Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 08:04
    Clinge het Zeegat
    5,8°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windkracht: 0 = Windstil
    Nevel
  • 06:50
    Sluis
    5,6°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: O
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 23:42
    Eesveen
    1,4°C
    (0/8) Onbewolkt
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Winden aan de Middellandse Zee

Het windklimaat van Europa
Het windklimaat in Europa is grofweg in twee gedeeltes te verdelen. De grens hiertussen loopt op 45 graden Noorderbreedte. Ten noorden van deze breedtegraad waait de wind voornamelijk van hogedrukgebieden naar passerende lagedrukgebieden

Ten zuiden zijn deze lagedrukgebieden minder aanwezig en waaien voornamelijk winden die zijn gebonden aan de regio. De combinatie van hoge bergketens, grote zeeoppervlaktes en de Sahara zijn rond de Middellandse Zee reden voor een grote variëteit aan winden die dagenlang aanhouden. Vooral de hoge bergketens hebben een belangrijk aandeel hier in.

Winden Middellandse Zee

De winden die rond de Middellandse Zee waaien onderscheiden we in twee hoofdsoorten. De eerste zijn de warme winden uit de Sahara en de tweede zijn de verschillende koele bergwinden. De winden krijgen vaak een lokale naam, maar zijn doorgaans bijna hetzelfde.


Warme woestijnwind


Sirocco
StofstormDe Sirocco is een zuidelijke wind, die ontstaat doordat een lagedrukgebied boven de Middellandse Zee naar het oosten trekt. De depressie heeft een aanzuigende werking op lucht uit een groot gebied van de Noordelijke Sahara.

De hete warme lucht die ongeveer tien graden warmer is dan normaal, trekt naar het noorden en bereikt de zee. Daar kan het de Middellandse Zee oversteken en de Adriatische kust bereiken. Samen met het frontensysteem van de depressie ontstaan hier stormachtige winden en hevige regenval.

De Sirocco is bekend vanwege de gevolgen voor de mensen. Zolang de wind droog is hebben de mensen hooguit slaapproblemen door de nachtelijke hitte. Maar zodra de wind het water van de Middellandse Zee is overgestoken, is deze klam en vochtig geworden. Dit veroorzaakt bij mensen sloomheid of migraine. Ook mentaal zijn de mensen een stuk minder in dit soort dagen.

 De Sirocco voert ook zand mee, dat met regen omlaag komt. In ons land wordt deze Saharazand soms waargenomen.

Sirocco van Libië (Ghibli) onderweg naar Griekenland. In het zuiden van de Middellandse
Zee, in Libië en Egypte brengt de Sirocco/Khamsin zandstormen met zich mee.

De Sirocco komt het hele jaar voor, maar heeft een voorkeur voor februari tot en met juni. Alle landen hebben een eigen naam voor deze warme woestijnwind.

 

De lokale naam van Sirocco in diverse landen
LandNaam windLucht afkomstig uit:
Spanje Leveche Marokko
Algerije Chili Sahara
Tunesië Chili Sahara
Libië Ghibli Sahara
Egypte Khamsin Sahara, Saudi Arabië
Italië Sirocco Sahara
Griekenland Sirocco Sahara
Frankrijk Sirocco Sahara
Vergelijkbare woestijnwinden
Jordanië Sharkiye Saudi Arabië
Israël Sharav Saudi Arabië

 

Ghibli (Libië)
In voor- en najaar waait af en toe de Ghibli in Libië. Het is een hete droge zuidelijke Sahara-wind die vergelijkbaar is met de Sirocco. De wind voert zand en stof mee, waardoor de lucht roodbruin kleurt en het zicht daalt tot minder dan dertig meter. Omdat Libië vrijwel geen natuurlijke barrières heeft bereikt de wind het hele land. Als de Ghibli de Middellandse Zee bereikt loopt de temperatuur snel op en daalt de luchtvochtigheid binnen enkele uren.

Een stijging van 40 naar 50 graden Celsius en een luchtvochtigheid van 80 naar 10 procent is mogelijk. De Ghibli waait vooral in mei, juni en oktober en duurt één tot vier dagen. Het openbare leven ligt zo goed als stil tijdens het waaien van de Ghibli. De Ghibli hangt samen met het passeren van depressie op de Middellandse Zee. De aanzuigende werking van deze Middellandse Zee depressies is doorgaans de oorzaak van de krachtige wind. De Ghibli is daarom voorspelbaar.

