Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 08:11
    Clinge
    11,5°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: ONO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 07:08
    Sluis
    12,4°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: ONO
    Windkracht: 3 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Winden aan de Middellandse Zee

Het windklimaat van Europa
Het windklimaat in Europa is grofweg in twee gedeeltes te verdelen. De grens hiertussen loopt op 45 graden Noorderbreedte. Ten noorden van deze breedtegraad waait de wind voornamelijk van hogedrukgebieden naar passerende lagedrukgebieden

Ten zuiden zijn deze lagedrukgebieden minder aanwezig en waaien voornamelijk winden die zijn gebonden aan de regio. De combinatie van hoge bergketens, grote zeeoppervlaktes en de Sahara zijn rond de Middellandse Zee reden voor een grote variëteit aan winden die dagenlang aanhouden. Vooral de hoge bergketens hebben een belangrijk aandeel hier in.

Winden Middellandse Zee

De winden die rond de Middellandse Zee waaien onderscheiden we in twee hoofdsoorten. De eerste zijn de warme winden uit de Sahara en de tweede zijn de verschillende koele bergwinden. De winden krijgen vaak een lokale naam, maar zijn doorgaans bijna hetzelfde.


Warme woestijnwind


Sirocco
StofstormDe Sirocco is een zuidelijke wind, die ontstaat doordat een lagedrukgebied boven de Middellandse Zee naar het oosten trekt. De depressie heeft een aanzuigende werking op lucht uit een groot gebied van de Noordelijke Sahara.

De hete warme lucht die ongeveer tien graden warmer is dan normaal, trekt naar het noorden en bereikt de zee. Daar kan het de Middellandse Zee oversteken en de Adriatische kust bereiken. Samen met het frontensysteem van de depressie ontstaan hier stormachtige winden en hevige regenval.

De Sirocco is bekend vanwege de gevolgen voor de mensen. Zolang de wind droog is hebben de mensen hooguit slaapproblemen door de nachtelijke hitte. Maar zodra de wind het water van de Middellandse Zee is overgestoken, is deze klam en vochtig geworden. Dit veroorzaakt bij mensen sloomheid of migraine. Ook mentaal zijn de mensen een stuk minder in dit soort dagen.

 De Sirocco voert ook zand mee, dat met regen omlaag komt. In ons land wordt deze Saharazand soms waargenomen.

Sirocco van Libië (Ghibli) onderweg naar Griekenland. In het zuiden van de Middellandse
Zee, in Libië en Egypte brengt de Sirocco/Khamsin zandstormen met zich mee.

De Sirocco komt het hele jaar voor, maar heeft een voorkeur voor februari tot en met juni. Alle landen hebben een eigen naam voor deze warme woestijnwind.

 

De lokale naam van Sirocco in diverse landen
LandNaam windLucht afkomstig uit:
Spanje Leveche Marokko
Algerije Chili Sahara
Tunesië Chili Sahara
Libië Ghibli Sahara
Egypte Khamsin Sahara, Saudi Arabië
Italië Sirocco Sahara
Griekenland Sirocco Sahara
Frankrijk Sirocco Sahara
Vergelijkbare woestijnwinden
Jordanië Sharkiye Saudi Arabië
Israël Sharav Saudi Arabië

 

Ghibli (Libië)
In voor- en najaar waait af en toe de Ghibli in Libië. Het is een hete droge zuidelijke Sahara-wind die vergelijkbaar is met de Sirocco. De wind voert zand en stof mee, waardoor de lucht roodbruin kleurt en het zicht daalt tot minder dan dertig meter. Omdat Libië vrijwel geen natuurlijke barrières heeft bereikt de wind het hele land. Als de Ghibli de Middellandse Zee bereikt loopt de temperatuur snel op en daalt de luchtvochtigheid binnen enkele uren.

