Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 07:57
    Clinge
    6,9°C
    Vliegtuigcirrus
    Windkracht: 0 = Windstil
  • 07:10
    Sluis
    7,8°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
Advertenties
Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonneschijn in Nederland

Hoe vaak schijnt de zon?
ZonneschijnDe zon schijnt in Nederland gemiddeld 1550 uren. De kuststrook is met circa 1600-1650 uren het zonnigst, langs de oostgrens is de zon gemiddeld circa 1450 uren per jaar te zien.

Over de afgelopen honderd jaar blijken de meest sombere jaren in De Bilt tussen de 1200 en 1300 uren zon te geven, de meest zonnige jaren meer dan 1800 uren zonneschijn.

De zonnigste maand (gemiddeld) is mei. Het aantal uren zon varieert dan van ruim 225 in het noordwestelijk kustgebied tot 195 in delen van Gelderland en Limburg. De somberste maand is december met ca. 40 uren zonneschijn langs de oostgrens en 45 in Zeeland.

Tijdens zeer zonnige maanden kan de zon in de zomer langs de kust ruim 330 uren schijnen. Een schril contrast met een sombere december wanneer de zon soms minder dan 15 uren te zien is.


Waarom is het aan de kust gemiddeld zonniger?
De "plusuren" worden voornamelijk in de maanden maart tot en met augustus geregistreerd.

In het voorjaar wint de zon snel aan kracht, met als gevolg dat overdag het land snel wordt opgewarmd. Hierdoor ontstaat in de lucht convectie (opstijgende luchtbellen, vergelijk dit met de bekende bellen in een pan met kokend water). Tijdens dit opstijgen koelt de lucht af en dit kan uiteindelijk tot wolkenvorming leiden. Boven zee en in het kustgebied speelt dit proces veel minder. Immers de zee is nog koud en warmt slechts langzaam op. Gevolg is dat daar minder wolken tot ontwikkeling komen. In de tweede helft van juli is de zee inmiddels zo warm dat dit proces niet of nauwelijks meer speelt.

Ook de gemiddeld hogere windsnelheid langs de kust is van belang. Hierdoor wordt met name in het zomerhalfjaar laaghangende bewolking (eventueel mist) door betere menging eerder opgeruimd. Dit neemt niet weg dat laaghangende bewolking die soms van zee wordt aangevoerd, bijvoorbeeld in de lente, juist ook daar blijft hangen en verder landinwaarst (instraling, convectie) oplost.

Over zonnige en sombere dagen
Het aantal zeer zonnige dagen varieert van meer dan 35 langs de kust tot 30 op sommige plaatsen langs de oostgrens. Gemiddeld komen deze dagen 2 of 3 keer per maand voor, een positieve uitschieter is de maand mei met circa 5 zeer zonnige dagen. In de maand mei is nogal eens sprake van een ooststroming waarmee droge continentale lucht wordt aangevoerd waarin dan weinig bewolking voorkomt.

 

Gemiddeld over het land is de zon op circa 75 dagen per jaar in het geheel niet te zien. Langs de kust ligt dat aantal op circa 70, langs de oostgrens op circa 85. In december en januari komen de meeste zonloze dagen voor, in augustus de minste.

 

Meten van de hoeveelheid zonneschijn

Voor het grote publiek is het aantal uren zonneschijn een belangrijk element van de weersverwachting en klimatologie (vakantie, recreatie). Voor professionele gebruikers van weerkundige gegevens is ze dat zeker niet. Het aantal uren zon zegt ze niet veel. Een uur in de winter betekent heel iets anders dan in de zomer. De hoeveelheid straling is dan beter bruikbaar.

 

Tot in 1992 werd het aantal uren zonneschijn in Nederland bepaald met een zonneschijnautograaf volgens Campbell-Stokes. Hierbij fungeerde een glazenbol als brandglas. Bij zonneschijn brandde die een "spoor" in een strook papier, de lengte van dit spoor was een maat voor het aantal uren zonneschijn. Na 1992 is men overgeschakeld op de bepaling van het aantal uren zonneschijn uit (automatisch vergaarde) gegevens van de globale straling.

