Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:07
    Eesveen
    1,5°C
    (8/8) Geheel bewolkt
  • 20:39
    Sluis
    2,7°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZZO
    Windkracht: 3 = Matige wind
    Mist (<1000m)
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje Zenit

Winden aan de Middellandse Zee

Het windklimaat van Europa
Het windklimaat in Europa is grofweg in twee gedeeltes te verdelen. De grens hiertussen loopt op 45 graden Noorderbreedte. Ten noorden van deze breedtegraad waait de wind voornamelijk van hogedrukgebieden naar passerende lagedrukgebieden

Ten zuiden zijn deze lagedrukgebieden minder aanwezig en waaien voornamelijk winden die zijn gebonden aan de regio. De combinatie van hoge bergketens, grote zeeoppervlaktes en de Sahara zijn rond de Middellandse Zee reden voor een grote variëteit aan winden die dagenlang aanhouden. Vooral de hoge bergketens hebben een belangrijk aandeel hier in.

Winden Middellandse Zee

De winden die rond de Middellandse Zee waaien onderscheiden we in twee hoofdsoorten. De eerste zijn de warme winden uit de Sahara en de tweede zijn de verschillende koele bergwinden. De winden krijgen vaak een lokale naam, maar zijn doorgaans bijna hetzelfde.


Warme woestijnwind


Sirocco
StofstormDe Sirocco is een zuidelijke wind, die ontstaat doordat een lagedrukgebied boven de Middellandse Zee naar het oosten trekt. De depressie heeft een aanzuigende werking op lucht uit een groot gebied van de Noordelijke Sahara.

De hete warme lucht die ongeveer tien graden warmer is dan normaal, trekt naar het noorden en bereikt de zee. Daar kan het de Middellandse Zee oversteken en de Adriatische kust bereiken. Samen met het frontensysteem van de depressie ontstaan hier stormachtige winden en hevige regenval.

De Sirocco is bekend vanwege de gevolgen voor de mensen. Zolang de wind droog is hebben de mensen hooguit slaapproblemen door de nachtelijke hitte. Maar zodra de wind het water van de Middellandse Zee is overgestoken, is deze klam en vochtig geworden. Dit veroorzaakt bij mensen sloomheid of migraine. Ook mentaal zijn de mensen een stuk minder in dit soort dagen.

 De Sirocco voert ook zand mee, dat met regen omlaag komt. In ons land wordt deze Saharazand soms waargenomen.

Sirocco van Libië (Ghibli) onderweg naar Griekenland. In het zuiden van de Middellandse
Zee, in Libië en Egypte brengt de Sirocco/Khamsin zandstormen met zich mee.

De Sirocco komt het hele jaar voor, maar heeft een voorkeur voor februari tot en met juni. Alle landen hebben een eigen naam voor deze warme woestijnwind.

 

De lokale naam van Sirocco in diverse landen
LandNaam windLucht afkomstig uit:
Spanje Leveche Marokko
Algerije Chili Sahara
Tunesië Chili Sahara
Libië Ghibli Sahara
Egypte Khamsin Sahara, Saudi Arabië
Italië Sirocco Sahara
Griekenland Sirocco Sahara
Frankrijk Sirocco Sahara
Vergelijkbare woestijnwinden
Jordanië Sharkiye Saudi Arabië
Israël Sharav Saudi Arabië

 

Ghibli (Libië)
In voor- en najaar waait af en toe de Ghibli in Libië. Het is een hete droge zuidelijke Sahara-wind die vergelijkbaar is met de Sirocco. De wind voert zand en stof mee, waardoor de lucht roodbruin kleurt en het zicht daalt tot minder dan dertig meter. Omdat Libië vrijwel geen natuurlijke barrières heeft bereikt de wind het hele land. Als de Ghibli de Middellandse Zee bereikt loopt de temperatuur snel op en daalt de luchtvochtigheid binnen enkele uren.