Een stijging van 40 naar 50 graden Celsius en een luchtvochtigheid van 80 naar 10 procent is mogelijk. De Ghibli waait vooral in mei, juni en oktober en duurt één tot vier dagen. Het openbare leven ligt zo goed als stil tijdens het waaien van de Ghibli. De Ghibli hangt samen met het passeren van depressie op de Middellandse Zee. De aanzuigende werking van deze Middellandse Zee depressies is doorgaans de oorzaak van de krachtige wind. De Ghibli is daarom voorspelbaar.

Chamsin Khamsin (Egypte)
Dit is een warme woestijnwind die verzengende hitte aanvoert uit het zuidwesten van Egypte. De wind verplaatst zich richting Middellandse Zee en komt voor tussen februari en mei. De naam Chamsin Khamsin betekent vijftig in het Arabisch en duidt op de mogelijke periode dat de wind kan voorkomen. Deze wind hangt samen met depressies boven de Middellandse Zee.


Koude valwind

Mistral
De Mistral is een koude noordelijke valwind in Zuid-Frankrijk die een hoge windsnelheid heeft en soms in de winter temperaturen tot onder nul brengt naar de Franse Riviera. De lucht komt vanuit het Centraal Massief, is droog en zorgt voor heldere luchten. De Mistral ontstaat wanneer koude uit de poolstreken afkomstige lucht ver zuidwaarts Europa in trekt. De lucht trekt langs de Alpen en boven het warmere zeewater van de Golf van Genua ontstaat een actieve depressie. Deze depressie versterkt het heersende windveld en het Rhônedal fungeert als een soort windtunnel, waardoor de windkracht soms oploopt tot windkracht 10.

Vooral in de winter kan de temperatuur behoorlijk dalen. Op zee gaan bij het uitbreken van een Mistral de golven plotseling hevig tekeer. Omdat boven zee contact wordt gemaakt met het warme zeewater, ontstaan hier vooral verder op zee nieuwe buien. Gemiddeld waait de Mistral vier dagen lang onafgebroken. Ook 's nachts kan de Mistral flink blijven doorbulderen. De wind verplaatst veel stof en maakt mensen en dieren zenuwachtig. Sommigen worden door de wind ontregeld.

Bora
De Bora is een valwind die voorkomt in het noorden van de Adriatische zee. Deze noordoostenwind lijkt veel op de Mistral en bereikt regelmatig stormkracht. De Bora is verraderlijk omdat deze vaak zonder aankondiging vooraf opsteekt. Voor het noordoosten van Italië en Kroatië hebben te maken met deze wind.

De Tramontana
De Tramontana is een droge noordoostenwind die vooral in de winter waait in Italië. Vooral aan de westkust van Italië en het noorden van Corsica is deze aanwezig. Het is een frisse valwind. De lucht wordt aangevoerd uit de Alpen en de Apennijnen.

Deze wind hangt samen met een depressie boven de Adriatische zee en een hogedrukgebied ten oosten van Spanje. De wind kan soms een windkracht 8 halen en is vooral sterk aanwezig vlak voor zonsopkomst. In de middag zakt de windsnelheid naar windkracht 4. Een andere naam voor deze wind is Garigliano. In Griekenland waait een vergelijkbare wind, Verdarro genaamd.

 


Andere lokale winden


Meltemi (Etesische wind)
Deze wind ontstaat in de zomer boven de Egeïsche Zee. Het is een harde wind die over de Griekse eilanden waait. Vaak wordt windkracht 7 of 8 gehaald. In Turkije staat deze wind bekend als Meltemi en in Griekenland als Etesische wind. Boven de Egeïsche Zee heeft de wind zomers een noordelijke windcomponent. Dit wordt veroorzaakt door drie verschillende gebeurtenissen:

  • De invloed van een diep lagedrukgebied boven Noord India dat de moesson veroorzaakt in Azië. Een uitloper strekt zich uit tot Italië, doordat boven de Sahara een atmosferische depressie ontwikkelt.

