Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 08:38
    Enschede-W
    14,9°C
    (1/8) Licht bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 08:07
    Clinge het Zeegat
    16,1°C
    (1/8) Licht bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 06:44
    Sluis
    12,8°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 3 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 18/7 14:19 Renťe:
    tot ongeveer 11 uur was het vanmorgen in Beilen zonnig. Toen betrok de lucht en nu is het zwaarbewolkt, ziet er soms naar regen uit, maar het is droog. 23.6 graden.
  • 18/7 08:40 Hans:
    Lekkere frisse zomerochtend. Helder (minimumtemp. was hier 12 graden) met een enkele cirrustoefje bij 14.9 graden. Gisteren tropisch met 30.7 en fraai opbollende congesti in de middag. Het bleef gewoon droog (Enschede-W).
  • 17/7 15:44 Johan:
    Net in Den Ham vier droppels regen, je hoorde het sissen!
  • 17/7 13:11 Joost:
    ik kon niet eerder reageren maar hier in Woensdrecht heb ik gisteren (16-07) 6,6 mm regen geschept. Wat een heerlijk buitje!!. Vandaag benauwd temp: 25,2 met een WZW wind 2/3
  • 17/7 08:34 Ko:
    Letterlijk en figuurlijk een lichtpuntje gisteravond met het onweer, even iets anders in eentonige periode na wederom hete dag tot 32 gr in Breda. Opbrengst was zeer mager 0,6 mm.
  • 17/7 08:33 Frank:
    In de Zaanstreek zon, onbewolkt en de 20 oC is alweer gepasseerd, geen spat gevallen.
  • 17/7 08:29 Hans:
    Vanmorgen wat restbewolking (Enschede-W) van het buiengebiedje van gisteravond boven ZW Nederland. Nu meest licht bewolkt bij 17.9 graden (minimum 15.3).
  • 16/7 23:30 Hans:
    In Ede vandaag prachtig zomerweer. Zojuist op mijn balkon een half uurtje oranjekleurig weerlicht zitten bekijken, blijkt onweer in de omgeving van Dordrecht te zijn, nu uitdovend....
  • 16/7 23:15 Hans:
    Vandaag hier een tropische 31.5 in Enschede-W. Er was later op de dag wat sluierbewolking te zien, hetgeen wat verandering voor de dinsdag zou kunnen betekenen. Mogelijk hier en daar een regen en/of onweersbui met aanhoudende warmte...
  • 16/7 23:04 Ko:
    Straten en stoepen zijn vrij nat door de lichte regen. De droogtegeur met het koele briesje is verkwikkend!
  • 16/7 22:18 Frank:
    In de Zaanstreek max. 28.8 oC, zon en warm en .......droog. Heerlijke avond, wel enkele stapelwolken, maar die beginnen hier nu alweer in te zakken. De buien in het zw zouden inderdaad wel wat noordelijker mogen komen.
  • 16/7 22:13 Ko:
    Veel te warm, pas toen het bewolkt werd vanavond met die wind werd het aangenaam. Nu wat verdwaalde spetters van regendruppels. Jammer dat het niet doorzet.
  • 16/7 21:38 Pieter:
    Een echte mooie warme zomerdag met veel zon en max temp 28 C , de weerpluimen beloven echter nog veel meer warmte, Het Amerikaanse model(GFS) berekend tot ca 31 C, op 27 juli Maar het Europees model (ECMWF) stijgt de laatse dagen van juli naar ca 36 C a 37 C ,waardoor sommige media de temperaturen meteen maar op 40 C afronden Hopelijk gaat het niet zo ver komen, de natuur is al uitgedroogd genoeg
  • 16/7 21:08 Ko:
    Hier zelfs veel wind op hoogte het afgelopen uur. Alles tegen elkaar open, het tocht en waait lekker door. Lang geleden die frisheid. Verder donkere avondlucht met onweer en paar flitsen op afstand. Tot nu toe nog droog.
