Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 06:43
    Sluis
    14,3°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 23:11
    Eesveen
    18,6°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 23/9 07:15 Hans:
    Druilerig weer in Enschede W bij 15.9 graden en tot nu toe ruim 3 mm gevallen.
  • 22/9 20:34 Jaap:
    Zomers in De Bilt. 26 graden werd het. In het oosten en zuiden nog iets hoger. Nu in het zuiden dreigende luchten. Het zal vanavond niet droog blijven. Onweer lijkt er niet in te zitten.
  • 22/9 18:14 Hans:
    Na een zonnige dag met wel veel sluierbewolking is het geleidelijk aan dicht getrokken in het enschedese. Een volop zomerse dag die later zelfs wat drukkend aan voelde. Maxtemp 26.8 graden en nu nog ruim 25 graden.
  • 22/9 17:39 Ted:
    Fraaie zondag. Meest licht bewolkt. Na 16 uur meest half bewolkt. Nu (17.35 uur) neemt het verder toe naar zwaar bewolkt. Max. temp. 26,7 graden bereikt om 16.05 uur. Nu (17.25 uur) 25,5 graden. Wind was meest ZO-4.
  • 22/9 15:14 Pieter:
    De Bilt nu 25,7 C dus nog een landelijke zomers dag op deze laatste astronomische zomerdag
  • 22/9 14:43 Pieter:
    Nog hogere temperaturen dan verwacht werd nl 27,3 in Eindhoven en 27,8 C in Volkel De bilt bijna zomers met24 9 C (gemeten tot 14.30 uur )
  • 21/9 23:59 Edward:
    Diepenbeek in BelgiŽ (automatisch KMI-station) zelfs van 1,6 naar 26,6.
  • 21/9 23:27 Bert:
    Vandaag een flinke amplitude in Eerbeek: 2,1 naar 23,8 C
  • 21/9 21:27 Jaap:
    Zomerse dag alleen in het zuiden. Hier werd het 23 gr. bij een wolkenloze hemel en een straffe oosten tot zuidoosten wind. Mooi!
  • 21/9 19:14 Hans:
    Fraaie helder zonnige dag in Enschede-W in droge lucht bij wel flink dalende barometer! Maxtemp. vandaag 23.3 graden.
  • 21/9 17:38 Ted:
    Zeer zonnig en wolkenloos. Max.temp. 23,2 graden. Nu 17.05 uur 23,0 graden. Laagste vochtigheid was 36%. Nu 39%. De wind is OZO-4.
  • 21/9 17:17 Ted:
    Zeer zonnig en wolkenloos. Max.temp. 23,2 graden. Nu 17.05 uur 23,0 graden. Laagste vochtigheid was 36%. Nu 39%. De wind is OZO-4.
  • 21/9 16:59 Pieter:
    Vandaag een strakblauwe lucht ,zelfs geen vliegtuigstrepen de wind vooral in de ochtend fris maar de zon is aangenaam warm ca 21 C
  • 20/9 23:11 Jaap:
    Vanavond weer naar De Bilt. Overdag in Diepenheim een prachtige dag. Wolkenloos en vrijwel geen wind. Toch haalden we de 20 graden niet. Het werd 19 graden na een koude nacht met ongeveer 3 graden en vorst aan de grond. Urenlang buiten kunnen zitten.
  • 19/9 21:44 Jaap:
    Koude nacht achter de rug. Hier in Diepenheim op de zandgrond werd het minder dan 5 graden en vorst aan de grond. Contrast met de kust, daar kwam het niet lager dan 10 graden. Overdag werd het 17 graden bij veel zon en weinig wind. Met een trui aan een tijdje buiten gezeten.
  • 19/9 08:39 Hans:
    Heerlijk koude herfstnacht en vrij helder. Minimum hier in de bebouwde kom van Enschede W 3.9 graden. Airport Twente heeft dikke grondvorst (-2?) gemeten.
  • 19/9 07:02 Frank:
    Blijkens de Synop van 00 uur U.T. / 02 uur onze tijd / 21 uur lokale tijd meldde Bermuda een W-wind 63 knopen (op de grens van windkracht 11 en 12 Bf) en een luchtdruk van 981 hPa. Gemelde weersomstandigheden: lichte regenbui.
