Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 20:53
    Sluis
    5,7°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 19:08
    Clinge
    6,5°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 13/11 22:40 Dick:
    Hier in Capelle aan den IJssel vandaag 18, gisteren 11,5 eergisteren 7 mm. Ik hoop niet dat hiermee een trend (overtreffende trap) is gezet. November tot nog toe 66 mm.
  • 13/11 21:46 Pieter:
    Ja Ted, we werden er echt door verrast, Om 16.15 uur zag ik nog hagelresten in het gras liggen bij ca 8 C .
  • 13/11 21:20 Ted:
    De zware hagelbui in Purmerend had hagelstenen van 2 tot 2 1/2 cm. Heel extreem voor winterhalfjaar. Om 13.25 uur waren de hagelstenen op de grond nog 1 tot 1 1/2 cm. Locatie Einsteinstraat te Purmerend.
  • 13/11 20:57 Hans:
    Enschede-W over het etmaal slechts 1 mm. Duidelijk weer buiensituaties.
  • 13/11 16:51 John:
    Sinds middernacht tot vanmiddag 16 uur : 11,5 mm totaal in Rijen.
  • 13/11 16:44 Pieter:
    Na wat kleine buitjes In de ochtend werden we rond 12.30uur verrast door een zware hagelbui met grote hagelstenen die het landschap in een mum van tijd wit toverde 1 km verderop geen hagel, Totaal weer 9 mm opgevangen.
  • 13/11 16:12 Hans:
    In Ede-Zuid half uur geleden waterballet, met buitenverlichting die automatisch aan gaat. Gistermiddag korrelhagel. Hoezo minder herfsteffecten...
  • 13/11 16:05 Ko:
    En een tweede buitje daarstraks bracht er nog 3 mm bij. Ook hier geen hagel of onweer, dat is sowieso een zeldzaamheid geworden.
  • 13/11 14:41 Dick:
    Het regent momenteel pijpenstelen in Rotterdam. Ook wat donder gehoord.
  • 13/11 14:13 Rene:
    Heb ook de indruk dat het in de herfst minder (intensief) onweert in het kustgebied. Ik kan me van de jaren 80 uren lange lichtshows herinneren, met onweer vlakbij en boven zee hier in de omgeving van Alkmaar. Eťn keer overdag 12 aaneengesloten uurvakken. Dat zie ik tegenwoordig niet meer.
  • 13/11 13:32 Marcel:
    In Nunspeet nu een gebied met wat buien maar ook nu weer geen hagel en onweer. De trend van de laatste jaren van steeds minder herfstbuien met hagel en onweer in het binnenland zet door. Even de bliksemkaarten van het KNMI bekeken en ook aan de kust is de hoeveelheid onweer beperkt. Trend of toeval?
  • 13/11 13:05 Rene:
    Gisteren 22,5 mm vooral in de avond intensieve regen, 80 mm deze maand
  • 13/11 11:43 Ko:
    Ik telde in Breda vanochtend maar 1 klein buitje van 2 mm. Nog 3 mm vannacht dus in totaal nog maar 5 mm vandaag. Na die bui brak de zon al weer door wat nu nog steeds is.
  • 13/11 10:10 John:
    Talrijke buien ook in Rijen tot nu toe. Niet bijzonder fel, maar door gezamenlijk optreden toch 7 mm sinds middernacht. Ook de eerste smeltlijnen van dit najaar goed kunnen zien vanochtend.
  • 13/11 09:59 Frank:
    Op Ambon eiland, Molukken, gisteravond 19.10 uur pl.tijd weer een beving van magnitude 5, gevolgd door een dozijn lichte naschokken, urenlang. De schrik en stress is weer terug bij de mensen op Ambon en omgeving. Hier in Delft een minuut geleden een nabije ontlading met vrij zware donder.tijdens een flinke bui.
  • 13/11 09:24 Ko:
    Dat kan ik hier voorlopig nog niet zeggen. Slechts af en toe wat regen of een buitje, niets bijzonders. De hoeveelheden mm's zijn nog steeds een lachertje.
  • 13/11 07:59 Frank:
    En tot overmaat van ramp komt het hier in Delft tijdens het buitenzetten van het vuilnis ook nog met bakken omlaag. Het zijn barre tijden ...
  • 13/11 06:23 Gert:
    En dan de ongekende bosbranden in AustraliŽ zo vroeg in het seizoen. Je moet er maar wonen.
  • 13/11 06:18 Frank:
    Zojuist hoor ik in het BBC wereldnieuws dat Venetie en omgeving ook last hebben van ernstige overstromingen, als gevolg van grote hoeveelheden regen en door storm opgestuwd zeewater. Diverse depressies zijn tot diep in zuid-Europa doorgedrongen, met de vervelende gevolgen van dien.
  • 13/11 01:02 Gerard:
    Na alle neerslag afgelopen dagen in Engeland, momenteel hevige overstromingen bij rivier Don.
  • 12/11 23:18 Hans:
    Zo-even nog helder bij een etmaalminimum van 3.2 graden. Maxtemp. een koude 6.4 in Enschede-W. Neerslag slechts 1.7 mm hier over het etmaal.
  • 12/11 22:54 Ted:
    Neerslag oktober 300,9 mm November nu (12-11 22.35 uur) 89,7 mm.
  • 12/11 22:52 Ted:
    Mag neerslaggegevens Assendelft publiceren. Zie toelichting op topic 'Herfst 2019' bericht 12-11 22.50 uur.