  • Versterking van het Azorenhogedrukgebied dat haar invloed ver oostelijk uitgebreid. Dit gebeurt vooral in de zomer.

  • Versterking van het windveld in de Egeïsche Zee door de warmte van Turkije. Hier ontstaat een klein thermisch lagedrukgebied. Deze laatste is vooral belangrijk voor het ontstaan van de wind.

Deze wind zorgt voor droog en een goed weertype. De grootste hitte wordt hierdoor getemperd. De wind waait van mei tot september en gaat 's nachts liggen. Vooral langs de kust waar de aflandige wind uit de heuvels en bergen van Griekenland de zee bereikt kan turbulentie ontstaan.

 

Etesians zichtbaar door de rook van bosbranden op Samos in de zomer van 2000.
Foto: Zware bosbranden boven Samos in de zomer van 2000 maken de Etesische wind zichtbaar. Het toeristische gebied van Midden-Kreta is bedekt met rook.

 

Gregale
Een sterke noordoostenwind in het midden en westen van de Middellandse Zee. Deze waait vooral in het winterseizoen en voert buien aan. De wind hangt vaak samen met een koudeput waardoor grote onstabiliteit optreedt. De buien gaan soms samen met hagel. Deze wind duurt meestel enkele dagen, maar soms bijna een week. Andere namen zijn Euroclydon, Euraquilo en Grigale.

Libeccio
Dit is een west tot zuidwestenwind die vooral in het noorden van Corsica voorkomt. Het hele jaar kan deze wind aanwezig zijn. Deze wind veroorzaakt flinke golven. In de zomer is deze wind vrij vaak aanwezig, maar in de winter wordt deze afgewisseld door de Tramontana.

Marin
Een sterke zuidoostenwind in de Golf van Lion. Deze wind is na de Mistral de belangrijkste wind in de regio. Het is een warme vochtige wind, die bewolkt weer geeft. Vaak gaat deze samen met regen en hoort bij depressies in Zuid Frankrijk of Noord Spanje.

Levante
Een oostelijke tot noordoostelijke wind in de straat van Gibraltar, tussen Spanje en Marokko. Het is een zwakke tot matige wind met een hoog vochtgehalte. Maar in de lente en herfst haalt deze wind stormkracht. De wind ontstaat door een hogedrukgebied boven Europa en een lagedrukgebied bij de kust van Algerije.

Vaak is de hemel bewolkt en mistig en soms regent het. Deze wind komt het hele jaar door voor, maar meestal van juli tot oktober. Ook in maart wil deze wind nog wel eens opsteken. Zelden komt deze wind tot stormkracht. Lokale winden in de Straat van Gibraltar worden versterkt door het "windtunneleffect''.

Vendavale

Een zuidwestelijke wind in de straat van Gibraltar, tussen Spanje en Marokko. Het is meestal een sterke wind die samenhangt met actieve depressies. Deze wind komt voor in de late herfst en vroege lente. Vooraf wordt deze wind geïntroduceerd door buienlijnen met onweersactiviteit. Lokale winden in de Straat van Gibraltar worden versterkt door het "windtunneleffect''.

Maestro

Deze wind geeft een noordwestenwind in de buurt van de Adriatische Zee, wanneer boven de Balkan een lagedrukgebied ligt. Deze wind is een frisse wind met rustig weer en lichte bewolking.

 

 

Wat voor een wind waait er nu?

