Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 06:42
    Sluis
    11,0°C
    (3/8) Half bewolkt
    Windrichting: O
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
    Dichte mist (<200m)
  • 22:56
    Eesveen
    12,4°C
    (8/8) Geheel bewolkt
  • 20:53
    Sluis
    19,6°C
    (4/8) Half bewolkt
    Windrichting: NW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 17/7 00:02 Hans:
    Erg kille julidag vandaag in het enschedese met maar 17.2 graden. Zonloos en derhalve een erg laag maximum.
  • 16/7 22:57 Frank:
    Prachtige, rustige, onbewolkte avond, om 22.45 uur al klompmist op de weilanden. De Noorse weerdienst geeft vanaf volgende week dinsdag ruime tropische temperaturen, kijken of dat door het KNMI wordt overgenomen
  • 16/7 21:57 Erik:
    In Bennekom de derde dag op rij met Tmax onder de 20°C. Pas na acht uur vanavond klaarde het op. Door het wegvallen van de noordenwind van de afgelopen dagen voelde het toch zacht aan..
  • 16/7 20:52 Gert:
    Hier rond 19.30 de zon. Ik zie ook uit naar deel7
  • 16/7 18:39 Frank:
    In Zaandam/Westzaan een sombere rustige morgen, maar in de loop van de middag breekt de zon steeds beter door tot vrij zonnig weer en nog net 20 oC. Bericht gehad van uigeverij Dingeman van Wijnen en boekhandel Riemer dat deel 7 van duizend jaar weer en wind van J.Buiman rond 20 augustus 2019 verschijnt. (Zie forum)
  • 16/7 17:41 John:
    Opklaringen vanmiddag in Rijen, weinig wind, het voelt gelijk 10 graden warmer.
  • 16/7 17:05 Jaap:
    Tot nu toe (17u) zonloos in Diepenheim. Weinig wind maar toch niet verder dan 17 graden. Het valt een beetje tegen.
  • 16/7 07:37 Thieu:
    Somberheid troef hier in het zuidoosten. 12,3 C. na een slaapvriendelijke temperatuur van 9 graden in Montfort.
  • 16/7 06:29 Gert:
    0vc stratus . Lange termijn geleidelijk aan warmer maar hoe warm is de vraag
  • 15/7 22:31 Jaap:
    Twee bijna zonloze dagen in Diepenheim. Gisteren 19 gr. , vandaag nog net 20. Op beide dagen tegen de avond opklarend, maar dat is dan wat laat. Ergste droogte nu hier voorbij, maar nog steeds een tekort aan neerslag.
  • 15/7 21:59 Gerard:
    Het streepje blauw werd snel ingehaald door nieuwe SC-bewolking waar schaamteloos nieuwe motregen uit neerdaalde zo nu en dan. Vlot daalde de temperatuur naar Noordzeewaterwaarde in het noordwesten.
  • 15/7 20:58 Pieter:
    Gisteren en vandaag temperaturen( max 17 C ) die passen bij eind april of eind september maar niet bij hartje zomer
  • 15/7 17:30 Erik:
    Zodra de zon erbij komt loopt de temperatuur snel op. Nu 18,9°C. Als de zon blijft schijnen halen we misschien nog net de 20°C in Bennekom.
  • 15/7 14:01 Gerard:
    Er gloort hoop aan de noordelijke horizon in Schoorl, een flinke streep blauw na het eindeloze saaie eentonige grijze weer van de afgelopen dagen. De temperatuur is momenteel nog zeer benedenmaats met 17 graden.
  • 15/7 13:31 Kees:
    Opnieuw een kille maandag, vorige week ook al.
  • 15/7 12:39 Pieter:
    We leven nu hartje zomer, maar het weer geef niet echt een zomers gevoel, Grijze luchten, af en toe wat motregen, een kille noorden wind en slechts 16 C.Brrrr.
  • 15/7 12:37 Ko:
    Breda ook een geheel bewolkte grijze ochtend. Dat was nog niet vaak gelukt deze zomer.
  • 15/7 09:33 Hans:
    Grijs, grijs en nog grijzer boven Enschede W. Een somber zomerbeeld bij 14.2 graden. Doet aan lang vervlogen tijden denken. Maar de zomer gaat zich herpakken op termijn.
  • 15/7 08:26 Gert:
    opnieuwe een kille start met een door stratocumulus bedekte hemel. Een verlate schaapscheerderskou laten we maar zeggen
  • 14/7 23:22 Pieter:
    Vandaag de 2e dag in juli dat nergens in Nederland de 20 C bereikt werd, best laag voor juli
  • 14/7 21:48 Pieter:
    Nooit gehoord van zandbanken in de Waddenzee John ?
  • 14/7 21:08 John:
    Een wandeling op de Waddenzee gemaakt? Jezus.
  • 14/7 19:45 Pieter:
    Vanmiddag vanuit den Oever een wandeling op de Waddenzee gemaakt, Na veel wolken en een paar kleine buitjes brak de lucht ineens open en liepen we geruime tijd in de zon, Een welkome opwarmer want de wind voelde koud aan , water ca 17 C.
  • 14/7 15:27 Ted:
    Toch nog 1,1mm neerslag. Neerslagduur 5,7 uur. Meest geheel bewolkt, soms zwaar bewolkt en nog maar 0,2 uur zon. Temperatuur nu (15.15 uur) 18,1 graden.
  • 14/7 15:03 Frank:
    De zomer zit in een pittige dip. In Zaandam/Westzaan meest bewolkt, meest droog, maar vooral vanmorgen nog wat lichte buitjes maar ook vanmiddag nog soms wat gespetter, temp 16 / 17 oC sinds gisteravond 1,5 mm, detuin trekt helemaal bij.
