Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 19:00
    Clinge het Zeegat
    0,9°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: ZO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 16:08
    Clinge het Zeegat
    2,6°C
    (1/8) Licht bewolkt
    Windrichting: ZO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 07:56
    Clinge het Zeegat
    -2,6°C
    (1/8) Licht bewolkt
    Windrichting: ZO
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 19/1 15:23 Pieter:
    Wandeling gemaakt door het Purmerbos, vr koude wind Vveel sloten liggen al dicht gevroren , In de schaduw het nog wit van hagelbuien op donderdagavond, temp nu 3 C
  • 19/1 10:49 Erik:
    Iets minder koude nacht in Bennekom: -3,9⁰C tegen 4,2⁰C de nacht ervoor (op station Veenkampen -4,5⁰C tegen -5,3⁰C de nacht ervoor) waarschijnlijk door de hoge bewolking. Even voor zes uur begon de temperatuur op te lopen.
  • 19/1 10:43 Frank:
    Mooie morgen in de Zaanstreek, nog lichte vorst, en zonnig, ijsvorming in het Westzijderveld is minimaal, op enkele vliesjes na nog open water.
  • 19/1 10:35 Adwin:
    Hellmann de Bilt niet meer 0
  • 19/1 09:52 Pieter:
    Helder en rustig winterweer met net als gisteren een minimum van -2,1 C
  • 19/1 07:28 Hans:
    Ja, ook gezien in Enschede W gisteravond laat. Afgelopen nacht wederom lichte vorst (-3.4). Zet niet echt zoden aan de dijk voor de schaatsers. Nu vrij helder bij -3
  • 19/1 01:19 Gerard:
    Fraaie maanhalo zichtbaar, kleine kring 22 graden, wel ongelijkmatig qua sterkte, bovenste deel het lichtste.
  • 18/1 23:44 Hans:
    Hier zo-even-2.8 (Enschede W) en nog vrij helder.
  • 18/1 23:43 Hans:
    Fraaie dag vandaag met een winters karakter. Nog 4 graden bereikt vandaag bij volop zon in droge lucht.
  • 18/1 23:39 Pieter:
    Er kruipt een gebied met lage bewolking en mist over het land , dat betekend meestal weinig vorst, Momenteel -1 C in Purmerend
  • 18/1 22:41 Jaap:
    Mooie licht-winterse vrijdag. Weinig wind en veel zon; later wat meer bewolking en vanavond ook laaghangende bewolking. Afgelopen nacht -3, overdag max. +4. Het had gisteravond eerst nog flink geregend en gehageld, zodat de auto's dik onder het ijs zaten. Ramen en deuren vastgevroren. Kon pas tegen de middag de zaak eraf krabben.
  • 18/1 20:47 Ted:
    Flinke vorst afgelopen nacht. Om 6.30 uur was het nog -2,8 graden, maar daalde nog flink door naar een minimum van -4,4 om 7.20 uur. Overdag tot 14 uur flink zonnig, daarna hogere bewolking die de zon flink tegenhield. Max.temp. 5,0 graden.
  • 18/1 19:34 Frank:
    In de Zaanstreek een mooie, licht winterse dag met tot in de voormiddag vrij zonnig weer, daarna wat toenemendehogere wolkenvelden, toch nog 5 oC Vanmiddag in de duinen bij Egmond gelopen. In diverse laag gelegen meertjes (koudeputjes) lag tot mijn verrassing bijna 1 cm ijs.
  • 18/1 17:34 Adwin:
    Arcen is ook heel vaak het koudste station in de winter.
  • 18/1 17:11 Pieter:
    Arcen , vaak het warmste station van Nederland, haalde vandaag net geen ijsdag met maximaal +0,6 C
  • 18/1 15:47 John:
    In Rijen lijken hagelrestanten van gisteravond de dag te overleven.
  • 18/1 14:55 Pieter:
    Mooie tamelijk zonnige dag max 5 C na een nacht met lichte vorst -2,1 C, Vanochtend lokaal wit door eerdere hagelbuien
  • 18/1 12:35 Hans:
    Fantastisch zonnig winters weer bij nu 1.5 graad.
  • 18/1 10:53 Erik:
    Alles mooi wit in Bennekom door een dun laagje korrelsneeuw in combinatie met rijp. Om half negen werd een minimumtemperatuur van -4,2⁰C bereikt. Op de Veenkampen tussen Wageningen en Rhenen werd het nog net wat kouder: -5,3⁰C.
  • 18/1 07:37 Thieu:
    Behoorlijke lange krabtijd vanmorgen. Een door mist ontstane dikke ijslaag op de auto. Matige vorst aan de grond hier.
  • 18/1 07:32 Hans:
    Sneeuwbuitje van gisteravond. Niet overdrijven...
  • 18/1 07:31 Hans:
    Zo-even -3.9 op de thermometer bij vrij helder weer. Een beetje winter dus met nog enkele sneeuwresten van een sneeuwbuitjes van gisteravond.
  • 18/1 01:47 Gerard:
    Geen idee Pieter, ik zal er naar kijken. Momenteel mooi helder weer in Schoorl met een felle driekwart maan. Veel hagel ligt nog in het gras, straten vriezen hier en daar op.
