Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 10:08
    Clinge het Zeegat
    11,7°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: OZO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Lichte regen
  • 07:56
    Clinge het Zeegat
    11,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: O
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 06:44
    Sluis
    9,7°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: NO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

IJzel en ijsregen

IJzel 2 maart 1987

Op 2 maart 1987 kreeg het zuidwesten van Groningen, Oost-Friesland en Drenthe in achttien uur zo'n 25 tot 35 mm regen bij temperaturen onder nul en wind. Onderstaande fotoserie stuurde Karin Broekhuijsen toe.

IJzel, De Kiel in Drente 1987

Neerslagvormen bij fronten: Regen, sneeuw, ijsregen en ijzel
In de winter kunnen bij fronten allerlei verschillende vormen van neerslag voorkomen. Fronten vormen de scheiding tussen verschillende luchtsoorten. Bij de passage van een koufront wordt warme lucht door koudere vervangen, bij een warmtefront wordt het juist warmer. In de winter zijn deze eigenschappen van fronten vooral op grotere hoogte in de atmosfeer merkbaar. Dichtbij de grond is het onderscheid tussen kou- en warmtefronten in de winter op het eerste gezicht niet zo gemakkelijk te maken.

 

Warme lucht boven koude lucht
Een belangrijke eigenschap van warme lucht is dat deze lichter is dan koude lucht. Warme lucht schuift dus gemakkelijk over een koude luchtlaag dicht bij de grond heen. Dit is wat in Nederland in de winter vaak gebeurt. Omgekeerd komt het voor dat bij een koufront koude lucht langs de grond onder warme lucht schuift, maar dit is in ons land vrij zeldzaam.

 

Natteboltemperatuur
Water kan in de atmosfeer in de vorm van ijs en vloeibaar water (en waterdamp) voorkomen. Dit noemen we de fasen van water.Vloeibaar of vast: het hangt niet alleen af van de temperatuur, maar ook van de vochtigheid. Wanneer er weinig vocht (waterdamp) in de atmosfeer zit raken de druppels of ijsdeeltjes door verdamping van het oppervlak warmte kwijt. Ze krijgen daardoor een temperatuur die lager is dan de luchttemperatuur. Deze temperatuur noemen we de natteboltemperatuur. Door de verdamping koelt de lucht zelf ook af, de nattebol en luchttemperatuur komen dichter bij elkaar te liggen. Een eenvoudige vuistregel: Natteboltemperatuur = (luchttemperatuur+ dauwpuntstemperatuur)/2

 

Neerslagvormen: Regen of sneeuw?
Neerslag bij een front onstaat in de winter meestal ergens tussen 2 en 4 km hoogte als sneeuw. Wanneer nabij en aan het aardoppervlak in een voldoende dikke laag de natteboltemperatuur minimaal enkele graden boven nul ligt smelt de sneeuw en valt er regen, Wanneer de warme laag erg dun is of de natteboltemperatuur dicht bij nul ligt valt er een mengsel van regen en sneeuw, de kleinere vlokjes zijn dan al gesmolten. Als de natteboltemperatuur nergens hoger dan 0 graden is valt er sneeuw. In erg droge lucht kan het daarom bij een luchttemperatuur van enkele graden boven nul sneeuwen. Wanneer de warme laag bij de grond niet erg dik is of wanneer er veel neerslag valt, kan aan de warme laag zoveel warmte worden onttrokken dat de regen in sneeuw overgaat.

 

IJzelIJzel en ijsregen
Het komt soms voor dat de nattetemperatuur in een laag nabij het aardoppervlak beneden nul ligt, terwijl in een laag erboven deze boven nul ligt. Dit komt soms voor bij het binnendringen van zachte lucht na een vorstperiode, de zachte lucht schuift aanvankelijk over de koude lucht heen. Wanneer de warme laag erg dik is, smelt de sneeuw volledig tot regen. De regendruppels raakt vervolgens in de koude laag onderkoeld.

