Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 16:05
    Katwijk
    8,8°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 5 = Vrij krachtige wind
    Heiig
  • 11:02
    Clinge het Zeegat
    8,1°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Koudegetal (Hellmann)

Inleiding
Je hoort het regelmatig, vooral van oudere mensen: "vroeger waren de winters veel strenger!". Is dat waar, of hebben mensen de neiging die ene strenge winter uit hun jeugd te onthouden en al die zachte winters niet? Om te onderzoeken of winters vroeger daadwerkelijk strenger (of liever "winterser") waren is een objectieve maat nodig. En hier schuilt een probleem, immers, wat maakt een winter "streng" of "winters"? Hoe karakteriseer je een winter?

 

Winterkarakterisering
Generaties (hobby)meteorologen hebben zich met deze vraag bezig gehouden en vele "wintermaten" zijn voorgesteld. Uiteindelijk is een door de Duitser Hellmann voorgestelde maat algemeen in zwang geraakt. Het Hellmann-getal wordt als volgt bepaald:

  • de gemiddelde dagtemperatuur wordt berekend uit 24 uurlijkse waarnemingen en dat gebeurt voor iedere dag in de periode 1 oktober tot en met 31 maart.

  • Indien de gemiddelde dagtemperatuur negatief is (b.v. -4.3) dan is het koudegetal (Hellmann-getal) voor die dag 4.3. Een positieve daggemiddelde temperatuur wordt dus niet meegeteld!

  • Over de periode 1 oktober tot en met 31 maart worden alle koudegetallen bij elkaar opgeteld. Dit is het uiteindelijke koudegetal voor de winter.

Een simpele maat

Belangrijkste kritiek op het koudegetal is dat geen rekening wordt gehouden met de afwijking van de temperatuur ten op zichte van normaal en "winterse" zaken als ijs en sneeuw(bedekking). Het zal duidelijk zijn dat een maat alleen gebaseerd op de temperatuur niet alles zegt over de winter.

 

Koudegetallen tussen 1901 en 2000

Hellmann getallen 1901 - 2000

In bovenstaande figuur zijn de koudegetallen voor De Bilt (1901- 2000) uitgezet.

Het volgende valt op:

  • Er is geen "trend" te ontdekken, behalve voor de strengste winters, strenge winters komen willekeurig over de hele reeks voor.

  • Veel Nederlandse winters verlopen zacht. Het gemiddelde koudegetal bedraagt 78. Het gemiddelde wordt echter sterk "bepaald" door enkele uitschieters naar boven (de strenge winters). Beter is om hier de mediaan te gebruiken; het getal waarbij 50% van de winters een hoger, en 50% van de winters een lager koudegetal heeft. De mediaan bedraagt 53.

Wat is normaal?
Het KNMI gebruikt de volgende koudegetal-klassegrenzen om te bepalen of een winter "streng" of "zeer zacht" was".

 

KoudegetalKlasseFrequentie
>300 Streng Eens per 50 jaar
160 Zeer Koud Eens per 10 jaar
100 Koud Eens per 3 jaar
40-100 Normaal  
20 Zacht Eens per 3 jaar
10 Zeer Zacht Eens per 10 jaar
0 Buitengewoon zacht Eens per 50 jaar

 

VWK's Winterse Ranglijst Applicatie

De VWKwebredactie heeft een applicatie gebouwd waarmee u een lijst kunt genereren van de 5 strengste en 5 zachtste winters uit uw leven. (niet actief op dit moment).

Opmerkingen bij applicatie:

  • Geef uw geboortemaand en jaar op;

  • Winter 1965 is de periode oktober 1964 t/m maart 1965

  • Het koudegetal in de tabel is door het KNMI berekend en is geldig voor De Bilt.

 