Een stijging van 40 naar 50 graden Celsius en een luchtvochtigheid van 80 naar 10 procent is mogelijk. De Ghibli waait vooral in mei, juni en oktober en duurt één tot vier dagen. Het openbare leven ligt zo goed als stil tijdens het waaien van de Ghibli. De Ghibli hangt samen met het passeren van depressie op de Middellandse Zee. De aanzuigende werking van deze Middellandse Zee depressies is doorgaans de oorzaak van de krachtige wind. De Ghibli is daarom voorspelbaar.

Chamsin Khamsin (Egypte)
Dit is een warme woestijnwind die verzengende hitte aanvoert uit het zuidwesten van Egypte. De wind verplaatst zich richting Middellandse Zee en komt voor tussen februari en mei. De naam Chamsin Khamsin betekent vijftig in het Arabisch en duidt op de mogelijke periode dat de wind kan voorkomen. Deze wind hangt samen met depressies boven de Middellandse Zee.


Koude valwind

Mistral
De Mistral is een koude noordelijke valwind in Zuid-Frankrijk die een hoge windsnelheid heeft en soms in de winter temperaturen tot onder nul brengt naar de Franse Riviera. De lucht komt vanuit het Centraal Massief, is droog en zorgt voor heldere luchten. De Mistral ontstaat wanneer koude uit de poolstreken afkomstige lucht ver zuidwaarts Europa in trekt. De lucht trekt langs de Alpen en boven het warmere zeewater van de Golf van Genua ontstaat een actieve depressie. Deze depressie versterkt het heersende windveld en het Rhônedal fungeert als een soort windtunnel, waardoor de windkracht soms oploopt tot windkracht 10.

Vooral in de winter kan de temperatuur behoorlijk dalen. Op zee gaan bij het uitbreken van een Mistral de golven plotseling hevig tekeer. Omdat boven zee contact wordt gemaakt met het warme zeewater, ontstaan hier vooral verder op zee nieuwe buien. Gemiddeld waait de Mistral vier dagen lang onafgebroken. Ook 's nachts kan de Mistral flink blijven doorbulderen. De wind verplaatst veel stof en maakt mensen en dieren zenuwachtig. Sommigen worden door de wind ontregeld.

Bora
De Bora is een valwind die voorkomt in het noorden van de Adriatische zee. Deze noordoostenwind lijkt veel op de Mistral en bereikt regelmatig stormkracht. De Bora is verraderlijk omdat deze vaak zonder aankondiging vooraf opsteekt. Voor het noordoosten van Italië en Kroatië hebben te maken met deze wind.

De Tramontana
De Tramontana is een droge noordoostenwind die vooral in de winter waait in Italië. Vooral aan de westkust van Italië en het noorden van Corsica is deze aanwezig. Het is een frisse valwind. De lucht wordt aangevoerd uit de Alpen en de Apennijnen.

Deze wind hangt samen met een depressie boven de Adriatische zee en een hogedrukgebied ten oosten van Spanje. De wind kan soms een windkracht 8 halen en is vooral sterk aanwezig vlak voor zonsopkomst. In de middag zakt de windsnelheid naar windkracht 4. Een andere naam voor deze wind is Garigliano. In Griekenland waait een vergelijkbare wind, Verdarro genaamd.

 


Andere lokale winden


Meltemi (Etesische wind)
Deze wind ontstaat in de zomer boven de Egeïsche Zee. Het is een harde wind die over de Griekse eilanden waait. Vaak wordt windkracht 7 of 8 gehaald. In Turkije staat deze wind bekend als Meltemi en in Griekenland als Etesische wind. Boven de Egeïsche Zee heeft de wind zomers een noordelijke windcomponent. Dit wordt veroorzaakt door drie verschillende gebeurtenissen:

  • De invloed van een diep lagedrukgebied boven Noord India dat de moesson veroorzaakt in Azië. Een uitloper strekt zich uit tot Italië, doordat boven de Sahara een atmosferische depressie ontwikkelt.

  • Versterking van het Azorenhogedrukgebied dat haar invloed ver oostelijk uitgebreid. Dit gebeurt vooral in de zomer.

  • Versterking van het windveld in de Egeïsche Zee door de warmte van Turkije. Hier ontstaat een klein thermisch lagedrukgebied. Deze laatste is vooral belangrijk voor het ontstaan van de wind.

