Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 22:09
    Eesveen
    16,1°C
  • 20:54
    Sluis
    17,7°C
    (3/8) Half bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Koudegetal (Hellmann)

Inleiding
Je hoort het regelmatig, vooral van oudere mensen: "vroeger waren de winters veel strenger!". Is dat waar, of hebben mensen de neiging die ene strenge winter uit hun jeugd te onthouden en al die zachte winters niet? Om te onderzoeken of winters vroeger daadwerkelijk strenger (of liever "winterser") waren is een objectieve maat nodig. En hier schuilt een probleem, immers, wat maakt een winter "streng" of "winters"? Hoe karakteriseer je een winter?

 

Winterkarakterisering
Generaties (hobby)meteorologen hebben zich met deze vraag bezig gehouden en vele "wintermaten" zijn voorgesteld. Uiteindelijk is een door de Duitser Hellmann voorgestelde maat algemeen in zwang geraakt. Het Hellmann-getal wordt als volgt bepaald:

  • de gemiddelde dagtemperatuur wordt berekend uit 24 uurlijkse waarnemingen en dat gebeurt voor iedere dag in de periode 1 oktober tot en met 31 maart.

  • Indien de gemiddelde dagtemperatuur negatief is (b.v. -4.3) dan is het koudegetal (Hellmann-getal) voor die dag 4.3. Een positieve daggemiddelde temperatuur wordt dus niet meegeteld!

  • Over de periode 1 oktober tot en met 31 maart worden alle koudegetallen bij elkaar opgeteld. Dit is het uiteindelijke koudegetal voor de winter.

Een simpele maat

Belangrijkste kritiek op het koudegetal is dat geen rekening wordt gehouden met de afwijking van de temperatuur ten op zichte van normaal en "winterse" zaken als ijs en sneeuw(bedekking). Het zal duidelijk zijn dat een maat alleen gebaseerd op de temperatuur niet alles zegt over de winter.

 

Koudegetallen tussen 1901 en 2000

Hellmann getallen 1901 - 2000

In bovenstaande figuur zijn de koudegetallen voor De Bilt (1901- 2000) uitgezet.

Het volgende valt op:

  • Er is geen "trend" te ontdekken, behalve voor de strengste winters, strenge winters komen willekeurig over de hele reeks voor.

  • Veel Nederlandse winters verlopen zacht. Het gemiddelde koudegetal bedraagt 78. Het gemiddelde wordt echter sterk "bepaald" door enkele uitschieters naar boven (de strenge winters). Beter is om hier de mediaan te gebruiken; het getal waarbij 50% van de winters een hoger, en 50% van de winters een lager koudegetal heeft. De mediaan bedraagt 53.

Wat is normaal?
Het KNMI gebruikt de volgende koudegetal-klassegrenzen om te bepalen of een winter "streng" of "zeer zacht" was".

 

KoudegetalKlasseFrequentie
>300 Streng Eens per 50 jaar
160 Zeer Koud Eens per 10 jaar
100 Koud Eens per 3 jaar
40-100 Normaal  
20 Zacht Eens per 3 jaar
10 Zeer Zacht Eens per 10 jaar
0 Buitengewoon zacht Eens per 50 jaar

 

VWK's Winterse Ranglijst Applicatie

De VWKwebredactie heeft een applicatie gebouwd waarmee u een lijst kunt genereren van de 5 strengste en 5 zachtste winters uit uw leven. (niet actief op dit moment).

Opmerkingen bij applicatie:

  • Geef uw geboortemaand en jaar op;

  • Winter 1965 is de periode oktober 1964 t/m maart 1965

  • Het koudegetal in de tabel is door het KNMI berekend en is geldig voor De Bilt.

 

