Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 08:05
    Clinge
    14,3°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 3 = Matige wind
    Lichte regen
  • 06:24
    Sluis
    14,4°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZZO
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 23:16
    Eesveen
    15,5°C
    (8/8) Geheel bewolkt
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Koudegetal (Hellmann)

Inleiding
Je hoort het regelmatig, vooral van oudere mensen: "vroeger waren de winters veel strenger!". Is dat waar, of hebben mensen de neiging die ene strenge winter uit hun jeugd te onthouden en al die zachte winters niet? Om te onderzoeken of winters vroeger daadwerkelijk strenger (of liever "winterser") waren is een objectieve maat nodig. En hier schuilt een probleem, immers, wat maakt een winter "streng" of "winters"? Hoe karakteriseer je een winter?

 

Winterkarakterisering
Generaties (hobby)meteorologen hebben zich met deze vraag bezig gehouden en vele "wintermaten" zijn voorgesteld. Uiteindelijk is een door de Duitser Hellmann voorgestelde maat algemeen in zwang geraakt. Het Hellmann-getal wordt als volgt bepaald:

  • de gemiddelde dagtemperatuur wordt berekend uit 24 uurlijkse waarnemingen en dat gebeurt voor iedere dag in de periode 1 oktober tot en met 31 maart.

  • Indien de gemiddelde dagtemperatuur negatief is (b.v. -4.3) dan is het koudegetal (Hellmann-getal) voor die dag 4.3. Een positieve daggemiddelde temperatuur wordt dus niet meegeteld!

  • Over de periode 1 oktober tot en met 31 maart worden alle koudegetallen bij elkaar opgeteld. Dit is het uiteindelijke koudegetal voor de winter.

Een simpele maat

Belangrijkste kritiek op het koudegetal is dat geen rekening wordt gehouden met de afwijking van de temperatuur ten op zichte van normaal en "winterse" zaken als ijs en sneeuw(bedekking). Het zal duidelijk zijn dat een maat alleen gebaseerd op de temperatuur niet alles zegt over de winter.

 

Koudegetallen tussen 1901 en 2000

Hellmann getallen 1901 - 2000

In bovenstaande figuur zijn de koudegetallen voor De Bilt (1901- 2000) uitgezet.

Het volgende valt op:

  • Er is geen "trend" te ontdekken, behalve voor de strengste winters, strenge winters komen willekeurig over de hele reeks voor.

  • Veel Nederlandse winters verlopen zacht. Het gemiddelde koudegetal bedraagt 78. Het gemiddelde wordt echter sterk "bepaald" door enkele uitschieters naar boven (de strenge winters). Beter is om hier de mediaan te gebruiken; het getal waarbij 50% van de winters een hoger, en 50% van de winters een lager koudegetal heeft. De mediaan bedraagt 53.

Wat is normaal?
Het KNMI gebruikt de volgende koudegetal-klassegrenzen om te bepalen of een winter "streng" of "zeer zacht" was".

 

KoudegetalKlasseFrequentie
>300 Streng Eens per 50 jaar
160 Zeer Koud Eens per 10 jaar
100 Koud Eens per 3 jaar
40-100 Normaal  
20 Zacht Eens per 3 jaar
10 Zeer Zacht Eens per 10 jaar
0 Buitengewoon zacht Eens per 50 jaar

 

VWK's Winterse Ranglijst Applicatie

De VWKwebredactie heeft een applicatie gebouwd waarmee u een lijst kunt genereren van de 5 strengste en 5 zachtste winters uit uw leven. (niet actief op dit moment).

Opmerkingen bij applicatie:

  • Geef uw geboortemaand en jaar op;

  • Winter 1965 is de periode oktober 1964 t/m maart 1965

  • Het koudegetal in de tabel is door het KNMI berekend en is geldig voor De Bilt.

