Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 20:55
    Sluis
    2,3°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 18:57
    Clinge het Zeegat
    3,4°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 14/12 17:07 Pieter:
    Een dag met buien met regen en hagel en een paar natte sneewvlokken, maar ook zon al weer 21 mm in de regenmeter, meeste sneeuw is weg, grote waterplassen in de weilanden rondom Purmerend.
  • 14/12 13:45 Ko:
    Breda kwam vannacht en vanochtend in de donkere uren nog tot 11 mm regen. Tot nu toe vrij bewolkte dag met soms nog wat gespetter.
  • 14/12 12:18 Kees:
    Hans, het wordt inderdaad eens tijd voor opklaringen, want december is tot nu toe in Eindhoven zeer somber verlopen.
  • 14/12 11:38 John:
    Polaire buienwolken in Rijen te zien. Verfrissend na de grauwe regendag van gisteren.
  • 14/12 08:20 Hans:
    Bewolking begint te breken na wat natte sneeuw eerder. Tijd voor opklaringen...?
  • 14/12 07:56 Hans:
    Zo-even nam ik hier in Enschede-W ook weer wat natte sneeuw waar na regen.. Toch veel sneeuwdagen in december...
  • 14/12 06:31 Gert:
    Momenteel sneeuw en wordt zowaar weer een beetje wit
  • 14/12 00:44 Kees:
    Amsterdam bijna sneeuw vrij. 4.o graden
  • 13/12 23:53 Hans:
    Hier nog wat sneeuwresten....Komt voorlopig niet terug...
  • 13/12 23:52 Hans:
    Een zeer natte dag hier in Enschede-W met maar liefst 22.3 mm over het etmaal. Vanmorgen nog wat natte vlokken door de regen heen, vanavond forse (geclusterde) buien met regen en een tot 5.5 graden opgelopen temp.
  • 13/12 23:35 Bert:
    In Eerbeek 28,8 mm vandaag gemeten met de Hellmann. Inmiddels is laatste sneeuw uit de Davis regenmeter verdwenen. Sneeuwdek op open veld is nog 10 cm.
  • 13/12 22:46 Pieter:
    De sneeuw verdwijnt in rap tempo door de regen en temp tot 6 C
  • 13/12 22:37 Ko:
    Breda ook zonloos, een groot deel van de dag volop regen. Vooral vanavond goot het er behoorlijk uit met ook windvlagen. Dagsom rond de 20 mm.
  • 13/12 21:59 Jaap:
    Vandaag zonloos en regenachtig, in de middag is het wel enkele uren droog geweest, vanavond had de regen een buiig karakter en zojuist is het weer droog geworden. De temp. liep aan het eind van de dag nog wat op: het is nu 6 gr. Sneeuwdek voor 80% verdwenen.
  • 13/12 21:40 Frank:
    In Zaandam/Westzaan is er van de 20 cm sneeuw niet veel meer over, dan wat plakkaten op de weilanden en wat onbetekenende restjes op de wegen. De (binnen) wegen zijn hier weer prima berijdbaar, sneeuw is toch nog weer snel bijna verdwenen.
  • 13/12 18:34 Gert:
    Vanmorgen vroeg hier nog een klein beetje natte sneeuw
  • 13/12 17:27 John:
    Het is amper droog geweest in Rijen. Ik heb alleen pure regen gezien. Zelfs op de dakramen!
  • 13/12 09:03 Bert:
    In Eerbeek valt nu een mengelmoes van regen en sneeuw met hele dikke vlokken.
  • 12/12 23:07 Jaap:
    Sneeuwdek van tegen de 10 cm (oud + nieuw) is vandaag wel wat geslonken, maar niet zo veel. Het was een koude dooi (max. ruim 3 gr.) en niet veel wind. Vandaag verder hier droog, behoudens een paar verdwaalde hagelstenen.
  • 12/12 20:34 Frank:
    In Zaandam-/west ook glinsterende wegen, gevaarlijk weer voor weggebruikers, overdag, met flinke zonnige perioden, prachtig sneeuwlandschap. Van de 20 cm gevallen sneeuw is op de weilanden nog 16 cm over.
  • 12/12 20:15 Gerard:
    Ook in Schoorl wordt de weg glad: uitstraling en weinig wind doet de weg al op veel plaatsen glinsteren, ideaal weer dus voor strooiwagens.
  • 12/12 19:10 Pieter:
    Temp al gezakt naar 0,7 C De sneeuw wordt knapperig en dooiwater bevriest al weer, Dus uitkijken geblazen !!
  • 12/12 16:39 Pieter:
    De gesmolten sneeuw in de regenmeter levert in Purmerend 35 mm water op ( zondag tot dinsdag) Sneeuwdek wordt langzaam minder , maar is nog lang niet weg, Vannacht kans op opvriezing!! ?? ,
  • 12/12 11:45 Frans:
    zojuist sneeuwval in Klundert
  • 12/12 11:35 Emiel:
    In Gendringen momenteel 3 graden, opengebroken bewolking wat het er prachtig uitziet, geen neerslag deze ochtend gehad.
  • 12/12 11:26 Ko:
    Breda ook een paar sneeuwbuien met dikke vlokken. Erg mooi gezicht op het nog bestaande sneeuwdek.
