Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 22:28
    Eesveen
    19,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
  • 21:26
    Sluis
    21,3°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 21:09
    Geldermalsen
    23°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 0 = Windstil
    Matige regen
  • 17:17
    Clinge
    30,1°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Onweer op afstand
Advertenties
Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

18-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 18/6 22:55 Gerben:
    De volgende neerslag trekt al weer over de Pyreneeën. Veel neerslag nog de komende dagen.
  • 18/6 22:42 John:
    Troost je Erik. In Rijen nog ruim 24 graden. Geen bui gehad. Wel gerommel op afstand, zowel ten westen als oosten van Rijen.
  • 18/6 22:06 Erik:
    Nog niet heel erg afgekoeld vind ik (21,2°C). Dat gaat weer een plaknacht worden.
  • 18/6 21:11 Michael:
    Vanmorgen vroeg rond 05:oo flinke regen gehad met onweer er viel 12 mm regen .Overdag erg broeierig en benauwd .Vanavond trokken de meeste buien langs ons heen en nu 21:11 flinke regen windstil en 23 graden ..
  • 18/6 21:04 Gert:
    Kampen veel bomen omgewaaid. Verder schade aan daken. ik heb nog nooit meegemaakt dat een CB zich zo snel ontwikkelde boven dit gebied. Indrukwekkend.
  • 18/6 20:54 John:
    Oss in totaal vandaag 26 mm.
  • 18/6 20:52 Gerben:
    Bizar! Vorig jaar in juni had ik ook 2x keer zo'n hoge uitslagen. Hier gewoon drukkend warm 🙃😒
  • 18/6 20:46 Gerard:
    Ik heb hier een vijvertje staan, rechthoekige bak, het niveau is inderdaad zo'n 10 cm gestegen, ook even gekeken naar potten e.d. De hoeveelheid van het station lijkt te kloppen. De handmatige regenmeter kwam niet verder dan ca. 90 mm maar moest tussentijds geleegd worden en als hij bijna vol is spat er vrijwel net zoveel uit als dat erin valt. (Wijde hals, glas en ronde kanten).
  • 18/6 20:28 Gerard:
    Dat is inderdaad hier Gerben, over de afgelopen 24 uur zelfs 124,1 mm. Blijkbaar is er vanaf 02:00 uur gerekend op de kaart, maar mijn station geeft iets hoger. Van de buien vanaf ongeveer 18 uur hebben we 105,1 mm afgetapt.
  • 18/6 20:21 Ted:
    Bij mij (Krommenie) in de straat was het ook wel heftig rond 18.55 uur. Denk dat het zeer zware regen tot slagregen was. Het minimale zicht was nog wel 60 a 70 meter. Schat dat bij mij ongeveer 15 tot 20 mm is gevallen tussen 18.45 en 19.10 uur.
  • 18/6 19:59 Gerben:
    121 mm
  • 18/6 19:57 Ted:
    Na 19.07 uur droog. Etmaalsom is 82,4 mm.
  • 18/6 19:56 Rene:
    70mm in Alkmaar Noord in 2 uur vanavond, etmaalsom 84 mm
  • 18/6 19:49 Gerben:
    119 mm. Ben jij dat Gerard?
  • 18/6 19:40 Gerben:
    109 mm. Correctie
  • 18/6 19:39 Gerben:
    Iets noordelijker 90,4 mm
  • 18/6 19:38 Gerben:
    Wijk aan Zee zit op 84 mm
  • 18/6 19:33 Gerard:
    Nu op 103,6 mm over de laatste 2 uur en dus 122,7 mm laatste 24 uur in Schoorl. Volop werk voor de brandweer nu in Bergen en Alkmaar.
  • 18/6 19:24 Pieter:
    Stortbui met veel hoogte onweer 12 mm in een kwartier
  • 18/6 19:15 Rene:
    Nieuwe zeer zware onweersbui. Aantal ontladingen niet te tellen zoveel en constant gerommel, alsof een aantal vliegtuigen rondjes vliegt.
  • 18/6 19:13 Ted:
    40,0 mm in 4 minuten 18.54 - 18.58 uur De minuut van 18.55 uur naar 18.56 uur gaf 17,0 mm. Dit is absoluut een landelijk record. Denk dat het nu op ongeveer 6 mm per minuut zou staan. Het zicht zakte terug naar 5,6 meter. Slagregen is level 6. Dan valt er ongeveer 6mm per minuut. 17 mm is dan level 8. Dit heeft geen naam.
