Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:38
    Eesveen
    1,7°C
    Lichte regen
  • 20:50
    Sluis
    4,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 4 = Matige wind
    Lichte regen
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Klimaatinformatie over Oost-Siberië (Rusland)

Oymyakon/Jakutija Sacha (Oost-Siberië)

Geografische positie: 63.16 NB 143.09 OL, hoogte 740 meter.

Siberië
Russisch Siberië verschijnt in de winter nog wel eens in het nieuws. Veel mensen, waaronder vooral oudere mensen en kinderen vonden vroeger nog wel eens de dood doordat verwarming en elektriciteit in huis niet werkten. Op zich is de kou in deze maanden niet zo opmerkelijk voor dit gebied. Wat voor klimaat is dat nu eigenlijk met 's winters regelmatig -40 tot -60 op de thermometer?

Kaart Oymyakon en omgeving Geografie
Siberië is een immens groot gebied dat deel uitmaakt van Rusland. Het maakt met zijn oppervlakte van 12,8 miljoen km2, 57% van Rusland uit. In het noorden grenst het aan de Noordelijke IJszee, in het zuiden merendeels aan China en Mongolië.

Het bestaat uit het West-Siberische laagland, zich uitstrekkend van het Oeralgebergte tot de rivier de Jenisej, en wordt grotendeels ingenomen wordt door moerassig laagland, naaldwoudgebied (taiga) en naar het zuidwesten toe door steppegebied. Het Midden-Siberische hoogland bevindt zich tussen de Jenisej, de Lena en het 640 km lange Bajkalmeer (het diepste zoetwatermeer ter wereld).

In het noorden ligt het uitgestrekte toendragebied van het Noord-Siberische laagland en we vinden een grillig heuvellandschap in het centrum en zuiden met gemiddelde hoogten van 500-700 meter. Hoger is het Poetoranagebergte met de hoogste berg, de Gora Kamen (1701 m hoog). Voorts hebben we Oost-Siberië, zich uitstrekkend vanaf de Lena tot de Beringstraat, waarvan het gedeelte ten oosten van de waterscheiding van de naar de Grote Oceaan afvloeiende rivieren, door de Russen het Verre Oosten (Jakutija Sacha) wordt genoemd.

We beperken ons in dit artikel tot het gebied rondom Oymyakon, een kleine stad van circa 4000 inwoners in het laatstgenoemde gebied. Het ligt aan de rivier Indigirka, in feite in een lager gelegen gebied tussen het Hrebet Cerskogo Tsierskigebergte aan de noordkant en het Hrebet Suntar Hajatagebergte aan de zuidkant waar toppen voorkomen van rond de 3000 m hoog. Hemelsbreed ligt het 454 km van kustlijn af, de Noordelijke IJszee ligt zelfs op 895 km er vandaan. Ten noordwesten, op 624 km afstand, ligt Verkhojansk (op de kaart nog te zien), een stadje dat in dit verhaal nog belangrijk wordt.

Klimaat Oymyakon
We bespreken het gebied rondom Oymyakon, een kleine stad in het noordoosten van Siberië. Het meest opvallende aan het klimaat in een groot deel van Oost-Siberië is dat het puur continentaal is. Door de grote afstanden van de kust, is de invloed van het zeewater nihil en hebben we te maken met één der meest uitgesproken landklimaten ter wereld. Het kent enorme verschillen tussen zomer en winter en heeft daarom een zéér grote jaarlijkse gang. De zomers zijn warm tot zeer warm en de winters uitgesproken streng.

Gemiddeld ligt het verschil tussen zomer- en wintertemperatuur op ongeveer 64 graden. Rond Verkhojansk en Ojmjakon is dat verschil wel eens meer dan 100 graden per jaar als we uitgaan van het verschil tussen de absoluut laagste en absoluut hoogste temperatuur. Ojmjakon heeft zelfs een grootste verschil van 104 graden, wat uit de tabel hieronder blijkt. Opvallend is ook de snelle overgang van winter naar zomer en omgekeerd. Er is wel sprake van een lente en een herfst maar deze zijn in feite van vrij korte duur aangezien de zomer eind mei plotseling inzet en andersom de winter vanaf september al zijn eerste schreden achterlaat.