Dat wil zeggen dat het water een temperatuur onder nul krijgt zonder te bevriezen. Wanneer deze druppels de grond of voorwerpen raken, bevriezen ze echter snel, zeker wanneer de grond zelf ook nog erg koud is. Dit noemen we ijzel.

IJzel vormt een doorzichtige ijslaag op alles waar de regen mee in aanraking komt. Straten veranderen in ijsbanen en takken worden bedekt met een laagje ijs. Wanneer er veel neerslag valt kunnen electriciteitsleidingen, takken en zelfs hele bomen onder de last van het ijs bezwijken. Wanneer de sneeuw niet geheel smelt bevriest ze weer in de koude laag.

Dan valt er bevroren regen, het lijkt op hagel. Als je er overheen loopt kraakt het een beetje. Soms vallen ijzel, sneeuw en ijsregen tegelijk! IJsregen kan ook gemengd met regen vallen. Dit gebeurt wanneer de koude laag niet helemaal totaan de grond reikt.

 

IJzelWaar en wanneer komt ijzel voor?
In Nederland kan het van november tot en met half maart voorkomen. Gemiddeld komt het in Nederland op enkele (2-5) dagen per jaar voor. Meestal komt het aan het einde van een vorstperiode, zelden aan het begin. Soms wordt ijzel voorafgegaan door sneeuw of ijsregen.

In het noordoosten van de VS en het zuidoosten van Canada ijzelt het vaker dan in Nederland.
In het laagland ijzelt het vaker dan in de bergen: In de bergen dringt de warme lucht eerder door, de koude lucht stagneert in het laagland. Meestal gaat ijzel na enige tijd over in regen.
IJzel kan ook weer in ijsregen of sneeuw overgaan. Dit kan wanneer de warme laag door verdamping of aanvoer van koudere lucht weer verdwijnt.

 

Bijzonderheden:
- Tijdens een vorstperiode kan de gevormde ijsafzetting dagen in stand blijven. Dit was o.a in januari 1979, maart 1987 en rond de jaarwisseling van1995/1996 het geval.
- IJzel kan zich afzetten op vliegtuigen, op de grond en tijdens de vlucht. Het vormt daarom een groot gevaar voor de luchtvaart.
- Zelfs vogels kunnen “neerstorten” tijdens ijzel.
- IJzel komt vrijwel nooit voor tijdens buien.
- Gladheid door bevriezing of opvriezing (warme regen of bevroren grond) kan makkelijk worden verward met ijzel.

 

Auteur: Adrie Huiskamp
Foto's Karin Broekhuijsen

 

 

 

