Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 08:08
    Clinge
    11,4°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 06:31
    Sluis
    11,0°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 4 = Matige wind
  • 23:19
    Eesveen
    14,8°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
  • 22:33
    Clinge
    16,4°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Matige regen
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

18-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 23/9 23:17 John:
    Buiige regen in Rijen in tweede deel van de avond. Heerlijk de geur, het getik tegen de ramen, het borrelen der dakgoten, gekletter op stoepen en straten. Lang op gewacht.
  • 23/9 23:09 Jurgen:
    Eindelijk is het hier lekker aan het plenzen...
  • 23/9 22:35 Hans:
    Warme woensdag nog hier in het enschedese met 23.4 en later op de dag een bui(tje) van 1 mm.
  • 23/9 21:59 Gerard:
    Alleen in de ochtend een bui in Schoorl gehad, vrij zonnige middag, wel erg winderig. Prima buitenwerkweer desondanks.
  • 23/9 21:55 Jurgen:
    2 Buitjes gehad hier in Dordt. Stelde niets voor. Met een temperatuur van 22 graden was het rond de middag nog vrij warm. Maar de zuidwester nam in de loop van de dag toe en de zon verdween achter de wolken. Heerlijk, laat het maar herfst worden. Genoeg zomer gehad dit jaar. Ik ben toe aan dynamiek en afwisseling...
  • 23/9 18:08 Gert:
    Eindelijk weer wat regen
  • 23/9 17:51 Pieter:
    In de ochtend nog wat zon, maa rin de middag meer bewolking en een paar buitjes slechts 1 mm , max 20 C
  • 23/9 16:51 Ko:
    Die 2 mm ook niet maar het zou wat serieus natter worden komende dagen in onze contreien. Ik zie de bomen hier met de dag verkleuren met bladval, alsof het al okt is.
  • 23/9 16:39 John:
    Wat bof je toch weer. In Rijen krap 0,1 mm. Dat gaat geen einde aan de droogte maken.
  • 23/9 16:36 Ko:
    Hier zojuist het eerste buitje gehad van 2 mm. Massale witte schuimkoppen op de weg van de extreme droogte.
  • 23/9 16:30 John:
    Vies stoffig weer door toename van de wind in Rijen. Stof en zand in de ogen en tussen de tanden. Waterballet nog niet in aantocht.
  • 23/9 16:12 Ronald:
    Hier in Spijkenisse sinds een uurtje flink wat regen en wind uit buien, lekker rustgevend weertype!!!
  • 23/9 11:37 Ko:
    Hier nog zon en al aan de warme kant. Nog altijd van hetzelfde laken een pak. Hopelijk de laatste keer boven 20 graden.
  • 23/9 08:41 Jurgen:
    Een vreemd verschijnsel aan de horizon: bewolking! Het startsein is gegeven voor een weersomslag...
  • 22/9 22:26 Edward:
    In dezelfde periode in Rotterdam overigens 3 keer zoveel, 333 mm.
  • 22/9 22:23 Edward:
    Hier in Mainz is de hoop gevestigd op de omslag naar enige wisselvalligheid (en koelere temperaturen) komende dagen. Zondag zijn er bijvoorbeeld modellen die met een "mooie" setting komen. Het automatische weerstation van DWD heeft in het afgelopen half jaar, de astronomische lente + zomer, slechts 116 mm kunnen meten. Daarmee is het het droogste zomerhalfjaar in ruim 70 jaar metingen, met 1976 die bijna even droog (123 mm) is en de rest op grote afstand daarachter (>180 mm). Veel vegetatie ziet er niet uit hier.
  • 22/9 22:15 Jaap:
    Als gisteren, met dien verstande, dat het in de vroege morgen mistig was. We kwamen nu aan 23 graden. Ja, de nachtelijke uitstraling duurt langer dan in de zomer. Minimum ongeveer 5 graden
  • 22/9 19:26 Pieter:
    Alweer zo.n mooie nazomer/ herfst dag met volop zon en maar weinig wind , Nog volop genoten van een mooi sluitstuk van een fraaie zomer
  • 22/9 11:11 Frank:
    Eerder vanochtend aardige foto's gemaakt van opvallende schaduwwerking van diverse Delftse kerktorens in de mist. Misschien dat er een paar in de foto-carrousel terechtkomen.
  • 22/9 11:07 Frank:
    Mist is ook bewolking, maar dan bewolking waarin je je bevindt, aan het aardoppervlak. Strikt genomen is een dag die met mist begint geen onbewolkte dag.
  • 22/9 10:31 Jurgen:
    Na ochtendmist wederom een zeer zonnige dag. De 6e onbewolkte dag op rij. Uniek! De hoeveelheid zon van 21 maart - 21 september is een record dit jaar. Een hoeveelheid zonuren dat niet onderdoet voor Zuid-Europa....
  • 22/9 09:11 John:
    Gisteren weer een zomerse dag in Oss, vandaag is met mist begonnen, maar de zon maakt daar nu korte metten mee.
  • 22/9 08:33 John:
    Het is weer een helder begin van de dag in Rijen. Nogmaals zal de zon ☀️ overheersen en wordt het vrij warm voor de tijd van het jaar. De eikels kraken onder je autobanden.
  • 22/9 08:13 Frank:
    Dichte mist in het centrum van Delft. Minimaal zicht naar schatting ongeveer 75 meter. De dikke-mist-sfeer doet 'Dickens-achtig' aan; komt niet vaak voor.
