Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:21
    Eesveen
    6,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
  • 21:04
    Sluis
    8,4°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 19:55
    Zaandam
    6,9°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Mist (<1000m)
  • 19:04
    Clinge het Zeegat
    7,6°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: NW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Nevel
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
  • 22/3 23:55 Gerard:
    Momenteel is de zeevlam opgetrokken en is het stratus dat over ons heen trekt in Schoorl.
  • 22/3 23:47 Ted:
    Nu weer 8,0 graden. Laagste temperatuur 5,9 graden om 18.20 uur. Het motregende extreem licht tot 19.05 uur. Totale neerslag is 0,007mm (7 duizendsten). Neerslagduur 2,3 uur. Zal er nog een droge dag komen deze maand?
  • 22/3 22:26 Jaap:
    Tot ong. 11.30 mist, daarna zonnig bij een zacht zuidenwindje. Het werd ca. 17 gr. Vanavond draaide de wind naar W tot NW en koelde het snel af.
  • 22/3 22:21 Ivo:
    na dichte ochtendmist (zicht om 8u30 : 50m) werd het in de Antwerpse Kempen helder en kon de temperatuur oplopen tot 20░C
  • 22/3 20:19 Gerard:
    Dat was inderdaad zeevlam, ook wel zeedamp genoemd. Kan soms tot in juni optreden. Momenteel 5,5 graden. Relatieve vochtigheid. wordt te laag aangegeven waarschijnlijk.
  • 22/3 19:58 Hans:
    Mensen uit de kustgebieden: was dat zeevlam of gewoon frontale bewolking? Vorig jaar met Pinksteren hadden wij daar ook echt zeevlam!
  • 22/3 19:55 Hans:
    Eerste warme dag hier in het enschedese met 20.5 graden en de hele dag helder zonnig weer. Wat een super lentedag!
  • 22/3 17:59 Ted:
    Geloof het of niet. Nu (17.50 uur) motregen bij 6,6 graden. Is echt klappertandend koud!
  • 22/3 17:54 Pieter:
    De wolkenmuur waar Ted over sprak bereikt nu ook Purmerend met een kil westen windje en snel dalende temperaturen van 17 naar 10,8 C, we hebben even aan de lente mogen ruiken.
  • 22/3 17:49 Ted:
    Tot 10.40 uur bewolkt. Daarna snel zonnig vanaf 11.20 uur>om 16.55 uur nog zonnig, maar een massieve wolkenmuur kwam er aan. Binnen 5 minuten weg lente! Temperatuur nu 6,9 graden na max van 16,0 graden. Moet trouwens nog steeds wachten op de eerste droge dag van deze maand. Neerslagsom 0,003mm. Vannacht om 1 - 2 uur 0,002 en om 9 - 10 uur 0,001mm.
  • 22/3 17:48 Gerard:
    Heerlijk? Bokkoud was het hier aan de kust, tijdens een spaarzame opklaring op de fiets met griephoofd maar toen nog maakte het neerslaan van nog niet verdampte duppels op het gelaat het bitterkoud. In periodes ruim 10 graden warmer in het oosten, oneerlijke verdeling!
  • 22/3 17:26 John:
    Heerlijk die verschillen tussen binnenland en kust in de lente. Zo herken ik weer een beetje het oude klimaat.
  • 22/3 17:12 Maarten:
    Mooi weer?? Echt niet! Hier in Katwijk was het een paar uur mooi weer, maar dat duurde niet lang. Nu hangt er een kille dichte mist en is het 7,8 graden. Volgende week dus warmer hier i.p.v kouder.
  • 22/3 12:38 Pieter:
    Na een paar grijze dagen en dichte mist in de ochtend nu eindelijk de zon er goed bij, Het voelt meteen een stuk aangenamer aan.
  • 22/3 10:34 Ko:
    In Breda kan ik nog van de mist genieten. Blijft al twee uur langer hangen dan gister.
  • 22/3 09:34 Hans:
    Na de toch nog vrij dichte mist is de zon volop door gebroken in Enschede W. Temp nu 8.9 graden. Het wordt een fraaie dag!
  • 22/3 06:52 Gert:
    een mistige start in de kop van Overijssel
  • 21/3 23:44 Hans:
    Heerlijk weer met fletse zon en in de middag wat hei´g. 16.8 graden was het maximum. 's Avonds ontstonden boven de weilanden mistbanken.
  • 21/3 22:18 Jaap:
    Hier wel een beetje lente. Weinig zon, maar ook weinig wind en het werd vanmiddag 12 gr. De natuur reageert uitbundig. De knoppen zwellen, sommige voorjaarsbloeiers bloeien en de vogels zingen.
  • 21/3 19:46 Pieter:
    Een grote grijze massa,met een kil windje eneen beetje motregen , maximaal 10 C ,nog niet het echte lentegevoelj vandaag
  • 21/3 19:17 Ted:
    De max.temp. is slechts 9,3 graden geweest. Van lente is geen sprake.
  • 21/3 18:38 Ko:
    Jaloers! Hier vanochtend kortstondig mist, waarna hele dag zon tot 14 gr.
  • 21/3 18:21 Ted:
    Somber en miezer. Neerslag 0,1mm. Regenduur 3,6 uur.
  • 21/3 11:54 Hans:
    Mooie, vrij zonnige ochtend met stapelbewolking bij actueel 13.7 graden. Daar komt nog wel wat bij...
