Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 08:00
    Clinge
    9,6°C
    (3/8) Half bewolkt
    Windkracht: 0 = Windstil
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

18-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 29/9 16:44 Pieter:
    In de ochtend veel bewoking met een beetje motregen, in de middag brak de zon door en voelde het meteen warm aan.
  • 29/9 16:20 Gerard:
    Mooi najaarsweer in Schoorl, zonnig en bijna 17 graden. De relatieve vochtigheid is in huis teruggelopen van rond 85 naar 68%. Het domein van slakken en andere weekdieren is weer ingekort.
  • 29/9 14:58 Hans:
    Dit in Ede-Zuid dus
  • 29/9 14:56 Hans:
    Na vandaag alweer een grauwe, donkere en natte start komt sinds een kwartier de zon er eindelijk weer eens door. Nu wachten op een fatsoenlijke temperatuur, lijkt goed te komen
  • 29/9 13:49 Ko:
    Breda droog en al urenlang zonnig. Leek het gister nog op nov, vandaag lijkt het wel april.
  • 29/9 09:58 Bert:
    In Eerbeek momenteel een paar flinke buien en meer dan 10 mm
  • 29/9 08:59 Hans:
    Vanmorgen grijs en wat lichte (mot)regen. Stelt tot nu toe niet zoveel voor..
  • 28/9 23:48 Jaap:
    Terug naar De Bilt. Overal somber en erg donker. Steeds motregen. De temperatuur hield ook niet over. 13 graden slechts. Je werd er niet vrolijk van. Wat een verschil met een paar weken geleden.
  • 28/9 23:03 Hans:
    Wat een grijze, kille dag vandaag (maxtemp 13.7) en soms viel wat motregen (0.6 mm) Het leek wel novemberrrrr...
  • 28/9 17:14 Gert:
    Vandaag kil en nevelig
  • 28/9 16:54 Ko:
    Hele interessante dag. Limburg 10 gr en noorden 17 gr, komt bijna nooit voor. Brabant 13 gr. Lijkt vierde zonloze dag te worden. 👍
  • 28/9 16:52 Pieter:
    Grijze en saaie dag met geen straaltje zon en bijna windstilte .niet koud aan voelend
  • 28/9 16:37 Theo:
    Vanmorgen tijdens het fietsen redelijk dichte mist op het IJsselmeer en in de polders. Nu klaart het wat op, maar het blijft somber. Wind staat er niet.
  • 28/9 13:54 Gerard:
    Somber en grijs in Schoorl, het kan erger, de temperatuur is nog wel op peil.
  • 28/9 13:24 Jurgen:
    In hetzelfde laken en pak..Grauw en miezerig weer en vanmorgen leek het wel op eind november. Het lijkt erop dat het eindeloze zonnige hogedrukregime nu écht afgelopen is...
  • 28/9 11:19 Ko:
    Zo ook hier. Gister derde zonloze dag deze sep. Het begint er langzaam op te lijken. Nu de droogte nog. Gevallen regen is nog lang niet genoeg.
  • 28/9 09:42 John:
    Novembergrijs in Rijen. Druilerig.
  • 28/9 09:30 Dick:
    Woudenberg donker en somber, daarbij valt ook lichte motregen.
  • 28/9 08:46 Hans:
    Vanmorgen grijs en rustig in het enschedese met wat verdwaalde spetters.
  • 27/9 21:46 Jaap:
    In Diepenheim is gisteravond en de afgelopen nacht ruim 20 mm regen gevallen. Overdag bewolkt en droog. Een zwakke NO-wind of zelfs windstil. Fris bij krap 15 graden. Morgen weer naar De Bilt en pas in april weer hier. De verschillen tussen De Bilt en Diepenheim zijn soms best groot qua temperatuur en neerslag.
  • 27/9 17:25 John:
    In Rijen afgelopen nacht 15,5 mm gevallen.
  • 27/9 16:48 Hans:
    Tussen de wolken door zelfs een kort knipoogje van de zon. 13.9 in Enschede-W
  • 27/9 16:19 Jurgen:
    Een overwegend bewolkte dag in het Dordtse. Bij 15 graden en een afgenomen wind voelt minder fris aan dan de voorgaande dagen. Het geeft een echt herfstgevoel, zeker met de voiruitzichten voor de komende dagen. Géén nazomer in zicht...
  • 27/9 13:57 Erik:
    Daar gaan we weer. Dubbele post. Excuses.
  • 27/9 13:56 Erik:
    Afgelopen nacht 19,5mm en sinds donderdag in totaal 28mm. Minder dan op andere plaatsen, maar voor Bennekom is het veel.
