Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:03
    Eesveen
    0,9°C
    (1/8) Licht bewolkt
  • 20:59
    Clinge
    4,1°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: N
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 20:46
    Sluis
    4,7°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: NW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Luchtspiegeling

Luchtspiegelingen zijn beelden van objecten (meestal ver weg) die in een ander deel van de lucht geprojecteerd worden. Het werkelijke object kan hierbij ook te zien zijn, maar dat hoeft niet altijd. Luchtspiegelingen zijn zeer algemeen, en er zijn veel verschillende soorten en variëteiten meer dan je zou verwachten.

Luchtspiegelingen zijn verantwoordelijk voor veel merkwaardige en minder merkwaardige verschijnselen, zoals het "oase-effect" in de woestijn, de verhalen rondom de Vliegende Hollander, de groene flits van de zon, afplatting van de zon bij lage zonnestand, enzovoorts.

Ontstaanswijze

Luchtspiegelingen ontstaan door drukverschillen in de atmosfeer, die meestal door temperatuursverschillen ontstaan. Lichtstralen buigen af onder invloed van temperatuur- en drukverschillen. Vrijwel iedereen kent het effect van "water op de weg" bij zomers weer. Het wegdek en de lucht er vlak boven is hierbij veel warmer dan de lucht op circa. 1 meter hoogte, waardoor lichtstralen die in deze laag bewegen, omhoog afgebogen worden.
Onstaan luchtspiegelingIn figuur 1 is dit soort luchtspiegeling schematisch getekend. Hierbij is de lucht nabij het oppervlak warmer dan daarboven, en lichtstralen die nabij het oppervlak bewegen buigen daardoor naar boven af. Het effect van afbuigende lichtstralen zorgt ervoor dat objecten op een andere plaats afgebeeld worden, en hierbij gespiegeld.

297_luchtspiegeling2.jpgEnkele soorten luchtspiegelingen

De hierboven beschreven luchtspiegeling is het meest voorkomend, en heet "benedenwaartse luchtspiegeling" omdat het beeld van het object *onder* het eigenlijke object wordt afgebeeld.

Deze luchtspiegeling zorgt voor het natte-wegdek effect, en is ook vaak te zien aan de horizon van een meer of zee. Het lijkt alsof de objecten aan de horizon hoger zijn geplaatst, met de luchtspiegeling eronder; dit is grotendeels gezichtsbedrog.

De waarnemingshorizon is verlaagd en omdat tussen de echte horizon en de waarnemingshorizon veelal de lucht erboven gespiegeld wordt, is het verschil daarin niet te zien. Een ander soort luchtspiegeling die hieraan verwant is, is de bovenwaartse luchtspiegeling. Deze komt in onze streken nauwelijks voor. De lucht dient nu warmer te worden bij toenemende hoogte. Dit is bijvoorbeeld het geval in de poolstreken.

Bij bovenwaartse luchtspiegelingen wordt het beeld van het object boven het object zelf, gespiegeld afgebeeld. Dan bestaat het verschijnsel Fata Morgana. De Fata Morgana is een zeer zeldzaam soort luchtspiegeling, die een combinatie is van beneden- en bovenwaartse varianten. Bij de Fata Morgana worden lichtstralen zo kritisch verbogen ("gerefracteerd") dat er een complex beeld van het object ontstaat, waarbij het object sterk in de hoogte uitgerekt wordt.

 

LuchtspiegelingZelf waarnemen
Benedenwaartse luchtspiegelingen zijn niet zeldzaam. Deze zijn vaak te zien langs de Nederlandse kust (schepen aan de horizon), en langs de kust van het Markermeer en IJsselmeer. Meestal zijn ze goed met het blote oog te zien; een veldkijker is wel nuttig.

Bovenwaartse luchtspiegelingen zijn zeldzaam, en kunnen optreden in de wintermaanden, voornamelijk na een strenge winter juist wanneer de dooi invalt (de bovenlucht is daarbij warmer dan het aardoppervlak). Wanneer het IJsselmeer bevroren is, is soms zo'n luchtspiegeling (in sommige gevallen zelfs de Fata Morgana!) te zien.

Voor alle luchtspiegelingen geldt, dat het beeld sterk afhangt van de hoogte van de waarnemer. Sommige luchtspiegelingen (zoals het natte-wegdek) veranderen al wanneer je je hoofd maar enkele centimeters beweegt. Hierbij is de luchtspiegeling meestal sterker naarmate je dichter bij het oppervlak bent met je hoofd. Voor fotografie heb je minimaal een 200-mm telelens nodig, liefst groter (de foto's hier waren gemaakt met een 2-meter telelens). Tevens heb je een statief nodig. Verder zijn er geen speciale technieken vereist. 100 of 200 ISO film voldoet prima.