12-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 272
  • 25/5 11:35 John:
    Wolkenvelden in Rijen. Zon zichtbaar. Het spetterde zojuist wat, maar de stoepen werden amper nat.
  • 25/5 07:29 Hans:
    Zaterdag start met geheel bewolkt weer hier in het oosten. Temp. nu 10.9 (minimum 7.8)
  • 24/5 21:37 Pieter:
    Een aangename zonnige dag ,matige westen wind en max 21 C
  • 24/5 20:49 Hans:
    Zomerse dag in Enschede W met 25.1 graden.
  • 23/5 23:46 Hans:
    Fraaie warme dag met 23.7 graden hier in het enschedese. Er waren stapelwolken en ook was er sluierbewolking maar de zon had de hoofdrol. Echter nog geen aanzet tot standvastig zomerweer.
  • 23/5 23:16 Jaap:
    Mooi weer, 21 gr., maar die droogte! Ik heb nu 15 jaar deze volkstuin op het zand. Meer dan de helft van deze jaren een (kurk)droog voorjaar.
  • 23/5 18:16 Ted:
    Fraaie zonnige dag. Alleen viel het maximum (19,9) graden op een vreemd tijdstip. 11.25 uur terwijl de zon nog klimmende was.
  • 23/5 17:21 Pieter:
    Een prachtige lentedag met veel zon, niet veel wind en max. 20 C.
  • 23/5 17:00 John:
    Ik vind het warm buiten. In deze meimaand voelt 21 graden in Brabant warm. Vorig jaar was 21 graden relatief koel, naast 15 zomerse dagen in Rijen.
  • 23/5 16:57 Gerard:
    Hier ook overdag de hemel bezoedeld met vliegtuigcirrus en condenssporen, later in de middag weer grotendeels opgelost. Perfect lenteweer.
  • 22/5 23:11 Hans:
    Er waren in de avond volop vliegtuigcontrails te zien..
  • 22/5 23:10 Hans:
    Prima dag met zon/stapelwolken. Net geen warme dag met 19.9 graden in het enschedese...
  • 22/5 21:55 Jaap:
    Door meer zon een stuk aangenamer dan in de twee voorgaande dagen. Nu werd het rond 18 gr. De wind ging later op de dag wat krimpen naar westelijke richtingen. Neerslagtekort neemt weer snel toe. Is ook niet weggeweest, ook in de winter niet. Ik hoop toch op spoedige neerslag, maar wel met wat hogere temperaturen.
  • 22/5 17:07 Pieter:
    Het weer van vandaag is een stuk aangenemer dan de 2 voorgaande dagen, droog met regelmatig de zon er bij ,niet veel wind en een aangename 18 C , heerlijk lenteweer !!
  • 22/5 09:18 Ko:
    Het is in Breda al zonnig sinds zonsopkomst dus voor hier klopt de verwachting (weer) niet.
  • 22/5 06:42 Gert:
    opnieuw een grijze start. De sounding van afgelopen nacht geeft aan dat de vochtige laag een stuk dunner is dan gisteren. Kortom de kans op zon neemt toe wat ook in de verwachting zit
  • 21/5 23:19 Hans:
    Soms wat lichte motregen (0.1 mm).
  • 21/5 23:18 Hans:
    Zeer grijze kille dag. Geen zon gezien...16 graden als maximum en in de avond werd het ronduit kil.
  • 21/5 22:44 Jaap:
    Alweer zo'n nare dag:kil en zinloos. Max. Slechts 13 gr. Droogte duurt voort.
  • 21/5 22:43 Jaap:
    Alweer zo'n nare dag:kil en zinloos. Max. Slechts 13 gr. Droogte duurt voort.
  • 21/5 22:43 Jaap:
    Alweer zo'n nare dag:kil en zinloos. Max. Slechts 13 gr. Droogte duurt voort.
  • 21/5 18:47 Ko:
    Nu en ook rond het middaguur soms zonnig, dus lang niet zo grijs als gister.
  • 21/5 18:46 Kees:
    In Eindhoven was het vandaag niet geheel zonloos. In de loop van de middag brak af en toe even de zon door.
  • 21/5 18:14 Pieter:
    Net als gisteren een grijze zonloze en frisse dag met slechts 13 C , van mij mag de zon weer door komen.
  • 21/5 17:58 Gert:
    Grijze en tamelijk kille dag vandaag
  • 21/5 17:55 Ted:
    Motregen valt vandaag gedurende 15,1 uur met 20 duizendste millimeter tot 17.40 uur. Gister 2,7 uur motregen vanaf 21.17 uur met 0,003mm. Van 21.17 uur 20 mei t/m 13.40 uur 21 mei heeft het nooit droog geweest.
  • 21/5 09:38 Hans:
    Grijs hier in het oosten en ik heb ook al wat licht gespetter waargenomen. Temp nu 13.4 graden.