  • 17/1 23:52 Hans:
    Ja, dat is me ook opgevallen, die mooie helder blauwe luchten met felle zonnige perioden, ook die waren present..
  • 17/1 23:50 Hans:
    Vandaag in Enschede-W enkele buien met een ietwat winters karakter (totaal 7.6 mm). Vaak regen maar ook was wat natte sneeuw te bespeuren en rond 22.30 viel een lekkere sneeuwbui met wat witvorming bij +0.5 graad.
  • 17/1 22:13 Jaap:
    Veel neerslag uit buiige regen. Vanmiddag ook een paar sneeuwvlokken gezien. In de avond was er af en toe hagel, waardoor het even wit werd. Max. 4 gr.
  • 17/1 21:43 Frank:
    In Zaandam is het na een sneeuw/hagelbui gevaarlijk glad op stoepen en wegen, deels blijft, door opvriezen, bij oplarende luchten de witte smurrie nu liggen, gevaarlijk weer voor op de weg.
  • 17/1 18:45 Pieter:
    Felle hageblui iin Purmerend, stoepen en straten tijdelijk wit bij 2 C
  • 17/1 17:43 Frank:
    In de Zaanstreek is het nog niet veel winterser dan wat smeltende, onduidelijke winterse neerslag.
  • 17/1 17:08 Pieter:
    Beste Gerard de webmaster, Gisteravond heb ok twee stukjes geschreven op het forum-winter 2019 over de kans op schaatsijs, beide stukjes zijn nu verdwenen Hoe kan dat ?
  • 17/1 17:06 John:
    Eindelijk een dagje met gure buien en korte opklaringen, Natte sneeuw, korrelhagel, korrelsneeuw, naast ook regen. De sneeuwfractie is hier niet toegenomen vanmiddag. De beste vlokken waren er vanochtend.
  • 17/1 17:00 Pieter:
    Een dag met zon. wolken en buien met regen,,hagel en natte sneeuw maximaal 6 C en buien slechts 3 C
  • 17/1 16:37 Gerard:
    Na enkele hagelbuien, diepblauwe hemel met wat witte en donkergrijze wolken. Echt (van oorsprong) maritiem-arctische lucht die over het land uitstroomt: fris en schoon en ozonrijk.
  • 17/1 13:24 Hans:
    Tot nu hier in het enschedese meest koude regen met vanmorgen enkele kletsnatte vlokken. De koude bovenlucht moet nog boven het oosten arriveren. Actueel ruim 3 graden.
  • 17/1 13:13 Ko:
    Ook hier een mooi sneeuwbuitje vanochtend. Daarnaast ook nu nog een regenbuitje. Elke mm is nog steeds welkom voor de grondwaterstand.
  • 17/1 11:27 Theo:
    Ook in Groesbeek nu wat natte sneeuw tussen de regen, ook hier nog meest regen.
  • 17/1 11:18 Hans:
    Kletsnatte vlokken nu hier bij 2.8 graden.
  • 17/1 10:38 Hans:
    Enschede W: regen met ijsdeeltjes (gesmolten korrelhagel), meest nog regen bij 4.1 graden.
  • 17/1 10:27 John:
    Regen en natte sneeuw in Rijen. Grote kletsnatte(!) vlokken.
  • 17/1 10:23 Cees:
    natte sneeuw hier in buitenpost , temp plus 3.6
  • 16/1 23:30 Hans:
    Waterkoud en winderig weer hier in het enschedese bij zo-even 5.4 graden maar het voelt veel kouder aan (maxtemp 7.6). Ook viel wat lichte regen (0.1 mm).
  • 16/1 21:35 Jaap:
    Af en toe matige regen, vanaf de late middag. Max. vandaag nog 7 gr.
  • 16/1 17:59 Pieter:
    Veel bewolking met een beetje (mot)regen en veel wind, met 8 C nog steeds zacht winterweer.
  • 16/1 07:50 Hans:
    Zo-even hele lichte motregen bij 6.7 graden in Enschede-W
  • 15/1 21:51 Jaap:
    De zoveelste zonloze dag. Geen regen of motregen van betekenis. De wind terug in de wzw-hoek en het werd 8 gr. We gaan afwachten, hoeveel het kouder wordt.
  • 15/1 08:31 Hans:
    Grijs en waterkoud voor een zwak warmtefront uit. Actueel 3.9 graden.
  • 14/1 17:33 John:
    Het was lekker om weer eens een open weerbeeld te hebben, met zicht op buienwolken en af en toe een korte bui met regen en hagel.
  • 14/1 17:10 Pieter:
    Een wisselend weertype met glasheldere zonnige perioden afgewisseld met donkere luchten met stevige regen en hagelbuien en zelfs een mooie regenboog, Max. 6 C
  • 14/1 12:18 Bert:
    In Eerbeek zitten we in een buientrein met tot nu toe 7,8 mm regen. De 10,4 mm van gisteren mocht er ook wel wezen.
  • 14/1 12:10 Hans:
    Fraai zonnig weer hier! Wat een helderheid! Net of je al kunt merken dat de zon hoger komt...Temp. nu 4.9 graden.
Bekijk het archief
Za 19 januari 2019
Bezoekers online
Er zijn 12 gasten en 10 leden aanwezig: Bart, Edward, Gerard, Gerben, Gerhard, John, Paul, Paul, Wilco, Wouter
Inloggen