12-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 278
  • 26/9 23:01 Jaap:
    De tweede dag van het beloofde zomerweekend viel ook niet helemaal mee. De temperatuur wel, 23 graden, maar in Diepenheim was er niet zo veel zon en vanmorgen en in de namiddag ook nog een bui. In de vooravond terug naar De Bilt. Tot eind april geen meldingen meer uit Diepenheim. Voor het oosten van het land waren de weerberichten dit weekend geen succes.
  • 26/9 21:28 Hans:
    Enschede-W: een warme zondag (maxtemp 23.5) met aan het eind van de dag plaatselijke buien. Enschede-W hield het droog.
  • 26/9 17:19 Ted:
    Max.temp. 23,0 graden. Een aantal uur vrij zonnig. Na 15.40 wat meer bewolking. Laat die polaire lucht vanaf morgenavond komen en laat het morgen maar de laatste 20er van het jaar zijn. De hondsdagen hebben te lang geduurd.
  • 26/9 14:50 John:
    Dauwpunten van 15 tot 17 graden nog altijd erg hoog voor de tij van het jaar.
  • 26/9 14:06 Gerard:
    Heerlijk nazomerweer! Niet meer zo vochtig als zaterdag, mede omdat in Schoorl maar een paar spatten vielen vanmorgen en het nog steeds kurkdroog is.
  • 26/9 12:37 Ted:
    Vrij zonnig met nu 21,1 graden. Meet een vieze 83% is het weer klef.
  • 26/9 12:34 Pieter:
    De onverwachte bui liet heier vanochtend 2 mm achter Septemberneerslag nog maar 8 mm, nu breekt de zon goed door
  • 26/9 09:33 Ted:
    Beste start van de zondag. Binnen het licht aan en regen. Tijd dat het kouder wordt. Het zweetweer mag voorbij zijn.
  • 26/9 08:44 Pieter:
    Ook in Purmerend regent het nu vrij hard.
  • 26/9 08:25 Kees:
    Enigszins verrassend viel er in de vroege ochtend al een buitje in Eindhoven.
  • 25/9 22:55 Johan:
    In Ede 1 uur licht bewolkt de rest zwaar bewolkt, maar toch vrij warm
  • 25/9 20:26 Jaap:
    In Diepenheim is de eerste helft van het beloofde zomerse weekend mislukt. Vrijwel zonloos en de 20 graden werd niet gehaald. Weinig wind en ook droog, dus het was nog wel te doen. Laatste dag in Diepenheim. Morgen definitief naar De Bilt, althans voor dit jaar.
  • 25/9 18:08 Ted:
    Weer wat meer bewolking. Max.temp. 21,2 graden. Het zuiden van Nederland is helder. De eerste hoge bewolking van de storing voor morgen heeft Limburg al bereikt. Nu al? Ja nou al!
  • 25/9 17:46 Pieter:
    Het is weer de tijd dat de trekvogels over komen op weg naar het zuiden, die laten ook wel eens wat vallen .
  • 25/9 16:37 Ted:
    Nog de neerslagduur. Die is 9 minuten.
  • 25/9 16:36 Ted:
    Geen neerslagduur van 7 uur. Het zijn enkele druppels die vallen. Bv. 10.36 tot 10.38 uur enkele spatten. Dan valt in dat uurvak (10.00 tot 11.00 uur) neerslag. Er is vandaag 13 duizendste mm gevallen vandaag. Dus <0,1mm. Nu wat meer zon bij 21,0 graden.
  • 25/9 15:39 Pieter:
    Hoezo 7 uur neerslag Ted/ ? Hier in Purmerend is nog geen druppel gevallen , en dat ziet er ook niet naar uit Nu komt de zon steeds beter door de wolken heen.
  • 25/9 15:26 Ted:
    Smerige kleffe spons. Zon komt sporadisch door. 7 uurvakken waarin neerslag voorkwam. Nee... het is niet die mooie zaterdag die beloofd was. Temperatuur nu (15.10 uur) 20,7 bij een vieze 83% vochtigheid.
  • 25/9 13:26 Pieter:
    Hier in Purmerend nog steeds veel wolken ,waar slechts af en toe het zonnetje door heen prikt , niet veel wind temp 19 C
  • 25/9 10:31 John:
    Opklaringen in Rijen zichtbaar in het zuiden en zuidwesten, de zuidelijke hemel is goed als schoon momenteel.
  • 24/9 23:24 Jaap:
    Vandaag, vrijdag, weer netaan een warme dag. Het werd 20 graden. Veel plaatsen kwamen nog wat hoger. Maar hier was de hele morgen grijs en donker met in de vroege morgen ook nog wat regen. De zon kwam pas goed door in de loop van de middag. Kalme wind tussen Z en W.
  • 24/9 14:57 Pieter:
    Na een bewolkte ochtend trok de lucht open en schijnt de zon nu volop, temp ca 20 C en een stevige zw wind
  • 24/9 08:27 Kees:
    Een mistig begin van de dag in Eindhoven.
  • 24/9 07:42 Hans:
    Enschede-W: geheel bewolkt maar niet koud met 15 graden (minimum 14.4) Gisteravond viel nog wat lichte motregen goed voor 0.1 mm.
  • 24/9 00:01 Gerard:
    In mijn omgeving ook penetrante houtrook in de buitenlucht waarneembaar. Eveneens duidelijk minder koude avond en nacht, maar wel meer windkoelte.
