Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 06:43
    Sluis
    12,2°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: ZO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
  • 17/6 06:37 Gert:
    inderdaad een duidelijke oost - west verdeling wat betreft de neerslag. Bij mij ligt het rond de 50
  • 16/6 23:22 Hans:
    Juni gaf hier tot nu toe maar 36.7 mm neerslag en verloopt hier normaal (Enschede W)
  • 16/6 23:15 Hans:
    Met 24 graden een mooie vaderdag in het enschedese. Zon en vrij veel stapelbewolking. 's Avonds vrij helder.
  • 16/6 20:25 Pieter:
    In de ochtend veel wolken, in de middag en avond vrij zonnig met mooie wolkenstraten, aangenaam weer met 21C en niet veel wind
  • 16/6 11:51 John:
    Verse stapelwolken te Rijen produceerden een handvol druppels.
  • 15/6 23:59 Edward:
    In Rotterdam is ook weer 30 mm gevallen, waarmee de maand nu op 122 mm uitkomt.
  • 15/6 23:31 Herman:
    wouw Door een bui in de avond werd het neerslagtotaal 35,3+1,3 = 36,6 mm .Dit is het nieuwe dagrecord ,het oude was van 1991.
  • 15/6 16:02 Pieter:
    Junineerslag in Purmerend gestegen naar 135 mm
  • 15/6 14:43 John:
    En weer tropisch heet in het oosten van Duitsland en Polen. Nu raken zij de hitte deze maand niet echt kwijt.
  • 15/6 14:30 Ko:
    Er valt ook vanmiddag zelfs nog wat regen bij een graadje of 16. Het weer blijft je verrassen ...
  • 15/6 11:30 Herman:
    wouw ,Neerslag van 04 tot 09 uur 35,3 mm maar geen dagrecord dat is voor 15 juni 35.5 mm in 1991.
  • 15/6 10:47 John:
    In Rijen vanochtend 8 mm kunnen aftappen. Wat een fijne junimaand.
  • 15/6 10:26 Ko:
    Niet overal hoor, ik zit nu precies op 100 mm en dat is heel wat minder.
  • 15/6 09:24 Ted:
    Nu al 140mm juniregen. Pieter zegt lijkt een natte maand. Nee, het is nu al een extreem natte maand.
  • 15/6 08:56 Dick:
    Rectificatie: 113 mm.
  • 15/6 08:48 Dick:
    Mijn junitotaal is nu ongeveer 107 mm.
  • 15/6 08:47 Dick:
    Zojuist hier in Capelle aan den IJssel 30 mm uit mijn regenmeter gegoten. Vanmorgen in enkele uren gevallen. Voor de tweede maal deze week staat mijn gazon in de achtertuin deels blank. Juni is nu al een natte maand.
  • 15/6 08:46 Pieter:
    Het lijkt nu al zeker dat juni 2019 de boeken in gaat als een (zeer) natte maand, na 27 mm nachtelijke plensregen staat Purmerend nu op 131 mm juniregen, en het regent nog steeds
  • 14/6 22:36 Hans:
    Zomers hier in Enschede-W met maar liefst 27.2 graden en in de middag volop zon na een bewolkte ochtend.
  • 14/6 21:55 Jaap:
    Wat een wisselvalligheid. Het werd in Diepenheim 25 graden maar aan het eind van de ochtend ook nog een paar buitjes. En weer een vlagerige zzw-wind, die later sterk afnam.
  • 14/6 20:19 Pieter:
    Vanochtend enige tijd regen (2mm), daarna sterk opklarend en temp oplopend naar 22 C .
  • 14/6 11:11 Maarten:
    Hier klaart het net op na een forse onweersbui met minstens 4 ontladingen. Ook 5 mm regen.
  • 13/6 23:56 Hans:
    Warme dag in Enschede W (22.6) met een wisselend weerbeeld. Het bleef hier droog..
  • 13/6 21:55 Pieter:
    Hier in Purmerend inmiddels 102 mm juniregen en 5 dagen met onweer. Wat een verschil met verleden jaar !!
  • 13/6 21:33 John:
    Heerlijk dat er avontuur in het weer zit. Zo gemist vorig jaar.