  • 27/9 13:55 Erik:
    Afgelopen nacht 19,5mm en sinds donderdag in totaal 28mm. Dat is veel minder dan op andere plaatsen, maar voor Bennekom is het veel.
  • 27/9 13:03 Gerard:
    Weer opklarend in Schoorl en de wind is sterk afgenomen, met een temperatuur van ruim 16 graden is het aangenaam in de zon. 25 mm over de afgelopen dagen.
  • 27/9 12:55 Herman:
    Wouw Afgelopen nacht 16.0 mm en vorige dag 21,4 mm met onweer
  • 27/9 11:33 Pieter:
    Purmerend sinds gisterochtend 13 mm
  • 27/9 10:17 Theo:
    In Groesbeek gisteren 24,1 mm en afgelopen nacht 11,4 mm.
  • 27/9 09:52 Hans:
    Afgelopen zondagnacht viel na de 16 mm van zaterdag nog eens 10 mm.
  • 27/9 09:04 Gert:
    Een winderige en natte nacht achter de rug. In totaal 9 mm
  • 27/9 00:54 Gerard:
    De GSM-mast giert en huilt of er een tempeest in schuilt, het is de wind gelukt, takjes van de abelen gerukt, ze zwermen over straat terwijl het ook nog regenen gaat. Kortom: echt herfstweer in Schoorl!
  • 26/9 23:52 Hans:
    16 mm zaterdagneerslag en het regent nog volop in Enschede-W. Verder een laag maximum van 14.6 graden vandaag.
  • 26/9 22:35 Jaap:
    Diepenheim op zaterdag:afgelopen nacht flink geregend en nu giet het vanaf het begin van de avond. Overdag droog met veel bewolking en soms even de zon bij een zwakke NO-wind. Een magere 14 graden als maximum.
  • 26/9 22:00 Hans:
    Volop regen uit het NO, dat zie je niet zo vaak uit die richting...
  • 26/9 17:44 John:
    De neerslaghoeveelheden in delen van Zeeland zijn van betekenis te noemen.
  • 26/9 17:39 John:
    Ik zag de lijn vanochtend ook, vanuit overigens goeddeels onbewolkt Rijen. Prachtig op welke afstand in schoner polaire lucht de toppen der buienwolken zijn te zien.
  • 26/9 15:54 Jurgen:
    Zeer fraai was het de buienlijn te zien hier in Dordrecht, die in het zuidwesten zoveel regen gaf. Redelijk wat zon hier en op een losse bui na, is het hier droog. Met 15 graden een frisse dag. De herfst is niet verkeerd begonnen. Genoeg te beleven!
  • 26/9 15:11 Pieter:
    In de fagelopen 24 uur heeft Wilhelminadorp al 88.2 mm opgevangen , een ruime maandhoeveelheid Maar dat is nog niet alles , want naar verwachting komt er tot morgen in Zeeland nog ca 25 mm regenwater bij , Echt een waterballet daar , Hopelijk zijn de aardappels al uit de grond
  • 26/9 14:12 Gerben:
    70,6 mm nu! Op naar de 100
  • 26/9 12:56 Gerben:
    Al steeds meer bewolking. Misschien dat de regen wat eerder komt. Wilhelmindorp inmiddels boven de 60 mm
  • 26/9 12:36 Ko:
    Saaie ochtend met veel zon en blauwe luchten, terwijl het 50 km westelijker de hele ochtend plensde.
  • 26/9 12:04 Gerben:
    Wilhelminadorp als 1e boven de 50 mm
  • 26/9 10:08 Frans:
    Hagel en onweer in Ouddorp ZH. Neerslagintensiteit 116 mm / hr
  • 26/9 10:08 John:
    In Rijen is er gisteravond en begin van de nacht totaal 11 mm gevallen.
  • 25/9 23:29 Gerben:
    Ook wat ontladingen boven de Moerdijk
  • 25/9 21:35 Jaap:
    Cyclonale wind uit Z tot ZW kan koud zijn: Diepenheim ruim 14 graden en De Bilt slechts 13.Wel droog gebleven in Diepenheim. Slechts nu en dan een opklaring. Kacheltje in de caravan wel nodig.
  • 25/9 21:30 Gerben:
    Ik denk dat HvH officieel een storm heeft
  • 25/9 21:11 Gerben:
    Windstoot van 114 km/u
Bekijk het archief
Di 29 september 2020
Bezoekers online
Er zijn 3 gasten en 3 leden aanwezig: Arend, Kees, Piet
Inloggen