  • 16/7 20:55 Herman:
    Wouw Na onweer met regendruppels gaf 0,05mm en tempdaling van 31.0 naar 21.0 en wind ZZW.
  • 16/7 20:51 John:
    We hebben in Rijen de laatste tien minuten wel wat wind uit de richting van de bui.
  • 16/7 20:36 Erik:
    Als dat buiengebiedje in zw brabant nog een paar honderd km naar het noorden kan uitgroeien... graag!
  • 16/7 20:26 Herman:
    om 20:01 eerste donder en om 20:17 regen in druppelvorm
  • 16/7 19:51 Ko:
    Er zit vlakbij westelijk Brabant een klein regen- en onweersgebiedje. Iets noordoostelijker nog graag!
  • 16/7 19:24 DaniŽl:
    Kunnen wij t.g.v. de alsmaar aanhoudende droogte grote voedseltekorten verwachten, of worden groenten en fruit alleen maar wat duurder?
  • 16/7 18:25 Marcel:
    Lachen weer vandaag. Volgens diverse verwachtingen zou De Bilt vandaag de eerste tropische dag van de zomer scoren. Maar tot nu toe deze maand mist De Bilt vooral zomerse dagen.... en vandaag net geen tropische dag. Diverse media roepen nu voor het gemak dat het volgende week 40 gr. kan worden. Nieuwe uitdaging voor De Bilt......
  • 16/7 12:37 John:
    Westkust warmer dan het oosten momenteel.
  • 16/7 10:25 Ted:
    Nu (10.10uur) al 26,0 graden. Verder is het vrijwel onbewolkt en een OZO-2.
  • 16/7 09:43 John:
    Gisteren net aan 30 graden in Rijen. Nog geen benauwde warmte geweest. Fraaie cirruspatronen waren er af en toe.
  • 16/7 08:38 Hans:
    En weer is de hemel staalblauw en wolkenloos bij 17.6 graden (minimum 15.5) in Enschede-W. Gisteren 29.5, vandaag tropisch?
  • 15/7 20:06 Pieter:
    In bijna heel Nederland werd het vandaag een zomerse dag ( 25 +C ) Allen op de wok de Waddeneilanden net geen 25 C maar ze deelden wel mee in de zomersfeer met veel zon en maar weinig wind Wat een topzomer !!
  • 15/7 19:44 Frank:
    Ook in de Zaanstreek zo langzamerhand sterk vergelende weilanden. Zonnig vandaag, maar ook zo af en toe wat cirrusjes, maar ook mooie, kleinschalige, solitaire middelbare wolkenveldjes met mooie golf- en/of ribbelvormige structuren, sterk wisselend.
  • 15/7 17:08 Gert:
    Rookwolk zichtbaar zuidelijke horizon. Schijnt een heidebrand te zijn in de buurt van Oldebroek
  • 15/7 16:49 Pieter:
    De weilanden inde Purmer (Bij Purmerend) liggen er troosteloos geel en bruin bij, In veel weilanden geen koeien meer te zien Vanmiddag veel zon en 26 C in Purmerend
  • 15/7 13:18 John:
    Hier en daar eikenbomen, meer dan 10 jaar oude aanplant langs wegen en fietspaden, aan het verbruinen.
  • 15/7 12:05 Kees:
    En de zomer gaat maar door en gaat maar door, maar helaas ook de droogte, die nu wel erg nijpend begint te worden. En de verwachting omtrent de buien voor a.s. dinsdag/woensdag is al weer afgezwakt.
  • 15/7 11:50 Frank:
    In de Zaanstreek prachtig weer, prima atmosfeer, zoals steeds, ook nu niet broeierig. Maar het uitspansel is hier niet meer helemaal strakblauw, er zijn enkele cirrusjes (cirrus uncinus) maar ook hier en daar enkele uitwaaierende vligtuigtrails.
