Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 19:18
    Clinge het Zeegat
    2,4°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windkracht: 0 = Windstil
    Lichte regen
  • 13:38
    Enschede-W
    3,5°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 10:57
    Groesbeek
    2,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 10:18
    Clinge het Zeegat
    3,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 3 = Matige wind
    Lichte regen
  • 09:15
    Clinge het Zeegat
    2,4°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 3 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Klimaathistorie

Tijdschalen en mondiaal versus regionaal
Weeramateurs kijken vaak naar het klimaat op een korte tijdschaal, d.w.z. geologisch gezien, over (een paar) honderd jaar. Toch kende het mondiale klimaat in het verre verleden veel interessante veranderingen. Vaak duurden die duizenden jaren, soms nog veel langer. Belangrijk in het klimaat op zeer lange tijdschalen, is de samenstelling van de atmosfeer. Deze is niet altijd geweest zoals die nu is.

Nu zijn de belangrijkste gassen 78% stikstof, 21% zuurstof, 1% argon en 0.04% koolstofdioxide; aangevuld met waterdamp dat het weer bepaalt. De waterdamp bevindt zich vooral nabij de evenaar op geringe hoogte boven zeeniveau. Weeramateurs kijken ook graag naar regionale verschillen in klimaat. Men moet beseffen dat over de regionale verschillen op zo'n tijdschaal niet heel veel bekend is. We kijken al gauw naar het mondiale klimaat.

De geschiedenis van de atmosfeer, zon en Aarde
Zo'n 4.600 miljoen jaar begon het verhaal van ons zonnestelsel. Ruimtemateriaal (gassen) kwam samen door de eigen zwaartekracht en door de vrijkomende zwaarte-energie werd onze zon gevormd zoals die nu ongeveer is, alsmede planeten. Dat duurde wel nog even, want pas enkele honderden miljoenen jaren later was de maan bijvoorbeeld ook present.

Leven
Zo'n ruime drie tot krappe vier miljard jaar geleden (zo denkt de wetenschap op dit moment) startte het leven op aarde. Een belangrijk probleem was dat er nog geen zuurstof was. Het leven van toen putte energie uit andere chemische reacties dan de fotosynthese van koolstofdioxide naar zuurstof die we nu kennen (door planten). Er werd toen koolstofdioxide en waterstof gebruikt om methaan te vormen. Daarmee is het niet vreemd dat de concentraties methaan en koolstofdioxide in die tijd (drie miljard jaar geleden) veel hoger lagen, dan nu. Dit betekent dat het broeikaseffect zoals we dat nu kennen ook veel sterker was. Niet zo gek, want de energieproductie op de zon door de processen die daar plaatsvinden was nog lager. Als we dit tegen elkaar weg zetten, een nog sterker broeikaseffect, maar een zwakkere zon, is het ook niet vreemd dat er toen een enigszins vergelijkbaar klimaat met nu heerst, met als belangrijkste kenmerk vloeibaar water. Voor het bestaan van vloeibaar water op Aarde in die tijd is bewijs. Hoe het er is gekomen, is nog niet duidelijk. Eén van de hypotheses is dat het vloeibare water door kometen (die bestaan ten dele uit ijs) hier werd gebracht. Dat is geen vreemd idee, want in die tijd waren er veel meer inslagen van kometen, dan nu op Aarde.

Zuurstof
Zo'n 2.200 tot 2.400 miljoen jaar geleden kwam er zuurstof in de aardatmosfeer. Voor sommige organismen was zuurstof giftig en voor deze organismen was de zuurstoftoename een regelrechte ramp. Die moesten zich terugtrekken tot milieus zonder directe connectie met de atmosfeer. Andere organismen profiteerden juist en versterkten de zuurstofproductie. Met die sterke zuurstofproductie ging de aardatmosfeer lijken op de huidige.
Zuurstof komt in de atmosfeer
Zuurstoftoename in de atmosfeer van 0 tot circa 5% ruim 2000 miljoen jaar geleden.