  • 22/9 00:18 Kees:
    Dit was voor mij een 100% Dag. Alles wat een dag als gister moest hebben. Zon haast geen wind lage R V. en een lekkere temperatuur. Met een mooi e zo'n ondergang als afsluiting. We
  • 21/9 22:58 Jaap:
    En nog een keer zonovergoten! Mogelijk morgen nog zo'n dag. Doordat er vrijwel geen wind was, kon het kwik wat verder omhoog. Het schommelde rond de zomerse grens van 25 graden.
  • 21/9 22:54 Hans:
    Een voluit zomerse nazomerdag met 26.3 graden in Enschede-W. Het kan gewoon niet op! Wat een schitterende dag!
  • 21/9 17:40 Jurgen:
    24 Graden bij ongehinderde zonneschijn hier in het Dordtse. Zomer 2020 is er een met hťťl lange adem. Het zou mij niets verbazen als er in oktober ook nog een nazomer komt, net als in 2018...
  • 21/9 16:46 Pieter:
    Het begint als normaal te voelen; Al weer een droge en zeer zonnige dag ,max 23 C ,maar door het bijna ontbreken van wind voelt het warmer aan n
  • 21/9 13:37 Gerard:
    Prima tennis- en klusweer! Zonnig Schoorl met in de schaduw nog gematigde temperatuur maar in de zon is het warm mede door het ontbreken van wind.
  • 21/9 12:18 Hans:
    Opnieuw heerlijk nazomerweer! Zeldzaam helder zonnig bij 19.2 graden. Op weg naar zomerse waarden?
  • 21/9 08:19 Jurgen:
    Zeldzaam lange reeks zonnige dagen voor september. Zullen we de 200+ uren zon nog halen over de hele maand? Dan hebben we 6x 200+ uren zon maanden achtereen op rij....
  • 20/9 23:11 Jaap:
    En opnieuw wolkenloos Nu maximaal 22 graden. Een minimum van 7 graden. Aparte reeks voor september. Boven de oostelijke zandgronden waren de minima nog een stuk lager.
  • 20/9 22:28 John:
    Door lage dauwpunten zijn de zomerse maxima in het zuiden niet meer zo warm aanvoelend. Overigens puur in de zon en uit de wind was het nog knap heet op de huid.
  • 20/9 21:59 Hans:
    Heerlijke nazomerdag! 24.5 het maximum.
  • 20/9 18:44 Gert:
    Net even een sounding boven Emmen bekeken maar wat is de lucht droog boven dat gebied en ook dus bij ons.
  • 20/9 16:38 Pieter:
    Het kan niet op !! Al weer een volledig droge en zonnige nazomer dag met max 21 C In Brabant en Limburg al weer2 zomerse dagen op rij
  • 20/9 10:28 Jurgen:
    Vandaag alweer een zonnige dag. Het is nauwelijks nog voor te stellen dat we nog in Nederland leven. Maar als de vooruitzichten ons niet bedriegen, gaat later in de week het roer drastisch om...
  • 20/9 10:02 Hans:
    -1.3 vlak boven de grond op voormalige vb twente. De eerste grond(nacht)vorst. Actueel zeer helder zonnig bij 11.1 in Enschede-W.
  • 19/9 21:50 Jaap:
    Geen wolkje. Rustige oostenwind met een max. van 23 graden. Prachtig weer, maar voor de natuur niet goed, want te droog. Veel bomen op de zandgronden staan er beroerd bij.
  • 19/9 20:12 Gerard:
    Mooi tuinweer in Schoorl en Alkmaar op zaterdag, geen wolken maar ook lang niet helder: veel egale cirruszweem gaf de hemel een lichtblauw uiterlijk.
  • 19/9 19:34 Ted:
    Oeps. Heb zitten suffen met de temperatuur. Verkeerd gekeken. Bij nu (17.10 uur) moest staan 20,6 graden ipv. 19,6. Max. temp. is 21,0 graden. Geen 20,0.
  • 19/9 19:27 Hans:
    Een zomerse vandaag met 25.2 in het enschedese.. Helemaal mooi toch?!
  • 19/9 17:25 Ted:
    Zeer zonnig. Temperatuur had last van het IJsselmeer. Nu 19,6 graden. Max.temp. 20,0 graden. Die 20 graden was werkelijk op het randje. Slechts 20 seconden.
  • 19/9 16:53 Hans:
    Natuurlijk vandaag het ideale wandelweer. Goed te doen, warm maar niet heet..
  • 19/9 16:51 Hans:
    Een gortdroge oostenwind, het kan niet op en alleen maar heldere zonneschijn. Zo-even 24.5 graden. Goed weer voor de maiscampagnes, die hier in het oosten al beginnen..
  • 19/9 16:49 Pieter:
    Weer een droge en zonnige dag de wind was vooral in de ochtend fris, nu iets warmer met 20 C
  • 19/9 13:55 Jurgen:
    Blauw, blauw en nog eens blauw...Al dagenlang geen noemenswaardige bewolking meer gezien en dit gaat nog minimaal 3 dagen door. We zijn weer aan een unieke maand bezig!
  • 18/9 23:58 Jaap:
    Diepenheim: opvallend heldere hemel, wolkenloos. Vlagerige oostenwind, 21 graden. Scherp drogend. Vanavond weer naar De Bilt. Eind september voor het laatst in Diepenheim in dit merkwaardige seizoen.
  • 18/9 23:39 Hans:
    Een fantastische dag met helder zonnig weer (maxtemp 22.5) in Enschede-W.
Bekijk het archief
Do 24 september 2020
Bezoekers online
Er zijn 2 gasten en 4 leden aanwezig: Emiel, John, Kees, Sjoerd
Inloggen