Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 20:50
    Sluis
    12,5°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: ZO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

18-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 4/4 17:28 Ted:
    Onbewolkt. Vanmorgen vroeg vrijwel onbewolkt. Wind Z-3 tot 4. Om 14 uur gedurende 10 min Z-5. Max.temp. 14,7 graden. Laagste vochtigheid 30%.
  • 4/4 17:00 Jurgen:
    Zonovergoten weer en op het balkon wordt het al echt warm. April gaat thermisch weer stunten...
  • 4/4 16:45 Hans:
    Heerlijk lenteweer!! Zo-even 16.2 graden in Enschede-W.
  • 4/4 15:56 Gert:
    Dauwpunten liggen op diverse plaatsen rond nul
  • 4/4 15:53 Gert:
    Prachtig zonnig weer vandaag met af en toe een eenzame cumuli
  • 4/4 10:04 Erik:
    Bij het wakker worden ligt er een mooi laagje rijp op het gras en het dak van de schuur. Nog een vorstnacht in Bennekom, met een minimumtemperatuur van -1,4░C.
  • 4/4 06:24 Frank:
    Tropische Orkaan Harold bedreigt de eilanden-staat Vanuatu in de westelijke Stille Oceaan, ten oosten van Queensland, Australie. GDACS kent Code Rood toe. De JTWC te Honolulu verwacht Harold maandag iets ten westen van Vanuatu met gem. max. windsnelheden van ong. 120 knopen; dinsdag 7 april zou de Orkaan met gemiddeld 105 knopen van WNW naar OZO over Vanuatu trekken.
  • 3/4 19:10 Hans:
    Vandaag in Enschede-W een dag met bewolking, ook nog wat zon en een maxtemp van 10.8 graden. Afgelopen nacht een buitje (0.1 mm) Later in de middag vond ik de wind wat koud aanvoelen bij meest bewolkt weer..
  • 3/4 17:29 Pieter:
    Een grotendeels bewolkte dag, later ook zon, en een frisse wind max 9 C
  • 3/4 11:39 Frank:
    Een slordige twee weken geleden in en rond Delft nog een doorweekte modderige grond-toestand, inmiddels, als door een toverstokje, veranderd in uitgesproken droog met de eerste barsten zichtbaar.
  • 3/4 10:39 Gert:
    Net een regenbuitje 1 mm met korrelhagel.
  • 2/4 11:34 Frank:
    De Amerikaanse NWS zeeniveau analyse-kaart van 06.00 uur U.T. vandaag toont een bijzonder krachtig hogedrukgebied met een kerndruk van 1070 hPa (!) boven het eilandengebied van Noordoost-Canada, met een uitloper van 1056 hPa naar West-Groenland.
  • 1/4 22:04 Jaap:
    Gisternacht slechts -1, de nacht daarvˇˇr -3 en de afgelopen nacht weer rond -3. Overdag volgens de officiŰle opgave 10 gr. rond, maar zoals vaker hier, is dat wat aan de hoge kant. Volgens mij (intu´tie en ervaring) was het met 9 gr. wel bekeken.
  • 1/4 18:56 Pieter:
    Weer vorst in de vroege morgen --,2 C Overdag wolken en beetje zonneschijn max 9 C niet veel wind.
  • 1/4 15:05 Frank:
    Door de koudste nachten van de winterperiode 2019/2020 en de iets hogere vochtigheid was er vanochtend rond 08.00 uur aan de rand van Delft op een vrij witte berijpte grasweide een duidelijk onderste gedeelte van de 22 graden halo-kring zichtbaar, in de vorm van een vrij sterke concentratie van fonkelende rijpkristallen in diverse mooie kleuren.
  • 1/4 11:45 Edward:
    In Rotterdam ook de koudste nacht van de winter met Tn -2,8, vandaag op 1 april. In Mainz was de Tn -4,3 (niet de koudste nacht van de winter, overigens op 5 cm geloof ik wel met daar -10!).
  • 1/4 09:16 Erik:
    Alweer de koudste nacht van de afgelopen 12 maanden: -4,4 ░C maar liefst. Ik zie vanuit huis in de tuin al diverse tekenen van ernstige vorstschade (bijv. aan het blad van de Japanse kwee-appel).
  • 1/4 07:12 Gert:
    Gisteren een waardige afsluiting van maart. Prachtig zonnig weer. Actueel wat sc velden op het warmtefront
  • 31/3 22:37 Erik:
    Nu maar hopen dat het minder koud wordt dan eergisterennacht. De voortekenen zijn niet goed.
  • 31/3 21:40 Pieter:
    Er staat ons opnieuw een koude nacht te wachten, in Twenthe nu al -2,5 C aan de grond.
  • 31/3 10:51 Hans:
    Fraai zonnig weer in Enschede-W na een lichte vorstnacht van -1.3 Actueel 3.6 graden
  • 30/3 21:34 Jaap:
    De eerste uren van de dag waren zonnig. Minimum ca.-3. Maximaal rond +9. Dat kon door veel minder wind.. Aan het eind van de middag en het begin van de avond een paar kleine buien. Geen winterse neerslag waargenomen.