Winter
Ondanks Ojmjakon op dezelfde breedtegraad als Reykjavik en het Noorse Trondheim ligt, bevindt het zich in een gebied waar de allerlaagste temperaturen van het noordelijk halfrond voorkomen. De allerlaagste waarde werd gemeten in januari 1964 en bedroeg -71,1 graden Celsius. Zo koud wordt het zelfs op zowel het centrale deel van Groenland als ook op de Noordpool niet.
Jarenlang wordt al een bepaalde strijd gevoerd in dit gebied, namelijk: welke plaats de laagste temperatuur nu werkelijk op zijn naam mag zetten. Ook Verkhojansk wil met de eer strijken al vonden wij in de boeken een laagste minimum van "slechts" -67.8 terug (3 januari 1885).

De winter wordt beheerst door een krachtig hogedrukgebied, het Siberische hoog, dat de gehele winter boven het centrale deel van Siberië ligt en soms uitlopers in de richting van Europa als ook richting het uiterste oosten van Rusland vormt. Het is een systeem dat voor een deel onze motor vormt voor het winterweer op het noordelijk halfrond, gevuld met koude luchtmassa's die zich weinig verplaatsen dankzij de geringe luchtdrukverschillen. Door de constante dalende lucht wordt in het najaar al een inversie gevormd die tot aan het aardoppervlakte duidelijk aanwezig is en met het kouder worden van de luchtlaag aan de grond steeds scherper wordt. OymyakonDe omgeving toont een gedeeltelijke vegetatie, die vooral uit naaldhout bestaat. Daarnaast: op 70 meter hoogte doen wetenschappers onderzoek naar ijskristallen in de permafrost. Beneden in een ijsmist gehuld en dus onzichtbaar Oymyakon.

Vanaf september vriest het 's nachts regelmatig, soms wordt het al beneden de -15. Tegen begin november zitten we gemiddeld al op -20 met een verschil van ca. 10 graden tussen de minimum en maximumtemperatuur. De koudste maand is januari met -50 als gemiddelde. De hoeveelheid ontvangen globale straling is gemiddeld 2,5 KJ/cm2. De minima liggen half en eind januari tussen de -52 en -58 met soms waarden beneden de -60.

Vanaf half februari loopt de temperatuur - vooral overdag - langzaam op. De zon komt duidelijk hoger te staan en de hoeveelheid ingekomen straling stijgt zodanig dat de invloed op de maximumtemperatuur groter wordt. Het verschil tussen minimum en maximum wordt hiermee duidelijk groter maar de strenge tot zeer strenge vorst blijft een nog steeds dagelijks terugkerend item aangezien 's nachts de lucht snel afkoelt. Ook in april kunnen 's nachts nog gemakkelijk waarden van -25 tot -35 voorkomen.

KristallenonderzoekHet is behalve een zéér koude winter ook een vrij droge periode met relatief weinig neerslag. Van oktober tot april valt normalerwijze 50 mm. In een etmaal zijn hoeveelheden hoger dan 5 mm meer uitzondering dan regel. De sneeuw die er hartje winter ligt, valt doorgaans al vanaf eind september en begin oktober en vormt een dek van 20 tot 30 cm. Het blijft er grotendeels tot aan het begin van de zomer liggen. Soms is er een dag met wat lichte motsneeuw of poolsneeuw.

Regelmatig vallen er zogenaamde ijsnaaldjes of ijsplaatjes die in een wolkenloze lucht ontstaan door direkte sublimatie van waterdamp in ijs (ook wel diamantenstof genoemd vanwege de schittering in het zonlicht). Een ander fenomeen is ijsmist die eveneens ontstaat door sublimatie van waterdamp in kleine ijsdeeltjes en een soms prachtige witte waas kan geven (zie foto boven), in tegenstelling tot onze Europese grijze mist.