Chamsin Khamsin (Egypte)
Dit is een warme woestijnwind die verzengende hitte aanvoert uit het zuidwesten van Egypte. De wind verplaatst zich richting Middellandse Zee en komt voor tussen februari en mei. De naam Chamsin Khamsin betekent vijftig in het Arabisch en duidt op de mogelijke periode dat de wind kan voorkomen. Deze wind hangt samen met depressies boven de Middellandse Zee.


Koude valwind

Mistral
De Mistral is een koude noordelijke valwind in Zuid-Frankrijk die een hoge windsnelheid heeft en soms in de winter temperaturen tot onder nul brengt naar de Franse Riviera. De lucht komt vanuit het Centraal Massief, is droog en zorgt voor heldere luchten. De Mistral ontstaat wanneer koude uit de poolstreken afkomstige lucht ver zuidwaarts Europa in trekt. De lucht trekt langs de Alpen en boven het warmere zeewater van de Golf van Genua ontstaat een actieve depressie. Deze depressie versterkt het heersende windveld en het Rhônedal fungeert als een soort windtunnel, waardoor de windkracht soms oploopt tot windkracht 10.

Vooral in de winter kan de temperatuur behoorlijk dalen. Op zee gaan bij het uitbreken van een Mistral de golven plotseling hevig tekeer. Omdat boven zee contact wordt gemaakt met het warme zeewater, ontstaan hier vooral verder op zee nieuwe buien. Gemiddeld waait de Mistral vier dagen lang onafgebroken. Ook 's nachts kan de Mistral flink blijven doorbulderen. De wind verplaatst veel stof en maakt mensen en dieren zenuwachtig. Sommigen worden door de wind ontregeld.

Bora
De Bora is een valwind die voorkomt in het noorden van de Adriatische zee. Deze noordoostenwind lijkt veel op de Mistral en bereikt regelmatig stormkracht. De Bora is verraderlijk omdat deze vaak zonder aankondiging vooraf opsteekt. Voor het noordoosten van Italië en Kroatië hebben te maken met deze wind.

De Tramontana
De Tramontana is een droge noordoostenwind die vooral in de winter waait in Italië. Vooral aan de westkust van Italië en het noorden van Corsica is deze aanwezig. Het is een frisse valwind. De lucht wordt aangevoerd uit de Alpen en de Apennijnen.

Deze wind hangt samen met een depressie boven de Adriatische zee en een hogedrukgebied ten oosten van Spanje. De wind kan soms een windkracht 8 halen en is vooral sterk aanwezig vlak voor zonsopkomst. In de middag zakt de windsnelheid naar windkracht 4. Een andere naam voor deze wind is Garigliano. In Griekenland waait een vergelijkbare wind, Verdarro genaamd.

 


Andere lokale winden


Meltemi (Etesische wind)
Deze wind ontstaat in de zomer boven de Egeïsche Zee. Het is een harde wind die over de Griekse eilanden waait. Vaak wordt windkracht 7 of 8 gehaald. In Turkije staat deze wind bekend als Meltemi en in Griekenland als Etesische wind. Boven de Egeïsche Zee heeft de wind zomers een noordelijke windcomponent. Dit wordt veroorzaakt door drie verschillende gebeurtenissen:

  • De invloed van een diep lagedrukgebied boven Noord India dat de moesson veroorzaakt in Azië. Een uitloper strekt zich uit tot Italië, doordat boven de Sahara een atmosferische depressie ontwikkelt.

  • Versterking van het Azorenhogedrukgebied dat haar invloed ver oostelijk uitgebreid. Dit gebeurt vooral in de zomer.

  • Versterking van het windveld in de Egeïsche Zee door de warmte van Turkije. Hier ontstaat een klein thermisch lagedrukgebied. Deze laatste is vooral belangrijk voor het ontstaan van de wind.

Deze wind zorgt voor droog en een goed weertype. De grootste hitte wordt hierdoor getemperd. De wind waait van mei tot september en gaat 's nachts liggen. Vooral langs de kust waar de aflandige wind uit de heuvels en bergen van Griekenland de zee bereikt kan turbulentie ontstaan.

 

Etesians zichtbaar door de rook van bosbranden op Samos in de zomer van 2000.
Foto: Zware bosbranden boven Samos in de zomer van 2000 maken de Etesische wind zichtbaar. Het toeristische gebied van Midden-Kreta is bedekt met rook.

 

Gregale
Een sterke noordoostenwind in het midden en westen van de Middellandse Zee. Deze waait vooral in het winterseizoen en voert buien aan. De wind hangt vaak samen met een koudeput waardoor grote onstabiliteit optreedt. De buien gaan soms samen met hagel. Deze wind duurt meestel enkele dagen, maar soms bijna een week. Andere namen zijn Euroclydon, Euraquilo en Grigale.