 

12-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 278
  • 1/10 09:15 Ko:
    Er valt weer eens regen in de ochtend. Dat is lang geleden.
  • 30/9 23:45 Hans:
    Bijna een warme dag in het enschedese met 19.5 graden. De dag begon nevelig en plaatselijk zelfs mistig. Later opklarend met wolkenvelden. Ook nog 0.2 mm lichte regen.
  • 30/9 18:24 Marcel:
    Volkomen onverwacht een stortbui in Nunspeet met 8.5 mm in 10 minuten.
  • 30/9 16:50 Pieter:
    Ook in Purmerend veel wolken, alleen vanmiddag af en toe een zonnetje , weinig wind en ca met ca 18 C best lekker weer .
  • 30/9 15:18 Ko:
    De langdurige opklaringen waren hier gister. Vandaag een vrij bewolkte dag. Paar drupjes regen daarstraks.
  • 30/9 10:56 Jurgen:
    Ogenschijnlijk nietszeggend plukje regen op de radar laat het hier momenteel even flink regenen in Dordt. Van de beloofde opklaringen is nog niet veel uit de verf gekomen...
  • 29/9 23:30 Hans:
    Grijze dag opnieuw hier in Enschede-W met af en toe lichte (mot)regen, goed voor 2 mm etmaalneerslag. Maxtemp precies 15 graden. 's Avonds opklarend en direct buitenaf flinke mistvelden. Actueel weer wolkenvelden..
  • 29/9 19:17 John:
    In Rijen midden op de dag volop zon, weinig wind en er werd nog een maximum van meer dan 20 graden bereikt.
  • 29/9 16:44 Pieter:
    In de ochtend veel bewoking met een beetje motregen, in de middag brak de zon door en voelde het meteen warm aan.
  • 29/9 16:20 Gerard:
    Mooi najaarsweer in Schoorl, zonnig en bijna 17 graden. De relatieve vochtigheid is in huis teruggelopen van rond 85 naar 68%. Het domein van slakken en andere weekdieren is weer ingekort.
  • 29/9 14:58 Hans:
    Dit in Ede-Zuid dus
  • 29/9 14:56 Hans:
    Na vandaag alweer een grauwe, donkere en natte start komt sinds een kwartier de zon er eindelijk weer eens door. Nu wachten op een fatsoenlijke temperatuur, lijkt goed te komen
  • 29/9 13:49 Ko:
    Breda droog en al urenlang zonnig. Leek het gister nog op nov, vandaag lijkt het wel april.
  • 29/9 09:58 Bert:
    In Eerbeek momenteel een paar flinke buien en meer dan 10 mm
  • 29/9 08:59 Hans:
    Vanmorgen grijs en wat lichte (mot)regen. Stelt tot nu toe niet zoveel voor..
  • 28/9 23:48 Jaap:
    Terug naar De Bilt. Overal somber en erg donker. Steeds motregen. De temperatuur hield ook niet over. 13 graden slechts. Je werd er niet vrolijk van. Wat een verschil met een paar weken geleden.
  • 28/9 23:03 Hans:
    Wat een grijze, kille dag vandaag (maxtemp 13.7) en soms viel wat motregen (0.6 mm) Het leek wel novemberrrrr...
  • 28/9 17:14 Gert:
    Vandaag kil en nevelig
  • 28/9 16:54 Ko:
    Hele interessante dag. Limburg 10 gr en noorden 17 gr, komt bijna nooit voor. Brabant 13 gr. Lijkt vierde zonloze dag te worden. 👍
  • 28/9 16:52 Pieter:
    Grijze en saaie dag met geen straaltje zon en bijna windstilte .niet koud aan voelend
  • 28/9 16:37 Theo:
    Vanmorgen tijdens het fietsen redelijk dichte mist op het IJsselmeer en in de polders. Nu klaart het wat op, maar het blijft somber. Wind staat er niet.
  • 28/9 13:54 Gerard:
    Somber en grijs in Schoorl, het kan erger, de temperatuur is nog wel op peil.
  • 28/9 13:24 Jurgen:
    In hetzelfde laken en pak..Grauw en miezerig weer en vanmorgen leek het wel op eind november. Het lijkt erop dat het eindeloze zonnige hogedrukregime nu écht afgelopen is...
  • 28/9 11:19 Ko:
    Zo ook hier. Gister derde zonloze dag deze sep. Het begint er langzaam op te lijken. Nu de droogte nog. Gevallen regen is nog lang niet genoeg.
  • 28/9 09:42 John:
    Novembergrijs in Rijen. Druilerig.
  • 28/9 09:30 Dick:
    Woudenberg donker en somber, daarbij valt ook lichte motregen.
  • 28/9 08:46 Hans:
    Vanmorgen grijs en rustig in het enschedese met wat verdwaalde spetters.
  • 27/9 21:46 Jaap:
    In Diepenheim is gisteravond en de afgelopen nacht ruim 20 mm regen gevallen. Overdag bewolkt en droog. Een zwakke NO-wind of zelfs windstil. Fris bij krap 15 graden. Morgen weer naar De Bilt en pas in april weer hier. De verschillen tussen De Bilt en Diepenheim zijn soms best groot qua temperatuur en neerslag.
  • 27/9 17:25 John:
    In Rijen afgelopen nacht 15,5 mm gevallen.
  • 27/9 16:48 Hans:
    Tussen de wolken door zelfs een kort knipoogje van de zon. 13.9 in Enschede-W
  • 27/9 16:19 Jurgen:
    Een overwegend bewolkte dag in het Dordtse. Bij 15 graden en een afgenomen wind voelt minder fris aan dan de voorgaande dagen. Het geeft een echt herfstgevoel, zeker met de voiruitzichten voor de komende dagen. Géén nazomer in zicht...
  • 27/9 13:57 Erik:
    Daar gaan we weer. Dubbele post. Excuses.
  • 27/9 13:56 Erik:
    Afgelopen nacht 19,5mm en sinds donderdag in totaal 28mm. Minder dan op andere plaatsen, maar voor Bennekom is het veel.
  • 27/9 13:55 Erik:
    Afgelopen nacht 19,5mm en sinds donderdag in totaal 28mm. Dat is veel minder dan op andere plaatsen, maar voor Bennekom is het veel.
  • 27/9 13:03 Gerard:
    Weer opklarend in Schoorl en de wind is sterk afgenomen, met een temperatuur van ruim 16 graden is het aangenaam in de zon. 25 mm over de afgelopen dagen.
  • 27/9 12:55 Herman:
    Wouw Afgelopen nacht 16.0 mm en vorige dag 21,4 mm met onweer
  • 27/9 11:33 Pieter:
    Purmerend sinds gisterochtend 13 mm
  • 27/9 10:17 Theo:
    In Groesbeek gisteren 24,1 mm en afgelopen nacht 11,4 mm.
  • 27/9 09:52 Hans:
    Afgelopen zondagnacht viel na de 16 mm van zaterdag nog eens 10 mm.
  • 27/9 09:04 Gert:
    Een winderige en natte nacht achter de rug. In totaal 9 mm
  • 27/9 00:54 Gerard:
    De GSM-mast giert en huilt of er een tempeest in schuilt, het is de wind gelukt, takjes van de abelen gerukt, ze zwermen over straat terwijl het ook nog regenen gaat. Kortom: echt herfstweer in Schoorl!
  • 26/9 23:52 Hans:
    16 mm zaterdagneerslag en het regent nog volop in Enschede-W. Verder een laag maximum van 14.6 graden vandaag.
  • 26/9 22:35 Jaap:
    Diepenheim op zaterdag:afgelopen nacht flink geregend en nu giet het vanaf het begin van de avond. Overdag droog met veel bewolking en soms even de zon bij een zwakke NO-wind. Een magere 14 graden als maximum.
  • 26/9 22:00 Hans:
    Volop regen uit het NO, dat zie je niet zo vaak uit die richting...
  • 26/9 17:44 John:
    De neerslaghoeveelheden in delen van Zeeland zijn van betekenis te noemen.
  • 26/9 17:39 John:
    Ik zag de lijn vanochtend ook, vanuit overigens goeddeels onbewolkt Rijen. Prachtig op welke afstand in schoner polaire lucht de toppen der buienwolken zijn te zien.
  • 26/9 15:54 Jurgen:
    Zeer fraai was het de buienlijn te zien hier in Dordrecht, die in het zuidwesten zoveel regen gaf. Redelijk wat zon hier en op een losse bui na, is het hier droog. Met 15 graden een frisse dag. De herfst is niet verkeerd begonnen. Genoeg te beleven!
  • 26/9 15:11 Pieter:
    In de fagelopen 24 uur heeft Wilhelminadorp al 88.2 mm opgevangen , een ruime maandhoeveelheid Maar dat is nog niet alles , want naar verwachting komt er tot morgen in Zeeland nog ca 25 mm regenwater bij , Echt een waterballet daar , Hopelijk zijn de aardappels al uit de grond
  • 26/9 14:12 Gerben:
    70,6 mm nu! Op naar de 100
  • 26/9 12:56 Gerben:
    Al steeds meer bewolking. Misschien dat de regen wat eerder komt. Wilhelmindorp inmiddels boven de 60 mm
Bekijk het archief
Do 01 oktober 2020
Bezoekers online
Er zijn 4 gasten en 1 lid aanwezig: Sebastiaan
Inloggen