Zomer
Het voorjaar bestaat uit een overgangsperiode van enerzijds nog flinke vorst en anderzijds een temperatuur die in mei soms de 20 graden al overschrijdt. De warmte hoopt zich op boven het grote land en het koude hogedrukgebied wijkt voor een zogenaamde thermische depressie. Deze depressie ontstaat door de grote verschillen tussen land en zee en blijft er gewoonlijk op zijn plaats liggen. Deze depressie zorgt evenwel voor wat grotere wisselvalligheid in deze periode. Dat zien we ook terug in de neerslagcijfers. Het is de natste periode van het jaar; de maand juli is meestal de natste met 40 mm, gevolgd door augustus met 37. In de overgebleven periode van april tot begin oktober komen we gemiddeld op 153 mm uit zodat we jaarlijks in Ojmjakon op ongeveer 200 mm uitkomen.

Vanaf eind mei wordt de kans op neerslag snel groter met vooral een buiig weertype waarin ook onweer (zo'n 2 tot 4 dagen per maand) zeker tot de mogelijkheden behoort. Het is in deze tijd wat vaker bewolkt maar ligt de vochtigheidsgraad desondanks in veel gevallen wat lager dan in de winter.

De echte zomer begint pas tegen het einde van de maand juni wanneer de laatste vorstdag net voorbij is. Met temperaturen in de vroege ochtend van soms tegen het vriespunt, stijgt het kwik overdag snel naar waarden van 25 graden. Juli is met 14,5 de gemiddeld warmste maand met maxima die dan de 30 graden gemakkelijk bereiken. Ook dan koelt het door het aanwezige landklimaat snel af maar blijft de nachttemperatuur in de meeste gevallen tussen 5 en 10 graden steken.

Extreem kwam het ook in deze maand een keer tot vorst met ooit -5 als laagste juliwaarde. De lengte van de vorstvrije periode ligt gewoonlijk rond de 45 Monumentdagen die ergens in de derde week van juni aanvangt en in de tweede week van augustus alweer zijn einde vindt. Het bovenste dunne laagje van de grond (talik) ontdooit hierbij langzaam maar vanaf geringe diepte (ca. 15 cm) blijft de grond bevroren (het permafrost).

Zodra deze laag smelt kan het regenwater de deels in de grond wegzakken. Veel regen wil in deze tijd nog wel eens voor overstromingen en dus problemen zorgen wanneer er niet voldoende drainage is. De grond is aan het eind van de zomer nogal drassig. Dit vocht bevriest vooral vanaf begin oktober snel.

Koude pool van de noordelijke wereld
In januari 1964 daalde de temperatuur naar -71,1 graden Celsius en werd daarmee de allerlaagste waarde die ooit op het Noordelijk Halfrond werd geregistreerd. Er werd een monument opgericht die een plaats kreeg aan de rand van een bos tussen het stadje Oymyakon zelf en het op 30 km afstand gelegen Tomtor waar in feite het weerstation van Oymyakon ligt.

Later haalde een gemeente-ambtenaar van Tomtor de zuil naar Tomtor (zie foto rechts). Daar waren ze in Oymyakon niet mee eens, aangezien het weerstation volgens de WMO (de Wereld Meteorologische Organisatie) de naam van Oymyakon draagt en dus het laagterecord op naam staat van laatstgenoemde plaats. Uiteindelijk is er een nieuw monument in deze plaats gekomen.
Ook in het stadje zelf werd van 1979 tot 1996 temperatuurmetingen gedaan.

Echter, doordat zijn salaris niet meer werd uitbetaald, weigerde Ipatiy Atlasov zijn reeks voort te zetten. Toen in 1997 zijn salarissen alsnog werden uitbetaald, hield hij het toch voor gezien. De thermometer was inmiddels door hem aan een school weggegeven.