Luchtspiegeling Harald Edens Luchtspiegeling boven een zoutmeer in de Verenigde Staten.

 

 

Relevante links:
Merkwaardige lichtverschijnselen
De groene flits
Fotografie optische verschijnselen

 

Auteur: Harald Edens

13-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 297
  • 13/4 01:05 Gerard:
    Inloggen voor het laatste Weereldnieuws
  • 12/4 19:11 Pieter:
    Al wee reen koude start met bevroren grasveldenen ruiten krabben, , daarna zon en mooie buienwolken waaruit hoofdzakelijk hagel viel , Met max 8 C een frisse dag .
  • 12/4 18:31 Jaap:
    In de morgen twee flinke sneeuwbuien, en dat op 12 april. In de middag klaarde het breed op. Het werd maximaal 8 graden. Nog dik onder normaal.
  • 12/4 16:57 Bert:
    Hier scheren vrijwel alle buien langs of lossen op. Slechts 2 mini korrelhagel buitjes
  • 12/4 12:20 Kees:
    Ook in Eindhoven valt nu natte sneeuw. Het is al de vierde sneeuwdag van deze aprilmaand en dat is toch wel heel uniek.
  • 12/4 10:10 Sjoerd:
    Winterse neerslag uit de buien die momenteel over het westen van het land trekken. Sneeuw, hagel bij een temperatuur van 1,4 C.
  • 12/4 09:57 John:
    Flinke sneeuwbui in Rijen.
  • 12/4 09:40 Erik:
    Tmin hier slechts -1,1C, maar een dikke tien kilometer naar het oosten, op vliegveld Deelen, maar liefst -4,0C. Dat belooft nog wat voor de komende nacht.
  • 11/4 23:11 Erik:
    Temperatuur knalt onderuit: op Deelen vriest het al. Hier in Bennekom zitten we op 0,7C. Ik vrees dat er de komende dagen de nodige vorstschade gaat ontstaan.
  • 11/4 20:29 Erik:
    Een Tmax van 8C en aan het eind van de middag lekker zonnig weer. Nu verlichten de laatste zonnestralen verlichten de toppen van onschuldige cumuluswolkjes aan de noordwestelijke hemel. Wat fris, maar verder uiteindelijk een aardige dag.
  • 11/4 18:35 Pieter:
    Droog en fris weer met bewolking maar ook af en toe zon , max 8 C
  • 11/4 17:20 Jaap:
    Onaangenaam, zowel gisteren, zaterdag, als vandaag, zondag. Gisteren met regen in de middag en avond bij NO _wind en vandaag wel droog met af en toe wat zon en een NW -wind. Beide dagen slechts 7 graden. In april mag je dubbele cijfers verwachten.
  • 11/4 13:01 Ko:
    Breda wel bewolkt maar tot nu toe droog.
  • 11/4 11:25 Erik:
    Grijs en lichte regen bij 4,4C: een echte Ko-dag, zou ik zeggen.
  • 10/4 21:23 Gerard:
    Sneeuw in Hoogeveen, in Schoorl nog lichte regen.
  • 10/4 18:38 Pieter:
    Hier gestage regen, koude NO wind en slechts 4 C In de winter zou dit een mooie sneeuwsituatie op leveren
  • 10/4 18:29 Ko:
    Hier slechts bijna 5 mm. Het regent maar zachtjes steeds. Maar prima weerbeeld, natuur is er nog steeds blij mee.
  • 10/4 17:27 John:
    In de loop van de middag is het meer gestaag gaan regenen in Rijen. We hebben intussen meer dan 5 mm gevangen.
  • 8/4 16:49 Pieter:
    Na grondvorst in de ochtend volgde zon en bewolking en een fris windje, max.temp 8 C
  • 7/4 23:12 Jaap:
    Woensdagmorgen alles wit door sneeuw in de nanacht. Ook overdag nog een winterse lading in de buien. Maximum 7 graden. Een winterse dag op 7 april.
  • 7/4 21:26 Pieter:
    Hier in Purmerend nog een korte felle hagelbui met veel wind.bij 2 C
  • 7/4 21:18 Gerard:
    Nog een sneeuwbuitje in Schoorl tijdens de schemering, iets oven 3 graden.
  • 7/4 17:19 Pieter:
    In de vroege ochtend regen , maar op het gras en op auto,s sneeuwresten,later af en toe een (hagel)bui ook wat zon en een harde koude wind max 6 C
  • 7/4 17:03 Gerben:
    Korte zware sneeuwbui net buiten Epe. Alles wit
  • 7/4 09:59 Gerben:
    Hier ook 7/8 cm sneeuw! Nu regen
  • 7/4 09:39 Erik:
    In Bennekom regent het al een poosje en het sneeuwdek is aan het smelten
  • 7/4 09:31 John:
    Oss een maximaal sneeuwdek van 4 cm om 8.45 uur, inmiddels nog maar 2-3 cm.
  • 7/4 09:08 Adwin:
    Inmiddels 8 cm sneeuw in Gemert.
  • 7/4 08:57 Ko:
    Breda heel weinig sneeuw. In procenten uitgedrukt ongeveer 30% wit en 70% groen. Wintergevoel is er zeker wel, bewolkt koud en nat. 👍
  • 7/4 08:48 Bert:
    In Eerbeek 2 cm op de houten tuintafel en tot 5 cm op het gras. Stenen ondergond is sneeuwvrij.
  • 7/4 08:30 Kees:
    De sterke wind zorgt voor een sneeuwjacht in Eindhoven en dat op 7 april !! Eigenlijk bizar.
  • 7/4 08:13 Adwin:
    Zware droge sneeuw in Gemert bij -0.6 graden. 6 cm inmiddels ook op de wegen een dikke laag.
  • 7/4 07:59 John:
    Het is wit in Rijen. Het sneeuwt stevig en er staat en vlagerige wind. We kijken aan tegen een winters landschap. Het vriest net niet, maar ook stoepen en straten sneeuwen dicht
  • 6/4 22:23 Jaap:
    Talrijke sneeuw- en hagelbuien. Soms even wit, maar dat duurde niet lang. Tussendoor mooie opklaringen met prachtige buienwolken op afstand. Gistermiddag tijdelijk een ware sneeuwjacht. Lang geleden, dat we dat zagen en zeker in april. Max. gisteren en vandaag 5 gr. Vergelijk 31 maart!!
  • 6/4 20:59 Kees:
    In Eindhoven vandaag de ene winterse bui na de andere met slechts kortdurende opklaringen tussendoor.
  • 6/4 20:58 Bert:
    Hier is zojuist alles weer wit geworden tijdens een zware sneeuwbui behalve dan de stenen. Vanmorgen was het ook vergelijkbaar wit.
  • 6/4 18:44 Pieter:
    Hoera, Ik ben er weer dankzij de hulp van mijn zoon !! Na diverse hagelbuien overdag gaan we nu weer over op sneeuwbuien en opklaringen
  • 6/4 18:24 Ko:
    Zojuist tijdens zware sneeuwval ook een klap onweer! Laatste keer dat ik zo'n combi had was 25 nov 2005, toen had ik er ook nog dichte mist bij.
  • 6/4 18:04 Gerard:
    Momenteel de zwaarste sneeuwbui van de dag in Schoorl gepaard gaand met veel wind en temperatuur sterk dalend tot +2 graden. Wel wat plekken waar het iets wit wordt.
  • 6/4 12:05 John:
    Hier in Oss weer enkele sneeuw- en hagelbuien, wel iets minder dan gisteren en ook nog geen tijdelijk dek gehad.
  • 6/4 11:37 Gerben:
    Weer alles wit na behoorlijke hagel. Nu lichte sneeuw
  • 6/4 11:35 Hans:
    Enschede-W: momenteel ook weer winterse buien met sneeuw, korrelhagel en korrelsneeuw. Temp nu 2.2 graden. Vanmorgen nog sneeuwresten na een gebroken sneeuwdekje (gisteravond laat) van 1.5 cm.
  • 6/4 11:18 Ko:
    Talrijke buien. Sneeuw, korrelhagel, er zit van alles in en tussen. En aanhoudend koud. Deze apr gaat geschiedenis schrijven.
  • 6/4 08:47 John:
    Vanochtend met een witte wereld opgestaan, uitgezonderd de meeste stoepen en straten. Verder een prachtige volle sneeuwbui in afgelopen uur, die eraan kwam met zo'n prachtig gelig aambeeld langs de hele noordwestelijke horizon. De tweede dag van maritiem arctische lucht is hier, in Rijen, waardig begonnen. Zo te lezen ook in andere Brabantse plaatsen.
  • 6/4 08:21 Kees:
    Het is compleet wit in Eindhoven na een flinke sneeuwbui.
  • 6/4 08:16 Ko:
    Schitterende sneeuwval! Al de tweede sneeuwbui in 20 minuten tijd.
Bekijk het archief
Di 13 april 2021
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 3 leden aanwezig: Bart, Erik, Hans
Inloggen