Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

18-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 10/7 17:54 Ted:
    Tot ongeveer 11 uur steeds miezerregen. Dan geheel bewolkt en nagenoeg droog. Vanaf 14 uur opklarend. Om 16 uur licht bewolkt. Daarna weer licht tot half bewolkt. Hoogste temperatuur tot nu toe 16,7 graden.
  • 10/7 15:23 Kees:
    In Eindhoven zojuist een plensbui. Het is weer even wennen, de julikoelte. Vorig jaar was trouwens de eerste julihelft ook aan de koele kant. En toen kwam de record-hitte !!
  • 10/7 14:07 Gert:
    Zowaar een paar opklaringen. Heerlijk na het grijze weer
  • 10/7 13:16 Gerard:
    De grijze massa is verdwenen, net als de regenval, wisselend bewolkt nu in Schoorl bij een frisse maar drogende wind. Na de 23 mm tot ca 01:00 uur, vanmorgen nog 7 mm in de regenmeter gevonden. 30 mm regen in totaal voor al wat groeit en bloeit.
  • 10/7 13:10 Jurgen:
    De laatste buien vallen hier in Dordrecht na een natte ochtend met nog 5 mm in de regenmeter. En vandaag al de 4e dag op rij ruim onder de 20 graden. Dat is niet meer zo vanzelfsprekend in een tegenwoordige julimaand...
  • 10/7 11:50 John:
    Vanochtend 1 mm kunnen aftappen in Rijen.
  • 10/7 11:26 Ko:
    Heel klein streepje zon, maar de bewolking wint het voorlopig nog.
  • 10/7 11:09 Gert:
    Hier vergelijkbare hoeveelheden en net ook een streepje zon. Momenteel weer buige regen. De occlusie passeert dit gebied momenteel en daarna langzame stabilisatie. Het lijkt volgende week redelijk te worden. Alleen rond het midden van de week een lagedrukgebied. De vraag is hoeveel invloed die krijgt. De ECMWF oper geeft veel invloed maar wordt lang niet ondersteund door alle leden
  • 10/7 10:02 Pieter:
    Hoera !! De zon eventjes gezien , na 47 mm neerslag in ca 60 uur
  • 10/7 09:27 Pieter:
    Het miezert r mar door , vanaf dinsdagavond bijna niet droog geweest en geen straaltje zon gezien
  • 10/7 08:42 Kees:
    Inn Berkhout de hele nacht lichte regen. Haast geen wind.
  • 10/7 08:16 Hans:
    Lichte regen en motregen in Enschede-W.
  • 10/7 07:33 Ko:
    Ook Breda weer eens een natte regenachtige start.
  • 10/7 06:59 Gert:
    Frontaal systeem trekt naar het zuiden. Nog steeds regen maar eind is in zicht
  • 10/7 00:55 Gerard:
    Op weg naar de 25 mm voordat om 02:00 uur de teller weer op nul gaat. Hond en baas komen meer regen onderweg tegen dan de radar wil doen geloven.
  • 9/7 22:53 Klaas:
    Zonloze dag. Altijd prettig en zeker met maxima rond 14 graden. Schettens had voor het laatst in juli 1984 een lager julimaximum (toen 13,7). Voorlopig geen 'derde schroeihete zomer op rij'. Verheugt U!
  • 9/7 22:11 Ko:
    Maar 5 mm, afgelopen nacht en overdag.
  • 9/7 21:59 Gert:
    Ruim 20 mm vandaag
  • 9/7 21:49 Gerben:
    Blauwe luchten hier komen net te laat voor een zomerse dag
  • 9/7 21:18 Erik:
    Inderdaad heel bijzonder weer. En zeker niet onaangenaam.
  • 9/7 21:12 Pieter:
    Afgelopen zaterdag/zon 35 uur en dinsdag tot donderdag 48 uur aaneengesloten regen en motregen en het gaat nog door , Volgens mij worden hier records gebroken ,zelfs in herfgst en winter is dit niet normaal
  • 9/7 19:47 Jurgen:
    Zeer druilerig weer bij 18 graden in Dordt. Geen zon gezien vandaag en 5 mm regen totaal. Zeer groeizaam weer. Van de verwachte 3e hete schroeizomer op rij blijft niet veel meer van over...
  • 9/7 19:32 Gerard:
    Zonder onderbreking regen vandaag in Schoorl, variabel in intensiteit, maar nooit helemaal weg, de 20 mm binnen één dag is inzicht. Koud is het niet, er is weinig wind en voldoende zoninstraling om de 17 graden te bereiken.
  • 9/7 19:20 Ted:
    Continu lichte regen. Max. temp. 17,0 graden.
  • 9/7 19:19 Ted:
    Voorschoten (KNMI) heeft neerslaggegevens (waarschijnlijk) per 1 juli gestaakt. Er is daar deze maand nog geen druppel gevallen.
