Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:21
    Eesveen
    6,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
  • 21:04
    Sluis
    8,4°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 19:55
    Zaandam
    6,9°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Mist (<1000m)
  • 19:04
    Clinge het Zeegat
    7,6°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: NW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Nevel
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Klimaathistorie

Tijdschalen en mondiaal versus regionaal
Weeramateurs kijken vaak naar het klimaat op een korte tijdschaal, d.w.z. geologisch gezien, over (een paar) honderd jaar. Toch kende het mondiale klimaat in het verre verleden veel interessante veranderingen. Vaak duurden die duizenden jaren, soms nog veel langer. Belangrijk in het klimaat op zeer lange tijdschalen, is de samenstelling van de atmosfeer. Deze is niet altijd geweest zoals die nu is.

Nu zijn de belangrijkste gassen 78% stikstof, 21% zuurstof, 1% argon en 0.04% koolstofdioxide; aangevuld met waterdamp dat het weer bepaalt. De waterdamp bevindt zich vooral nabij de evenaar op geringe hoogte boven zeeniveau. Weeramateurs kijken ook graag naar regionale verschillen in klimaat. Men moet beseffen dat over de regionale verschillen op zo'n tijdschaal niet heel veel bekend is. We kijken al gauw naar het mondiale klimaat.

De geschiedenis van de atmosfeer, zon en Aarde
Zo'n 4.600 miljoen jaar begon het verhaal van ons zonnestelsel. Ruimtemateriaal (gassen) kwam samen door de eigen zwaartekracht en door de vrijkomende zwaarte-energie werd onze zon gevormd zoals die nu ongeveer is, alsmede planeten. Dat duurde wel nog even, want pas enkele honderden miljoenen jaren later was de maan bijvoorbeeld ook present.

Leven
Zo'n ruime drie tot krappe vier miljard jaar geleden (zo denkt de wetenschap op dit moment) startte het leven op aarde. Een belangrijk probleem was dat er nog geen zuurstof was. Het leven van toen putte energie uit andere chemische reacties dan de fotosynthese van koolstofdioxide naar zuurstof die we nu kennen (door planten). Er werd toen koolstofdioxide en waterstof gebruikt om methaan te vormen. Daarmee is het niet vreemd dat de concentraties methaan en koolstofdioxide in die tijd (drie miljard jaar geleden) veel hoger lagen, dan nu. Dit betekent dat het broeikaseffect zoals we dat nu kennen ook veel sterker was. Niet zo gek, want de energieproductie op de zon door de processen die daar plaatsvinden was nog lager. Als we dit tegen elkaar weg zetten, een nog sterker broeikaseffect, maar een zwakkere zon, is het ook niet vreemd dat er toen een enigszins vergelijkbaar klimaat met nu heerst, met als belangrijkste kenmerk vloeibaar water. Voor het bestaan van vloeibaar water op Aarde in die tijd is bewijs. Hoe het er is gekomen, is nog niet duidelijk. Eén van de hypotheses is dat het vloeibare water door kometen (die bestaan ten dele uit ijs) hier werd gebracht. Dat is geen vreemd idee, want in die tijd waren er veel meer inslagen van kometen, dan nu op Aarde.

Zuurstof
Zo'n 2.200 tot 2.400 miljoen jaar geleden kwam er zuurstof in de aardatmosfeer. Voor sommige organismen was zuurstof giftig en voor deze organismen was de zuurstoftoename een regelrechte ramp. Die moesten zich terugtrekken tot milieus zonder directe connectie met de atmosfeer. Andere organismen profiteerden juist en versterkten de zuurstofproductie. Met die sterke zuurstofproductie ging de aardatmosfeer lijken op de huidige.
Zuurstof komt in de atmosfeer
Zuurstoftoename in de atmosfeer van 0 tot circa 5% ruim 2000 miljoen jaar geleden.

Een volgend probleem in deze periode was de afname van concentraties koolstofdioxide en methaan (methaan en zuurstof gaan slecht samen, zuurstof zorgt voor een afname van methaanconcentraties door betrokken chemische reacties). Het broeikaseffect werd veel minder. De zonne-energie was tevens minder dan nu (zo'n 15% zwakker) en er werd een afkoeling ingezet. De aarde werd een sneeuwbal met temperaturen van tientallen graden onder nul (welke winterliefhebber wil daar niet eens beelden van zien?!). Geleidelijk werd de koolstofdioxideconcentratie weer wat opgebouwd (op een sneeuwbal heb je nauwelijks verliezen van koolstofdioxide) en werd het broeikaseffect weer sterker. Zo ontsnapte de aarde na honderdduizenden jaren weer aan sneeuw en ijs. Nu kon de koolstofdioxide weer wat afnemen tot een meer stabiele waarde en er was een veel stabieler klimaat. Soms was het wat warmer, soms wat kouder. Maar over het algemeen was de temperatuur gemiddeld over de aardbol boven het vriespunt van water en onder de circa 35 graden Celsius (nu 14-15 graden Celsius). De precieze temperatuur hangt vooral af van de concentratie van koolstofdioxide af.