  • 19/9 06:44 Gert:
    gisteren een paar kleine buitjes maar ook flink wat zon.
  • 18/9 23:51 Hans:
    Vandaag hier een maxtemp. van 16.9 en een droge dag. Hier en daar kwamen buitjes voor. Verder wisselend bewolkt met ook zon. Lekker fris..
  • 18/9 21:19 Pieter:
    Vandaag was een dag van jas aan, jas uit dan weer een warm zonnetje, dan weer dreigende wolken en een frisse NW wind , wel droog max 17 C
  • 18/9 08:59 Frank:
    Naar verwachting trekt Tropische Orkaan Humberto komende nacht vlak langs Bermuda (W-lijk deel N-lijke Atlantische Oceaan). Kerndruk Humberto momenteel 951 hPa; max.gem.wind nabij het Oog: 185 km/uur. Voor Bermuda geldt thans een Orkaan-waarschuwing. In de loop van komend weekeinde wordt Humberto in de West-circulatie opgenomen en transformeert dan naar een 'gewone' depressie..
  • 18/9 06:53 Ko:
    En weer een laag minimum: 3 graden! Sep is dankzij vele koude nachten een koele maand.
  • 17/9 23:25 Hans:
    Vandaag 16.3 als maximum in het enschedese bij wat zon en een enkel flutbuitje (<0.1 mm)
  • 17/9 20:48 Ted:
    Heerlijk verkwikkende dag. Meest half bewolkt bij een NW-5 bij een max van 17,5 graden. Dit is het heerlijkste weer wat er bestaat.
  • 17/9 18:25 Jaap:
    Koud! We kwamen in Diepenheim niet verder dan 15 graden. Ook nog een paar buien. Het leek eerst wel aardig te worden met weinig wind en veel zon, maar dat was snel voorbij. Een koude noordenwind stak op en dus ook nog die buien.
  • 17/9 08:45 Hans:
    Enschede-W: goed, fris weer met vrij veel sluierbewolking bij 10 graden.
  • 16/9 23:35 Hans:
    Vanochtend stevige regen bij 12+ graden, vanmiddag droger en uiteindelijk werd het in het enschedese 16.5 graden. Een koele septemberdag derhalve..Etmaalneerslag hier 12.1 mm.
  • 16/9 23:30 Jaap:
    In Diepenheim is vanaf de afgelopen nacht tot in de middag vrij veel regen gevallen. Het was een stuk killer dan gisteren. Nu slechts 14 graden tegen gisteren 22.Pas in de avond klaarde het op.
  • 16/9 18:59 Ko:
    Ook Breda zonloze dag. Vanochtend een aantal niet meetbare druppels. Sep heeft hier nog maar 12 mm opgeleverd ofwel zeer droog!
  • 16/9 16:52 John:
    In Rijen lichtgrijs zand, dus niet nat. Het is wel een bewolkte dag tot nu toe.
  • 16/9 16:45 Pieter:
    Een druilerige ochtend en een droge bewolkte middag Verrassend veel neerslag nl 12 mm. Septemberneerslag op de helft van de maand al 70 mm
  • 16/9 14:49 Kees:
    In Eindhoven toch nog een vervolg op het gedruppel van vanmorgen. Het motregent nu uit een loodgrijze lucht.
  • 16/9 13:44 Erik:
    Mooi: ruim 3mm in de regenmeter in mijn achtertuin (Bennekom).
  • 16/9 12:26 Kees:
    Ook in Eindhoven slechts een paar druppels gevallen; de droogte duurt hier onverminderd voort.
  • 16/9 11:13 Hans:
    Mooie regen vanmorgen in Enschede-W. Al 12 mm gevallen bij een actuele temp. van 12.6 graden. Kachelweer...
  • 16/9 09:19 John:
    In Rijen vanochtend een paar keer een handvol druppels. Dikke druppels dat wel, maar stoepen niet eens egaal nat.
  • 16/9 07:16 Hans:
    7.5 mm tot nu toe bij een actuele temperatuur van 13 graden. Het regent lekker door.
  • 16/9 06:36 Gert:
    Afgelopen nacht 5 mm
Bekijk het archief
Ma 23 september 2019
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 6 leden aanwezig: Frans, Henk, Jannes, John, Rudy, Ted
Inloggen