotterdam gezien werd de cb ook mooi belicht tijdens zonsondergang. En Deelen heeft vandaag een behoorlijke dagelijkse gang gehad (2,1 --> 24,5).
  • 20/5 22:10 Pieter:
    Veel zon, slechts een paar cumuluswolkjes, en niet al te veel wind maakte het een aangename 1e pinksterdag max 22 C Morgen nog zo,n dag ! ? Hopelijk aan de kust dan geen zeevlam.
  • 20/5 21:34 Hans:
    De aambeelden in het ZW zijn prachtig zichtbaar in Ede
  • 20/5 21:12 Herman:
    Wouw OZO wind zwak tot windstil 20:50_21;12 onweer bliksem en matige regen
Bekijk het archief
Vr 25 mei 2018
Bezoekers online
Er zijn 7 gasten en 6 leden aanwezig: Bart, Bert, Bonne, Jan, Paul, Theo
Inloggen