Een volgend probleem in deze periode was de afname van concentraties koolstofdioxide en methaan (methaan en zuurstof gaan slecht samen, zuurstof zorgt voor een afname van methaanconcentraties door betrokken chemische reacties). Het broeikaseffect werd veel minder. De zonne-energie was tevens minder dan nu (zo'n 15% zwakker) en er werd een afkoeling ingezet. De aarde werd een sneeuwbal met temperaturen van tientallen graden onder nul (welke winterliefhebber wil daar niet eens beelden van zien?!). Geleidelijk werd de koolstofdioxideconcentratie weer wat opgebouwd (op een sneeuwbal heb je nauwelijks verliezen van koolstofdioxide) en werd het broeikaseffect weer sterker. Zo ontsnapte de aarde na honderdduizenden jaren weer aan sneeuw en ijs. Nu kon de koolstofdioxide weer wat afnemen tot een meer stabiele waarde en er was een veel stabieler klimaat. Soms was het wat warmer, soms wat kouder. Maar over het algemeen was de temperatuur gemiddeld over de aardbol boven het vriespunt van water en onder de circa 35 graden Celsius (nu 14-15 graden Celsius). De precieze temperatuur hangt vooral af van de concentratie van koolstofdioxide af.

IJstijden
De laatste twee miljoen jaren werd het klimaat op Aarde vooral gekenmerkt door een afwisseling van ijstijden en tussen-ijstijden. In een ijstijd was de gemiddelde temperatuur over de hele aardbol weinig boven het vriespunt, in de buurt van 0-10 graden. Tussen de ijstijden in was de gemiddelde temperatuur op Aarde boven de 10 graden, maar niet boven de 20 graden Celsius. De afwisseling tussen ijstijden vond plaats door de zogenaamde Milankovisch Cycli. Dit zijn drie cycli die totale instraling en verschillen tussen regio's van onze Aarde bepalen. Ze ontstaan door de baan van de Aarde om de zon.
De belangrijkste oorzaak van een ijstijd is de afname van de hoeveelheid instraling op de hoge geografische breedtegraden in de zomer. Deze bepalen namelijk hoe ver het ijs in de zomer smelt. IJs op zijn beurt heeft weer invloed op de straling. Dit komt doordat ijs veel straling terugkaast (wat aangeduid wordt met de term Albedo). Daardoor is het bij de aanwezigheid van ijs in de zomer kouder dan bij de afwezigheid van ijs. Dit heeft weer invloed op het smelten van ijs. Zo'n zichzelf versterkend mechanisme wordt ook wel positieve terugkoppeling genoemd en is een belangrijke oorzaak voor het ontstaan van ijstijden.
Zo'n tienduizend jaar geleden kwam onze Aarde uit een ijstijd. In ijstijden is het met name op hoge breedtegraden kouder door het ijs dat daar aanwezig is. De laatste tienduizend jaar zitten we dus in een warme periode.
Milankovisch
Stralingscycli: de drie cycli eerst apart. Daarna de som van deze cycli,
van toepassing op 65 noorderbreedte. Daaronder de temperaturen die
erbij horen.

Klimaatverandering
Het is zeer waarschijnlijk dat we door de huidige klimaatverandering, de uitstoot van koolstofdioxide de laatste honderdvijftig jaar, ontsnappen aan het komen van een nieuwe ijstijd. De koolstofdioxide concentratie in de atmosfeer is gedurende de cycli van ijstijden zo'n 50 tot 70% van de huidige geweest, waarmee we met de uitstoot van koolstofdioxide relatief onbekend terrein zullen verkennen. Dit betekent dat andere gevoelige onderdelen van het klimaatsysteem zouden kunnen gaan wankelen. Daarom zijn modellen een belangrijk onderdeel van klimaatverwachtingen. Hierin worden zoveel mogelijk van de door het verleden bekende onderdelen van het systeem Aarde met haar klimaat verwerkt om een verwachting van de toekomst te maken. Om te controleren of die verwachting voldoet, worden zulke modellen ook vaak met metingen uit verleden vergeleken. Tevens worden allerlei metingen gebruikt om de Aarde te monitoren.

