Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 09:53
    Clinge het Zeegat
    11,7°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: NO
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
    Lichte regen
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 23/9 18:11 Dick:
    Maximumtemperatuur vandaag in Capelle aan den IJssel slechts 10,9 C. Dat is ronduit koud!
  • 23/9 17:00 Ko:
    Breda lichter, droog en soms al weer een streepje zon. Opbrengst vandaag blijven steken op 10 mm. Misschien nog wat meer straks als 't meezit.
  • 23/9 16:44 Erik:
    De lucht lijkt wat lichter te worden, maar het blijft regenen. Tot nu toe al 10,1 mm regen vandaag.
  • 23/9 15:37 John:
    Geen indrukwekkende regenintensiteiten. Bij elkaar gesprokkeld zijn we in Rijen boven 10 mm gekomen. Dat voegt weinig toe aan de droge zandgrond op een spa diepte. We zagen hier liever een 30 mm of meer etmaalaftapping. Dan bereiken we wel een spa diepte.
  • 23/9 15:24 Pieter:
    Langdurige regen en midden op de dag slechts 9.5 C, dat is lang geleden ?
  • 23/9 12:47 Ko:
    Vanochtend Breda nog droog met soms wat druilregen. Vanaf het middaguur vrijwel constante (lichte) regen. Tot nu toe met 4 mm nog steeds erg weinig. De hele maand sep scoort nog maar 30 mm en dat is veel te droog. Hopelijk plenst het nog wat door straks, de hoop was op vandaag gevestigd.
  • 23/9 12:11 Pieter:
    Een goede timing van de herfst, Op de eerst officiele herfstdag langdurige regen en lage temperaturen, misschien vanavond nog stormvlagen, Hier in Purmerend tot nu toe 86 mm septemberregen
  • 23/9 11:40 Ronnie:
    Wordt dit de eerste verregende zondag dit jaar? Hier in Enschede West koud 11.1įc met lichte regen.
  • 23/9 10:30 Adwin:
    Datum record vandaag?
  • 22/9 20:28 Pieter:
    Een grotendeels bewolkte dag met vanaf de namiddag wat lichte regen De lage temperaturen en vroeg donker geven een echt herfstgevoel
  • 22/9 19:44 Ko:
    Het leverde wederom weinig op maar het druppelde wel wat langduriger. Morgen veel regen in het zuiden? App geeft al dagenlang ruim 20 mm aan.
  • 22/9 17:49 John:
    Er kwam diepere convectie op gang, met name over het midden van het land, dan de modellen aanvankelijk berekenden. In Rijen domineerden vooral hogere en middelbare wolken. Soms licht gespetter. Tussen 14.00 en 15.00 uur een kort convectief avontuurtje.
  • 22/9 15:25 Gert:
    Soms heb je zoín dag het weer zich niet aan de verwachting houd .Actueel flinke buien met hagel in IJsselmuiden. De verwachting ging uit van wat lichte regen of een bui. De Hirlam uitvoer van 6UTC liet nu wel de nodige buien zien
  • 21/9 23:58 Bert:
    In Eerbeek rond 20:30 een forse bui met onweer en enkele ontladingen pal boven. Samen met het ochtendkoufront 16 mm.
  • 21/9 23:12 Bart:
    Hevig onweer in Haarlem met voor Haarlemse begrippen grote hagelstenen, ťťn schicht in volle glorie mogen aanschouwen. Vermoedlijk ingeslagen in een stuk braakliggend land, 200 meter achter het huis van mijn ouders waar ik mij bevond. De daar aanwezige kapotte deurbel ging spontaan af bij aanwezigheid van een eerdere flits die iets minder nabij plaatsvond. Vermoedelijk slechts vanwege de druk van de geluidsgolf, gaf wel een lichtelijk griezelige ambiance.
  • 21/9 23:03 Frank:
    Interessante weeravond in de Zaanstreek, een aantal flinke buien met af en toe pittig onweer en stevige regenval, herfst! Vanavond 8 mm en vanmorgen 1 mm totaal vandaag 9.2 mm
  • 21/9 22:41 Pieter:
    Onderweg op de A5 bij Amsterdam om ca 18 uur zware regenval, hagel,windstoten en felle vertikale bliksemontladinfen lang niet mee gemaakt
  • 21/9 20:32 Hans:
    In Ede nu af en toe stevig onweer met regen
  • 21/9 20:01 John:
    Snel wisselende wolkenluchten, met buiig karakter, de laatste uren. Heerlijk! Neerslag met 0,5 mm echter beperkt.
  • 21/9 19:11 Gert:
    Korte felle bui met onweer en hagel
  • 21/9 18:49 Gert:
    Onweer in IJsselmuiden
  • 21/9 18:23 Edward:
    Afgelopen twintig minuten ook hier in Rotterdam passage van felle buienlijn, met onweer, windstoten en zware regenval (nouja, val?) en felle regenboog.
  • 21/9 18:09 John:
    In Rijen vanochtend 6 mm regen. Overdag opklaringen en cumuli in koelere lucht.
  • 21/9 17:29 Gerard:
    Gietbui met nu al 3 onweersklappen, typisch najaarsonweer, koude lucht over een relatief warme zee. Tot nu toe was het een redelijk zonnige dag. Ook hier springen even wat flinke hagelstenen door de tuin.
  • 21/9 16:44 Pieter:
    De hagelstenen rollen door de tuin, De bovenlucht koelt dus sterk af en de lucht wordt onstabieler, samen met de harde wind en lagere tempersturen geeft het een herfstachtige indruk.