  • 21/3 08:44 Hans:
    Vanochtend eerst bewolkt maar nu komt er een flets zonnetje bij. Lekker weer. Temp. nu 8.6 graden.
  • 20/3 23:45 Hans:
    Zo-even 10 graden in Enschede W bij zwaar bewolkt weer met opklaringen. Vandaag een meest bewolkte dag met hier en daar wat lichte (mot)regen. (<0.1 mm). Maxtemp vandaag 11 graden.
  • 20/3 23:23 Gerben:
    Erg zacht nu. Het is heerlijk buiten
  • 20/3 20:04 Gerard:
    Boter kaas en eieren in het zwerk met forse condenssporen in en nabij de dunne cirrus. Ook wel stratus tegen zonsondergang. Toch nog erg fris aanvoelend buiten.
  • 20/3 19:08 Ted:
    Unieke reeks. Vandaag is het de 21e dag op rij met neerslag. Gisteren was nog de minste neerslag met 0,016mm. Vandaag 0,2mm (0,232). Maandsom is tot nu toe 130,3mm
  • 20/3 18:18 Christian:
    Bewolkt bij 12,3░C
  • 20/3 09:33 Hans:
    Bewolkte aangelegenheid in Enschede W bij 7.3 graden.
  • 19/3 23:30 Hans:
    Mooie, complete maanhalo te zien. Naderend (zwak) warmtefront.
  • 19/3 23:04 Hans:
    Mooie dinsdag met veel zon na een lichte vorstnacht (minimum-1.7). In de middag zon/stapelwolken en maxtemp 12 graden.
  • 19/3 19:45 Pieter:
    In de vroege ochtend wit bevroren velden , ruiten krabben en gladde bruggetjes, in de middag vrij zonnig en aangenaam lenteweer met ca 11 C en maar weinig wind
  • 19/3 10:09 Dick:
    Opvallend is dat er vanmorgen nauwelijks wind is, dat is 26 februari niet meet gebeurd. Meestal was het matig en meer.
  • 19/3 09:17 Erik:
    Ook hier de eerste nachtvorst van maart: sylphidestation Bennekom rapporteert een minimum van -2,1░C, de Veenkampen (in het Binnenveld) haalde -2,7░C.
  • 19/3 08:50 Hans:
    Mooie helder zonnige ochtend met een lichte vorst (de eerste van deze maartmaand!) van -1.7 graden. Actueel helder zonnig bij 0.2 graad.
  • 19/3 00:00 Hans:
    Nog een enkel hagelbuitje waargenomen onderweg. Zonnige perioden en 10.1 graden werd het hier in het enschedese.
  • 18/3 18:12 Pieter:
    Eindelijk een vrijwel droge dag met zon en veel minder wind dan de afgelopen tijd, toch nog een hagelbuitje om ca 11uur, max 9 C we gaan de goeie kant op
  • 18/3 08:41 Hans:
    Licht bewolkt in Enschede W bij een fleurig zonnetje. Temp 3.9 graden (minimum 3.2) en het heeft afgelopen nacht nog weer (buiig) geregend (2.7 mm). Het grote regenen lijkt voorbij te zijn.
  • 17/3 23:20 Edward:
    Ook over deze regio (Rotterdam) tussen 19:00 en 20:15 een fraai buitje. Eerst door de zonsondergang (belicht), later bij passage hagel en toen het eenmaal gepasseerd was nog een weerlicht ten zuidoosten.
  • 17/3 18:45 John:
    Eindelijk was er weer eens een korrelsneeuwbui te Rijen in het afgelopen half uur. Spierwitte zachte korrels, samendrukbaar. Tijdelijk bodem wit. Geen gelijktijdige regen.
  • 17/3 18:07 Herman:
    Wouw Alleen korrelhagel in de hagelbui
  • 17/3 14:25 Hans:
    Zeer fraaie wolkenluchten met ook de zon erbij..
  • 17/3 14:24 Hans:
    Enschede en omgeving (onderweg in de auto) kreeg flinke buien met hagel, kort durend en het leek zelfs op natte sneeuw op de voorruit van de auto. Volgens mij was het gesmolten hagel. Temp nu 8.4 graden.
  • 17/3 12:48 Pieter:
    Toevallig is hier in Purmerend net als in Bennekom ook de 104 mm bereikt (vannacht en vanochtend 9 mmn n buien )
  • 17/3 11:38 Erik:
    Na vannacht en de buien van vanochtend zitten we in Bennekom nu op 104mm neerslag voor maart.
  • 17/3 10:34 John:
    In het afgelopen half uur trok er een bui over Rijen, die ook hagel bracht. De opklaringen tussendoor zijn breed en fel. Op afstand spierwitte buientoppen te zien.
  • 17/3 10:22 Hans:
    Het koufront bracht hier 1.5 mm (Enschede W). Vanmorgen opklaringen in duidelijk frissere lucht maar nu nadert er volgens mij een bui(tje) vanuit het westen. Temp. nu 7 graden.
  • 16/3 23:09 Ron:
    Een zeer harde wind op het weerstation hier, de max wind vandaag 43,6 km/h om 17:25
Bekijk het archief
Za 23 maart 2019
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 8 leden aanwezig: Adrie, Bart, Bert, Gerard, Hans, Johan, Paul, Ted
Inloggen