Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 09:27
    Enschede-W
    10,6°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 4 = Matige wind
    Na regen, nu droog
  • 08:07
    Clinge het Zeegat
    10,7°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 4 = Matige wind
  • 06:48
    Sluis
    11,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 4 = Matige wind
  • 23:31
    Eesveen
    10,3°C
    (8/8) Geheel bewolkt
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Onweerscomplexen

Een onweersbui is er niet zomaar. Daarvoor is onstabiele lucht nodig. Die ontstaat wanneer door instraling van de zon het onderin de atmosfeer warm genoeg wordt of doordat op grotere hoogte koudere lucht wordt aangevoerd. De warme lucht stijgt dan vanuit de onderste luchtlaag op. Vaak ontstaat door deze opstijgende warme lucht een individuele bui. In onze omgeving spelen samenkomende luchtstromingen, veranderde windvelden of veranderingen aan het aardoppervlak een belangrijke rol. Deze effecten zorgen vaak voor extra stijging van de warme lucht. Zo een warmtebui bestaat uit één onweerscel en leeft hooguit 30 tot 60 minuten. Doordat de vallende neerslag de lucht afkoelt ontstaan dalende luchtstromingen die de warme opstijgende luchtstromen van de bui afsnijden. Deze dooft vervolgens uit. De regen uit een bui is kort en hevig en soms zijn kleine hagelsteentjes mogelijk. Na een tijdje klaart het op en blijft de warmte voortduren.

Langlevend buiencluster.
Wanneer de wind op de juiste manier met de hoogte verandert zorgen de dalende luchtstromen juist voor het versterken van de warme stijgstroom aan de voorzijde van de bui. Er kunnen dan nieuwe buiencellen ontstaan. De kans bestaat dat deze buien clusteren tot een buiencluster (multicell storm). Een systeem waar aan de flanken van het systeem elke keer nieuwe onweerscellen ontstaan. In de warme onstabiele lucht is dit voldoende om nieuwe onweersbuien te laten ontstaan. Gemiddeld elke 15 minuten ontstaan nieuwe actieve onweerscellen. De oudere onweerscellen doven uit, maar geven wel regen. Het onweer zit aan de randen van het systeem, terwijl in het midden matig gelijkmatige regen valt. Aan de rand van het systeem komen, als de omstandigheden daar goed voor zijn, windhozen en windstoten voor.


Onweerscomplex

Mesoscale Convective System.
Wanneer een dergelijk systeem groot is geworden spreken meteorologen over een Mesoscale Convective System (MCS) of een Mesoscale Convective Complexes (MCC). Beide systemen zijn ontstaan uit de geclusterde buien, hebben dezelfde eigenschappen, maar verschillen toch met elkaar. Belangrijkste verschil is dat een MCC een MCS is dat aan bepaalde vereisten voor de afmetingen voldoet, op grond van satellietfoto's.
.
Nachtelijk windmaximum ((Nocturnal) Low-level jet)

Een MCS is in tegenstelling tot de geclusterde onweerscellen in staat de nacht te overleven. Sterker nog, het systeem is 's nachts op zijn hoogtepunt. Dit is mogelijk door het ontstaan van een windstroom tussen de 300 en 3000 meter hoogte. Deze stroom is een nachtelijke straalstroom op lagere nivo's. Deze mag niet worden verward met de straalstroom op grote hoogte die depressies naar Europa aanvoert. De nachtelijke straalstroom ontstaat 's avonds als de verhitte luchtlagen stabiliseren. Op enige hoogte neemt de wind toe en wordt warme en vochtige lucht de bui ingevoerd. Dit nachtelijk windmaximum kan onweersbuien doen ontstaan of in stand houden.

Doorgaans ontstaat een MCS in de tropen. Zomers komen ze ook in Europa voor en ontstaan dan vaak boven Frankrijk aan het eind van de dag. Vooral op een plaats waar warme en vochtige lucht uit het zuidoosten en relatief koele en drogere lucht uit het westen elkaar ontmoeten. Bij een zuidelijke stroming trekt het systeem 's nachts naar onze omgeving of Duitsland.

Grootte en vorm van een MCS.
Twee systemen trekken achter elkaar over DuitslandEen MCS heeft vanuit de satelliet gezien een ovaalvorm. Een dergelijk systeem kan 100.000 vierkante kilometer beslaan (ruim 300 bij 300 kilometer groot) en wordt meegevoerd met de heersende wind tussen 3 en 6 kilometer hoogte.
Soms lijkt de trekrichting afwijkend, maar dat komt doordat er aan één zijde vaker nieuwe cellen ontstaan dan aan de andere zijde. Zo lijkt het dat het buiencluster naar het noordenoosten koerst maar naar het noordnoordoosten.