12-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 278
  • 20/2 21:14 Hans:
    Rond 20.15 de passage van een actief koufront met stevige hagel en intensieve neerslag. (Enschede-W). Daarna temperatuurdaling tot 6 graden momenteel.
  • 20/2 19:37 Frank:
    In Zaandam/west passeerde rond 18.20 uur het koufront met hagel, stevig regen (8 mm)veel wind en een temp val van ruim 4 oC. Die wind begint knap te vervelen! En het eind is nog niet in zicht. De weilanden zien er al mooi, fris, voorjaars groen uit..
  • 20/2 19:25 Pieter:
    Overdag redelijk weer met zon en wolken, vanaf ca 16 uur regent het flink met veel wind , Vanaf gisteravond al weer 10 mm opgevangen
  • 20/2 19:19 Gert:
    Op de radar is soms onweer zichtbaar op het koufront
  • 20/2 19:19 Gert:
    Op de radar is soms onweer zichtbaar op het koufront
  • 20/2 06:56 Hans:
    Zwak warmtefront bracht tot nu toe 0.6 mm en zo-even in het enschedese nog wat lichte motregen bij 7.2 graden.
  • 19/2 19:14 Pieter:
    Na nachtelijke regen ( 8 mm) vandaag droog ,regelmatig zon en iets minder wind dan afgelopen dagen, maar gevoelsmatig fris.
  • 19/2 17:18 John:
    Afgelopen nacht 11 mm in Rijen. We waren er aan toe. Ik zie dat Breda tot het 10% droogste deel van Nederland behoort tot nu toe deze maand.
  • 19/2 07:02 Gert:
    Sinds middernacht 6mm in de buis
  • 18/2 23:05 Gerard:
    Hagel en onweer, felle flits en knallende donder in Schoorl.
  • 18/2 21:32 Jurgen:
    Wind blijft maar stevig doorblazen...Gezien de vooruitzichten kan deze februari wel eens uitgroeien tot één der winderigste maanden ooit...
  • 17/2 22:00 Jaap:
    De dubbele cijfers toch nog gehaald .Netaan 10 graden geworden. Ook in de vroege avond weer een bui. Hier geen onweer waargenomen en hagel ook niet. Of let ik niet goed op?
  • 17/2 19:13 Pieter:
    Het waait nog steeds flink,Aan het begin van de middag een xware bui met windstoten, daarna opklarend
  • 17/2 18:51 Ko:
    Ik vond het tegenvallen met de buien, die zouden overheersen. Het was juist de zon die overheerste. Er viel heel weinig, nog geen 2 mm.
  • 17/2 17:45 Gert:
    Hier ook een stevige hagelbui
  • 17/2 17:29 Kees:
    In Eindhoven trekt nu een bui over, die gepaard gaat met zware windstoten.
  • 17/2 16:46 John:
    Ik heb in Rijen geen onweer gehoord. Wel een bui met hagel gehad aan het begin van de middag, waarna breed opklarend. Nu buiige regen en windvlagen
  • 17/2 15:15 Kees:
    In Eindhoven geen onweer gehoord. Nu een mooie, brede opklaring.
  • 17/2 14:13 Bert:
    Buienlijn: 7 hoorbare ontladingen en hagel.
  • 17/2 14:07 Dick:
    Zonet ook in Woudenberg een pittig weerlicht met een stevige onweersklap. Regen en hagel waren er ook bij.
  • 17/2 13:44 Hans:
    Regen, hagel, onweer en windstoten nu in Ede-Zuid
  • 17/2 13:32 Jaap:
    Gisteren, zondag, een vrijwel net zo hevige storm als vorige zondag. Nu weer een harde wind en de eerste beste bui passeerde zojuist. Gisteren 16 graden maximaal, vandaag komen we net niet aan de 10 denk ik.
  • 17/2 13:13 Bert:
    Regen en hagelbui in Eerbeek. Kwam tot ontwikkeling ruim voor de buienlijn.
  • 17/2 08:59 Frank:
    Op Ambon, na een droge en vrij zonnige week met dagelijks maxima rond 34 gr.C, dauwpunten rond 23 gr. en minima van circa 24 gr., wordt het eiland thans getracteerd op een (gratis!) stortbui-douche. Tussen 09.00 uur en 15.00 uur plaatselijke tijd viel er vandaag op de luchthaven een welkome 44 liter per vierkante meter. Dat was hard nodig, zeker als je bedenkt dat de 12 uur-zon daar bijna in het zenit staat.
  • 17/2 08:24 Gert:
    zonnige start in de polaire lucht
  • 17/2 07:29 Hans:
    Ierse winter, ja klopt...Vanmorgen hier een vrij koude, matige ZW wind en vrij weinig bewolking bij 6.4 graden. We zitten weer in iets frissere lucht. (Enschede-W).
  • 17/2 01:25 Jurgen:
    Ik hoopte dat na het koufront de wind zou gaan afnemen, maar nu buldert het weer om het huis heen en houdt me uit de slaap. We beleven een Ierse winter...
  • 16/2 23:21 Hans:
    Lente-achtig qua temperatuur (Maxtemp 17.1 in Enschede-W), verder veeeel wind en de passage van een koufront rond 19.00. Neerslag over het etmaal 9.9 mm. Interessante weerdag!
  • 16/2 22:55 Ted:
    Correctie: 18,1 was niet in Arcen, maar in Ell. Arcen had 18,3 graden als landelijk hoogste waarde.
  • 16/2 19:55 Pieter:
    Arcen bereikte 18,1 C,maar in minder dan een uur daalde de temp. van 18,1 C naar 8,9 C
  • 16/2 19:48 Klaas:
    Friesland de hele dag in de koelere lucht, geen extreme wind, maar des te meer regen: Workum 31,5 mm en Siegerswoude (Ad Vermaas) ruim 37 mm. Dat komt in de buurt van het Friese februarirecord (39,2 mm te Joure op 9-2-1966, ijzel!!).
  • 16/2 19:09 Pieter:
    Tijdens en na koufrontpassage intensieve regenval (dagtotaal 20 mm), afnemende wind en dalende temperatuur van 14 naar 8 C
  • 16/2 18:24 Gert:
    Maar een keer eerder voorgekomen dat ik zo vroeg in het seizoen de 16C binnenhaalde sinds begin van de metingen in 1988. En wel op 14 feb 1998 ook 16C
  • 16/2 18:18 Erik:
    Afgaand op de grafieken van De Veenkampen waren de windstoten de afgelopen twee uren heftiger dan vorige week tijdens Ciara: toen kwam de max. snelheid op 10m hoogte niet boven de 25m/s, nu waren er twee windstoten boven de 25m/s, de sterkste iets van 28m/s.
  • 16/2 18:11 Erik:
    Excuses voor dubbele post. Snap nog steeds niet precies hoe het gebeurt, maar heeft te maken met page reload. Intussen vlagerige regen hier... Heftigste wind lijkt voorbij: die zat kennelijk voor de buienlijn uit.
  • 16/2 18:07 Marcel:
    Met zware windstoten liep de temperatuur in nunspeet op tot 16 g. Het viel lange tijd mee met de regen.... tot de rode streep arriveerde. Het werd heel donker en kort daarna gutste de regen door de straten. Dat was rond 17.45 uur. Temperatuur klapte omlaag naar 9,6 gr.
  • 16/2 18:05 Erik:
    Op station De Veenkampen bij Wageningen nu 17,1°C! Ik wacht nog steeds op het overtrekken van de buienlijn in Bennekom. Lucht wordt nu heel donker naar het zuidwesten toe...
  • 16/2 18:01 Erik:
    Op station De Veenkampen bij Wageningen nu 17,1°C! Ik wacht nog steeds op het overtrekken van de buienlijn in Bennekom. Lucht wordt nu heel donker naar het zuidwesten toe...
  • 16/2 17:50 John:
    Hier in Oss net voor het koufront een onwerkelijke 18 graden!
  • 16/2 17:44 Gert:
    Buienlijn gepasseerd . Kort maar heftig 6mm
  • 16/2 17:42 Johan:
    Ook in de Bilt 16.7 c als max
  • 16/2 17:19 John:
    Kijk eens aan, intussen in Brabant gewoon gelijke windstoten als vorige week zondag. Net als Ko is het totaalplaatje aan wind heftiger dan vorige week.
  • 16/2 17:17 Gert:
    16c binnen koufront kan elk moment door komen
  • 16/2 17:13 Erik:
    De wind trekt hier in Bennekom op nadering van het koufront flink aan. Nog steeds extreem zacht: 16,7°C!
  • 16/2 17:12 Ko:
    Genieten van de stormachtige en beukende windvlagen. Op hoogte voelen we het zelfs ook, in tegenstelling tot vorige week. Het is dus nog iets heftiger.
  • 16/2 17:09 Dirk:
    Groot deel va het land 16/17 graden, in Sumar (Frl) ... 9 graden en regen.
  • 16/2 17:08 Gert:
    Buienlijn activeert
  • 16/2 16:54 Frank:
    Het koufront passeert nu Delft met een kortstondige striemende dichte regenvlaag (slecht zicht!) als in een tropische storm..
  • 16/2 16:19 Pieter:
    Het grootste windveld zit nu in het zuidwesten, Zeeland 6 tot 8 Bft In het noorden slechts 4 tot 5 Bft aanhoudeend regenachtig
  • 16/2 16:09 John:
    Op 4 februari 2004 was het met 17,6 graden nog warmer en eerder in de maand dan vandaag.
Bekijk het archief
Vr 21 februari 2020
Bezoekers online
Er zijn 4 gasten en 10 leden aanwezig: Bart, Bonne, Dick, Frank, Gerard, Jan, Pieter, Ron, Ted, Waling
Inloggen