Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:13
    Eesveen
    1,7°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
  • 20:47
    Sluis
    2,7°C
    (3/8) Half bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 19:18
    Clinge
    3,7°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 16:15
    Clinge
    6,3°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 16:15
    Clinge
    6,3°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

18-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 22/1 17:37 Pieter:
    na een natte avond en nacht ( 12 mm ) vandaag tamelijk zonnig en droog . frisse wind ca 6 C
  • 22/1 09:16 Jurgen:
    12 mm over de afgelopen nacht in Dordt. Januari wordt natte maand, dat is wel zeker..
  • 21/1 20:25 Jurgen:
    Zeer winderige dag hier in Dordrecht, vooral in de middag. Daarbij eerst mooie opklaringen en later weer toenemende bewolking. Intussen regent het hier weer..
  • 21/1 20:14 Pieter:
    Zon en bewolking en een buitje . ca. 8 C maar door de harde zw wind voelde het kouder aan. .
  • 21/1 19:34 Frank:
    Hier in Zaandam rond 4 uur vannacht 11 oC, toen bereikte de baro de laagste stand van 980 mb, daarna weer vrij snel omhoog, vanaf deze baro-knik ruimt de wind en neemt toe en voert snel koudere lucht aan, regen neemt af en er volgen opklaringen, rond 8,30 uur nog 5.5 oC, neerslag vandaag 3 mm, vadaag verder zon en wolken en een buitje, gevoelstemperatuur was onplezierig
  • 21/1 17:52 Jaap:
    Volgens opgave max. van 12 graden, maar dat moet kort na middernacht zijn geweest. Niet veel regen in de afgelopen nacht. Overdag zonnige perioden. Nu zie je uit het zuidwesten nieuwe regen alweer aankomen. Het blijft flink waaien. Overdag een graad of 7, maar gevoelsmatig lager.
  • 21/1 10:11 Tom:
    Veel windstoten achter de rug en de regen is ook vertrokken. Gisteren had ik nog 10 graden vandaag wordt dit 8 graden.
  • 21/1 09:30 Hans:
    Onstuimige nanacht met een flinke temperatuurdaling na een kort, fel koufront. Om iets voor 6.00 hier nog 11.1 kort daarna nog maar 7.6 graden. Neerslag slechts 1 mm. Nu wisselende wolkenluchten bij 6.6 graden.
  • 21/1 06:40 Gert:
    Buienlijn gepasseerd. Over het algemeen met zware windstoten maar lokaal viel het beduidend hoger uit.
  • 19/1 20:33 John:
    Eerste tienplusser qua temperatuur en neerslag in 2021 hier in Oss.
  • 19/1 19:17 Gert:
    IJsselmuiden 12.5
  • 19/1 17:06 John:
    In Rijen 9 mm tijdens donker, nog 4,5 mm tijdens daglicht erbij. Vanmiddag goeddeels droog.
  • 19/1 15:20 Pieter:
    Langdurige (mot) regen levert 18 mm op, wel zacht en veel wind
  • 19/1 13:17 Hans:
    11 mm nu in het enschedese en de temp is opgelopen naar 7.7 graden. De verzachting komt er duidelijk in..
  • 19/1 12:44 Jurgen:
    Met precies 10.0 graden is de 1e januari 10plusser een feit. 17 mm regen tot nu toe in het Dordtse.
  • 19/1 11:50 Erik:
    Alweer 8,5įC, veel wind en veel regen (15,8mm sinds gisterenochtend). De grondwatertekorten worden verder aangevuld.
  • 19/1 11:27 Frank:
    In Zaandam.zw, somber en regenachtig en winderig, temperatuur bijna dubbele cijfers en tot op heden 16 mm regen, inderdaad herfstweer Ko maar heerlijk?????
  • 19/1 09:57 Ko:
    Heerlijk herfstweertje! Wind en regen, vannacht al maar ook vanochtend. Nog steeds goed en welkom voor de natuur.
  • 19/1 07:47 Jurgen:
    Bulderende wind en striemende regen in Dordt. 9mm over de afgelopen nacht. Januari lijkt een natte maand te gaan worden, zeker met de vooruitzichten ..
  • 19/1 07:13 Hans:
    Enschede-W: volop regen bij 4.5 graden. Sinds middernacht 1.8 mm maar dat zal nog wel meer worden inclusief de temp.
  • 18/1 17:39 Jurgen:
    Ook hier in Dordrecht waterkoud weer bij 6 graden. Nu een paar buitjes. Het is wachten op de zachte lucht die komen gaat...
  • 18/1 13:39 Hans:
    Smal regenbandje stelde weinig voor hier in het enschedese. 5.2 graden en dus wat waterkoud hier..
  • 18/1 11:39 Dick:
    Woudenberg geheel bewolkt en droog. Wel waterkoud nog.
  • 17/1 22:58 Hans:
    Enschede-W: De temp is in de avond opgeklommen tot 5.2 graden (nu weer wat dalend) en ik kon over het etmaal (incl gesmolten sneeuw) 4.2 mm aftappen. Vanmorgen nog sneeuw, natte sneeuw, regen, zelfs wat ijsregen. Gebroken sneeuwdekje van 2.5 Š 3 cm verdween vrij snel.