Auteur: Edward Groot

16-12-2015 | Klimaat_Historie | 1652
Nu lid worden
  • 20/1 17:55 Ted:
    Grijze muis, zonloos en een max.temp. van 3,6 graden.
  • 20/1 13:43 Hans:
    Hier in het enschedese een minimum van +0.6
  • 20/1 13:42 Hans:
    Afgelopen nacht is hier nog wat wat sneeuw naar beneden gekomen (Enschede-W) getuige de sneeuwresten vanmorgen nog. Even de grens over naar Duitsland was duidelijk meer gevallen. Nog vrij dikke sneeuwresten, een sneeuwdek kon je het niet meer noemen maar toch nog glibberig op sommige straten (Schneematsch!) Verder een kille zaterdag met veel bewolking en meest droog. Zo-even 3.5 graden.
  • 20/1 11:59 Pieter:
    Minum temp in Purmerend . -0,5 C aan de grond lager , volgens de verkeersinformatie was het overal glad door bevriezing behalve in het westen, De laagste temp.vielen juist well in het westen , Schiphol -1,0, en aan de grond -2,3 C
  • 20/1 11:51 John:
    Voorzichtig wat frontaal gespetter in Rijen. Er lijkt een druilerige middag aan te komen. Gisteravond nog enkele fraaie blauwachtige ontladingen tijdens winterse buien, die toch vooral een natte fractie hadden.
  • 19/1 23:16 Pieter:
    Temp nu gezakt naar 1,2 C, maar duidelijk ijsvorming op onze tuintafel, dus grondvorst
  • 19/1 20:55 Pieter:
    Na een grotendeels droge dag met zon en wolken nu in Purmerend weer een stevige hagelbui die de straten tijdelijk wit maakt temp 2 C.
  • 19/1 15:50 Ko:
    Het is hier een beetje saai, bijna niks anders dan alleen maar zon. Buienluchten steeds op afstand en meeste neerslag Ďs nachts.
  • 18/1 23:38 Herman:
    Wouw Om 23:20 onweer met regen ,nabij
  • 18/1 18:20 Hans:
    Een relatief kort durende maar zeer heftige westerstorm! Ook hier in het oosten (Enschede-W) windkracht 8 en met daarboven rond en in het middaguur zeer gevaarlijke windstoten. Wat het oosten betreft was deze storm (veel) zwaarder dan die van 3 januari.. We hebben nu stilte na de storm...
  • 18/1 17:25 Pieter:
    Hier in Purmerend zijn diverse kleine en grote bomen ontworteld. Zelf hebben we schade aan ons schuurdak, verder regelmatig buien, soms met hagel Nu is de rust weergekeerd.
  • 18/1 17:17 Gert:
    Op. Weg van Zwartsluis naar Kampen diverse ontwortelde bomen gezien. Waterpeil in de uiterwaarden behoorlijk weer gestegen.
  • 18/1 16:53 Frank:
    In Zaandam/Westzaan hooguit 1 1/2 uur echt noodweer, vlagen tot rond 120 km/u, regulier rond 10 bf. Dit was weer even echt zwaar stormweer. Schade valt hier vermoedelijk mee, Wat bomen, takken, pannen etc, bij ons thuis een klimophaag va ca. 2 m deels plat gewaaid. Kort maar zeer hevig. Nu weer de rust zelve
  • 18/1 16:48 Hans:
    Windstoot van 205 km/h gemeten op de Brocken (D)
  • 18/1 14:33 Gieny:
    niet eerder zoveel natuurgeweld meegemaakt! tenminste, kan het me niet herinneren! en dat zegt iemand die aan de kust woont!
  • 18/1 14:01 Gerard:
    Geen schade nog gezien rondom het huis in Schoorl. Wel de schutting een extra schoorlijn gegeven om het risico van omwaaien te verminderen. Lange tijd niet zulke woeste windvlagen waargenomen. Weerstation gaf voor het eerst sinds installatie diverse malen windalarm.