 

Klimaattabel Oymyakon (WMO stationsnr. 24688)
Grootheid Jan Feb Mrt Apr Mei Juni Juli Aug Sep Okt Nov Dec Jaar
gem. temp. °C -50.1 -44.3 -32.0 -14.8 1.7 11.4 14.5 10.4 2.4 -14.8 -36.1 -47.1 -16.5
gem. min. °C -52 -50 -43 -27 -8 4 9 3 -6 -23 -43 -50  
gem. max. °C -48 -41 -22 -5 7 18 21 18 8 -10 -32 -42  
abs. min. °C -71.1 -70 -64 -57 -30 -10 -5 -11 -25 -48 -62 -68 -71.1
abs. max. °C -16 -11 4 11 28 31 33 31 24 11 3 -8 33
neerslag (mm) 7 6 5 4 10 32 40 37 20 12 11 9 193
neerslag-
dagen
12 10 8 5 8 12 12 12 10 11 15 12 125
onweers-
dagen
0 0 0 0 <1 4 4 2 0 0 0 0 10
mistdagen 6 2 1 <1 0 1 1 4 2 1 6 7 31
sneeuwdek-
dagen
31 28 31 30 9 <1 0 0 5 28 30 31 235
windrichting ZO ZO ZO ZO O O O NW NW NW NW ZO NW
snelheid (m/s) 0.3 0.3 0.8 1.5 2.4 2.4 1.9 1.5 1.6 1.5 0.6 0.3 1.3
luchtdruk (hPa) 1023 1025 1026 1015 1009 1004 1005 1008 1014 1018 1020 1023 1015
zonuren 29 115 224 268 261 268 273 214 140 75 42 2 1911

 

 

