Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 07:24
    Sluis
    15,4°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 22:50
    Eesveen
    16,8°C
    (8/8) Geheel bewolkt
Advertenties
Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

R)Evolutie

“Survival of the fittest”, dankzij Darwin is dit een ingeburgerde term. Elke verandering vergt aanpassing. In de natuur is er sprake van successie op weg naar een eindstadium. In Nederland is dat feitelijk altijd bos, zowel in de lagere delen in het westen als hogerop elders in den lande. De naam “Holland” komt waarschijnlijk van “Houtland”. De Romeinen troffen hier in ‘Neder-Germanië’ eindeloze wouden aan. Ondoordringbare broekbossen met opslag van wilgen en elzen in de moerassen en machtige eiken en beuken op zandgronden en donken.
Elzenbroekbos. Vlaardingse Vlietlanden.

Vanaf de vroege Middeleeuwen werden de woeste gronden stelselmatig ontgonnen. Monniken en boeren zetten de natuur naar hun hand. Het landschap werd heringericht, planten- en diersoorten door uitgekiende manipulaties en modificaties aangepast. De evolutie werd revolutie. De rentmeester werd heer en meester, die naar believen kon beschikken over het wel en wee van flora en fauna.

Begin 21e eeuw zijn we in het stadium beland dat we de controle over de door ons in ingezette veranderingen gaan verliezen. Dat het zich als een boemerang tegen ons gaat keren. Massa- extincties dreigen of vinden al plaats. Zelfs insecten, die ontzettend taai zijn, driegen ten onder te gaan. Bijenvolken sterven of kwijnen weg en daarmee komt het delicate evenwicht tussen bestuiving en voedselproductie in gevaar. Als deze balans wordt verstoord dreigen misoogsten en hongersnoden.

De opwarming van onze planeet, meer bepaald de klimaatverandering in zijn geheel is een nieuwe speler op dit toneel. Bij de strijd om het (voort)bestaan en de macht in de natuur zijn weer en klimaat allesbepalend. In natte tijden breiden moerassen zich uit, verdrinken bossen; groeien heidevelden, stuifzanden en duinen dicht met opschot van bomen. Stormen kunnen gaten slaan in bosopstand, evenals bosbranden en blikseminslagen. In droge tijden verlanden moerassen, maakt bosopstand plaats voor heidevelden en breiden stuifzanden zich weer uit. Aanhoudende hitte of koude kunnen ravages en slachtingen aanrichten in flora en fauna.

Het klimaat lijkt momenteel zo snel te veranderen dat er sprake is van een revolutie. Fenologisch onderzoek laat zien wat hier de gevolgen van zijn. Weergegeven in een kalender zie je patronen snel verschuiven: bloeitijden, bladval, trek- en nestelgedrag van vogels, het uitkomen van poppen van insecten en vlinders, om maar enkele in het oog springende voorbeelden te noemen. Subtiele relaties raken verstoord en daarmee is survival of the fittest actueler dan ooit.

Survival of the fittest is namelijk gebaseerd op puur opportunisme. Als de veranderingen snel gaan breekt er een gevecht uit, een race naar de top. De successie gaat in een hogere versnelling van evolutie naar revolutie. In dat gevecht vallen er slachtoffers: trage aanpassers sneuvelen, of trekken zich terug, snelle aanpassers overleven en veroveren de vrijgekomen ruimte. Exoten kunnen hun kans schoon zien en als invasieve soorten gaan woekeren. Verschraling van de natuur en het ontstaan van monoculturen liggen op de loer.

Op mijn werk (ecologisch onderhoud) merk ik ook dat er grote veranderingen gaande zijn. De laatste jaren verruigt het groen in hoog tempo. Stikstofminnende soorten woekeren: bramen, brandnetels en haagwinde, voornamelijk. We horen dit soort van onheilspellende geluiden ook komen van grote natuurbeheerders als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en het Zuidhollands Landschap.
Zelf hebben we ook nog te maken met ‘verrieting’. Riet rukt op langs slootkanten, in bermen en velden. Het ‘groen’ in het algemeen groeit tegen de klippen op. Dankzij de verlenging van het groeiseizoen, aan de voor- en achterzijde van het jaar. Dankzij de ‘bemesting’ vanuit de lucht, door zowel stikstofverbindingen (ammoniak) en kooldioxide. Hier is mogelijk sprake van een ‘monsterverbond’, met ingewikkelde interacties en positieve of negatieve feedbacks. Er is ook een positieve keerzijde: een langer groeiseizoen en bemesting uit de lucht levert meer en rijkere oogsten op.

Is de situatie dan compleet hopeloos en zijn allerhande doemscenario’s onafwendbaar? Misschien niet. De afgelopen decennia hebben we bewezen dat we grote rampen wel degelijk kunnen afwenden. De ozonlaag herstelt zich dankzij het rigoureuze terugdringen van pcb’s in drijfgassen. De zure regen is verleden tijd doordat we de luchtvervuiling drastisch hebben verminderd. Dit alles wereldwijd en in verrassend korte tijd. Overigens met de kanttekening dat het oplossen van de klimaatcrisis veel lastiger is en ingrijpende maatregelen vraagt.