  • 30/3 20:39 Pieter:
    De dag begon helder en koud met -1 C overdag zon en wolken, max 9 C een paar buitjes, rond 18.30 een flinke hagelbui, nu helder en dalende temperaturen 4 C Vannacht kans op gladheid !!
  • 30/3 19:01 John:
    Een paar piep kleine buitjes te Rijen. Stoepen net nat. Er zat soms wat korrelhagel bij.
  • 30/3 17:12 Ted:
    Half tot zwaar bewolkt en af en toe een bui. Afgelopen nacht de laagste temperatuur van gehele winter. -2,0 graden! Was tot nu toe -1,9. Record sinds 1930.
  • 30/3 15:47 Gert:
    hier wat korrelhagel momenteel
  • 30/3 10:33 Theo:
    In Groesbeek ook afgelopen nacht de koudste met minimum -4,8 en grondvorst -8,2.
  • 30/3 10:08 Erik:
    In Bennekom ook de koudste nacht van de afgelopen winter met -3,8░C. Komende nacht weer koud: ik vrees voor flinke vorstschade.
  • 30/3 08:54 Frans:
    op 30 maart je eerste vorst meten...
  • 30/3 07:41 Jurgen:
    Hier in Dordrecht ook vorstig met -1.4 graden. Wat jammer dat het geen 2 maanden eerder was....
  • 30/3 07:14 Hans:
    Hier in het enschedese ook -4 graden momenteel, de laagste temperatuur van dit hele winterseizoen! Helder weer met weinig wind.
  • 30/3 06:49 Ko:
    Met -4 gr koudste nacht van hele winterseizoen. Toch nog gelukt op de valreep.
  • 29/3 19:58 Pieter:
    Een vrij zonnige dag met een harde koude NNO wind en max 8 C gevoelsmatig koud
  • 29/3 19:04 Gerard:
    Met de krachtige tot harde wind en iets meer dan 4 graden onaangenaam buiten in Schoorl en zo ook in de rest van NL. Perfect weer dus.
  • 29/3 18:28 Hans:
    Na wat gevlok in de ochtend en nog langdurig veel bewolking is het nu zonnig geworden met wat platte stapelwolken bij 6 graden. (Enschede W)
  • 29/3 18:17 Piet:
    Vanmorgen een beetje sneeuw en hagel, wel met een snerpende wind...
  • 29/3 14:18 Ted:
    Meest licht bewolkt. Wind NNO-7 met vlagen tot 9. Temperatuur is 7 graden.
  • 29/3 11:38 Hans:
    Zomertijd is ingegaan, meteen voor het eerst in het winter halfjaar sneeuw in Ede-Zuid
  • 29/3 11:31 Kees:
    Ook in Eindhoven een bui met korrelsneeuw.
  • 29/3 11:17 Erik:
    De eerste sneeuw van deze winter in Bennekom. Met een bizar bulderende noordoostenwind.
  • 29/3 10:59 Hans:
    Voortdurend lichte sneeuw. Temp gedaald tot 3.6 nu..
  • 29/3 09:59 Hans:
    Korrelsneeuw bij 4.2 graden in Enschede-W. Koud!
  • 29/3 08:29 Gert:
    Wat buien boven de Noordzee. De bovenlucht is zo koud dat een van de buien vanmorgen een ontlading liet zien ondanks de hoge luchtdruk
  • 28/3 18:53 Edward:
    Vandaag duidelijk warmer in Mainz dan in Nederland. Een graad of 17-19 vanmiddag om 16 uur en op open plateaus daarbij ook redelijk wat N/NO wind, al was er vorige week wel duidelijk nog wat meer wind.
  • 28/3 18:03 Jaap:
    Een ander hogedrukgebied neemt het over. Een soort glazen front. In de middag werd het licht tot half bewolkt. Een straffe no. tot n.wind deed het koud aanvoelen, maar het werd nog 11 graden. Het droogt snel uit. April wellicht weer erg droog?
  • 28/3 17:41 Gerard:
    In Schoorl overwegend half bewolkt en een gure noordenwind, door de windkoelte minder aangenaam dan gisteren, de 10 graden sowieso niet bereikt. De gieter als wapen tegen uitdroging van het gewas al gehanteerd.
  • 28/3 16:55 Ko:
    Zonnige weertype is hardnekkig, ook vandaag nog (tegen verwachting in) een volle dag zon. Bijna ongeloofwaardig dat het morgen winters is met max beneden de 10 gr. en een bui?
  • 28/3 12:40 Pieter:
    Waarschijnlijk heeft deze week een record aantal zonuren opgeleverd, voor het eerst vandaag een paar schapenwolkjes tegen de blauwe lucht,in de zon en uit de wind is het echt aangenaam lenteweer.
  • 28/3 12:26 Frank:
    Verstilde steden onder een paradoxaal strak blauwe lucht en helder beschenen door de welkome lentezon houden de adem in gespannen wachtend voor code groen. Terwijl de schrale noordooster door de vrolijk ogende voorjaarsbloesems in de kleuren als die van een krans blaast. Het onzichtbare in de dampkring - microscopisch klein laat weer eens zien wie de baas is.
Bekijk het archief
Za 04 april 2020
Bezoekers online
Er zijn 6 gasten en 6 leden aanwezig: Bart, Bert, Jannes, Richard, Theo
Inloggen