Deze wind zorgt voor droog en een goed weertype. De grootste hitte wordt hierdoor getemperd. De wind waait van mei tot september en gaat 's nachts liggen. Vooral langs de kust waar de aflandige wind uit de heuvels en bergen van Griekenland de zee bereikt kan turbulentie ontstaan.

 

Etesians zichtbaar door de rook van bosbranden op Samos in de zomer van 2000.
Foto: Zware bosbranden boven Samos in de zomer van 2000 maken de Etesische wind zichtbaar. Het toeristische gebied van Midden-Kreta is bedekt met rook.

 

Gregale
Een sterke noordoostenwind in het midden en westen van de Middellandse Zee. Deze waait vooral in het winterseizoen en voert buien aan. De wind hangt vaak samen met een koudeput waardoor grote onstabiliteit optreedt. De buien gaan soms samen met hagel. Deze wind duurt meestel enkele dagen, maar soms bijna een week. Andere namen zijn Euroclydon, Euraquilo en Grigale.

Libeccio
Dit is een west tot zuidwestenwind die vooral in het noorden van Corsica voorkomt. Het hele jaar kan deze wind aanwezig zijn. Deze wind veroorzaakt flinke golven. In de zomer is deze wind vrij vaak aanwezig, maar in de winter wordt deze afgewisseld door de Tramontana.

Marin
Een sterke zuidoostenwind in de Golf van Lion. Deze wind is na de Mistral de belangrijkste wind in de regio. Het is een warme vochtige wind, die bewolkt weer geeft. Vaak gaat deze samen met regen en hoort bij depressies in Zuid Frankrijk of Noord Spanje.

Levante
Een oostelijke tot noordoostelijke wind in de straat van Gibraltar, tussen Spanje en Marokko. Het is een zwakke tot matige wind met een hoog vochtgehalte. Maar in de lente en herfst haalt deze wind stormkracht. De wind ontstaat door een hogedrukgebied boven Europa en een lagedrukgebied bij de kust van Algerije.

Vaak is de hemel bewolkt en mistig en soms regent het. Deze wind komt het hele jaar door voor, maar meestal van juli tot oktober. Ook in maart wil deze wind nog wel eens opsteken. Zelden komt deze wind tot stormkracht. Lokale winden in de Straat van Gibraltar worden versterkt door het "windtunneleffect''.

Vendavale

Een zuidwestelijke wind in de straat van Gibraltar, tussen Spanje en Marokko. Het is meestal een sterke wind die samenhangt met actieve depressies. Deze wind komt voor in de late herfst en vroege lente. Vooraf wordt deze wind geïntroduceerd door buienlijnen met onweersactiviteit. Lokale winden in de Straat van Gibraltar worden versterkt door het "windtunneleffect''.

Maestro

Deze wind geeft een noordwestenwind in de buurt van de Adriatische Zee, wanneer boven de Balkan een lagedrukgebied ligt. Deze wind is een frisse wind met rustig weer en lichte bewolking.

 

 

Wat voor een wind waait er nu?