  • 18/1 12:48 Jaap:
    Ook hier landinwaarts gedurende enkele uren een volle storm, met heftige windstoten. Er is hier en daar schade zichtbaar, aan bomen, maar ook aan gebouwen. Na 12 uur is de wind aan het afnemen. Soms nog wel kleine uitschieters. Er zijn korte opklaringen en we zitten niet meer in de warme sector.
  • 18/1 12:28 Ko:
    Er valt ook wat neerslag. Wind is afnemende.
  • 18/1 12:11 Klaas:
    Tot 10.50 uur in Workum nog vrij rustig (6 Bf, WZW) na een temp.stijging van 2 naar 7 graden in een uur (rond 7 uur 's ochtends). Tegen 11 uur wind naar (N)NW en toenemend tot gem. 9 Bf, na een klein uur al weer wat afnemend. Dieptepunt luchtdruk 977 hPa, na enorme daling volgde een loodrechte stijging op het barogram na 11 uur. Bijzonder weer, maar duidelijk minder heftig dan in het midden en (zuid)westen van het land.
  • 18/1 11:42 Ko:
    In Breda lijkt de storm al over zín hoogtepunt heen. Wel uniek, in het hele land ligt het treinverkeer stil, alsmede heel Schiphol.
  • 18/1 11:24 Bert:
    Hier in Eerbeek ook flinke windstoten. Ook schade op eigen perceel. Boom op het westen vol met klimop is om gewaaid en leunt nu op ons huis!!
  • 18/1 11:12 Edward:
    Ja, inderdaad, het lijkt me zzelfs dat het uurgemiddelde er (afgerond, maar er wordt altijd afgerond op hele m/s) 30 m/s was tussen 9 en 10. Hier op mijn station in Rotterdam ook nieuwe records: gemiddelde wind over 10 minuten 48 km/u en maximale windstoot 90 km/u (die waren 45 km/u en 88 km/u bij de storm van 28-10-13).
  • 18/1 10:45 Gerben:
    Hoek van Holland officieel zeer zware storm!
  • 18/1 09:36 Gerben:
    Weeralarm!
  • 18/1 09:15 Hans:
    De wind neemt fors toe zo lijkt het...
  • 18/1 09:14 Hans:
    5 Bft hier in Enschede-W met flinke uitschieters en nu een regenbui. Gisteren is totaal ruim 19 mm gevallen. Dikke sneeuwbuien met in de ochtend zowaar een sneeuwdekje van enkele cm.. Maxtemp op woensdag 4.2 en nu is de temp. vrij snel opgelopen tot bijna 7 graden..
  • 18/1 09:01 Ko:
    Het gaat zelfs hier in het binnenland al aardig tekeer met de storm. Alles zwiept en wiebelt heen en weer. Lang geleden!
  • 17/1 22:10 Jaap:
    Hier de hele dag wel wat buien, veelal met wat hagel, maar ook opklaringen. Vooral bij buien soms een harde wind. Max. 6 gr.
  • 17/1 19:01 Pieter:
    Diverse buien met hagel en een beetje natte sneeuw, Rond 10.45uur een zware hagelbui die de straten compleet wit maakte maar een uurtje later was bijna alles weer verdwenen
  • 17/1 16:59 Gert:
    Hier een komen en gaan van winterse buien
  • 17/1 16:20 Ko:
    Breda ook geen winters weer. Vanochtend twee kleine hagelbuitjes kort achter elkaar, nadien ook hier gewoon droog en soms zon.
  • 17/1 15:34 John:
    Geen sneeuwbuien gezien bij daglicht. Alleen wat vlaagjes suikerhagel. Vanmiddag droog in Rijen.
  • 17/1 14:44 Gert:
    KNMI code oranje uitgezet
  • 17/1 08:35 Hans:
    Hier nu een gesloten sneeuwdekje van 2 cm bij 1 graad na een stevige sneeuwbui! (Enschede-W)
  • 17/1 08:18 Renťe:
    De avondaftapping van gisteravond leverde 14, 5 mm op in Beilen. Nu ligt er een dun laagje sneeuw.
  • 17/1 06:35 Gert:
    Flinke natte sneeuw bui
  • 16/1 21:47 Ted:
    Hagelradar. Bestaat dat? Ken wel een regenradar en een motregenradar. Is er ook een sneeuwradar, ijsregenradar, ijzelradar en ga nog maar even door. Vandaag verschillende korte hagelbuitjes met felle opklaringen.
  • 16/1 21:14 John:
    Ik denk dat de hagelradar alleen van toepassing is op grote zomerse hagel.
  • 16/1 21:11 Pieter:
    De hagelradar zou vandaag goed van pas komen, maar die lijkl al jaren stuk te zijn, m,n tuin ziet helemaal wit van de hagel maar de hagelradr geeft geen enkel signaal echt raar .
  • 16/1 20:49 Pieter:
    In Purmerend ook enkele hagelbuien, Terwijl ik dit schrijf valt er opnieuw een stevige hagelbui, die de grond even wit maakt temp 4 C Lokaal kans op gladheid, Het lijkt me onwaarschijnlijk dat we hier een sneeuwdek krijgen, Zowel lucht als grondtemp zijn te hoog., Misschien in het oosten wel !1 ??j
  • 16/1 18:01 John:
    Diverse keren vandaag hagel gehad, soms ook korrelsneeuw. Soms was het echt maar een vlaag, een handvol korrels en klaar was het. Dankzij opklaringen schitterende uitzichten op buienwolken in allerlei stadia.
  • 16/1 17:10 Ko:
    Ik heb hier vandaag ook een paar kleine hagelbuien waargenomen. Daarnaast vanochtend heel even zon en verder een stuk minder wind dan gister.
  • 16/1 16:48 Richard:
    Vanmorgen diverse (forse) ontladingen tussen 7.25 en 7.50 gezien onderweg van Veenendaal naar Ede toe. Vrij zeldzaam voor de winterdag.
  • 16/1 16:31 Gert:
    Vandaag een mooie weer dag. Hagel onweer windstoten en zon
  • 16/1 16:25 Jaap:
    Volgens zeggen is er ook in de buurt (Zeist) een ontlading geweest, in de vroege middag. Vanmorgen behoorlijk buiig, maar vanmiddag zijn er brede opklaringen. Het lijkt nog wel enkele uren vrijwel droog te blijven. Het is nog 7 gr. geworden, natuurlijk tijdens buien een stuk lager.
  • 16/1 11:50 Kees:
    Rond 10 uur hier in Eindhoven een bliksemontlading waargenomen.
  • 16/1 10:14 Bert:
    Uit de laatste bui van dit moment viel aan het einde ook dikke sneeuwflotsen in Eerbeek. In de nacht ook een keer hagel.
  • 16/1 08:39 Hans:
    Gisteren 9 mm in Enschede-W en sinds middernacht opnieuw ruim 9 mm! Vanmorgen ook wat hagel ten teken dat de bovenlucht een koude injectie heeft gekregen. Nu is het tijdelijk wat droger bij 5.2 graden.
  • 15/1 23:27 Jaap:
    Wat een contrast. Nu intensieve regen in de middag en tot halverwege de avond. Harde wind Luchtdruk flink gekelderd. Aantal mm's in de dubbele cijfers. 6 gr.
  • 15/1 20:29 Pieter:
    Het neerslagtotaal van vandaag is al opgelopen tot 23 mm en het is nog steeds niet droog, Temp loopt op nu 7,4 C
Bekijk het archief
Za 20 januari 2018
Bezoekers online
Er zijn 37 gasten en 2 leden aanwezig: Jan Willem, Rob
Inloggen