Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:22
    Eesveen
    10,8°C
    (1/8) Licht bewolkt
  • 21:02
    Sluis
    11,4°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 5 = Vrij krachtige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 21/10 22:22 Jaap:
    Ongeveer als gisteren: in de vroege morgen regenachtig, maar overdag aardig wat zon en droog. Vanavond begon het er weer wat dreigend uit te zien. Ook vandaag kon het weer 17 gr. worden.
  • 21/10 18:50 Ko:
    Saai zonnig, het is hier deze maand nog niet veel anders geweest. Wederom zeer weinig regen.
  • 21/10 17:35 Pieter:
    Zon en buien in Purmerend, sinds gisteravond al weer 9 mm regen.
  • 21/10 15:54 Gert:
    Een zonnige middag had ik ook niet verwacht slechts weinig regen vanmorgen
  • 20/10 19:45 Gert:
    Tot nu toe 5mm Maar er komt nog het nodige aan
  • 20/10 19:05 Jaap:
    In de afgelopen nacht en vroege morgen een regengebied. Daarna tijdelijk brede opklaringen en in de namiddag en avond opnieuw een regengebied.. In de zonnige momenten k0n het nog 17 gr. worden. Benieuwd of we eind o0kt./begin nov. nog een keer een warme periode krijgen. Het zou me niet verbazen.
  • 20/10 18:49 Pieter:
    Na een drogen en zachte periode is de herfst weer helemaal terug; De gehele dag perioden met regen nu al 18 mm Kil en veel wind in Purmerend
  • 20/10 11:10 Klaas:
    In Workum dus.
  • 20/10 11:10 Klaas:
    Felle opklaringen na bijna 11 mm plensregen tussen 9 en 10 uur.
  • 20/10 08:23 Hans:
    Gisteren met 20.6 hier ook een warme dag! De laatste van 2017?
  • 20/10 08:21 Hans:
    2.9 mm ontvangen tot nu toe hier in Enschede-W en nu is het droog bij 14.4 graden.
  • 19/10 18:22 Jaap:
    En weer noteer ik een warme dag - uitzonderlijk voor deze tijd - , want het werd ruim 20 gr. maximaal. Daarbij veel zon, want de bewolkingstoename liet nog op zich wachten.
  • 19/10 12:53 Hans:
    Het is hier in het enschedese zwaar bewolkt maar met sluierbewolking dus de zon is flets. Temp. 17.4 graden.
  • 18/10 22:41 Gerard:
    In Petten was het veel aangenamer dan gisteren ondanks dat de temperatuur nauwelijks hoger was, het was de windkoelte die ontbrak. Veel vliegtuigcirrus tegen de avond, ongeveer 7/8 van de hemel was ermee bedekt en het was in min of meerdere mate doorschijnend.
  • 18/10 22:16 Jaap:
    Ik was vanmiddag in Breda. Prachtig weer daar en het is er 20 gr. geworden, dat was ook goed voelbaar. In De Bilt werd het 18 gr. Ook daar vrij veel zon. De wind zat weer in de zo-hoek en was zwak.
  • 18/10 10:07 Theo:
    In Groesbeek is de situatie nog net zo als gisteren, vanmorgen eerst een zichtbare hemel. Daarna weer grijs en nu vanaf 9.15 uur mist.
  • 18/10 09:21 Hans:
    Lekker, wat fris weer in Enschede-W. Er is wat sluierbewolking maar toch is de bovenlucht goed zichtbaar, toch anders dan gisteren met die stoffige atmosfeer en die rode zon! Temp. nu 10.9
  • 17/10 22:47 Jaap:
    Ik heb genoten van de afgelopen dagen. Eerst 2 dagen volop zo'n en warmte, vandaag die bijzondere sfeer met die rode zon in een rossige hemel. Zoiets heb ik nog nooit gezien en velen met mij, denk ik
  • 17/10 21:55 Jaap:
    Veel hoge bewolking vandaag en daardoorheen die oranje zon. Zo nog nooit gezien. Volgens de deskundigen bleef de temp. daardoor achter. Hier werd het 18 gr. en de wind was niet sterk.
  • 17/10 21:40 Gerard:
    Blijkbaar kijken de heren naar de verkeerde verwachting, die op deze site was binnen 1 graad nauwkeurig voor de Tmax. In het noordwesten was het in vergelijking met maandag een gure winderige dag met een Tmax zoals verwacht werd (hier).
  • 17/10 20:47 Dick:
    Wonderlijke ervaring: de hele dag die oranje zon. Het had iets van een winterdag, met alleen niet de bijpassende temperaturen.
  • 17/10 18:59 Pieter:
    Als gevolg van rook en stof in de atmosfeer is de temp overal 3 a 4 graden achtergebleven bij de verwachting, Best wel bijzonder !!
  • 17/10 18:44 Ko:
    En voor het aanzicht toch een vrij bewolkte dag.