IJstijden
De laatste twee miljoen jaren werd het klimaat op Aarde vooral gekenmerkt door een afwisseling van ijstijden en tussen-ijstijden. In een ijstijd was de gemiddelde temperatuur over de hele aardbol weinig boven het vriespunt, in de buurt van 0-10 graden. Tussen de ijstijden in was de gemiddelde temperatuur op Aarde boven de 10 graden, maar niet boven de 20 graden Celsius. De afwisseling tussen ijstijden vond plaats door de zogenaamde Milankovisch Cycli. Dit zijn drie cycli die totale instraling en verschillen tussen regio's van onze Aarde bepalen. Ze ontstaan door de baan van de Aarde om de zon.
De belangrijkste oorzaak van een ijstijd is de afname van de hoeveelheid instraling op de hoge geografische breedtegraden in de zomer. Deze bepalen namelijk hoe ver het ijs in de zomer smelt. IJs op zijn beurt heeft weer invloed op de straling. Dit komt doordat ijs veel straling terugkaast (wat aangeduid wordt met de term Albedo). Daardoor is het bij de aanwezigheid van ijs in de zomer kouder dan bij de afwezigheid van ijs. Dit heeft weer invloed op het smelten van ijs. Zo'n zichzelf versterkend mechanisme wordt ook wel positieve terugkoppeling genoemd en is een belangrijke oorzaak voor het ontstaan van ijstijden.
Zo'n tienduizend jaar geleden kwam onze Aarde uit een ijstijd. In ijstijden is het met name op hoge breedtegraden kouder door het ijs dat daar aanwezig is. De laatste tienduizend jaar zitten we dus in een warme periode.
Milankovisch
Stralingscycli: de drie cycli eerst apart. Daarna de som van deze cycli,
van toepassing op 65 noorderbreedte. Daaronder de temperaturen die
erbij horen.

Klimaatverandering
Het is zeer waarschijnlijk dat we door de huidige klimaatverandering, de uitstoot van koolstofdioxide de laatste honderdvijftig jaar, ontsnappen aan het komen van een nieuwe ijstijd. De koolstofdioxide concentratie in de atmosfeer is gedurende de cycli van ijstijden zo'n 50 tot 70% van de huidige geweest, waarmee we met de uitstoot van koolstofdioxide relatief onbekend terrein zullen verkennen. Dit betekent dat andere gevoelige onderdelen van het klimaatsysteem zouden kunnen gaan wankelen. Daarom zijn modellen een belangrijk onderdeel van klimaatverwachtingen. Hierin worden zoveel mogelijk van de door het verleden bekende onderdelen van het systeem Aarde met haar klimaat verwerkt om een verwachting van de toekomst te maken. Om te controleren of die verwachting voldoet, worden zulke modellen ook vaak met metingen uit verleden vergeleken. Tevens worden allerlei metingen gebruikt om de Aarde te monitoren.