  • 21/9 14:11 Gerard:
    Vannacht ging het aardig te keer achter de duinen en ook daarvoor, ik vond een armdikke tak, afgewaaid van een es. Verder de gebruikelijke takjes en bladeren. Inmiddels is het weer aardig opgeklaard, zonniger dan gisteren, maar met de onstuimige wind nog verkwikkend fris.
  • 21/9 13:04 Ko:
    In Breda vanochtend een kortstondig sfeertje van herfst met wind en regen. De hoeveelheid viel met 3 mm wederom tegen. Daarna al weer regelmatig zon.
  • 21/9 07:44 Hans:
    Zo-even hier in het enschedese een temperatuur van 20 graden gemeten aan de voorzijde van het naderende koufront. Half tot zwaar bewolkt nu en nog droog bij een vlagerige wind. Heel apart...
  • 20/9 23:17 Hans:
    Enschede-W had vandaag nog een nipte zomerse dag met 25.1 graden. Zon met cumuli die plat bleven. Dit zomerse nazomerweer zal nu wel voor het laatst zijn, hoewel ook oktober heel soms nog uit de slof kan schieten..
  • 20/9 22:43 Kees:
    Hier in Berkhout (NH) is het nog wind stil. Stilte voor de storm?
  • 20/9 21:35 Pieter:
    Vandaag vrij veel bewolking, af en toe de zon er bij en minder wind dan de afgelopen dagen met max 22 C best aangenaam weer, misschien wel de laatste dag met het zomerse gevoel.
  • 20/9 18:29 Ko:
    Vreemd! Kan plaatselijk zijn. Vanavond hier trouwens wel bewolkt geworden, na toch een zonnige ochtend en middag.
  • 20/9 18:19 Gerard:
    In Oosterhout minder zonnig en minder warm dan afgelopen dagen, volgens de grafiek
  • 20/9 16:11 Ko:
    Midden Brabant afzien, veel zonniger en warmer dan de afgelopen dagen. Gelukkig de laatste!
  • 20/9 12:05 Gerard:
    Opnieuw veel windkoelte in het noorden van NH, de zon is slechts af en toe even aanwezig, kortom: opnieuw een onstuimige herfstdag in deze regio.
  • 19/9 22:04 Jaap:
    Ook vandaag weer winderig (ZW). Nu en dan bewolking, maar de zon overheerste wel In de avond weer afname van de wind. Met 23 gr. de zoveelste warme dag. Vanaf morgen weer ong. een week off-line (naar de zomerresidentie).
  • 19/9 21:09 Hans:
    Inderdaad weer met veel ZW wind!
  • 19/9 21:07 Hans:
    Heerlijke nazomerse zomerdag met 26.1 graden.
  • 19/9 20:56 Pieter:
    Het weer leek veel op dat van gisteren veel zon en vrij warm (23C )maar vooral in de middag veel wind, Verspreid liggen al afgewaaide boomtakjes, dat zullen er nog wel meer worden.
  • 19/9 20:56 Pieter:
    Het weer leek veel op dat van gisteren veel zon en vrij warm (23C )maar vooral in de middag veel wind, Verspreid liggen al afgewaaide boomtakjes, dat zullen er nog wel meer worden.
  • 19/9 20:32 John:
    Wat heerlijk dat het over enkele dagen weer wat meer nachtelijk fris mag zijn. Hoewel dan de ramen er weer uit kunnen waaien.
  • 19/9 20:28 John:
    In Rijen is het donker. Slaapkamerramen nog maar dicht gehouden. Het is veel te warm nog.
  • 19/9 19:42 Ko:
    Vanavond zelfs vrijwel geheel bewolkt, grappig had 't niet verwacht. Alvast een voorproefje op de komende omslag? Temp trouwens nog wel boven de 20.
  • 19/9 18:48 Ted:
    Wind trekt verder aan. Tot 18 uur was het 6 tot 7. Nu een volle 7 met vlagen van kracht 9. Er komen nu dunne takken op de weg. Vind gister en vandaag absoluut geen sprake van nazomerweer. Veel te veel wind. Max. 22,7 gister 22,4 graden.
  • 19/9 18:07 Gerard:
    Wederom een stormachtige wind in het noordwesten waarbij kliko's ondersteboven waaien of windaangedreven op transport gaan. Enorme windkoelte dus, zodanig dat het twijfelachtig wordt of de jas wel of niet aan hoeft. Wel erg zonnig na het oplossen van de bewolking halverwege de ochtend. Prima weer om in de tuin te werken, maar uitkijken voor stofwolken.
  • 19/9 13:23 Ko:
    Toch soms ook wel wat stapelwolken waarbij het soms bewolkt is. Net als gister geen zonovergoten dag in Breda. Wel een redelijk briesje aan wind.
  • 19/9 10:08 John:
    De zon schijnt met het grootste gemak. Bijna op de automatische piloot. Van zijn uiterste best doen is geen sprake.
  • 19/9 09:17 Joost:
    Het beloofd in Woensdrecht een heerlijke nazomerse dag te worden De zon doet zijn uiterste best. weinig bewolking, matige zzw wind,
  • 18/9 21:37 Hans:
    Ja, een vreemde gewaarwording die stevige wind uit ZW en dan zulke hoge temperaturen....
  • 18/9 21:35 Hans:
    Fantastische nazomerdag in Enschede W met maar liefst 29.7 graden.
Bekijk het archief
Zo 23 september 2018
Bezoekers online
Er zijn 14 gasten en 8 leden aanwezig: Edward, Gerben, Hans, Johan, Ko, Thieu, Tonny
Inloggen