Klik voor een vergroting Klik voor een vergroting

Klik voor een vergroting

08-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 238
  • 26/1 00:05 Gerben:
    Hier weer dichte mist. Amper boven het vriespunt
  • 26/1 00:00 Jurgen:
    Vandaag voor mijn beleving een zeer koude dag met maar 2 graden als maximum temperatuur. Daarbij geen straaltje zon gezien...Toch even worden herinnerd dan het eigenlijk winter is...
  • 25/1 20:05 Ted:
    Vandaag wel zonloos. Max.temp. 2,9 graden. Laagste maximum van de hele winter tot nu toe.
  • 25/1 13:02 Pieter:
    Grijs en saai, geen vorst temp 3 C , Maar gevoelsmatig koud, In hel Nederland onder nul .
  • 25/1 12:06 Ko:
    Ook Breda een mooie nevelige ochtend. Net als gister ook nu weer extra koude gevoelstemp van -3 graden. Eigenlijke temp 0,5 graden.
  • 25/1 08:11 Jurgen:
    Het blijft wederom heel lang donker... Vandaag opnieuw een zonloze dag...Saaaai!! Hoe anders was het vandaag precies 30 jaar terug, op januari 1990...
  • 24/1 20:39 Gerard:
    In Schoorl ook wat gespetter, dacht even motsneeuw waar te nemen maar was hallucinatie door het verlangen naar een zonnige vorstperiode.
  • 24/1 20:33 Gert:
    Sluit ik me bij aan Ko. Ik heb er geen probleem mee dat het een sombere periode is. Zon en 10C vind ik helemaal niks in deze tijd van het jaar
  • 24/1 18:22 Ko:
    Het was hier de 12de zonloze dag. We komen al langzaam in de buurt van jan 2018 die er 16 had. Soms wat motregen en vooral koud aanvoelend. Toch beetje wintergevoel!
  • 24/1 18:14 Ted:
    Mazzeltje vandaag. De zon heeft 20 minuten geschenen. Van10.25 tot 10.45 uur. Verder geheel bewolkt. Eind van de middag een enkele motterspat.
  • 24/1 17:21 Hans:
    Grijs, grijs, nog grijzer en super waterkoud met amper 2 graden en de wind maakt het nog kouder....
  • 24/1 16:48 Kees:
    Als je niet beter zou weten, zou je denken, dat we nog in de donkere dagen voor Kerst zitten. Gelukkig lijkt er na het weekend meer dynamiek in de atmosfeer te komen.
  • 24/1 16:22 Gerard:
    Ziekmakend weer, die zonloze dagen, grijs en grauw en om 16 uur kan het licht weer aan, lijkt december in Schoorl. 5 graden en vochtig, mooi weer voor amfibieŽn en slijmhuidigen.
  • 24/1 15:05 Pieter:
    Een grijze en koud aan voelende dag met min 1 en max.5 C
  • 24/1 10:58 Ko:
    Geen mist maar wel mooi grijs ook hier. Niet gedacht dat het nog zo somber zou worden na de zonnige december.
  • 24/1 10:51 Hans:
    Grauw en grijs in Enschede-W en koud met maar 1.3 graad zo-even.
  • 24/1 08:38 Jurgen:
    Wederom een grauwe kille start van de dag...Zodoende krijg je helemaal niet het idee dat de dagen al een maand aan het lengen zijn...
  • 24/1 06:38 Gert:
    Gistermorgen zeer dichte mist. Op dit moment bewolkt maar geen mist. De zichten zijn goed
  • 23/1 20:09 Ted:
    Tot 9 uur mistig, daarna geheel bewolkt. Vanaf 13 uur een enkele opklaring. Zonneschijnduur 0,7 uur. Max.temp. 7,0 graden.
  • 23/1 19:57 Pieter:
    Al weer zo,n saaie zonloze dag Hier in Purmerend al de 12e zonloze dag van januari met eerst mist, daarna lage bewolking en max 7 C
  • 23/1 19:54 John:
    In Rijen was het vanmiddag even breed uitgeklaard. Wat een licht ineens, maar inderdaad gingen de gordijnen daarna weer dicht.
  • 23/1 16:42 Kees:
    De opklaringen in Eindhoven waren slechts van korte duur. Nu weer grijs en somber.
  • 23/1 12:08 Kees:
    Na de sombere, grijze dag van gisteren breekt in Eindhoven nu de zon af en toe door.
  • 23/1 09:15 Hans:
    Mist en kil bij zo-even 2.5 graden.
  • 23/1 08:29 Ko:
    Tweede dag op rij dat de dichte mist ineens verdwijnt in vroege ochtend.