Een MCS is niet altijd hetzelfde. Zo kan het voorkomen dat aan de rand van een MCS een nieuwe cel ontstaat. Dit kan een zeer krachtige onweerscel zijn met sterke stijgwinden waar hagel en windhozen in voorkomen. Zo'n chaotische MCS noemen we asymmetrisch. Is de MCS mooi ovaal dan heet die symmetrisch. Een MCS kan een enorme bliksemintensiteit geven. Vooral rond middernacht kan de bliksemfrequentie oplopen tot boven de 100 ontladingen per minuut. Het onweerscomplex gaat gepaard met hevige weertypes als hagel en windstoten. Vooral aan de randen van het systeem. Middenin komt meer gestage regen voor.

Het verdwijnen van een MCS.
Als 's ochtends het nachtelijk windmaximum afzwakt, verdwijnt de aanvoer van de warmte en daarmee de buiigheid. Een tweede effect is de infraroodafkoeling. De bovenkant van de wolken in de MCS koelen 's nachts sterker af dan de wolken eronder. Ook hierdoor blijft de buiigheid in stand. Als de zon vervolgens opkomt stopt het proces van afkoeling. De buien zakken als een plumpudding in elkaar. Bij een MCS stopt de onweersactiviteit vaak vlak na zonsopkomst.

Effecten op afstand.
Bij grote complexen is er ook sprake van een outflow-proces. Daalstromen uit het systeem en neerslag zorgen ervoor dat grote hoeveelheden koude lucht van hoog in de atmosfeer op het aardoppervlak komt. Deze lucht wordt voor de buien uitgeduwd, waarop vervolgens op enige afstand van het systeem, door optilling een nieuwe buienlijn wordt gevormd. Rond een MCS is het heersende windveld verstoord. De wind waait uit een andere richting en neemt toe. In de avond kunnen de hoge buientoppen tot op grote afstand hun schaduw op het aardoppervlak werpen.

 

Hoe herken je van de grond een MCS?
Een MCS is niets meer dan een dreigende donkere lucht voornamelijk in het zuiden of zuidwesten. In de nacht gaat dit gepaard met heftig weerlicht dat naderbij komt. Een MCS komt alleen in de zomer voor. Het is moeilijk te zien aan de lucht of sprake is van een MCS. Satellietfoto's en radarbeelden geven een beter beeld. Maar zware onweersactiviteit in de zomernacht wordt bijna altijd door een MCS veroorzaakt.

Een Mesoscale Convective Complexes (MCC) is een MCS waar de grootte van de wolkenkap aan bepaalde afmetingen moet voldoen. Een MCC is altijd groter dan een MCS.

 

 

Relevante links:

Merkwaardige onweersmeldingen
Het voorkomen van onweer
De soorten onweer
Uitleg van onweer