  • 9/7 19:11 Ko:
    Grijs grauw en zojuist pas de eerste motregen vandaag. Weerbeeld is super, regen hoeveelheid weinig afgelopen dagen.
  • 9/7 18:59 Gert:
    Klaas hier het zelfde verschijnsel alleen iets eerder op de ochtend
  • 9/7 18:03 Klaas:
    Interessant! In Workum draaide de wind rond 10 uur ineens van oost naar wzw en circa drie uur later werd de wind weer oost tot noordoost. Ruim 10 km noordelijker (Schettens) was geen westenwind waargenomen. Tx daar slechts 14,2 graden. Workum staat nu op 32 mm en dat zou tijd worden ook! Opnieuw hoorde deze regio tot de droogste streken van het land. Maar nu even niet meer dus.
  • 9/7 17:55 Gert:
    Hier ook Pieter. Gaat maar door en de duur maakt het meteorologisch interessant
  • 9/7 17:35 Pieter:
    Er lijkt geen einde te komen aan het grijze en druilerige weertype, Sinds dinsdagavond slechts een paar uurtjes droog geweest en geheel zonloos . 32 mm opgevangen.
  • 9/7 16:25 John:
    De wolken zijn talrijk, ook in het midden van Brabant. Van tijd tot tijd echt somber, beetje novembergevoel.
  • 9/7 16:13 Gert:
    Interessante dagen
  • 9/7 15:18 Edward:
    Terwijl het in Groningen (evenals Bremen/Hamburg overigens) met moeite 13-14 graden is, is het hier in Mainz gewoon flink warm geworden vanmiddag met voorlopige Tx 29,6 (gisteren ook hier koel met 16 graden rond dezze tijd).
  • 9/7 12:06 Pieter:
    Een scherpe windsprong in Nederland Texel west 5 BFt Terschelling en Vlieland oost 6 Bft
  • 9/7 11:32 Hans:
    Druilerig en grijs in het enschedese nog steeds....
  • 9/7 11:23 Ko:
    Geef maar wat aan ons dan, hier nog maar 3 mm.
  • 9/7 10:00 Pieter:
    Al weer 12 mm opgevangen, vanaf dinsdagavond 25 mm , wat een zomerdroefenis !!
  • 9/7 07:28 Gert:
    Opnieuw een regenachtige start.. We zitten aan de noordkant van het warmtefront Op grond van o.a dauwpunten en windsprong lijkt het grondfront zo beetje via de Achterhoek richting Noord - Holland te lopen .
  • 9/7 07:14 Hans:
    Volop regen! 6.4 mm tot nu toe sinds middernacht.
  • 8/7 23:46 Hans:
    Met 17 graden was het vandaag bekeken: grijs en kil dus met soms wat motregen en vanavond ook regen. Zojuist 2.4 mm afgetapt.
  • 8/7 21:07 Bert:
    In Eerbeek ook langdurig motregen, maar zojuist een flinke bui met 5 mm! Totaal 7 mm.
  • 8/7 21:02 Ko:
    Eindelijk ook weer eens een zonloze dag. Sinds maart maar weinig voorgekomen.
  • 8/7 20:49 Gert:
    Een ouderwetse “zomerdag”. Aan de ene kant leuk maar hoeft voor mij niet al te vaak voorkomen
  • 8/7 19:29 Pieter:
    Nergens in Nederland is vandaag de 20 C gehaald , Zelfs Arcen bleef steken op 17,6 C
  • 8/7 17:40 Gert:
    De hele middag in de lichte motregen
  • 8/7 17:23 Ted:
    Zachte tedere regen. Temperatuur nu (17.09uur) 14,4 graden. Is vandaag nog geen 15 graden geweest. Eindelijk ouderwets koel zomerweer. Neerslagduur wordt uitzonderlijk.
  • 8/7 16:06 Ko:
    Voor regendag begrippen had ik hier meer regen verwacht. Het is op een paar motspatten na al uren droog.
  • 8/7 15:16 Pieter:
    Voor de tweede keer in een week langdurige regen en motregen vanaf gisteravond 12 mm max temp 15 C Een koude dag voor midzomer
  • 8/7 14:42 Jurgen:
    We worden serieus herinnerd dat de zomer niet alleen maar zonnig en warm warm brengt. Vandaag is echt zo,n dag die keurig in de jaren 60-70-80 zomers zou thuishoren. Momenteel 16 graden hier in Dordrecht en dat is echt fris voor een julidag! Maar ik ben er niet rouwig om want de natuur heeft er in jaren niet zo fris bijgestaan...
  • 8/7 12:43 Gerben:
    Noord van Ierland zit een golf met wat serieuzere neerslag. Maar waar komt dat terecht!?
Bekijk het archief
Vr 10 juli 2020
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 1 lid aanwezig: Erik
Inloggen