 

Gegevens van beide instrumenten kunnen op maandbasis (of nog korter) niet met elkaar worden vergeleken. In de winter zal de bepaling uit straling meer uren zon geven, in de zomer is dat net andersom. Dit komt doordat de Campbell-stokesmeter in de winter zeer gevoelig was voor vervuiling (nat, aanslag) van de bol, en door de zwakke zonnestraling in combinatie met vaak vochtig papier soms niet inbrandde. In de zomer had het registratiepapier juist de neiging "om nog even door te branden" nadat de zon achter de wolken was verdwenen.

 

Daarnaast bleek het in de praktijk niet eenvoudig om de registratiestrook goed uit te lezen. Het was niet te voorkomen dat dit varieerde van persoon tot persoon.

 

Een hele vooruitgang dus, de automatische bepaling. Gelukkig blijkt de jaarsom zonneschijn tussen beide apparaten wel vergelijkbaar te zijn (verschil <1%).

20-02-2013 | Klimaat_Europa | 357
  • 21/9 22:43 Jaap:
    Het kwik krabbelt weer omhoog. Vandaag bleef het net onder de 20 graden steken. Opnieuw weinig wind en aardig wat zon. Mooi weer nog steeds. De aangekonjdigde weerverslechtering lijkt ook mee te vallen (of tegen te vallen, als je van reuring houdt).
  • 21/9 21:49 Ted:
    Fraai herfstweer. Max.temp 18,6. Het is absoluut geen nazomerweer. Dan moet het 20+ zijn.
  • 21/9 21:12 Gerben:
    Code geel voor waterhozen regio Wadden
  • 21/9 20:46 Pieter:
    Lekker nazomerweer met veel zon en een iets koel windje .
  • 21/9 17:47 John:
    Dermate veel ijs- en sneeuwkristallen in de lucht dat de zon bij tijden redelijk gesluierd werd, ook in Rijen.
  • 21/9 06:51 Hans:
    Enschede-W: geheel bewolkt en vrij koud met 7.4 graden (minimum 6.8)
  • 20/9 22:09 Jaap:
    Duidelijk koeler vandaag. Maximaal 17 graden. Wat zon, maar in de middag tijdelijk zwaar bewolkt.
  • 20/9 20:55 Nico:
    Tweede dag onder de 20 graden pas deze maand. Vandaag 19,5 graden tegen 19,3 op de 1e. Verder moest ondanks de zon op de fiets de jas aan. Het voelde gewoon frisjes.
  • 20/9 19:01 Hans:
    Enschede-W: een wat kille dag (maxtemp 16.2) met vrij dichte wolkenvelden en soms wat (weinig overtuigende) zon.
  • 20/9 18:13 Ted:
    Het maximum van 17,3 werd al vroeg bereikt. Om 12.35 uur. Fraaie herfstdag. Het was frisser omdat ten oosten van ons land koelere lucht is binnengekomen.
  • 20/9 17:52 John:
    Vrij veel zon in Rijen, maar ook hier wat minder warm.
  • 20/9 17:26 Pieter:
    Vrij zonnig weer vandaag maar de zomerse warmte zijn we toch kwijt, de wind voelt fris aan , temp ca 17 C.
  • 20/9 08:47 John:
    Nog slechts twee niet warme dagen deze maand hier in Oss, vandaag wordt het spannend of de 20 graden gehaald wordt.
  • 19/9 17:51 Jaap:
    De Bilt op deze zondag weer een warme dag, maar het oosten kwam daar niet aan. Wellicht door bewolking en/of meer wind. (We zijn in De Bilt nu). Meestal andersom, althans in de zomer. De herfst is nu begonnen.
  • 19/9 16:53 Ted:
    Weer een mooie nazomerdag. Vrij zonnig bij een o 2 tot 3. Max. temp. 20,9 graden. Na 15.30 uur gaat de temperatuur alweer langzaam dalen. Nu (16.40 uur) 19,2 graden.
  • 19/9 15:09 Pieter:
    Purmerend na wat bewolking in de ochtend nu vrij zonnig , wel een fris oosten windje temp ca 20 C
  • 19/9 15:04 Hans:
    Enschede-W: veel bewolking bij 18.2 Op de vlakte een frisse oostenwind.
  • 19/9 11:39 Ted:
    Valt mee met dat wolkenplakkaat van gisteren. Bij mij de zelfde situatie als bij Gerard.
  • 19/9 11:18 Gerard:
    Nog wat (oplossende) stratus van opgetrokken mistvelden. Het belooft een alleraardigste herfstdag of nazomerdag te worden. Met 16.1 graad nog wat ochtendfris momenteel in Schoorl en omgeving.
  • 18/9 17:03 Ted:
    Fraaie nazomerdag. Max.temp. 22,2 graden. Moet morgen nog maar zien of het weer zo mooi wordt. Boven NO-helft van Duitsland ligt een gesloten wolkenplakaat.
  • 18/9 13:45 Erik:
    Vanmorgen weer met de duizendknoopbrigade in het Bennekomse bos gewerkt. In de najaarszon was het gewoon warm. Ik verbaas me erover dat het op de thermometer pas rond de 20°C is - het voelt warmer. In elk geval een mooie dag voor de Airbornedroppings. We hoorden in het bos de Herculesvliegtuigen rondje na rondje overkomen.
  • 18/9 12:04 Bert:
    Mist gaat over in lage wolken
  • 18/9 11:58 John:
    Warm in de zon, nog best hoge dauwpunten, weinig wind. Beeld in Rijen.
  • 18/9 08:27 Hans:
    Enschede-W: licht bewolkt met wat sluierbewolking bij 12.4 (minimum 12.3)
  • 17/9 20:56 Jaap:
    We gaan rustig door met warme dagen. Ook vandaag in Diepenheim ruim 20 graden, zoals op veel andere plaatsen. Droog hier, terwijl er elders wel buien waren. Weinig wind. Weer een mooie dag, waarbij we aldoor buiten konden zitten.
  • 17/9 19:33 John:
    Vrij zonnig, zacht en rustig in Rijen vandaag.
  • 17/9 18:01 Ted:
    Toch nog 2 flinke plensbuien met totaal 6 mm. De eerste rond 9.15 en de 2e rond 12 uur. Bij de 2e even de straten blank. Van middag vrij zonnig. Max. temp. 20,6 graden.
  • 17/9 12:08 Pieter:
    Rond 9.30 uur Vrij onverwachts een bui die 2 mm bracht, Nu af en toe de zon er bij wat meteen warm aan voelt
  • 17/9 10:06 John:
    Brave ochtend in Rijen tot nu toe. Zonnige momenten en ijle wolkenveldjes. Weinig wind.
  • 17/9 07:53 Hans:
    Enschede-W: rustig weer, wat fris en half bewolkt bij 12.8 (minimum 12.1)
  • 16/9 22:49 Nico:
    Hele dag zonnig in Breda, met cirrus. Maximum 22,6 graden. Aangenaam weer.
  • 16/9 21:40 Jaap:
    Na een druilerige ochtend kwamen er opklaringen. De wind bleef zwak en we haalden toch weer de grens van 20 graden. Dit was dus in Diepenheim.
  • 16/9 16:47 Pieter:
    Vannacht 2 mm regen gevallen, overdag aangenaam zomerweer met zon en wolken bij max 21 C
  • 15/9 22:58 Jaap:
    In Diepenheim heeft het de hele morgen flink doorgeplensd. Maar dat was een relatief klein gebied in het oosten van het land. Een groot deel van Nederland bleef vandaag vrijwel droog. Vanmiddag kwamen we tijdelijk in vochtige warme lucht. Het werd broeierig en 22 graden. Later koelde het weer af.
  • 15/9 18:53 Pieter:
    De eerste heft van september heeft hier in Purmerend slechts 2 mm opgeleverd , droge september na een vrij natte zomer
  • 15/9 17:27 Pieter:
    De dag begon met dichte mist die overging in lage bewolking temp 19 a 20 C De verwachte opklaringen zijn uitgebleven
  • 15/9 11:44 Kees:
    In Eindhoven is het nu droog, maar eerder in de ochtend geruime tijd lichte tot matige regen.
  • 15/9 11:33 Hans:
    Enschede-W: al 7 mm! En er zijn plekken in het oosten met nog veel meer neerslag. Een sterk activerend regengebied trekt over onze omgeving NO-waarts.
  • 15/9 10:22 John:
    Dampig weer zeg. Ik kan die hoge dauwpunten missen.
  • 15/9 07:42 Hans:
    Enschede-W: soms wat druilerig bij een zachte 17.9 graden.
Bekijk het archief
Wo 22 september 2021
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 3 leden aanwezig: Adrie, André, Pieter
Inloggen