Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 08:04
    Clinge het Zeegat
    4,7°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: WZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
    Lichte regen
  • 06:47
    Sluis
    4,3°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
    Lichte regen
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 17/1 13:24 Hans:
    Tot nu hier in het enschedese meest koude regen met vanmorgen enkele kletsnatte vlokken. De koude bovenlucht moet nog boven het oosten arriveren. Actueel ruim 3 graden.
  • 17/1 13:13 Ko:
    Ook hier een mooi sneeuwbuitje vanochtend. Daarnaast ook nu nog een regenbuitje. Elke mm is nog steeds welkom voor de grondwaterstand.
  • 17/1 11:27 Theo:
    Ook in Groesbeek nu wat natte sneeuw tussen de regen, ook hier nog meest regen.
  • 17/1 11:18 Hans:
    Kletsnatte vlokken nu hier bij 2.8 graden.
  • 17/1 10:38 Hans:
    Enschede W: regen met ijsdeeltjes (gesmolten korrelhagel), meest nog regen bij 4.1 graden.
  • 17/1 10:27 John:
    Regen en natte sneeuw in Rijen. Grote kletsnatte(!) vlokken.
  • 17/1 10:23 Cees:
    natte sneeuw hier in buitenpost , temp plus 3.6
  • 16/1 23:30 Hans:
    Waterkoud en winderig weer hier in het enschedese bij zo-even 5.4 graden maar het voelt veel kouder aan (maxtemp 7.6). Ook viel wat lichte regen (0.1 mm).
  • 16/1 21:35 Jaap:
    Af en toe matige regen, vanaf de late middag. Max. vandaag nog 7 gr.
  • 16/1 17:59 Pieter:
    Veel bewolking met een beetje (mot)regen en veel wind, met 8 C nog steeds zacht winterweer.
  • 16/1 07:50 Hans:
    Zo-even hele lichte motregen bij 6.7 graden in Enschede-W
  • 15/1 21:51 Jaap:
    De zoveelste zonloze dag. Geen regen of motregen van betekenis. De wind terug in de wzw-hoek en het werd 8 gr. We gaan afwachten, hoeveel het kouder wordt.
  • 15/1 08:31 Hans:
    Grijs en waterkoud voor een zwak warmtefront uit. Actueel 3.9 graden.
  • 14/1 17:33 John:
    Het was lekker om weer eens een open weerbeeld te hebben, met zicht op buienwolken en af en toe een korte bui met regen en hagel.
  • 14/1 17:10 Pieter:
    Een wisselend weertype met glasheldere zonnige perioden afgewisseld met donkere luchten met stevige regen en hagelbuien en zelfs een mooie regenboog, Max. 6 C
  • 14/1 12:18 Bert:
    In Eerbeek zitten we in een buientrein met tot nu toe 7,8 mm regen. De 10,4 mm van gisteren mocht er ook wel wezen.
  • 14/1 12:10 Hans:
    Fraai zonnig weer hier! Wat een helderheid! Net of je al kunt merken dat de zon hoger komt...Temp. nu 4.9 graden.
  • 14/1 09:03 Hans:
    Sinds middernacht 1.4 mm hier in het enschedese. Vanmorgen ook nog een buitje, nu opklaringen bij zo-even 4.9 graden maar er zit nog wat buiÔgheid in de lucht zo her en der...
  • 13/1 23:51 Hans:
    Een natte, grijze herfstige dag in Enschede W met 9.9 mm regen en een maxtemp van 9.4 graden. 's Avonds bij vlagen meer wind.
  • 13/1 23:41 Edward:
    In Rotterdam vielen kort na 19 uur twee hagelbuien (pieken allebei net geen 70 mm/u volgens de Davis) waardoor het dagtotaal op 10 mm kwam.
  • 13/1 17:08 Gert:
    Ijsselmuiden 6.2 mm
  • 13/1 12:51 Ko:
    En dankzij een afzakkend frontje de afgelopen twee uur nog 1,5 mm erbij. Krap 4 mm sinds vannacht.