Dick

27-10-2019 | WS_Vrij_Diversen | 2598
  • 17/5 09:38 John:
    Oss nu een beetje regen. De vijfde dag "al" deze maand met neerslag, maar het maandtotaal staat nog op 1,8 mm...
  • 16/5 19:00 Hans:
    Enschede-W: 0.8 mm regen en om ongeveer 15.00 de maxtemp van maar liefst 27.2 in de bebouwde kom. Temp na de regen gezakt naar 18.4 momenteel.
  • 16/5 17:02 Erik:
    Erg tegenvallend vandaag. Hier in Bennekom Noord is het vanmorgen net even nat geworden maar daar bleef het bij. Uiteindelijk nog wel 2mm in de regenmeter. Tot mijn verbazing is heeft Sylphidestation Bennekom ZO (ruim 1km naar het zuiden) 5,2mm gemeten. Lokaal flinke verschillen dus.
  • 16/5 14:29 Bert:
    Het is vrij snel voorbij getrokken met slechts wat druppels.
  • 16/5 14:22 Bert:
    In Eerbeek rommelde het wat in het zuiden maar aan de lucht te zien lijkt het weer op te lossen.
  • 16/5 12:10 John:
    Het rommelt en dondert best lekker in Rijen. Regen wil niet echt lukken. Zwaartepunt ligt westelijk van Rijen.
  • 16/5 11:38 Herman:
    Wouw Om 11:30 was de onweerbui voorbij en liet 3,5 mm regen achter.
  • 16/5 11:17 Herman:
    Wouw Om 10:58 de eerste donder en om 11;13 de eerste regen met matige westelijke wind
  • 16/5 09:19 Johan:
    Het regent in Ede Veldhuizen, 18 Gr Celsius
  • 16/5 00:03 Jaap:
    Hier in De Bilt nipt de zomerse dag gehaald. De bewolking bleef beperkt. De droogte wordt nu merkbaar. Neerslagtekort al zo groot, dat een paar onweersbuien het niet zullen oplossen. Een lange herfstige periode is nodig, maar komt die er nog? Ja, in oktober, maar dan is het te laat.
  • 15/5 19:11 Pieter:
    Veel zon en max 24 C , door de stevige wind voelde niet niet warm aan .
  • 15/5 16:52 Johan:
    Eerste zomerse dag in de Bilt
  • 12/5 06:50 Hans:
    Enschede-W: gisteravond laat na een mooie dag (24.3 als maxtemp) een korte stevige bui die 2.5 mm bracht. De spreekwoordelijke druppel...
  • 11/5 20:39 Ted:
    Heerlijk. Even compleet herfst. ZW-5 tot 6, sinds 19.40 soms ZW-7, mat soms een vlaag van kracht 8. Enkele takken breken zelfs af. Af en toe lichte regen, maar sinds 10 minuten zet de regen flink in. Koud. Brrr.
  • 11/5 18:58 Pieter:
    Na een paar uurtjes zon trok de lucht dicht ,en nu een beetje regen. Met een harde kille wind is het zomergevoel weer aardig verdwenen
  • 10/5 19:19 Hans:
    Enschede-W: volle 26 graden als maximum! Zwoel-warm met veel ZZW-wind. Veel bewolking maar een buitje heb ik tot nu toe niet gehad.
  • 10/5 18:20 Ted:
    Tot nu toe slechts 0,7 uur zon. Max.temp. 21,5 graden om 13.30 uur. Nu (18.05 uur) nog maar een zielige 14,7 graden. Wat regen rond 17.30 uur. Neerslag 0,2mm.
  • 10/5 18:09 Pieter:
    Weinig zon vandaag, maar wel een krachtige en zwoele zuiden wind en ca 20 C , later een klein rbeetje regen en dalende temperaturen
  • 10/5 13:08 Ted:
    Het zweetseizoen is begonnen. Klef bij 21,5 graden. WZW-5 tot 6 met vlagen van 7.
  • 10/5 11:38 Hans:
    Enschede-W: zachte meinacht met 13.1 als minimum. Vanaf vanochtend stak een vrij warme ZZW-wind op met vrij veel bewolking. Actueel 22.9 al!
  • 10/5 09:56 Johan:
    Ede Veldhuizen zwaar bewolkt, 18,3 Gr Celsius
  • 9/5 20:54 Hans:
    Enschede-W: met 25.3 de eerste zomerse dag vandaag! Actueel fraaie merelzang en wat overtrekkende wolkensluiers. Nog erg zacht met 19.8 graden.
  • 9/5 19:02 Ted:
    Eerst fraai zonnig. Nu forse hoge bewolking. Bisamratten knagen krachtig aan het hogedrukgebied. Regen komt nu al boven de westelijke Noordzee.
  • 9/5 17:37 Pieter:
    Eeste zomese dagen in Nederland met 25,1 C in Ell en 25,3 C in Eindhoven, de Bil met 22,7 C nog geen zomerse dag
Bekijk het archief
Di 17 mei 2022
Bezoekers online
Er zijn 3 gasten en 2 leden aanwezig: Bonne, Dick
Inloggen