  • 17/1 19:58 Jurgen:
    Fraaie dag met open luchten, een paar buien en bij maximaal 7 graden was de sneeuw al vůůr het middaguur weggedooid...
  • 17/1 18:06 Gerben:
    Behoorlijk wat regen nu!
  • 17/1 17:31 Pieter:
    Een dag met zon ,maar ook een paar buien na 3 mm ontdooide sneeuw nog 3 mm buiige regen Max 7 C , Nu helder snel dalend 4 C.
  • 17/1 10:23 John:
    Vogels fluiten, de zon schijnt, de laatste restjes sneeuw in het gras verdwijnen. Als ik niet beter wist zou ik denken dat maart is begonnen.
  • 17/1 09:40 Hans:
    Enschede-W: een gebroken dekje van 2, hier en daar 3 cm vanmorgen en zojuist viel nog wat lichte sneeuw bij 0.4 graad. Snel een paar foto's nog gemaakt want wanneer zien we dit weer???
  • 17/1 09:36 Pieter:
    Hier alleen nog sneeuwrestjes op grasvelden, autoruiten enz , het is al weer 2,8 C
  • 17/1 09:16 Ko:
    Nog wat kleine sneeuwresten, dat was het voorlopig weer. Maar super dat het er even was!
  • 17/1 00:00 Bonne:
    In Grou 2 cm sneeuw
  • 16/1 23:52 Hans:
    De nieuwe pluim lijkt wat op een bergetappe in de Tour de France....
  • 16/1 23:51 Hans:
    Enschede-W: 2.5 cm gebroken sneeuwdek en tot laat op zaterdagavond lichte tot matige sneeuwval. Uiteindelijk -0.5 graad. Toch nog wat...
  • 16/1 23:47 Jaap:
    Hier, De Bilt, lichte sneeuw na 15 30u. In de loop van de avond werd het weer droog. Niet veel meer dan 1 cm gevallen. Kort wintertje.
  • 16/1 22:29 Frank:
    In Zaandam 2,5 cm sneeuw
  • 16/1 22:23 Bert:
    In Eerbeek 1 cm op de grond en 2 cm elders
  • 16/1 22:17 Piet:
    Hier in Boven Hardinxveld 1.5 cm sneeuw tussen 15 en 19 uur temperatuur -0.4 loopt langzaam op en dooi nadert
  • 16/1 21:33 John:
    Oss 2 cm sneeuw.
  • 16/1 21:28 Jurgen:
    De dooigrens nadert hier in Dordrecht alweer snel. Momenteel -0.2 Morgenochtend zal er niet veel meer van de sneeuw over zijn...
  • 16/1 20:14 Ted:
    Om 19 uur droog geworden. Sneeuwdek 0,9 centimeter.
  • 16/1 19:50 Sjoerd:
    In Rijswijk ZH uiteindelijk een laagje van 1 cm.
  • 16/1 19:31 Bert:
    In Eerbeek sneeuwt het vanaf 17 uur meestal licht, zelden matig
  • 16/1 19:24 Hans:
    Sinds 18.30 lichte tot matige sneeuwval met kleine vlokken. Lichte witvorming komt op gang maar nog niet op stoepen en straten. Temp 0.8
  • 16/1 19:19 Pieter:
    Purmerend 2 cm sneeuw en het sneeuwt nog steeds
  • 16/1 17:58 Ted:
    Sneeuw is niet zuiver. Temperatuur nu (17.37 uur) -0,7 Grondtemperatuur -0,2 graden. Sneeuwvloktwemperatruur 0,3 graden. Vlokverhouding droog/nat 44 om 56%. Doordat de sneeuw zelf boven nul is, is de sneeuwdek een stumperige 0,7 cm. 40 jaar terug had dit een dik pak sneeuw geweest.
  • 16/1 17:48 Julien:
    Even na 14 u sneeuwval; Eerst licht, dan matig en de hele namiddag aangehouden meestal licht met nu een 3 tal cm in de tuin. Ook temp daling naar beneden het vriespunt. Een witte wereld in dit nieuwe jaar 2021 voor Bonheiden gelegen 15 km ten noorden van het beroemde dorp WERCHTER met zijn zomerfestivals
  • 16/1 17:32 Herman:
    Wouw, einde sneeuwval 17:30 sneeuwdek slechts 1 cm. .,
  • 16/1 17:07 Kees:
    Amsterdam wůrdt wit. Alleen de straat wil niet vlotten.
  • 16/1 17:04 Jurgen:
    Sneeuw lijkt hier al over het hoogtepunt heen in Dordt. Toch een mooi laagje op bomen en het gras. Net op tijd om het op de foto vast te leggen. 1 cm ongeveer..
Bekijk het archief
Za 23 januari 2021
Bezoekers online
Er zijn 7 leden aanwezig: Adrie, Bert, Bonne, Gerard, Hans, Jordi
Inloggen