Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 20:38
    Sluis
    3,7°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: NO
    Windkracht: 4 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 18/11 15:37 Edward:
    De "intyp" maandtabel voor statistische gegevens zal in 2019 geen functionele werking meer hebben, zoals ook beschreven is in WSP 10 op pagina's 26-27.
  • 18/11 12:41 Douwe:
    heeft de rubriek mandformulier i waarnemingen nog een fuctie
  • 18/11 11:28 Pieter:
    Vanochtend vroeg bevroren schuurdaken, vervolgens zonnig weer met een koude NO wind.
  • 18/11 11:20 Hans:
    KNMI lijkt last te hebben van een DDpS-aanval. De site heeft de hik en toont een redirect.
  • 18/11 09:51 Hans:
    Vanmorgen weer lichte vorst (minimum-1.6) in Enschede W bij een nog heldere lucht. Vanuit het NO zal bewolking naderen. Actueel -0.7 bij lichte bewolking vanuit het NO
  • 17/11 22:54 Jaap:
    Een totaal onbewolkte dag, en dat in november. We gaan echt op weg naar het zonnigste jaar sinds 1901. Afgelopen nacht rond het vriespunt, maar aan de grond duidelijk eronder. Het maximum kwam nog ruim boven de 8 gr., maar in deze tijd is dat maar een paar uur in de middag. Gisteren ook 8 gr. , maar toen kwam de zon pas in de middag.
  • 17/11 22:45 Kees:
    Hier op Texel een mooie zons ondergang gezien. Nu gaat de temp snel achter uit. Denk aan nachtvorst.
  • 17/11 19:13 Pieter:
    Al weer 7 zonne uurtjes er bij vandaag De Bilt heeft nog 26 uur nodig om het zonigste jaar uiy de meetreeks vaf 1901 te worden
  • 17/11 17:12 Ted:
    Record zonnig. Nog nooit is een zonneschijnduur gemeten in november van meer dan 97,0%. Vandaag zelfs 97,5%. Max.temp. 8,9 graden bij een O-3 tot 4.
  • 17/11 07:48 Gerard:
    Auto's en grasvelden wit na een koude heldere nacht, maar luchttemperatuur nog nipt boven nul in Schoorl zo tegen de tijd dat we de zon mogen verwelkomen.
  • 17/11 07:37 Hans:
    Hier in Enschede W geen vorst afgelopen nacht (minimum was 0.8) doordat er meer oostenwind is gekomen. Het is wel helder nu met 1.1 graad.
  • 16/11 23:37 Ted:
    Heel vreemd met de temperatuur. Hieronder geeft Purmerend aan dat het weer naar 6 graden ging. In Krommenie was het met zonsondergang ook 3 graden en daarna daalde deze tot 1,5 om 18 uur en schommelt daarna steeds tussen de 1,5 en 1,8 graden. Het bleef steeds helder.
  • 16/11 23:20 Pieter:
    Een merkwaardige temperatuursverloop in Purmerend; Na een mistige dag met max. 5 C ging de temperatuur na zonsondergang omlaag naar 3 C om vervolgens te stijgen naar 6 C en nu weer licht te dalen.
  • 16/11 23:02 Edward:
    Ook hier bleef het fris met 5,6 graden maximaal, vanmorgen mist met 300 meter zicht (in Rotterdam). Typisch najaarshogedrukweer (sterke subsidentie-inversie): Elsenborn (560 m), dat tegen de Hoge Venen aan ligt, was met maximaal 11,7 graden de warmste plaats in de Benelux.
  • 16/11 18:47 Hans:
    Prachtige zonnige dag hier in Enschede-W. Maxtemp. 10 graden. Afgelopen nacht de eerste echte vorst met -1.5 Komende nacht zou net iets kouder kunnen worden...
  • 16/11 17:47 Ted:
    Koude mistige dag. Slechts 4,3 graden. Pas om 16.10 uur brak de zon door. De zon had geen invloed meer op de temperatuur. Met een verwachte temperatuur van 10 graden zaten ze er vies naast. Back to the sixties met de weersverwachting.
  • 16/11 16:59 Pieter:
    De koude periode is hier eigenlijk al begonnen, vandaag lange tijd mist en bewolking en geen hogere maxima dan 5,C Vlak voor zonsondergang werd het helder
  • 16/11 13:29 Gerard:
    In Schoorl ook mist aanvankelijk, later overgaand in nevel en laaghangende bewolking. Nog geen 5 graden en door het vocht en het ontbreken van de zon niet aangenaam.