  • 14/7 14:10 Gerard:
    Inde ochtend nog wat buitjes, maar nu in de middag piept de zon er af en toe tussendoor. De wind jaagt nog flink wat nog een flinke windkoelte oplevert in Schoorl.
  • 14/7 06:59 Gert:
    een grijze start.. In de middag wat zon waardoor de warme grens van 20 graden even mochten aantikken. Vervolgens keerde de grijze soep weer terug. Wat een verschil met juli vorig jaar. Het kan verkeren in de meteorologie. Gelukkig maar ………...
  • 13/7 19:43 Gerard:
    Af en toe een guur motregenbuitje en verder variatie in licht maar geen zon, de temperatuur vraagt om een jas op de fiets. Herfstig meer dan zomers in Schoorl.
  • 13/7 19:30 Frans:
    vanmiddag een bui 100 meter bij me vandaan dat het spoelde en hier geen druppel. Blijft interessant het weer
  • 13/7 14:31 Jan:
    Gisteren in Assen om 20 uur, 44,6 mm neerslag gemeten.
  • 13/7 13:14 Ko:
    Een volgend klein regenbuitje met een koel briesje, midden op de dag. Dat is vaak anders in juli tegenwoordig.
  • 13/7 10:11 Ko:
    Breda heeft het geluk met een klein buitje regen. De droogte lacht erom.
  • 13/7 07:37 John:
    Hier in Oss houdt de droogte vooralsnog aan, gisteren was de oogst slechts 4 mm en staat juli op 10 mm.
  • 12/7 22:30 Tonnis:
    Bij mij bijna 60mm dit is 2km ten zuiden van biddinghuizen nog 1,5 km zuidelijker ruim 70mm, 1km noordelijk van biddinghuizen 15mm, er zat een pit bij van 20mm in enkele minuten
  • 12/7 22:10 Jaap:
    In Diepenheim vanmorgen wat zon en benauwd weer. Het werd 24 graden. Vervolgens de hele middag regen en af en toe een ontlading. De temperatuur zakte naar 18 gr. Vanavond onweer op afstand, ten noordoosten
  • 12/7 21:02 Gerard:
    Dit in tegenstelling met Schoorl, waar niets gebeurde, alleen een grijze wolkenmassa de hele dag, waaruit slechts enkele spatten vielen.
  • 12/7 16:44 John:
    Een boeiend dagje qua buienluchten. Vanochtend voor negenen al enkele buien met onweer ten zuiden van Rijen. Later op de ochtend opnieuw buien met onweer. Totale opbrengst met 9,5 mm niet spectaculair, maar welkom. Er stond hier wat meer stroming in de bovenlucht dan noordelijker in het land.
  • 12/7 16:21 Hans:
    In Ede rond 15.00 uur 1 flinke dreun, verder weinig spektakel, nu droog
  • 12/7 16:12 Frank:
    In Zaandam/West rustig, vanmorgrn nog bijna 21 oC zw wind, vanmiddag regenachtig bij een naar wnw ruimende wind en tijdelijk amper 16 oC (passage occlusie), neerslag 3,8 mm, media berichten over wateroverlast in delen van ons land (oosten)
  • 12/7 15:47 Gert:
    lokaal flink wat regen. Hier wat gerommel maar niet meer dan 0.4 mm
  • 12/7 14:43 Marcel:
    Op Buienradar gezien dat het om een plaatselijke gietbui blijkt te gaan. Opvallend: het gebied met zware regen bleef een tijd boven dezelfde plek, leek zelfs iets westwaarts te bewegen, terwijl de hele buienpluk naar het oosten trok.
  • 12/7 14:36 Erik:
    Geen noodweer in Bennekom. Wel wat bliksems en donders, maar erg kalmpjes allemaal. En het regent gestaag, maar het heeft geen moment geplensd. Prima voor tuin, boerenland en natuur (en hoognodig). Van mij mag het nog een uurtje zo doorgaan.
  • 12/7 14:21 Marcel:
    In Hilversum langdurig onweer. Het begon in het begin van de middag te gieten.... en dat doet het nog. Inmiddels al meer dan 55 mm! Intensiteit neemt wel af.
  • 12/7 13:39 Bert:
    In Eerbeek onweert het sinds 13 uur, met voornamelijk actief onweer ten noorden.
  • 12/7 12:32 Ko:
    Toch nog een stortbui ook in Breda. Ik had het niet meer verwacht.
  • 12/7 11:47 Pieter:
    Die bui heeft 9 mm in een half uur opgeleverd, met een paar onweers klappen en daarna j een tijdje rollende donder, mooie opfrisser voor de natuur KNMI mag code geel wel uit breiden ,want er komt nog meer.
  • 12/7 11:17 Pieter:
    Uit het niets( buienradar) ontstane plensbui met onweer boven Purmerend
  • 12/7 09:12 Herman:
    Wouw, rond 8 uur onweer met regen gaf 4 mm neerslag
  • 12/7 08:53 Ko:
    Zo leuk het lijkt op de radar zo tegenvallend is de werkelijkheid. Leverde nog geen mm op, onweer op afstand trekt weg.
  • 12/7 08:06 Ko:
    Breda start de dag met regen en onweer gerommel.
Bekijk het archief
Wo 17 juli 2019
Bezoekers online
Er zijn 5 gasten en 4 leden aanwezig: Adrie, Frans, John, Pieter
Inloggen