  • 20/5 23:07 Hans:
    Maar nog altijd boven de 15 graden hier..
  • 20/5 23:04 Hans:
    Veelal een stratusdag in het enschedese. Spaarzame opklaringen maar nog wel vrij warme lucht. Maxtemp 21.7 graden. In de avond werd het killer..
  • 20/5 21:50 Jaap:
    Zonloos en nogal kil, howel het toch nog ruim 15 gr. werd. Weer droog. Ook gisteren niets gehad, terwijl elders in het O. toch een flinke bak viel. De droogte neemt hier weer toe. Een neerslagoverschot hebben we hier in geen maanden gehad.
  • 20/5 20:55 Ted:
    Pieter, jij hebt nog mazzel. Ik moest het met 13,1 graden doen. Lijkt inderdaad november. Sinds een half uur bijna mist. Zicht schommelt tussen de 1200 en 1500 meter.
  • 20/5 19:14 Pieter:
    De hele dag een egaal grijze massa, een kille wind en maximaal 15 C , het lijkt wel niovember
  • 20/5 17:38 John:
    Bewolkt weer, een oase van rust.
  • 20/5 16:49 Kees:
    Al weer een teleurstellende meidag in Eindhoven. Nog geen zon gezien en onder de bewolking voelt het buiten kil aan.
  • 20/5 16:04 Ko:
    Temp rond 15 gr terwijl 20 was verwacht, meevaller! Ook nog geheel zonloos tot nu toe. Heel anders dan gister.
  • 20/5 14:09 Wim:
    Tsja, de droogte gaat op veel plekken gewoon door. Ook in Bennekom. Nieuw gras krijg ik gewoon niet aan de groei, zelfs niet met om de andere dag sproeien. De diepere grondlagen, dichtbij de zandlaag, zijn na vorig jaar en de droge april gewoon te droog; het water is zů verdwenen.
  • 20/5 06:47 Erik:
    In Bennekom een magere 04 mm, maar ik zie dat net ten westen van ons helemaal niets is gevallen, dus we mogen hier op het zand van geluk spreken. Ik hoop nu maar dat er vandaag nog wat komt -- je weet het nooit. Buienradar was gisteren trouwens waardeloos. Gaf vanaf eind van de middag regelmatig regen bij ons aan terwijl er niets viel.
  • 20/5 06:43 Gert:
    6.5 mm sinds gisteravond
  • 19/5 23:45 Hans:
    Enschede W vandaag zomers met 26 graden. Een beetje gerommel en amper 1 mm regen. De droogte duurt voort...
  • 19/5 23:27 Tonnis:
    Rond Biddinghuizen plaatselijk ruim 25 mm vandaag
  • 19/5 22:47 Bert:
    Eerbeek: 11,4 mm (zie Sylphide) en ongeveer anderhalf uur onweer. Zowel neerslag intensiteit als onweer niet spectaculair. Hoogste rainrate 32 mm.
  • 19/5 22:24 Renťe:
    In Beilen geen regen van betekenis gevallen. Letterlijk: alleen een enkel spatje, het miezert nu een beetje. 26.4 graden als maximum.
  • 19/5 21:54 Gerben:
    Blijft inderdaad maar doorgaan met regenen. Geen onweer meer
  • 19/5 21:03 Adwin:
    En dan zegt het KNMI : in Brabant nog een enkele onweersbui.Maar dan wel een paar uur lang. Het is hier noodweer en op de Veluwe en straks in midden van het land straks ook.
  • 19/5 20:46 Gerben:
    Schijndel ook. Het blijft hier steeds matig tot zwaar regenen met regelmatig onweer
  • 19/5 20:35 Adwin:
    Gemert 35 mm in 40 min en het wordt nog veel meer als ik de radar moet geloven.
  • 19/5 20:18 Gert:
    2 mm al hier. Op weatherlink.com zie ik behoorlijk wat regen o.a in Nieuwleuzen en Zwolle
  • 19/5 19:31 Pieter:
    Na een vrij zonnige middag is de lucht weer helemaal dicht getrokken met lage stratusbewolking, temp gezakt van 19 naar 13 C daarbij een stevige noorden wind en het zomergevoel is weer totaal verdwenen.
  • 19/5 18:55 Gert:
    buien hier zichtbaar en onweer hoorbaar. Sylphide stations melden 12 mm op een bepaalde plek in het oosten
  • 19/5 17:48 Gerard:
    Ostgewitter! Hier en daar kan het even flink ontladen, elektrisch zowel als van water. Stijgingsregen door optilling van de warme (boven)lucht over de koele en vochtige zeelucht. Hoe ver de buien westwaarts komen is nu de vraag.
Bekijk het archief
Za 25 mei 2019
Bezoekers online
Er zijn 2 gasten en 3 leden aanwezig: DaniŽl, John, Tonny
Inloggen