  • 16/11 10:27 Pieter:
    Mistig en met slechts 4 C behoorlijk fris, Nog geen vorst hier in Purmerend
  • 16/11 07:46 Hans:
    Eerste vorst hier in Enschede W op normale waarnemingshoogte met -1.5 als minimum bij helder weer.
  • 16/11 06:24 Gert:
    Tweede keer dit jaar vorst in de hut
  • 15/11 22:42 Jaap:
    Weer veel zon, niet al te veel wind (ZO) en een max. van 12 gr. Inderdaad maakt 2018 een goede kans, het zonnigste jaar sinds 1901 te worden.
  • 15/11 16:36 Frank:
    Prachtig weer in de Zaanstreek, zon, weinig wind en bijna 13 oC, in Wijk aan Zee max 13,7 oC, terrasweer!. Dat voor half november. Volgende week wat frisser, kennelijk is ergens in de media het woord sneeuw gevallen, want dat is wat als leidend is blijven hangen bij veel mensen, valt mij nog mee dat er nog geen commerciele media- stemmen opgaan om de rayonhoofden alvast bijeen te roepen..
  • 15/11 09:20 Bert:
    Ook in Eerbeek begint de dag met mist.
  • 15/11 07:27 Gert:
    Een mistige start in IJsselmuiden
  • 14/11 21:50 Sjoerd:
    Eerste Sylphide stations met vorst op 10 cm hoogte.
  • 14/11 20:57 Pieter:
    Weer een droge en zonnige dag ( 7 uur zonneschijn) max 13 C 2018 is zijn hard op weg het zonnigste jaar aller tijden te worden.
  • 13/11 23:21 Hans:
    Een meest droge dag (<0.1 mm) afgezien van wat gedruppel vanmorgen vroeg. Ook de opklaringen kwamen maar de bewolking was wisselend en de maxtemp. kwam uit op 12.5 graden. Naar en in de avond wat verder opklarend. Flink gestegen barometer!! Dat belooft een hogedrukkanjer!
  • 13/11 22:28 Jaap:
    In de vroege morgen hier wel een een paar buitjes, maar het klaarde al snel op en het bleef verder droog Het werd 12 gr. en er was vrij veel wind. Volgende week vorst? Afwachten. Op 16 nov. 1965 stond ik op het ijs in Zegveld, op 22 nov. 1993 schaatste ik op de ijsbaan in Donkerbroek (Fr.)
  • 13/11 08:57 Hans:
    Vanmorgen meest grijs en een enkel sputterbuitje (<0.1 mm) bij nu 9.4 graden. Over een week heel ander (duidelijk kouder) weer zo het lijkt. Eerst maar afwachten, het is nog ver weg.....
  • 12/11 23:54 Hans:
    Vrij lang druilerig weer vandaag met uiteindelijk 3.5 mm regen in Enschede W. In de middag droger met veel stratus en maxtemp 11.3 graden.
  • 12/11 16:38 Pieter:
    Na een regenachtige ochtend ( 3 mm) werd het onverwachts aan het begin van de middag droog met zelfs een flauw zonnetje er bij
  • 12/11 08:02 Hans:
    Regenachtig begin van de werkweek in Enschede W bij 10.1 graden
  • 11/11 23:18 Hans:
    Een herfstachtige dag in Enschede-W met over het etmaal 7 mm regen en een maxtemp. vandaag van 13.8 graden. De natuur is volop in herfsttooi met schitterend gekleurde eiken o.m. Het blad zal er nu wel gauw af vallen...
  • 11/11 21:41 Sebastiaan:
    Opwindend nieuws uit Engeland. De nieuwe Glosea5 is uit en toont een negatieve NAO. Spannend.
  • 11/11 20:57 Pieter:
    Zowel vandaag als gisteren viel hier 5 mm regen.met vandaag ook nog wat zonneschijn.
  • 11/11 17:41 John:
    Kalm weer in Rijen. Wolkenvelden, een half millimetertje regen vanmiddag. Afgelopen nacht ook half millimetertje.
  • 11/11 17:26 Pieter:
    Na een tot nu toe droge dag begint het ook hier in Purmerend te regenen
  • 11/11 16:57 Gerard:
    Bijna 14 mm binnen een half uur, daarbij hagel en flink wat ontladingen, gelukkig voorbij nu de kinderschare door de wijk gaat waren.
  • 11/11 16:31 Gerard:
    Onweer met zware regenval en wat hagel, temperatuur snel dalend, weinig daglicht nog.
Bekijk het archief
Zo 18 november 2018
Bezoekers online
Er zijn 5 gasten en 5 leden aanwezig: Gerben, Harry, Jannes, Richard, Theo
Inloggen