  • 18/6 18:59 Rene:
    Zwaartepunt van fors onweer trok net ten westen van Alkmaar. Regenval met hagel en windstoten was zwaar,48 mm in Alkmaar Noord in een uur tijd. Etmaalsom 63 mm
  • 18/6 18:57 Gerard:
    Afgelopen nacht erbij 92,4 mm. Voorlopig voldoende voor het groeien en bloeien in de tuin en voor de kool.
  • 18/6 18:54 Gerard:
    Vergeten verzend te klikken, nu al op 72 mm in Schoorl. Spuitende putten gesignaleerd.
  • 18/6 18:53 Gerard:
    Na zeer zware regenval met onweer (ontladingen 2 Hz) staat de teller op 57 mm inmiddels in Schoorl. Momenteel opnieuw een onweersbui, continue donder en lichten.
  • 18/6 18:51 Ted:
    In de omgeving van Zandvoort en IJmuiden forse windvlagen tot kracht 10. Jammer dat IJmuiden/Wijk aan Zee KNMI geen barometer heeft. Gemiste kans Biltse Heren! Hier ook even vlagen van kracht 8 om 17.30 en 17.50. Het onweer viel tegen ondanks dat het pikdonker werd. Ook nu weer flink donker 18.51uur).
  • 18/6 18:47 Gerben:
    Maar het gebeurt ook daar niet.
  • 18/6 18:42 John:
    Ik schreef het drie uren geleden al dat het zou gebeuren.
  • 18/6 18:26 John:
    En klaar is het al met België en Brabant. Het mechanisme om tot buien te komen is voorbij. Mooi rond het avondeten.
  • 18/6 18:25 Ko:
    En precies boven Breda helemaal uitgedoofd. Voortaan niks meer zeggen, pas als er echt wat uit de lucht valt.
  • 18/6 18:25 John:
    Ik heb een tijd gehad dat ik weerman wilde worden.
  • 18/6 18:02 Ko:
    Haha je hebt je vak gemist. Er nadert hier een onweersbui. Rood puntje op de radar.
  • 18/6 17:58 John:
    Schrijf ik over de noordelijk helft, komt KNMI met code oranje erachteraan, ik ben zo gek nog niet.
  • 18/6 17:43 Gerben:
    Mazzelaar. Jij met 18/19 graden en noordoost 5/6.
  • 18/6 17:39 Richard:
    Laat maar komen John. Ik zit er klaar voor op Texel :-)
  • 18/6 17:37 Frank:
    Zojuist te Delft enige tijd een vrij zware bui met regen en hagel. Het onweert (rommelt) hier al geruime tijd in toe- en afnemende fases. Vanaf ongeveer 17.00 uur grondwinddraaiing naar NW en daardoor duidelijk wat koeler.
  • 18/6 17:31 Adwin:
    Tropische regenbui in Gemert zonder iets op de radar!
  • 18/6 16:45 Gerben:
    Nu wel even zware regen. Geen onweer
  • 18/6 16:44 John:
    Laten we na het avondeten de noordelijke helft vans ons land in de gaten houden. Krijgt meer omvang.
  • 18/6 16:37 Bert:
    In Eerbeek vanmoren slechts 1,2 mm tegen 14 in Deelen. Hier meeste onweer op afstand. De ontwikkeling van nu lijkt ook weer net te westelijk.
  • 18/6 16:26 Ko:
    Bui ontstaat net wat te westelijk. Wat druppels en onweer. Hopelijk komt er nog meer. Ze ontpoppen kort van tevoren.
  • 18/6 16:10 John:
    Geen stil hangende wolken, moet dat zijn.
  • 18/6 16:10 John:
    Het zijn stil hangende wolken. Ik zag de toppen vanuit Rijen.
  • 18/6 15:43 Gerben:
    Na even flink wat regen schijnt nu de zon alweer
  • 18/6 15:27 Gerben:
    Wordt donker. Gaat nu snel
  • 18/6 15:25 John:
    Ook een bui met onweer in zuidoosten van Brabant, de zone waarin buien ontstaan is smal. Rond het avondeten is het zuiden al klaar met buienvorming,
  • 18/6 15:25 Gerben:
    Gieter kijkt naar het noorden. Hey geen smiley's in de roepdoos
  • 18/6 15:24 John:
    In het westen van Vlaanderen nieuw vorming.
  • 18/6 15:23 Gerben:
    Voortdurend gerommel. Zal niet lang meer duren voordat de eerste buien ontstaan
  • 18/6 15:23 John:
    Je moet beter kijken, Pieter.
Bekijk het archief
Za 19 juni 2021
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 10 leden aanwezig: Bart, Bert, Bonne, Erik, Gerard, Gerben, Hans, Ron, Theo, Ton
Inloggen