Klik voor een vergroting Klik voor een vergroting

Klik voor een vergroting

08-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 238
  • 19/9 17:25 Ted:
    Zeer zonnig. Temperatuur had last van het IJsselmeer. Nu 19,6 graden. Max.temp. 20,0 graden. Die 20 graden was werkelijk op het randje. Slechts 20 seconden.
  • 19/9 16:53 Hans:
    Natuurlijk vandaag het ideale wandelweer. Goed te doen, warm maar niet heet..
  • 19/9 16:51 Hans:
    Een gortdroge oostenwind, het kan niet op en alleen maar heldere zonneschijn. Zo-even 24.5 graden. Goed weer voor de maiscampagnes, die hier in het oosten al beginnen..
  • 19/9 16:49 Pieter:
    Weer een droge en zonnige dag de wind was vooral in de ochtend fris, nu iets warmer met 20 C
  • 19/9 13:55 Jurgen:
    Blauw, blauw en nog eens blauw...Al dagenlang geen noemenswaardige bewolking meer gezien en dit gaat nog minimaal 3 dagen door. We zijn weer aan een unieke maand bezig!
  • 18/9 23:58 Jaap:
    Diepenheim: opvallend heldere hemel, wolkenloos. Vlagerige oostenwind, 21 graden. Scherp drogend. Vanavond weer naar De Bilt. Eind september voor het laatst in Diepenheim in dit merkwaardige seizoen.
  • 18/9 23:39 Hans:
    Een fantastische dag met helder zonnig weer (maxtemp 22.5) in Enschede-W.
  • 18/9 22:12 Gerard:
    In Schoorl groeit het gras als kool. Aan vocht geen gebrek, behalve voor potplanten en pas geplante tuinplanten, die hingen slap in de schrale wind. De regenton compenseert. In de wind fris in de luwte aangenaam.
  • 18/9 16:22 Jurgen:
    Hier aan de Dordtse kant van de Biesbosch is het ook gort- en gortdroog. De dijken zijn helemaal bruin en veel bomen laten hun blad al vallen. Het begint sterk op zomer 2018 te lijken....
  • 18/9 15:20 Ko:
    Dit is een ramp voor natuur, stoffig en compleet uitgedroogd en verdord. Velden worden steeds bruiner. Met veel wind word je gratis gezandstraald. Wat is dit toch voor een klimaat!
  • 18/9 14:47 Pieter:
    Een topdag voor de wind en zonne energie, Een strak blauwe lucht ,felle zon en een stevige (frisse ) oosten wind Ik heb een voor vandaag geplande fietstocht in gekort vanwege de serke wind
  • 18/9 14:18 Jurgen:
    Strakblauwe luchten en stevige noordoosten. Bij 20 graden zeer aangenaam weer in Dordrecht. Deze luchtdrukverdeling zou eigenlijk 3 maanden later moeten zijn. Maar dan zal het waarschijnlijk wel omgedraaid zijn naar eindeloos zuidwest...
  • 18/9 11:50 Jaap:
    Frank, hartelijk dank voor je reactie op mijn waarneming gisteren van die bleke lucht. Ik heb beide websites opgezocht en vond inderdaad de bijdragen van onze redacteur in deze. Een ring van Bishop heb ik niet gezien. WÚl leek de hemel aan de horizon in de middag richting het zuiden wat bruinachtig. Vandaag niet veel meer te zien maar ik houd het in de gaten.
  • 18/9 09:17 Bert:
    Net geen nachtvorst in Eerbeek grasmin 0,0.4
  • 18/9 08:58 Frank:
    Jaap Wilmer schreef hier gisteravond:""Opvallend vandaag weer die bleke lucht in een ruim gebied om de zon. Is duidelijk geen cirrus welke ˇˇk aanwezig is hier en daar. Wie weet wat het wÚl is? Rook van bosbranden ergens? Het lijkt ook dat de zon wat bleek wit schijnt. WÚl voelbaar warm als je erin zit."". Hans Rikhof heeft het juiste antwoord. Zie voor meer over dit onderwerp zowel de website van Spaceweather als de Atoptics-website, met bijdragen van onze optische verschijnselen-redacteur in beide.