  • 15/7 11:46 Pieter:
    Zonnig en dit maal met maar weinig wind, dat maakt het voor het gevoel warmer, die 25 C grens( zomerse dag) in de Bilt wordt vandaag makkelijk overschreden
  • 15/7 10:29 Gerard:
    Ook in Schoorl een strakblauwe lucht vanaf het krieken van de dag. Weinig wind door weinig luchtdrukverschil, dat zal op zeewind uitdraaien aan de stranden vanmiddag: 18-20 graden.
  • 15/7 08:50 Harma:
    Vandaag even geen wolken om mee te beginnen. De zon schijnt uitbundig. Op naar een mooie zomerdag
  • 15/7 08:48 John:
    Uitgedroogd Gilze-Rijen om 08.30 uur alweer het warmste station met 20,5 graden. Ik voel een zomerse dag aankomen en het zal niet de laatste zijn.
  • 14/7 20:16 Gert:
    Hier ook diep blauw. Wat een zomer
  • 14/7 19:38 John:
    En opnieuw diep blauwe luchten zonder overlevende vliegtuigsporen.
  • 14/7 19:29 Hans:
    Een perfecte zomerdag weer hier in het enschedese met een aangename 26.8 als maximum en die schitterende noordenwind daarbij. Deze zomer grossiert in noordenwinden...
  • 14/7 11:54 John:
    Overigens de laatste dagen beperkte de zomerse temperaturen zich tot de tweede middaghelft. Dat is toch een ander gevoel dan een verlammende vochtige tropische hiite waaarbij het tussen 13.00 uur en 20.00 uur voortdurend warmer dan 30 graden is.
  • 14/7 11:52 John:
    Er mag best wat meer noordelijke koelte naar Brabant waaien. Helaas raken we de noordcomponent kwijt. En dat lijkt een gegeven voor langere duur te zijn.
  • 14/7 10:34 Klaas:
    Even een tegengeluid op het zuidelijke zomergejubel. Schettens heeft sinds 1 juni 2 zomerse dagen gehad (wel 10 in mei). Bij een passaatachtig aanhoudende noordelijke wind is het hier bijna dagelijks 20 tot 22 graden. Niet dat ik zou willen ruilen met Brabant trouwens. Nog geen meetbare neerslag gehad sinds 24 juni.
  • 14/7 09:37 Gert:
    Hier wat wolkenvelden maar je ziet het ook al oplossen
  • 13/7 21:30 Pieter:
    Weer een droge en vrij zonnige zomerdag De noordenwind zorgde dat het niet al te warm werd( max 24C ) Lange termijnverwachting laat verandering zien ( zie forum)
  • 13/7 19:01 Marcel:
    Ons hoofdstation De Bilt valt deze maand vooral op door het missen van zomerse dagen. Iedere dag horen we: "landinwaarts zomers". Ik zou er van maken: "Landinwaarts zomers, behalve in De Bilt" :) In het noordelijk kustgebied vragen ze zich af: "welke zomer/". Op temperatuurgebied dus heel apart; koelte ontbreekt maar hitte ook.
  • 13/7 17:23 Erik:
    Net als gisteren vanuit Bennekom naar het oosten toe weer flink uitgroeiende helderwitte cumulonimbussen te zien.
  • 13/7 16:46 Ko:
    Jeetje, da's bijna het dubbele! Normaal zijn het er op jaarbasis 24. Geeft wel aan hoe extreem dit jaar is.
  • 13/7 15:15 John:
    In Rijen is de 41e zomerse dag van dit jaar een feit.
  • 13/7 14:34 Gerard:
    Nogal koude wind in het noordwesten, het zal fris zijn op de stranden, in Schoorl nog geen 21 graden, wel vrijwel onbewolkt.
  • 12/7 22:50 Jaap:
    Op een haar na weer een zomerse dag. Vreemd effect, door toch wel een stevige noordenwind. Ver in het oosten waren behoorlijke cumuli nimbi te zien. Hier viel geen drup. Soms wel wat wolken, maar merendeels toch zonnig.
Bekijk het archief
Wo 18 juli 2018
Bezoekers online
Er zijn 4 gasten en 3 leden aanwezig: Adrie, Andrť, Martijn
Inloggen