  • 12/12 10:47 Hans:
    Een dikke (natte) sneeuwbui hier in Enschede-W met zo-even flinke vlokken. Temp. 1 graad. Hier een gebroken sneeuwdek van 3 tot 5 cm.
  • 12/12 10:33 Theo:
    In Groesbeek gisteren avond en vanmorgen een sneeuwdek nog van 12 cm.
  • 12/12 10:08 John:
    Oss gisteravond en vanochtend 14 cm sneeuwdek. Ook bijzonder: 4 dagen op rij meer dan 10 mm neerslag (helaas viel er donderdag de 7e "slechts" 9 mm).
  • 12/12 08:20 Frans:
    vanochtend weerlicht op afstand in een bui over zee bij Ouddorp. Vanacht flinke winterse buien gehad met hagel
  • 11/12 23:41 Bert:
    Sneeuwhoogte in Eerbeek 22 cm. Er is toch nog meer bijgevallen dan ik verwachtte.
  • 11/12 23:15 Gerard:
    Inderdaad stijgt de temperatuur hier in Schoorl gestaag en het sprookjesachtige gezicht door de besneeuwde bomen en struiken verdwijnt in hetzelfde tempo.
  • 11/12 23:07 Adrie:
    Formulieren voor sneeuwwaarnemingen staan op de website, sturen naar sneeuw@vwkweb.nl
  • 11/12 23:06 Adrie:
    In totaal in Zeist 16 cm. Op beschutte open plekken in Bosch en Duin lag ruim 20 cm. Dooi slaat nu snel toe, fijn weer he die Noordzee -:(
  • 11/12 22:52 Ton:
    Hattemerbroek: 23 cm sneeuwdek om 22:30 uur. Hoogste dek sinds 2 maart 2006, toen 27 cm. Het sneeuwen is nu min of meer gestopt, dus hier zal het wel bij blijven.
  • 11/12 22:14 Edward:
    In Rotterdam lag kort voor 18 UTC (rond half zeven) 13 cm in totaal, net om 21:30 was dat 15,5 cm.
  • 11/12 22:05 Jaap:
    Het is droog. Toch eerder dan ik had verwacht. Behoorlijk wat wind uit N.richtingen. Verse sneeuw ongeveer 7 cm.
  • 11/12 21:48 Pieter:
    De dooi sluipt er heel langzaam in, Hier gestopt met sneeuwen en temp 0,4 C Het zal morgen wel een natte kleffe zooi worden. moet nog wel strooien
  • 11/12 21:43 John:
    Met 12 cm verse sneeuw gaan de de nacht in. Het landschap ziet er zwaar winters uit. Alle struiken, bomen, heesters hebben ook maximaal sneeuw ingevangen. Ook gestrooide wegen zijn dichtgesneeuwd vanaf het avondeten, toen het weer lichtjes vroor tijdens sneeuwval.
  • 11/12 21:42 Gert:
    Laatste meting 17cm
  • 11/12 21:37 John:
    Ik heb me laten vertellen dat de Ardennen groen zijn en regen hebben gekregen.
  • 11/12 21:36 Gert:
    Temperatuur schuift langzaam omhoog
  • 11/12 21:21 Gerard:
    Pieter zie mail
  • 11/12 21:13 Frank:
    Zaandam/Westzaan. Vandaag 15 cm nieuwe sneeuw totaal sneeuwdek nu 20 cm, het loopt nu wel af, temperatuur nu net boven nul. Heel bijzonder zoveel sneeuw
  • 11/12 21:06 Pieter:
    HULPVRAAG !! iK WIL GRAAG MEE PRATEN IN HET FORUM, HEB EEN NIEUW WACHTWOORD HOE KOM IK ER IN ??
  • 11/12 21:02 Gert:
    19.00uur 14cm straks nog meting
  • 11/12 20:39 Pieter:
    vanaf ca 11 uur vanochtend sneeuwt het onophoudelijk, Gisteren ook langdurige sneeuwval dit hebben we al lang niet meer meegemaakt Terwijl de luchtdrukverdeling bepaald niet winters oogt
  • 11/12 20:20 Gerard:
    Gisteren in een weerbericht gelezen dat er langs de kust geen last van sneeuw zou zijn: er ligt nu 8 cm in Schoorl en de sneeuw ligt tot aan het zeewater aan toe. Toch wat heftiger dan aanvankelijk verwacht.
  • 11/12 20:03 Pieter:
    Een echte sneeuwdag voor heel Nederland, maar nergens een ijsdag Sommige stations bleven steken op + 0,1 C Vanochtend wel ijsvorming in veel slootjes.
  • 11/12 19:46 Ton:
    In Hattemerbroek was het sneeuwdek gisteravond 10 cm. Vandaag heeft het vanaf het middaguur gesneeuwd. Grootste deel van de middag weinig intensief. De laatste uren sneeuwt het wel stevig door. Inmiddels 20 cm dek. Temperatuur is zojuist wel boven nul gekomen.
Bekijk het archief
Do 14 december 2017
Bezoekers online
Er zijn 41 gasten en 3 leden aanwezig: Bert, Nico, Tonnis
Inloggen