  • 22/1 23:19 Hans:
    Op deze kille, vochtige dag met mist en motregen had ik een maxtemp van 4.1 en er viel 1 mm in het enschedese.
  • 22/1 20:49 Gert:
    Hier bewolkt met soms lichte motregen.
  • 22/1 19:36 Gerard:
    Geen mist in Schoorl, maar wel de hele dag een laag stratocumulus waar af en toe wat lichte motregen uit viel, gewoon zonder condensatiekernen uit Duitsland.
  • 22/1 17:30 Edward:
    Hier in Mainz is het vandaag typisch winters onder een inversie, met mist en af en toe wat motsneeuw. Tx voorlopig net boven -2 en Tn net boven -6.
  • 22/1 09:46 Ko:
    De dichte mist heeft geen stand gehouden, zicht vrij goed vanochtend.
  • 22/1 09:40 Hans:
    Kil met (fijne) motregen. Actueel 1.2 graad in Enschede W.
  • 22/1 07:24 Jurgen:
    Grijs, kil en nevelig. Temperatuur hier net boven het vriespunt. De "strengste kou" van deze mislukte winter. Laat dan maar de zuidwest passaat terugkomen en graag met dynamiek van storm en regen...
  • 21/1 23:51 Hans:
    Zo-even hier ook weer wat nevelig/mistig bij 1.4 graad. Overigens een mooie dinsdag met veel zon en 5.1 graden. Bijna koud te noemen want we zijn toch niks gewend...
  • 21/1 22:34 Ko:
    Mist is vanavond weer toegenomen. Zicht minder dan 100 m dus (zeer) dichte mist.
  • 21/1 22:02 Ted:
    Min.temp. -0,0 graden. Eerste vorst van dit jaar. Vorst duurde maar liefst 4 minuten! Tot 9.45 uur zonnig. Daarna geheel bewolkt en nevelig. Minimale zicht was 1130 meter. Max. temp. 5,3 graden.
  • 21/1 20:35 Gerben:
    Maastricht matige vorst!
  • 21/1 18:36 Ko:
    Tiende zonloze dag tot nu toe deze januari. Met circa 0,5 graden koudste dag sinds 31 januari 2019.
  • 21/1 18:11 Pieter:
    Auto ruiten krebben, bij zonsopkomst was het helder , maar in de loop van de ochtend trokken mistvelden en lage bewolking binnen, een kille dag met max 5 C
  • 21/1 16:08 Erik:
    Vanmorgen vroeg was het helder, maar al snel werd het hier in Bennekom mistig waardoor het koud bleef. Tmax tot nu toe: +0,3įC. Eindelijk weer eens de sensatie van een lage temperatuur, een vleugje winter, ook al is dit niet mijn mijn lievelingsweer.
  • 21/1 15:56 Gerard:
    Tijdelijk mooi zonnig in de middag na een grijze start van de dag, weinig wind,temp. iets boven 7 graden in Schoorl rond 16:00 uur.
  • 21/1 15:52 Ko:
    Breda ook nog nevelig en temp iets boven nul. Een koude dag dankzij mistig weer, schitterend! Eerste keer tot nu toe deze winter.
  • 21/1 12:10 Hans:
    In Ede-Zuid nog altijd onder 0 en mistig
  • 21/1 12:00 Bert:
    In Eerbeek zitten we nog steeds op de rand van het mistgebied met volop zon: Tact 3,7. Een paar km verderop is het net boven nul.
  • 21/1 11:13 Johan:
    De Bilt nog steeds onder 0, het wordt spannend. Welof geen ijsdag.
  • 21/1 08:57 Hans:
    Zo-even -0.6 bij een wat toegenomen wind en sterk nevelig, zelfs wat mistig in Enschede-W. Toch een wat winters gevoel.
  • 21/1 08:37 Ko:
    Lichte vorst en mistig. Ook komende nachten wat lichte vorst. Toch nog wat licht winters, ook al is het normaal januari weer.
  • 20/1 23:47 Henk:
    Bergambacht, Krimpenerwaard, 1047,7 hPa
  • 20/1 23:29 Bert:
    Hoogste druk hier 1048,4 (10:37 uur). Een record voor Eerbeek sinds 1982.
  • 20/1 21:28 Jaap:
    Nu 1046 en nog wat in De Bilt. Een persoonlijk record?Zou kunnen. Ik heb de luchtdruk nooit goed bijgehouden.
  • 20/1 17:52 Dick:
    Hoogste luchtdruk vandaag 1048;8 hPa hier in Capelle aan den IJssel. Zou voor best wel eens een persoonlijk record kunnen zijn.
Bekijk het archief
Zo 26 januari 2020
Bezoekers online
Er zijn 2 gasten en 6 leden aanwezig: Gerben, Hans, Henk, Joost, Richard, Tonny
Inloggen