  • 13/6 21:02 Gert:
    Wat een verschil met vorig jaar wat betreft de onstabiliteit. Buien aan de horizon zichtbaar. Even kijken hoe lang ze het vol houden
  • 13/6 20:57 Erik:
    Zojuist trok een mooie arcus over en het regent nu flink. Volgens de buienradar is het een flinke bui. Het rommelt in de verte. Zeer onstabiel weer vandaag. Zulk veranderlijk weer hebben we vorig jaar in de zomer eigenlijk niet gezien. En het is zoveel interessanter!
  • 13/6 20:23 Ko:
    Regende nog lang door, bui leverde 7 mm op. Toch vrij weinig, gezien de rukwinden en een rolwolkachtige dreiglucht vooraf.
  • 13/6 19:30 Ko:
    Vandaag aardig veel zon, ook paar kleine buitjes. Mooiste onweersbui nadert nu, met al in de verte volop flitsen en gerommel.
  • 13/6 19:28 Gerard:
    Onweersbui in Schoorl met flink wat regen, kleine hagelsteentjes.
  • 13/6 18:02 Pieter:
    Een dag met vrij veel bewolking, een frisse zuiden wind en vanmiddag een paar kleine buitjes max 16 C , niet bepaald zomers.
  • 13/6 17:20 John:
    Plensbui in Rijen, twee maal donder en bliksem erbij.
  • 13/6 16:04 Kees:
    Zojuist in Eindhoven een korte, felle bui met windstoten.
  • 13/6 01:00 Gerard:
    Lichtende nachtwolken goed te zien langs de noordelijke horizon in de Kop van NH! Ondanks nevel en driekwartmaan en omgevingslicht.
  • 13/6 00:04 Hans:
    Vandaag bijna 9 mm regen en een maxtemp van 19 graden. Bij vrij helder weer zo-even de bekende lichtende nachtwolken. (Enschede W)
  • 12/6 22:51 Edward:
    Vanmiddag was het ook bijzonder donker voor een junidag. Om 12:50 of 13:00 uur (l.t.) was de globale straling slechts 8 W/m2 in De Bilt.
  • 12/6 22:49 Edward:
    Ook in Rotterdam een natte boel, 41 mm waarvan 40 tussen 9 en 15 uur. Maandtotaal 86 mm.
  • 12/6 22:16 Hans:
    Tja, het kan verkeren. Holsloot heeft deze maand tot nu toe 36 mm. Deze keer zit je goed, Ko.
  • 12/6 20:30 Ko:
    Met 82 mm is juni inmiddels overduidelijk een natte maand in Breda. Hoe 1 dag de status kan omgooien van droog naar nat.
  • 12/6 19:39 Frank:
    In Zaandam/west 11 mm vanmiddag , 85 mm totaal deze maand, nu zwaar bewolkt verwarming er even bij.
  • 12/6 19:01 Dick:
    Ongeveer 46 mm tussen ongeveer 7 uur en 14.30 in Capelle aan den IJssel.
  • 12/6 18:32 Ko:
    Tot nu toe 37 mm ontvangen vandaag. Ik zeg bewust 'tot nu toe', misschien komt er nog wat bij vanuit Belgie.
  • 12/6 16:38 Pieter:
    In Purmerend tussen 13 en 16 uur 20 mm regen, Totaal juniregen t/m vandaag exact 100 mm.
  • 12/6 15:27 John:
    Hier in Oss nu ook droog, er is vandaag 32 mm gevallen, de laatste dag dat er meer viel was 29 mei vorig jaar.
  • 12/6 15:10 John:
    Het is klaar in Rijen. Opbrengst 31,5 mm sinds ontbijt, 36,5 mm totaal sinds vannacht,
  • 12/6 13:19 John:
    In Oss momenteel 25 mm, geen onweer.
  • 12/6 13:01 Hans:
    Ook in Ede-Zuid is het waterballet nu los gebarsten
  • 12/6 12:57 John:
    In Rijen zit ik op 30 mm sinds het ontbijt en 35 mm totaal sinds vannacht. Momenteel regent het lichtjes.
  • 12/6 12:52 Erik:
    het begint nu ook in Bennekom (eindelijk) flink te regenen
  • 12/6 12:45 Frank:
    In Zaandam vanmorgen nog droog, maar tegen de middag, langzaam opkomende, donkere, mamatusachtige luchten, waaruit het nu begint te spetteren.
Bekijk het archief
Ma 17 juni 2019
Bezoekers online
Er zijn 5 gasten en 5 leden aanwezig: Gerard, Jannes, Jean-Paul, Ron, Wilco
Inloggen