Auteur: Edward Groot

16-12-2015 | Klimaat_Historie | 1652
  • 22/3 23:55 Gerard:
    Momenteel is de zeevlam opgetrokken en is het stratus dat over ons heen trekt in Schoorl.
  • 22/3 23:47 Ted:
    Nu weer 8,0 graden. Laagste temperatuur 5,9 graden om 18.20 uur. Het motregende extreem licht tot 19.05 uur. Totale neerslag is 0,007mm (7 duizendsten). Neerslagduur 2,3 uur. Zal er nog een droge dag komen deze maand?
  • 22/3 22:26 Jaap:
    Tot ong. 11.30 mist, daarna zonnig bij een zacht zuidenwindje. Het werd ca. 17 gr. Vanavond draaide de wind naar W tot NW en koelde het snel af.
  • 22/3 22:21 Ivo:
    na dichte ochtendmist (zicht om 8u30 : 50m) werd het in de Antwerpse Kempen helder en kon de temperatuur oplopen tot 20░C
  • 22/3 20:19 Gerard:
    Dat was inderdaad zeevlam, ook wel zeedamp genoemd. Kan soms tot in juni optreden. Momenteel 5,5 graden. Relatieve vochtigheid. wordt te laag aangegeven waarschijnlijk.
  • 22/3 19:58 Hans:
    Mensen uit de kustgebieden: was dat zeevlam of gewoon frontale bewolking? Vorig jaar met Pinksteren hadden wij daar ook echt zeevlam!
  • 22/3 19:55 Hans:
    Eerste warme dag hier in het enschedese met 20.5 graden en de hele dag helder zonnig weer. Wat een super lentedag!
  • 22/3 17:59 Ted:
    Geloof het of niet. Nu (17.50 uur) motregen bij 6,6 graden. Is echt klappertandend koud!
  • 22/3 17:54 Pieter:
    De wolkenmuur waar Ted over sprak bereikt nu ook Purmerend met een kil westen windje en snel dalende temperaturen van 17 naar 10,8 C, we hebben even aan de lente mogen ruiken.
  • 22/3 17:49 Ted:
    Tot 10.40 uur bewolkt. Daarna snel zonnig vanaf 11.20 uur>om 16.55 uur nog zonnig, maar een massieve wolkenmuur kwam er aan. Binnen 5 minuten weg lente! Temperatuur nu 6,9 graden na max van 16,0 graden. Moet trouwens nog steeds wachten op de eerste droge dag van deze maand. Neerslagsom 0,003mm. Vannacht om 1 - 2 uur 0,002 en om 9 - 10 uur 0,001mm.
  • 22/3 17:48 Gerard:
    Heerlijk? Bokkoud was het hier aan de kust, tijdens een spaarzame opklaring op de fiets met griephoofd maar toen nog maakte het neerslaan van nog niet verdampte duppels op het gelaat het bitterkoud. In periodes ruim 10 graden warmer in het oosten, oneerlijke verdeling!
  • 22/3 17:26 John:
    Heerlijk die verschillen tussen binnenland en kust in de lente. Zo herken ik weer een beetje het oude klimaat.
  • 22/3 17:12 Maarten:
    Mooi weer?? Echt niet! Hier in Katwijk was het een paar uur mooi weer, maar dat duurde niet lang. Nu hangt er een kille dichte mist en is het 7,8 graden. Volgende week dus warmer hier i.p.v kouder.
  • 22/3 12:38 Pieter:
    Na een paar grijze dagen en dichte mist in de ochtend nu eindelijk de zon er goed bij, Het voelt meteen een stuk aangenamer aan.
  • 22/3 10:34 Ko:
    In Breda kan ik nog van de mist genieten. Blijft al twee uur langer hangen dan gister.
  • 22/3 09:34 Hans:
    Na de toch nog vrij dichte mist is de zon volop door gebroken in Enschede W. Temp nu 8.9 graden. Het wordt een fraaie dag!
  • 22/3 06:52 Gert:
    een mistige start in de kop van Overijssel
  • 21/3 23:44 Hans:
    Heerlijk weer met fletse zon en in de middag wat hei´g. 16.8 graden was het maximum. 's Avonds ontstonden boven de weilanden mistbanken.
  • 21/3 22:18 Jaap:
    Hier wel een beetje lente. Weinig zon, maar ook weinig wind en het werd vanmiddag 12 gr. De natuur reageert uitbundig. De knoppen zwellen, sommige voorjaarsbloeiers bloeien en de vogels zingen.
  • 21/3 19:46 Pieter:
    Een grote grijze massa,met een kil windje eneen beetje motregen , maximaal 10 C ,nog niet het echte lentegevoelj vandaag
  • 21/3 19:17 Ted:
    De max.temp. is slechts 9,3 graden geweest. Van lente is geen sprake.
  • 21/3 18:38 Ko:
    Jaloers! Hier vanochtend kortstondig mist, waarna hele dag zon tot 14 gr.
  • 21/3 18:21 Ted:
    Somber en miezer. Neerslag 0,1mm. Regenduur 3,6 uur.
  • 21/3 11:54 Hans:
    Mooie, vrij zonnige ochtend met stapelbewolking bij actueel 13.7 graden. Daar komt nog wel wat bij...
  • 21/3 08:44 Hans:
    Vanochtend eerst bewolkt maar nu komt er een flets zonnetje bij. Lekker weer. Temp. nu 8.6 graden.
  • 20/3 23:45 Hans:
    Zo-even 10 graden in Enschede W bij zwaar bewolkt weer met opklaringen. Vandaag een meest bewolkte dag met hier en daar wat lichte (mot)regen. (<0.1 mm). Maxtemp vandaag 11 graden.
  • 20/3 23:23 Gerben:
    Erg zacht nu. Het is heerlijk buiten
  • 20/3 20:04 Gerard:
    Boter kaas en eieren in het zwerk met forse condenssporen in en nabij de dunne cirrus. Ook wel stratus tegen zonsondergang. Toch nog erg fris aanvoelend buiten.
  • 20/3 19:08 Ted:
    Unieke reeks. Vandaag is het de 21e dag op rij met neerslag. Gisteren was nog de minste neerslag met 0,016mm. Vandaag 0,2mm (0,232). Maandsom is tot nu toe 130,3mm
  • 20/3 18:18 Christian:
    Bewolkt bij 12,3░C
  • 20/3 09:33 Hans:
    Bewolkte aangelegenheid in Enschede W bij 7.3 graden.
  • 19/3 23:30 Hans:
    Mooie, complete maanhalo te zien. Naderend (zwak) warmtefront.
  • 19/3 23:04 Hans:
    Mooie dinsdag met veel zon na een lichte vorstnacht (minimum-1.7). In de middag zon/stapelwolken en maxtemp 12 graden.
  • 19/3 19:45 Pieter:
    In de vroege ochtend wit bevroren velden , ruiten krabben en gladde bruggetjes, in de middag vrij zonnig en aangenaam lenteweer met ca 11 C en maar weinig wind
  • 19/3 10:09 Dick:
    Opvallend is dat er vanmorgen nauwelijks wind is, dat is 26 februari niet meet gebeurd. Meestal was het matig en meer.
  • 19/3 09:17 Erik:
    Ook hier de eerste nachtvorst van maart: sylphidestation Bennekom rapporteert een minimum van -2,1░C, de Veenkampen (in het Binnenveld) haalde -2,7░C.
  • 19/3 08:50 Hans:
    Mooie helder zonnige ochtend met een lichte vorst (de eerste van deze maartmaand!) van -1.7 graden. Actueel helder zonnig bij 0.2 graad.
  • 19/3 00:00 Hans:
    Nog een enkel hagelbuitje waargenomen onderweg. Zonnige perioden en 10.1 graden werd het hier in het enschedese.
  • 18/3 18:12 Pieter:
    Eindelijk een vrijwel droge dag met zon en veel minder wind dan de afgelopen tijd, toch nog een hagelbuitje om ca 11uur, max 9 C we gaan de goeie kant op
  • 18/3 08:41 Hans:
    Licht bewolkt in Enschede W bij een fleurig zonnetje. Temp 3.9 graden (minimum 3.2) en het heeft afgelopen nacht nog weer (buiig) geregend (2.7 mm). Het grote regenen lijkt voorbij te zijn.
  • 17/3 23:20 Edward:
    Ook over deze regio (Rotterdam) tussen 19:00 en 20:15 een fraai buitje. Eerst door de zonsondergang (belicht), later bij passage hagel en toen het eenmaal gepasseerd was nog een weerlicht ten zuidoosten.
  • 17/3 18:45 John:
    Eindelijk was er weer eens een korrelsneeuwbui te Rijen in het afgelopen half uur. Spierwitte zachte korrels, samendrukbaar. Tijdelijk bodem wit. Geen gelijktijdige regen.
  • 17/3 18:07 Herman:
    Wouw Alleen korrelhagel in de hagelbui
  • 17/3 14:25 Hans:
    Zeer fraaie wolkenluchten met ook de zon erbij..
  • 17/3 14:24 Hans:
    Enschede en omgeving (onderweg in de auto) kreeg flinke buien met hagel, kort durend en het leek zelfs op natte sneeuw op de voorruit van de auto. Volgens mij was het gesmolten hagel. Temp nu 8.4 graden.
  • 17/3 12:48 Pieter:
    Toevallig is hier in Purmerend net als in Bennekom ook de 104 mm bereikt (vannacht en vanochtend 9 mmn n buien )
  • 17/3 11:38 Erik:
    Na vannacht en de buien van vanochtend zitten we in Bennekom nu op 104mm neerslag voor maart.
  • 17/3 10:34 John:
    In het afgelopen half uur trok er een bui over Rijen, die ook hagel bracht. De opklaringen tussendoor zijn breed en fel. Op afstand spierwitte buientoppen te zien.
  • 17/3 10:22 Hans:
    Het koufront bracht hier 1.5 mm (Enschede W). Vanmorgen opklaringen in duidelijk frissere lucht maar nu nadert er volgens mij een bui(tje) vanuit het westen. Temp. nu 7 graden.
  • 16/3 23:09 Ron:
    Een zeer harde wind op het weerstation hier, de max wind vandaag 43,6 km/h om 17:25
Bekijk het archief
Za 23 maart 2019
Bezoekers online
Er zijn 3 gasten en 8 leden aanwezig: Adrie, Bart, Bert, Gerard, Hans, Johan, Paul, Ted
Inloggen