  • 23/9 23:01 Erik:
    Zojuist wat lichte regen in Bennekom. Wind is gaan liggen en het voelt erg zacht aan in vergelijking met de afgelopen avonden. Toch gaan de houtkachels in de buurt al weer aan…
  • 23/9 20:43 Jaap:
    In Diepenheim nu weer geen warme dag. De temperatuur jojot heen en weer. Nu ruim 18 graden maximaal. Zonnig begin van de dag, maar verder bewolkt en in de avond ook nog wat gespetter. Niet echt koud.
  • 23/9 19:28 Ted:
    RIEPIET! Tot ongeveer 11.30 uur zonnige perioden. Daarna geheel bewolkt. Bleef geheel droog. (gelukt zonder taalvauten. Eh taalfouten.) Max.temp. 19,0 graden bij een ZW-5, Later WZW-5.
  • 23/9 19:24 Ted:
    Tot ongevver 11.30 uur zoninge periodne. daanra geheel bew. Bleef geheel droog. Herfst breekt nog neit door.
  • 23/9 19:16 John:
    Eerste herfstdag geeft in Rijen en wisseling van zon en wolken. Momenteel grotendeels helder weer. Er was overdag wat meer wind dan voorgaande dagen.
  • 23/9 18:44 Pieter:
    De eerste officiele herfstdag geeft meteen een herfstachtig gevoel , met veel bewolking en veel wind en nu zelfs wat regendruppels , max 18 C
  • 23/9 10:20 Hans:
    Enschede-W: nog vrij zonnig maar de eerste bewolking komt binnen. Actueel 13.8 graden maar de ZW-wind (4 Bft) voelt fris aan. Duidelijk dalende barometer maar waarschijnlijk weinig regen hier.
  • 22/9 23:12 Jaap:
    Gisteren niet, vandaag weer wel: een warme dag, zowel in De Bilt als in Diepenheim. Vanmiddag weer naar Diepenheim vertrokken voor de laatste paar dagen van dit seizoen. Onderweg veel zon en de wind, inmiddels ZW, hield zich rustig.
  • 22/9 22:50 Erik:
    Uiteindelijk wel gelukt: 20,6°C: een heerlijke, zonnige herfstdag.
  • 22/9 14:15 Erik:
    Het wordt spannend of we vandaag wel boven de 20°C gaan komen. Vooralsnog niet verder gekomen dan 19,4°C. Wat wazig blauwe lucht waardoor de zon de zaak niet voluit kan opwarmen.
  • 21/9 22:43 Jaap:
    Het kwik krabbelt weer omhoog. Vandaag bleef het net onder de 20 graden steken. Opnieuw weinig wind en aardig wat zon. Mooi weer nog steeds. De aangekonjdigde weerverslechtering lijkt ook mee te vallen (of tegen te vallen, als je van reuring houdt).
  • 21/9 21:49 Ted:
    Fraai herfstweer. Max.temp 18,6. Het is absoluut geen nazomerweer. Dan moet het 20+ zijn.
  • 21/9 21:12 Gerben:
    Code geel voor waterhozen regio Wadden
  • 21/9 20:46 Pieter:
    Lekker nazomerweer met veel zon en een iets koel windje .
  • 21/9 17:47 John:
    Dermate veel ijs- en sneeuwkristallen in de lucht dat de zon bij tijden redelijk gesluierd werd, ook in Rijen.
  • 21/9 06:51 Hans:
    Enschede-W: geheel bewolkt en vrij koud met 7.4 graden (minimum 6.8)
  • 20/9 22:09 Jaap:
    Duidelijk koeler vandaag. Maximaal 17 graden. Wat zon, maar in de middag tijdelijk zwaar bewolkt.
  • 20/9 20:55 Nico:
    Tweede dag onder de 20 graden pas deze maand. Vandaag 19,5 graden tegen 19,3 op de 1e. Verder moest ondanks de zon op de fiets de jas aan. Het voelde gewoon frisjes.
  • 20/9 19:01 Hans:
    Enschede-W: een wat kille dag (maxtemp 16.2) met vrij dichte wolkenvelden en soms wat (weinig overtuigende) zon.
  • 20/9 18:13 Ted:
    Het maximum van 17,3 werd al vroeg bereikt. Om 12.35 uur. Fraaie herfstdag. Het was frisser omdat ten oosten van ons land koelere lucht is binnengekomen.
  • 20/9 17:52 John:
    Vrij veel zon in Rijen, maar ook hier wat minder warm.
  • 20/9 17:26 Pieter:
    Vrij zonnig weer vandaag maar de zomerse warmte zijn we toch kwijt, de wind voelt fris aan , temp ca 17 C.
  • 20/9 08:47 John:
    Nog slechts twee niet warme dagen deze maand hier in Oss, vandaag wordt het spannend of de 20 graden gehaald wordt.
  • 19/9 17:51 Jaap:
    De Bilt op deze zondag weer een warme dag, maar het oosten kwam daar niet aan. Wellicht door bewolking en/of meer wind. (We zijn in De Bilt nu). Meestal andersom, althans in de zomer. De herfst is nu begonnen.
  • 19/9 16:53 Ted:
    Weer een mooie nazomerdag. Vrij zonnig bij een o 2 tot 3. Max. temp. 20,9 graden. Na 15.30 uur gaat de temperatuur alweer langzaam dalen. Nu (16.40 uur) 19,2 graden.
Bekijk het archief
Ma 27 september 2021
Bezoekers online
Er zijn 2 gasten en 5 leden aanwezig: Adrie, Bart, Bert, Marco, Richard
Inloggen