Weerlinks:
Het klimaat van Alaska
Het klimaat van Mongolië
Het klimaat van China

Auteur: Mario Egthuijsen

06-03-2013 | Klimaat_Azie | 486
Nu lid worden
  • 17/12 23:26 Bert:
    Momenteel gaat de regen langzaam over in sneeuw bij 1,6 graden.
  • 17/12 23:10 Jaap:
    Vanmorgen voor zonsopgang nog niet glad, erna wel. Je zag het gras wit worden, toen het al licht was. Het minimum lag ong. een graad onder 0, max. rond +6. Tot in de middag aardig wat zon. Vanavond regen.
  • 17/12 12:44 Gert:
    Ondertussen een zonnige dag in de tot nu toe donkere december maand
  • 17/12 11:42 Gert:
    Rond 9.30 was het hier spekglad
  • 17/12 09:51 Hans:
    Laagste temp. deze winter tot nu toe in Enschede-W met -2 graden en grootschalige gladheid! Helder weer! Prachtig!
  • 17/12 09:42 Pieter:
    Een heldere , koude ochtend met gladheid en ijs in de sloot Min. temp.-2 C.
  • 17/12 09:27 Gert:
    dit natuurlijk n.a.v gisteren toen er relatief veel ongelukken waren
  • 17/12 08:21 Gerben:
    Code oranje zelfs voor gladheid
  • 17/12 07:08 Gert:
    Zaterdag weer Een dag met mooie wolken luchten. Al aardig wat van die dagen gehad dat is wel eens anders geweest.
  • 16/12 22:04 Jaap:
    Een paar buien hier en aan het eind van de middag onderweg van Woerden naar De Bilt een flinke bui met ook hagel erin. Door de zwakke wind kon het nog 6 gr. worden. Vanmorgen was het hier en daar behoorlijk glad.
  • 16/12 18:30 Ko:
    Zojuist weer een flinke plensbui, de tweede van vandaag te Breda. Ook weer natte sneeuw ertussen.
  • 16/12 16:48 John:
    Het was weer een fraaie dag voor het oog. De hele dag sterk wisselend met brede opklaringen en kleine tot middelgrote buienwolken. In allerlei kleurschakeringen afhankelijk van de zonnestand.
  • 15/12 22:30 Pieter:
    Nu ook in Purmerend dichte mist en temp.-0,6 C Kans op gladheid !!
  • 15/12 22:16 Jaap:
    De wind is nu variabel en waar hij aflandig is, ook bij de kust, is het al dichtbij 0. Hier vandaag weer vrijwel zonloos en wat gespetter af en toe. Geen winterse neerslag meer, gisteren nog wel een beetje. Kille dag vandaag: 4 gr.
  • 15/12 20:20 Pieter:
    Saaie donkere dag met wat regen, Opmerkelijk dat het in den Helder nu vriest 9grondtemp. - 3,3C) bij dichte mist.
  • 14/12 17:07 Pieter:
    Een dag met buien met regen en hagel en een paar natte sneewvlokken, maar ook zon al weer 21 mm in de regenmeter, meeste sneeuw is weg, grote waterplassen in de weilanden rondom Purmerend.
  • 14/12 13:45 Ko:
    Breda kwam vannacht en vanochtend in de donkere uren nog tot 11 mm regen. Tot nu toe vrij bewolkte dag met soms nog wat gespetter.
  • 14/12 12:18 Kees:
    Hans, het wordt inderdaad eens tijd voor opklaringen, want december is tot nu toe in Eindhoven zeer somber verlopen.
  • 14/12 11:38 John:
    Polaire buienwolken in Rijen te zien. Verfrissend na de grauwe regendag van gisteren.
  • 14/12 08:20 Hans:
    Bewolking begint te breken na wat natte sneeuw eerder. Tijd voor opklaringen...?
  • 14/12 07:56 Hans:
    Zo-even nam ik hier in Enschede-W ook weer wat natte sneeuw waar na regen.. Toch veel sneeuwdagen in december...
  • 14/12 06:31 Gert:
    Momenteel sneeuw en wordt zowaar weer een beetje wit
  • 14/12 00:44 Kees:
    Amsterdam bijna sneeuw vrij. 4.o graden
  • 13/12 23:53 Hans:
    Hier nog wat sneeuwresten....Komt voorlopig niet terug...
  • 13/12 23:52 Hans:
    Een zeer natte dag hier in Enschede-W met maar liefst 22.3 mm over het etmaal. Vanmorgen nog wat natte vlokken door de regen heen, vanavond forse (geclusterde) buien met regen en een tot 5.5 graden opgelopen temp.
  • 13/12 23:35 Bert:
    In Eerbeek 28,8 mm vandaag gemeten met de Hellmann. Inmiddels is laatste sneeuw uit de Davis regenmeter verdwenen. Sneeuwdek op open veld is nog 10 cm.
  • 13/12 22:46 Pieter:
    De sneeuw verdwijnt in rap tempo door de regen en temp tot 6 C
