Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:19
    Eesveen
    7,7°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
  • 20:44
    Sluis
    10,3°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 19:08
    Clinge het Zeegat
    11,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windkracht: 0 = Windstil
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 20/3 23:45 Hans:
    Zo-even 10 graden in Enschede W bij zwaar bewolkt weer met opklaringen. Vandaag een meest bewolkte dag met hier en daar wat lichte (mot)regen. (<0.1 mm). Maxtemp vandaag 11 graden.
  • 20/3 23:23 Gerben:
    Erg zacht nu. Het is heerlijk buiten
  • 20/3 20:04 Gerard:
    Boter kaas en eieren in het zwerk met forse condenssporen in en nabij de dunne cirrus. Ook wel stratus tegen zonsondergang. Toch nog erg fris aanvoelend buiten.
  • 20/3 19:08 Ted:
    Unieke reeks. Vandaag is het de 21e dag op rij met neerslag. Gisteren was nog de minste neerslag met 0,016mm. Vandaag 0,2mm (0,232). Maandsom is tot nu toe 130,3mm
  • 20/3 18:18 Christian:
    Bewolkt bij 12,3įC
  • 20/3 09:33 Hans:
    Bewolkte aangelegenheid in Enschede W bij 7.3 graden.
  • 19/3 23:30 Hans:
    Mooie, complete maanhalo te zien. Naderend (zwak) warmtefront.
  • 19/3 23:04 Hans:
    Mooie dinsdag met veel zon na een lichte vorstnacht (minimum-1.7). In de middag zon/stapelwolken en maxtemp 12 graden.
  • 19/3 19:45 Pieter:
    In de vroege ochtend wit bevroren velden , ruiten krabben en gladde bruggetjes, in de middag vrij zonnig en aangenaam lenteweer met ca 11 C en maar weinig wind
  • 19/3 10:09 Dick:
    Opvallend is dat er vanmorgen nauwelijks wind is, dat is 26 februari niet meet gebeurd. Meestal was het matig en meer.
  • 19/3 09:17 Erik:
    Ook hier de eerste nachtvorst van maart: sylphidestation Bennekom rapporteert een minimum van -2,1įC, de Veenkampen (in het Binnenveld) haalde -2,7įC.
  • 19/3 08:50 Hans:
    Mooie helder zonnige ochtend met een lichte vorst (de eerste van deze maartmaand!) van -1.7 graden. Actueel helder zonnig bij 0.2 graad.
  • 19/3 00:00 Hans:
    Nog een enkel hagelbuitje waargenomen onderweg. Zonnige perioden en 10.1 graden werd het hier in het enschedese.
  • 18/3 18:12 Pieter:
    Eindelijk een vrijwel droge dag met zon en veel minder wind dan de afgelopen tijd, toch nog een hagelbuitje om ca 11uur, max 9 C we gaan de goeie kant op
  • 18/3 08:41 Hans:
    Licht bewolkt in Enschede W bij een fleurig zonnetje. Temp 3.9 graden (minimum 3.2) en het heeft afgelopen nacht nog weer (buiig) geregend (2.7 mm). Het grote regenen lijkt voorbij te zijn.
  • 17/3 23:20 Edward:
    Ook over deze regio (Rotterdam) tussen 19:00 en 20:15 een fraai buitje. Eerst door de zonsondergang (belicht), later bij passage hagel en toen het eenmaal gepasseerd was nog een weerlicht ten zuidoosten.
  • 17/3 18:45 John:
    Eindelijk was er weer eens een korrelsneeuwbui te Rijen in het afgelopen half uur. Spierwitte zachte korrels, samendrukbaar. Tijdelijk bodem wit. Geen gelijktijdige regen.
  • 17/3 18:07 Herman:
    Wouw Alleen korrelhagel in de hagelbui
  • 17/3 14:25 Hans:
    Zeer fraaie wolkenluchten met ook de zon erbij..
  • 17/3 14:24 Hans:
    Enschede en omgeving (onderweg in de auto) kreeg flinke buien met hagel, kort durend en het leek zelfs op natte sneeuw op de voorruit van de auto. Volgens mij was het gesmolten hagel. Temp nu 8.4 graden.
  • 17/3 12:48 Pieter:
    Toevallig is hier in Purmerend net als in Bennekom ook de 104 mm bereikt (vannacht en vanochtend 9 mmn n buien )
  • 17/3 11:38 Erik:
    Na vannacht en de buien van vanochtend zitten we in Bennekom nu op 104mm neerslag voor maart.
  • 17/3 10:34 John:
    In het afgelopen half uur trok er een bui over Rijen, die ook hagel bracht. De opklaringen tussendoor zijn breed en fel. Op afstand spierwitte buientoppen te zien.
  • 17/3 10:22 Hans:
    Het koufront bracht hier 1.5 mm (Enschede W). Vanmorgen opklaringen in duidelijk frissere lucht maar nu nadert er volgens mij een bui(tje) vanuit het westen. Temp. nu 7 graden.