  • 17/10 17:38 John:
    Dankzij rook en zand op hoogte, minder warm dan voorzien. Een tweede verrassing in een week voor de amateur weerman.
  • 17/10 08:44 Hans:
    Gisteren een bijzonder warme dag met 23.8 op de thermometer. Zonnig en nazomers in Enschede-W. De derde warme dag op rij! Nu is het wat nevelig in de lucht, dus niet echt helder bij 13.2 graden maar het wordt opnieuw een prima dag, weliswaar niet meer zo warm als op maandag maar een twintiger moet er nog wel net in zitten..
  • 17/10 06:49 Gert:
    Hellmannwedstrijd is geopend zie VWK forum
  • 16/10 22:58 Edward:
    Hier in Rotterdam is het record voor late zomerse dag ruim verbeterd (meetreeks van 10 jaar): van 2 oktober (2011) naar 16 oktober, met 25,1 als Tx vandaag. Ook een paar druppels regen vannacht, maar ook hier onmeetbaar weinig. Het was allemaal convectie op voor onze omgeving heel grote hoogte (onderkant) op zo'n 4 km (toppen 8 km), met daaronder RV's van 40-70% waardoor heel weinig de grond kon bereiken.
  • 16/10 15:45 Jaap:
    Ik kwam vanmorgen pas om 8.30 buiten en zag toen wat onstabiliteit in het westen. Dat trok later weer weg en het werd weer volop zonnig en uitzonderlijk warm. Datumrecord in de maak. Het maximum zal net onder de 25 gr. blijven, denk ik.
  • 16/10 15:35 Gert:
    stationrecord in IJsselmuiden. Ruim 24C
  • 16/10 12:16 Richard:
    Onderweg op de fiets bij Ingen ook enkele spetters rond 07.15 uur.
  • 16/10 11:57 John:
    Ik was ook verrast toen ik het vannacht hoorde regenen in Rijen. Er is hier 0,3 mm gevallen.
  • 16/10 08:22 Renťe:
    Beilen, 6.05 uur, wat hoor ik? Regendruppels!! Een heel kort buitje. Nauwelijks te meten, zo weinig, maar toch een grote verrassing.
  • 16/10 07:27 Hans:
    Fenomenale dag gisteren! Zaterdag al 21.3, zondag 22.6 als maximum bij strak zonnig weer. Nu half bewolkt in Enschede-W bij 13.8 graden.
  • 15/10 23:00 Edward:
    Ik roep het nog maar eens: we zijn nu halverwege de periode dat men kan inzenden voor de Hellmannwedstrijd. De inzendpagina is links op de voorpagina te vinden, op dit moment onder Ophelia en de warmte van nu.
  • 15/10 21:34 Jaap:
    Tja, eerst leken we volop in de herfst beland te zijn, maar vandaag was het een zomerse sfeer. Alleen de korte dagen gaven een ander gevoel. Volop zon, max. 22 gr. en een rustige ZO-wind.
  • 15/10 18:14 Gert:
    Ijsselmuiden 22.5
  • 15/10 17:50 John:
    Het is ook een bijzondere dag door het ontbreken van vliegtuigsporen. De hele dag blauw overal.
  • 15/10 13:52 Dick:
    Hier in Capelle aan den IJssel al bijna 20 C. Gisteren een max van 21,3 dankzij tuineffect.
  • 15/10 11:19 John:
    Voor De Bilt is alles warmer dan 23,6 graden de recordgrens. Weinig verschil met Gilze-Rijen, dankzij oktober 1990.
  • 15/10 11:17 John:
    Kan interessant worden voor het midden van Brabant qua warmte vandaag of morgen. Voor ons is 24 graden de te halen recordgrens.
  • 14/10 22:24 Jaap:
    Ik noteer voor het midden des lands een warme dag, zij het nipt. Halverwege de morgen trok de lage bewolking weg en werd het vrij zonnig, met af en toe wat lichte bewolking. De zuidwestenwind was behoorlijk aanwezig, maar vanavond viel die weg.
  • 14/10 18:40 Frans:
    Wat een ontzettend leuke dag in Oosterhout. Hulde voor de organisatie!
  • 14/10 16:54 Gerard:
    Na een zonnig intermezzo zitten we weer met veel stratus in Schoorl. Het is dan ook direct kil als de zon weg is.
  • 14/10 16:29 Hans:
    Prachtige zonnige, nazomerse herfstdag in Enschede-W. 21.1 graden is het nu..
  • 14/10 15:01 Gert:
    Een warme dag kan in de boeken bijgeschreven worden . De eerste van een serie
  • 14/10 12:00 Jaap:
    in Oosterhesselen geheel bewolkt 15.8 gr.C
  • 14/10 07:49 Hans:
    Schitterend helder weer nu in Enschede-W bij 13.4 graden. Gisteren werd het precies 19 graden.
Bekijk het archief
Za 21 oktober 2017
Bezoekers online
Er zijn 33 gasten en 4 leden aanwezig: Edward, Jan, Richard, Theo
Inloggen