  • 13/12 22:37 Ko:
    Breda ook zonloos, een groot deel van de dag volop regen. Vooral vanavond goot het er behoorlijk uit met ook windvlagen. Dagsom rond de 20 mm.
  • 13/12 21:59 Jaap:
    Vandaag zonloos en regenachtig, in de middag is het wel enkele uren droog geweest, vanavond had de regen een buiig karakter en zojuist is het weer droog geworden. De temp. liep aan het eind van de dag nog wat op: het is nu 6 gr. Sneeuwdek voor 80% verdwenen.
  • 13/12 21:40 Frank:
    In Zaandam/Westzaan is er van de 20 cm sneeuw niet veel meer over, dan wat plakkaten op de weilanden en wat onbetekenende restjes op de wegen. De (binnen) wegen zijn hier weer prima berijdbaar, sneeuw is toch nog weer snel bijna verdwenen.
  • 13/12 18:34 Gert:
    Vanmorgen vroeg hier nog een klein beetje natte sneeuw
  • 13/12 17:27 John:
    Het is amper droog geweest in Rijen. Ik heb alleen pure regen gezien. Zelfs op de dakramen!
  • 13/12 09:03 Bert:
    In Eerbeek valt nu een mengelmoes van regen en sneeuw met hele dikke vlokken.
  • 12/12 23:07 Jaap:
    Sneeuwdek van tegen de 10 cm (oud + nieuw) is vandaag wel wat geslonken, maar niet zo veel. Het was een koude dooi (max. ruim 3 gr.) en niet veel wind. Vandaag verder hier droog, behoudens een paar verdwaalde hagelstenen.
  • 12/12 20:34 Frank:
    In Zaandam-/west ook glinsterende wegen, gevaarlijk weer voor weggebruikers, overdag, met flinke zonnige perioden, prachtig sneeuwlandschap. Van de 20 cm gevallen sneeuw is op de weilanden nog 16 cm over.
  • 12/12 20:15 Gerard:
    Ook in Schoorl wordt de weg glad: uitstraling en weinig wind doet de weg al op veel plaatsen glinsteren, ideaal weer dus voor strooiwagens.
  • 12/12 19:10 Pieter:
    Temp al gezakt naar 0,7 C De sneeuw wordt knapperig en dooiwater bevriest al weer, Dus uitkijken geblazen !!
  • 12/12 16:39 Pieter:
    De gesmolten sneeuw in de regenmeter levert in Purmerend 35 mm water op ( zondag tot dinsdag) Sneeuwdek wordt langzaam minder , maar is nog lang niet weg, Vannacht kans op opvriezing!! ?? ,
  • 12/12 11:45 Frans:
    zojuist sneeuwval in Klundert
  • 12/12 11:35 Emiel:
    In Gendringen momenteel 3 graden, opengebroken bewolking wat het er prachtig uitziet, geen neerslag deze ochtend gehad.
  • 12/12 11:26 Ko:
    Breda ook een paar sneeuwbuien met dikke vlokken. Erg mooi gezicht op het nog bestaande sneeuwdek.
  • 12/12 10:47 Hans:
    Een dikke (natte) sneeuwbui hier in Enschede-W met zo-even flinke vlokken. Temp. 1 graad. Hier een gebroken sneeuwdek van 3 tot 5 cm.
  • 12/12 10:33 Theo:
    In Groesbeek gisteren avond en vanmorgen een sneeuwdek nog van 12 cm.
  • 12/12 10:08 John:
    Oss gisteravond en vanochtend 14 cm sneeuwdek. Ook bijzonder: 4 dagen op rij meer dan 10 mm neerslag (helaas viel er donderdag de 7e "slechts" 9 mm).
  • 12/12 08:20 Frans:
    vanochtend weerlicht op afstand in een bui over zee bij Ouddorp. Vanacht flinke winterse buien gehad met hagel
  • 11/12 23:41 Bert:
    Sneeuwhoogte in Eerbeek 22 cm. Er is toch nog meer bijgevallen dan ik verwachtte.
  • 11/12 23:15 Gerard:
    Inderdaad stijgt de temperatuur hier in Schoorl gestaag en het sprookjesachtige gezicht door de besneeuwde bomen en struiken verdwijnt in hetzelfde tempo.
  • 11/12 23:07 Adrie:
    Formulieren voor sneeuwwaarnemingen staan op de website, sturen naar sneeuw@vwkweb.nl
  • 11/12 23:06 Adrie:
    In totaal in Zeist 16 cm. Op beschutte open plekken in Bosch en Duin lag ruim 20 cm. Dooi slaat nu snel toe, fijn weer he die Noordzee -:(
  • 11/12 22:52 Ton:
    Hattemerbroek: 23 cm sneeuwdek om 22:30 uur. Hoogste dek sinds 2 maart 2006, toen 27 cm. Het sneeuwen is nu min of meer gestopt, dus hier zal het wel bij blijven.
Bekijk het archief
Ma 18 december 2017
Bezoekers online
Er zijn 66 gasten en 8 leden aanwezig: Bert, Hans, Joost, Marcel, Martijn, Martijn, Philippe, Rudolphus
Inloggen