  • 13/1 10:41 Ko:
    Breda maar 2 mm tot nu toe dus wederom erg weinig. Bijna half jan en zit nog maar op 12 mm in totaal, ook wat dat betreft nog steeds te droog.
  • 13/1 09:26 Hans:
    Volop regen (5 mm sinds middernacht) en zo-even was het 8.7 graden. Wat een anti-winterweer!
  • 13/1 07:21 Gert:
    flink wat regen momenteel en natuurlijk zacht
  • 12/1 18:56 John:
    In Rijen vandaag 3 mm ontvangen.
  • 12/1 18:20 Hans:
    Droog nu in Enschede W na een regenachtige middag (5 mm). De lucht is soms rijp voor opklaringen en vluchtig is dan de wassende maan te zien bij 7.2 graden.
  • 12/1 15:31 Gerard:
    Discussie op het forum niet in de roepdoos
  • 12/1 14:12 Marcel:
    Gistermiddag op de KNMI-website: "zaterdagmiddag passeert een actief regengebied...". Ik was benieuwd gezien de huidige trend om regengebieden te overdrijven. Het heeft de afgelopen uren wat geregend en gemotregend in Hilversum. Kijk ik op de radar.... blijkt het meeste al gepasseerd. Nog geen 5 mm en dat wordt tegenwoordig al bestempeld als actief. Ik heb daar maar ťťn woord voor: bespottelijk. En alweer het tweede regengebied wat dit jaar overdreven wordt. Benieuwd hoe het verder gaat..Wanneer stoppen weermensen en media eindelijk met die overdrijving?
  • 12/1 12:10 Ko:
    Ja fijn dat het weer eens wat regent. We pikken nog net een graantje mee, meeste regen passeert weer noordelijk.
  • 12/1 12:01 John:
    Via een kleffe motregen zijn we nu in echte regen terecht gekomen. Beetje buiig van aard.
  • 12/1 11:08 Pieter:
    Regen, wind en 8 C hier in Purmerend, Het lijkt meer op herfst dan op winter
  • 12/1 07:30 Hans:
    Wat regenachtig hier zo-even (0.5 mm sinds middernacht). Actueel 5.9 graden.
  • 11/1 08:12 Hans:
    Wat mistig hier in Enschede W bij (nog maar) 3.8 graden (minimum 1.4). De temperatuur zal vandaag nog wel wat hoger worden na de passage van het warmtefront. Neerslag sinds middernacht 1.8 mm.
  • 10/1 22:37 Hans:
    Er valt nu regen en sneeuw hier in het enschedese bij 1.4 graad.
  • 10/1 22:02 Jaap:
    In de afgelopen nacht hier vrijwel geen vorst. Max. vandaag 5 gr. Weinig zon (ook vanmorgen niet) en vanavond wat regen. Er was nu ook weinig wind.
  • 10/1 20:22 Ko:
    Eerste regen van betekenis moet in Breda nog steeds komen. Ik mis de wisselvalligheid hier vrijwel volledig.
  • 10/1 20:19 Gerard:
    Dat deed het ook in Scheveningen, maar nu vrijwel overal, ook in Schoorl druilende wolken.
  • 10/1 19:29 John:
    Het regen lichtjes in Rijen. Sporen van dakraamsneeuw.
  • 10/1 17:53 Pieter:
    Vanochtend sporen van nachtvorst, Een roze zonsopkomst, maar daarna bewolkt met vanmiddag wat lichte (mot)regen, vrij koud met max 6 C
  • 10/1 09:59 Erik:
    Het heeft in Bennekom een heel klein beetje gevroren. Vanochtend ijs in de waterschaal voor de vogels. Dat was alweer een poosje geleden. Nu een saaie cirrostratuslucht
  • 10/1 08:57 Hans:
    Koude(re) ochtend (minimum was -0.8 BRRRR!). Zo-even morgenrood/oranje en actueel wolkenvelden bij 0.3 graad. Mijn weer app geeft lichte sneeuw aan maar het is nog gewoon droog.
Bekijk het archief
Do 17 januari 2019
Bezoekers online
Er zijn 4 gasten en 8 leden aanwezig: Bart, Emiel, Frans, Hans, Jan Willem, John, Ko, Richard
Inloggen