  • 12/11 20:04 Gert:
    na een natte nacht volgde een droge dag maar wel met vrij veel bewolking
  • 12/11 19:32 Pieter:
    Vandaag buien , maar ook zon en fris, vanaf gisteravond 22 mm
  • 12/11 13:58 Ko:
    En weer een dag met langdurig zon in Breda.
  • 12/11 10:38 Frans:
    diverse keren onweer in de nacht en vanmorgen vroeg
  • 12/11 06:43 Frank:
    Na het late avondonweer in Schoorl, nu vroege-ochtend-onweer in Delft, tijdens een regenbui (buiten) en het ontbijt (binnen). Hier was het een lang doorrrollende donder. Echt novemberweer.
  • 11/11 23:41 Gerard:
    Zelfs een klap onweer om ca. 22:50 nabij Schoorl, de onstabiliteit weergevend. Gure herfstdag met weer 10 mm in het glas.
  • 11/11 23:00 Edward:
    Ook vandaag was het in Mainz (Duitsland) bewolkt met heel de dag lage stratus en heel de dag 2-3 graden, maar het begon hier pas in de loop van vanavond voor het eerst te regenen.
  • 11/11 20:50 Pieter:
    Vandaag 7 mm regen , maand november 47 mm in Purmerend
  • 11/11 19:51 Pieter:
    De hele dag zwaar bewolkt met vanmiddag en vanavond regen, een stevige kille wind er bij met soms maar 5 C ,Geen aangename dag om buiten te werken Ook de ST, Maarten kinderen bleven liever thuis Laat het dan maar gaan sneeuwen !!
  • 11/11 16:34 Gerard:
    De dag is nog niet voorbij, het zuidwesten heeft voorlopig de meeste regen!
  • 11/11 13:13 Ko:
    Is het eindelijk ander weer, trekt de meeste regen wederom noordwestelijk. Er lijkt geen eind aan te komen.
  • 11/11 08:48 Hans:
    Koud vanmorgen na -0.9 graad in de voornacht. Later werd het bewolkter met wat wind en liep de temperatuur wat op. Actueel bewolkt bij 2.5 graden.
  • 10/11 23:36 Hans:
    Fraaie zonnige herfstdag in Enschede-W na een lichte vorst van -1 graad. Maxtemp 8.5 en zo-even al weer enkele streepjes onder nul.
  • 10/11 21:44 Jaap:
    Echt onbewolkt, de hele dag. Ook al door vrijwel geen wind een fraaie dag. Max. 9 gr., na een nacht met grondvorst en op neushoogte rond 0 gr.
  • 10/11 20:59 Frank:
    Dankzij de prachtige zonnige dag werden te Delft in de heldere lucht zowel in de ochtend iets na half acht als in de vooravond rond kwart over vijf mooie schemeringsverschijnselen in de vorm van een purperkleurige 'boog' en daaronder een helder-creme-kleurige gloed opgemerkt. Foto's gemaakt.
  • 10/11 18:51 Pieter:
    De temperatuur schiet na zonsondergang omlaag. van 9 naar 3 C , Aan de grond op veel plaatsen al vorst.
  • 10/11 17:51 Gert:
    Hier een prachtige zonnige dag
  • 10/11 17:14 Edward:
    Vanaf ongeveer 200 meter hoogte in de mist. Overigens is het een stralingsinversie die is blijven hangen, op hoge heuvels wel zon en dus hogere of vergelijkbare temperatuur.
  • 10/11 17:09 Edward:
    In mijn nieuwe leefomgeving, rondom Mainz, is het vandaag een grijze stratusboel voor de eerste keer dit jaar met 2-3 graden vanmiddag. De eerste winterdag alvast. Tx op de universiteit 3,1 en minima rondom het vriespunt.
  • 10/11 16:42 Pieter:
    N a een koud begin met bevroren grasvelden volgde een zonnige dag met max 9 C
  • 10/11 12:39 Ko:
    De nachtvorst is fijn, het eentonige weerbeeld minder. Al de derde zonovergoten dag op rij. Het lijkt meer maart dan november.
  • 10/11 10:38 John:
    Tweede nacht met vorst deze herfst in Rijen. Nu overtuigender dan op 31 oktober.
  • 10/11 10:04 Theo:
    Afgelopen nacht -2,0 in de weerhut en grondvorst -4,8, nu volop zon in Groesbeek.
  • 9/11 23:03 Kees:
    Amsterdam was voor onze toeristen een slechte en natte dag Veel wind tot 5 bf. En ruim 5 mm water. ECHT herfst weer.
  • 9/11 20:42 Gert:
    Vandaag 2.3mm
  • 9/11 19:24 Hans:
    Vrij (water)koude dag in Enschede-W (maxtemp 8.6 na een minimum van +0.7) met in de ochtend nog wat druilweer (0.2 mm) en in de middag opklaringen bij een koude wind!
  • 9/11 18:00 Frank:
    In Zaandam West grotendeels vandaag veel buiige regen, pas in de namiddag geleide,ijk droog, koud en nat, max 10 oC neerslag 19,5 mm.
Bekijk het archief
Wo 13 november 2019
Bezoekers online
Er zijn 2 gasten en 8 leden aanwezig: Adrie, Bart, Dick, Gerben, Henk, Jacques, Joost, Leen
Inloggen