met medewerking van Adrie Huiskamp

14-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 322
Nu lid worden
  • 22/11 09:28 Hans:
    Zachte, winderige omstandigheden en vanmorgen eerst nog wat motregen. Temp. nu 10.6 in Enschede-W. Gisteren 12 graden en 4.4 mm regen en motregen.
  • 21/11 22:52 Jaap:
    Wederom zonloos en alleen in de morgen af en toe wat regen. Erg zacht., max. 12 gr.
  • 21/11 20:14 Pieter:
    Een grijze donkere maar ook zachte dag met vooral vanochtend regen en motregen totaal 7 mm,
  • 21/11 11:06 Kees:
    De donkere dagen voor Kerst zijn begonnen...
  • 20/11 23:42 Gerard:
    Een zondvloed was het op maandag in onze omgeving, de gehele dagperiode viel er regen, alleen de intensiteit varieerde. Na zonsondergang zette de regenval nog even stevig door.
  • 20/11 23:27 Hans:
    Zo-even was de temp. opgelopen naar 11 graden terwijl in de middag het amper 5 graden was. 13.3 mm etmaalneerslag en zo-even was het meest droog in Enschede-W
  • 20/11 23:00 Jaap:
    Zonloos en enkele perioden met lichte regen of motregen. Door de dag heen werd het steeds zachter. Om 22.30 11 gr. hier en dat is voor vandaag ook de maximum temperatuur.
  • 20/11 21:02 Pieter:
    Maandsom( tot nu toe)november in Purmerend nu al 85 mm.
  • 20/11 20:10 Pieter:
    Na nog enkele uren intensieve regenval nu al 25 mm opgevangen in een etmaal , Wat een verschil met Breda !!
  • 20/11 18:19 Ko:
    Gister nog bijna een volle zonnige dag in Breda, vandaag grauwig zonloos en nat. Met over heel de dag 4 mm de grootste etmaalsom van deze maand tot nu toe, en met 25 mm nog steeds een zeer droge maand.
  • 20/11 17:15 Gert:
    Nieuwe bulk regen komt binnen tot nu toe 6nm
  • 20/11 16:49 Gert:
    En erg donker
  • 20/11 16:44 John:
    Grijze dagen ook in Rijen. De regenintensiteiten vallen mee, maar voor het publiek is het toch een natte dag.
  • 20/11 16:44 Pieter:
    nat, natter, natst. De hele dag grijs en nat, aanhoudende (mot)regen , nu al 13 mm sinds gisteravond. Temp vanmorgen slechts 5 C, nu gestegen naar 10 C
  • 20/11 13:53 Koos:
    Kil en guur weer in het noordoosten. Aanhoudend lichte regen. Tact 5,2 grC
  • 20/11 08:27 Hans:
    Het is regenachtig geworden in Enschede-W bij 5.2 graden dus het voelt wat waterkoud.
  • 19/11 12:55 Herman:
    Wouw, Bij de buitjes zitten er ook met lichte hagel,in het zuidwesten van het land.
  • 19/11 12:23 Pieter:
    een mix van zon, wolken en buien met zojuist een prachtige regenboog, Sinds gisteren al weer 8 mm regenwater hier in Purmerend
  • 19/11 11:02 Gert:
    Hier een mooie open celstructuur. Prachtige stapelwolken een paar lichte buien en felle opklaringen
  • 19/11 10:16 Hans:
    Gistermiddag felle buien met hagel en ook wat onweer. Ruim 6 mm neerslag. Maxtemp. 7.5 graden.
  • 19/11 10:15 Hans:
    Momenteel al weer een bui in Enschede-W bij een waterkoude 5.3 graden. Vanmorgen eerst mooie heldere opklaringen met wat zon.
  • 18/11 21:32 Frank:
    In Zaandam/Westzaan wisselvallig, ook momenten dus met wat zon, maar tegen en rond 14.00 uur (aankomst Sinterklaas op de Burcht in Zaandam )juist dan vies weer door een smerige regenbui.
  • 18/11 13:52 Hans:
    Een gure dag voor de aankomst van de Sint, zoals zo vaak. Hier in Enschede-W zwaar bewolkt en winderig weer bij 7.1 graden. Ook is ook al wat buiÔge regen gevallen. Neerslag valt tot nu toe met 1 mm erg mee..
  • 17/11 21:34 Jaap:
    Nu veel zon vandaag en weinig wind. Daardoor 11 gr. Fraaie dag
  • 17/11 19:32 Pieter:
    Onze zoon is misschien wel het eerste slachtoffer van de1e gladheid vanmorgen. hard gevallen op een glad bruggetje in Purmerend.
  • 17/11 17:35 John:
    Wat stralingskoude aan het begin van de dag. Verder deftig weer in brave polaire lucht.
  • 17/11 16:27 Gerben:
    Geen actie in november belooft een sneeuwrijke december : )
  • 17/11 16:13 Ko:
    Haha verschrikkelijk of mooi? Hier grotendeels dat eerste, al was het vanmiddag ook langere tijd bewolkt. Saaie stilstand, er zit totaal geen actie in november.
  • 17/11 14:32 Gerben:
    Wat een verschrikkelijk mooie dag!
  • 17/11 14:30 Frank:
    Ook in Zaandam/west vorst aan de grond, verder vandaag prima weer, rustig, half bewolkt met zonnige periioden
  • 17/11 09:52 Pieter:
    Tamelijk onverwachts was het voor veel mensen toch auto ruiten krabben Officieel minimum 2,3 C, maar aan de grond net onder nul, nu een mooi zonnetje
  • 16/11 22:23 Jaap:
    Tweede zonloze dag op rij. Ook vandaag weer af en toe motregen en vanavond wat intensievere regen door het passerende buienlijntje. Weer werd de 10 gr. gehaald.
  • 16/11 17:23 Pieter:
    Al de derde zonloze dag op rij in Purmerend Grijsheid met soms langdurige motregen Hopelijk morgen weer een zonnetje er bij.
  • 15/11 18:09 John:
    Vandaag motregen van werkelijk het fijnste type dat ik ken. En als brildragend ben ik mij van motregensoorten heel bewust.
  • 15/11 16:18 Ko:
    Er zit ook wat motregen bij.
  • 15/11 15:54 Ko:
    Vandaag in Breda eindelijk weer eens een grijze novemberdag, pas de tweede deze maand. Tot en met gister steeds dagelijks veel zon. Zelfs wat nevelig vanmiddag.
  • 15/11 09:12 Hans:
    Ja, gisteren inderdaad motregen (0.3 mm), niet te zien op de radar. Maar wel supergrijs en somber.
  • 15/11 09:11 Hans:
    Grijs novemberweer bij 8 graden. Het oogt duidelijk saai...Tijd van het jaar....
Bekijk het archief
Wo 22 november 2017
Bezoekers online
Er zijn 42 gasten en 2 leden aanwezig: Paul, Theo
Inloggen