  • 18/9 07:41 Hans:
    Heldere, frisse ochtend (7.7 als minimum in de bebouwde kom van Enschede W). Nu krijgen we een idee van herfst...
  • 17/9 23:11 Jaap:
    Diepenheim leverde in: vandaag 5 graden lager dan gisteren. 19 dus. Veel zon met wat hoge bewolking. Sluiers van bosbranden in CaliforniŰ? Lijkt me niet waarschijnlijk. Schrale NO-wind. Morgen weer naar De Bilt Dat scheelt soms 2 graden met hier. September gaat de zoveelste warme maand worden
  • 17/9 22:08 Hans:
    CaliforniŰ natuurlijk..
  • 17/9 22:06 Hans:
    Met 19.9 was het vandaag bekeken in het enschedese. Veel zon en een cirrostratussluier (stof van de bosbranden in CaloforniŰ??). De wind voelde zelfs wat schraal na de nazomerwarmte van de laatste dagen..
  • 17/9 20:45 Gerard:
    Vandaag veel cirrus in de lucht waarin ook lichtbrekingsverschijnselen zichtbaar waren, zoals we vaker door de ijskristallen van cirrus kunnen zien. De zon schemerde er fors doorheen waardoor het overdag nog goed buitenweer was in Schoorl.
  • 17/9 18:09 Jaap:
    Opvallend vandaag weer die bleke lucht in een ruim gebied om de zon. Is duidelijk geen cirrus welke ˇˇk aanwezig is hier en daar. Wie weet wat het wÚl is? Rook van bosbranden ergens? Het lijkt ook dat de zon wat bleek wit schijnt. WÚl voelbaar warm als je erin zit.
  • 17/9 18:04 Pieter:
    Zonnige dag met een stevige en frisse Noordoosten wind Max 18 C
  • 17/9 17:04 Frank:
    De meer hanteerbare zon kan een aardig handje helpen bij de aanmaak van vitamine D, die een handje kan helpen bij het in toom houden van het welbekende gevaarlijke virus. Profiteer nog even van de zon, voordat de donkere maanden beginnen..
  • 17/9 14:42 John:
    Ik kan de zon nu goed hanteren.
  • 17/9 14:42 John:
    Lekker opgefrist, mede door de nu lage dauwpunten.
  • 17/9 10:50 Erik:
    Ja, mooi blauwe herfstlucht. De eikels vallen door de noordoostenwind met tientallen tegelijk op het gras. Gelukkig dauwt het 's nachts, maar ik sproei al weer om de dag want de grond is gort- en gortdroog.
  • 17/9 10:49 Hans:
    Fraai zonnig in Enschede W met een frisse oostenwind. Temp nu 13.8 graden.
  • 17/9 09:06 Jurgen:
    Weer een onbewolkte lucht. De zonnige dagen blijven zich maar aaneenrijgen alsof je in Spanje zit...
  • 16/9 22:14 Hans:
    Nog een zomerse dag in het enschedese met 25.4 graden, in de avond veel koeler na passage van het zwakke koufront!
  • 16/9 20:25 Jaap:
    Diepenheim ook vandaag volop zon bij een wat vlagerige noordenwind. We bleven in zomerse sferen, want het werd 24 graden. En hier nog altijd te droog.
  • 16/9 19:25 Pieter:
    Die stratusbewolking trekt nu ook over Purmerend , Ondanks bewolking en noordenwind toch nog 19 C
  • 16/9 19:08 Gerard:
    Het is doeweer geworden, met de klamme warmte van gisteren een schril contrast, ook wat de wind betreft, gisteren windstil nu een vlagerige wind en de zon verdween ook in de loop van de middag achter een dik stratusdek in Schoorl.
  • 16/9 18:57 Pieter:
    Een dag met zon , maar ook bewolking en een verfrissende noorden wind max ca 22 C Aangenamer dan gisteren
  • 16/9 11:04 Jurgen:
    Een verfrissend noordenwindje is hier in Dordrecht opgestoken. Nu lekker het huis af laten koelen na de hitte van gisteren. Verder weer zonnig. Het lijkt niet op te kunnen dit jaar. Het zonnigste zomerhalfjaar ooit ligt in het verschiet...
  • 16/9 07:38 John:
    Oss gisteren 33,3 graden, een dik septemberrecord. Net buiten ontbeten, het lijkt wel hoogzomer!
  • 15/9 22:11 Jaap:
    Diepenheim op deze vreemde Prinsjesdag ruim over de 30 graden heen .Het is verlammend. En dan zo vroeg donker. Allemaal records gesneuveld.
  • 15/9 21:54 Hans:
    Dik tropisch in Enschede-W met 32 graden precies en volop zon!
  • 15/9 21:16 Edward:
    Al kan je natuurlijk vragen stellen bij de kwaliteit van de metingen (Geilenkirchen had al 40,5 op 24-7-2019, toen het NL'se record naar 39,3 ging voor ÚÚn dag).
  • 15/9 21:12 Edward:
    Duits septemberrecord volgens DWD data is overigens 36,5, gemeten op 3-9-1911 in Jena (ThŘringen) en op 19-9-1947 in BŘhlertal (BW).
  • 15/9 21:08 Edward:
    Tx in Geilenkirchen, net over de grens bij Sittard/Heerlen, 36,2, hoogste in Duitsland op de automatische stations.
  • 15/9 20:20 Jurgen:
    Het voelt onwerkelijk aan buiten. Hier in Dordt nog boven de 25 graden, terwijl het al schemerig wordt om 20:15. Alleen de daglengte verraadt dat het geen hoogzomer meer is. Het zou me niet verbazen als we in oktober landelijk de 30 graden nog gaan halen dit jaar. Deze zomer is tot het uiterste toe in staat!
  • 15/9 18:56 Klaas:
    Gilze Rijen 35,1 is inderdaad nieuw septemberrecord. Het oude record was 34,8 te Buchten op 5 september 1949. Ooit werd op 4 september 1929 in Maastricht 35,3 gemeten, maar die waarde is later herleid naar 34,2. In oktober werd al eens 30,1 gemeten (10de 1921, Sittard), maar dat was onder licht dubieuze omstandigheden. De hitte van vandaag zou ik absurd en zorgwekkend willen noemen. Verlang naar regen en wind en in elk geval naar 18 graden.
  • 15/9 18:03 John:
    Ik hoop dat de waarde van Gilze-Rijen tenminste enkele jaren stand houdt. Volgende ijkpunt. De eerste dertiger in oktober.
  • 15/9 17:31 Ted:
    35,1 Gilze Rijen is een septemberrecord. Assendelft werd het 30,6 graden. Om 12.30 uur nog maar 25,0. Om 12.50 uur 25,6 en daarna werd de inversie opgeruimd. Om 13 uur 27,0 en daarna was het snel 29,0 graden om 13.45 uur.
  • 15/9 17:26 Jurgen:
    33 Graden is het hier in Dordrecht uiteindelijk geworden...Te gek voor woorden half september. De zomers lijken volledig op hol geslagen de laatste jaren...
  • 15/9 16:53 Pieter:
    Gilze Rijen 35,1 C Septemberrecord ?
  • 15/9 15:15 Pia:
    Hier ook de 30 gepasseerd. Ik ben er ZO klaar mee.
  • 15/9 15:05 John:
    Het is gebeurd. September record der maximum temperatuur in handen van Gilze-Rijen gekomen.
  • 15/9 14:39 John:
    Gilze-Rijen op koers voor landelijk maandrecord september. Dan moeten we 34,2 graden passeren. Gilze-Rijen kan het. Het is toch al snoeiheet in de zon. Dan maar een landelijk record zoals ook in juli 2019 lukte.
  • 15/9 14:37 Jurgen:
    Onwijs heet hier in Dordrecht bij 31graden voor medio september. Te bedenken dat het over 4 weken (13-10-1913-10-1975) kan sneeuwen...Ik verlang naar noordelijke koelte. Dit is echt teveel van het goede!
Bekijk het archief
Za 19 september 2020
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 3 leden aanwezig: Adrie, Bart, Jannes
Inloggen