  • 16/3 23:09 Ron:
    Een zeer harde wind op het weerstation hier, de max wind vandaag 43,6 km/h om 17:25
  • 16/3 22:46 Jaap:
    Alweer zonloos, met vooral in de morgen regen. Ook nu kwamen de opklaringen er in de avond pas in. Het werd 11 gr. In de krachtige ZW-wind zten af en toe flinke windstoten verborgen.
  • 16/3 22:19 Gerard:
    Vanmorgen op weg naar Wageningen kwam ik bij Haarlem in een verse file terecht bij Rottepolderplein: aanhanger achter auto omgewaaid, op de zuidelijke uitloper van de brug, waar het nog verhoogd en weinig beschermd is. Geen persoonlijk letsel zag ik. De wind was er vlagerig en verraderlijk.
  • 16/3 21:39 Ted:
    Pieter had nog geluk met stormachtige vlagen. Had hier enkele van kracht 10! Uitmuntend. Lentegevoel van 2 weken terug is finaal weg.
  • 16/3 19:48 Pieter:
    Het is vanmiddag droog met stormachtige windvlagen ,Er rammelt en rommelt van alles buiten,ik vrees voor ons schuurdak
  • 16/3 18:47 Hans:
    Enschede-W 94.6 mm maartneerslag tot nu toe. Het mag volgende week droger worden....
  • 16/3 17:59 Ted:
    126 mm regen en alle 16 maartdagen met neerslag. Geruime tijd windkracht 7 tot 8. De zon heeft slechts 46 tellen geschenen. Net zo beroerd was maart 1981.
  • 16/3 16:34 Jaap:
    Trein verkeer tussen Assen en Groningen 2 uur stil door omgewaaide boom.
  • 16/3 16:27 Jaap:
    De teller staat in Oosterhesselen op 106 mm maart neerslag
  • 16/3 14:35 Pieter:
    We zitten precies op de helft van de maand maart en nu al 95 mm opgevangen ,Het wordt nu weer eens tijd om het land op e drogen
  • 16/3 14:13 Hans:
    Het is nu droog en ik heb 5 mm ontvangen in Enschede W. Temp nu 10.8 in de warme sector en stevige windkracht 5 'a 6 Bft.
  • 16/3 11:43 Hans:
    Vanaf vanmorgen vroeg erg regenachtig en nu neemt ook de wind weer toe bij 9.6 graden.
  • 16/3 10:45 John:
    Afgelopen nacht 11 mm in Rijen. Ik zit nog niet aan 100 mm maandtotaal.
  • 16/3 10:17 Erik:
    In Bennekom komt de 100 mm voor maart ook in zicht: momenteel 97mmenhet regent gestaag door.
  • 16/3 06:49 Dick:
    Hier in Capelle aan den IJssel is de maandsom tot en met gisteren (vrijdag de 15e) precies 100 mm. Op dit moment ga ik hier overheen. Het regent weer flink.
  • 15/3 22:26 Jaap:
    Weer zonloos. Toen de zon bijna onder was, kwamen er opklaringen. Nu en dan regen of motregen en alweer veel wind; af en toe harde vlagen. Wel zacht: tegen de 13 gr.
  • 15/3 21:18 Hans:
    Hier in het enschedese vanmiddag flink wat (buiige) regen, goed voor ruim 10 mm. Pas laat in de middag opklarend en droog. Met 12.5 een zachte, maar erg winderige dag.
  • 15/3 19:31 Jaap:
    maandsom in Oosterhesselen tot nu 99.9 mm tot
  • 15/3 18:24 Ko:
    Mooie herfstachtig dagje. Regen, wind en geheel zonloos. Al was het wel lang droog tussen 10 en 15 uur.
  • 15/3 18:04 Pieter:
    De dag begon met motregen, in het begin van de middag een paar flinke buien, daar na opklarend , toch weer 10 mm opgevangen in Purmerend
  • 15/3 11:55 Gerard:
    De zon! Dat maakt het een stuk vriendelijker buiten, vanmorgen nog een vieze horizontale motregen, baas en hond waren snel rond.
  • 15/3 09:46 Hans:
    Grijs weer in het enschedese en af en toe valt er wat lichte (mot)regen. Temp momenteel 6.9 graden.
  • 15/3 08:12 John:
    Vandaag alweer de 16e dag met neerslag op rij, dat hebben we al lang niet meer meegemaakt.
  • 14/3 23:37 Hans:
    De maartse herfstdag bracht hier 8.1 mm en een maxtemp van precies 9 graden. Toch in de loop van de middag.......droger, en wat zon.
  • 14/3 14:25 Erik:
    Veel regen vanochtend in Bennekom (11mm). In totaal sinds 1 maart 80,6mm.
  • 14/3 13:32 Hans:
    Sinds middernacht hier 7.6 mm (Enschede W) en het regent nu vrij intensief bij 7.3 graden.
Bekijk het archief
Do 21 maart 2019
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 9 leden aanwezig: Adrie, Bart, Gerard, Gerben, Hans, Henk, Jaap, Johan
Inloggen