Libeccio
Dit is een west tot zuidwestenwind die vooral in het noorden van Corsica voorkomt. Het hele jaar kan deze wind aanwezig zijn. Deze wind veroorzaakt flinke golven. In de zomer is deze wind vrij vaak aanwezig, maar in de winter wordt deze afgewisseld door de Tramontana.

Marin
Een sterke zuidoostenwind in de Golf van Lion. Deze wind is na de Mistral de belangrijkste wind in de regio. Het is een warme vochtige wind, die bewolkt weer geeft. Vaak gaat deze samen met regen en hoort bij depressies in Zuid Frankrijk of Noord Spanje.

Levante
Een oostelijke tot noordoostelijke wind in de straat van Gibraltar, tussen Spanje en Marokko. Het is een zwakke tot matige wind met een hoog vochtgehalte. Maar in de lente en herfst haalt deze wind stormkracht. De wind ontstaat door een hogedrukgebied boven Europa en een lagedrukgebied bij de kust van Algerije.

Vaak is de hemel bewolkt en mistig en soms regent het. Deze wind komt het hele jaar door voor, maar meestal van juli tot oktober. Ook in maart wil deze wind nog wel eens opsteken. Zelden komt deze wind tot stormkracht. Lokale winden in de Straat van Gibraltar worden versterkt door het "windtunneleffect''.

Vendavale

Een zuidwestelijke wind in de straat van Gibraltar, tussen Spanje en Marokko. Het is meestal een sterke wind die samenhangt met actieve depressies. Deze wind komt voor in de late herfst en vroege lente. Vooraf wordt deze wind geïntroduceerd door buienlijnen met onweersactiviteit. Lokale winden in de Straat van Gibraltar worden versterkt door het "windtunneleffect''.

Maestro

Deze wind geeft een noordwestenwind in de buurt van de Adriatische Zee, wanneer boven de Balkan een lagedrukgebied ligt. Deze wind is een frisse wind met rustig weer en lichte bewolking.

 

 

Wat voor een wind waait er nu?

Klik voor een vergroting Klik voor een vergroting

Klik voor een vergroting

08-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 238
Nu lid worden
  • 20/10 00:30 Adrie:
    Het is gewoon allemaal kurkdroog. Daarom warmt het overdag makkelijk op en koelt het 's nachts makkelijk af.
  • 20/10 00:16 Edward:
    Als dit de winter al is, dan was zelfs winter 2014 relatief "koud" en lijkt het meer op december 2015.
  • 19/10 22:45 Pieter:
    Grondtemperaturen nu lokaal al onder het vriespunt,( Eelde -1,8 C ) Na a die warmte lijkt het nu ineens wel winter
  • 19/10 21:42 Jaap:
    Weer wat frisser. Nu maximaal een ruime 15 gr. De nachten gaan nu meer normaal aanvoelen. Overigens vandaag nog best mooi weer: veel zon en weinig wind uit het noordoosten.
  • 19/10 17:36 Ko:
    Saaie dag 326. Voorbij half okt blij zijn dat het ondanks veel zon beneden de 20 gr blijft.
  • 19/10 13:20 Gerard:
    Mijn tuin op het noordoosten in de schaduw heeft nu zelfs koelkasttemperatuur. De zon en de luwte opzoeken geeft een andere belevenis. Sowieso is er weinig wind, wel veel cirrus die de zoninstraling flink tempert.
  • 19/10 12:46 Pieter:
    Een mooie zonnige dag maar met ca 14 C voelbaar frisser dan we gewend waren
  • 18/10 22:10 Jaap:
    Op deze donderdag zijn we toch echt aan het zakken met de temperatuur. Nog steeds niet slecht: maximaal 16 gr. Maar dat is in oktober maar enkele uurtjes in de middag. Het bleef ook nu weer droog. Zon en wolken afwisselend. Droogte duurt in feite gewoon voort.
  • 18/10 20:13 Edward:
    Voor de leden die nog aan de Hellmannwedstrijd over de komende winter willen deelnemen: klik om deel te nemen op de homepage in de linkerkolom op het derde item (zoals altijd "lees meer", onder A3 en de aankondiging van de ALV).
  • 18/10 11:38 Hans:
    Hier in het enschedese valt vanmorgen voortdurend een vette motregen (al bijna 0.5 mm gevallen). Actueel zeer grijs dus bij 13.6 graden.
  • 18/10 08:00 John:
    In Oss telde oktober 2005 11 warme dagen, nu 10, in 2011 3 zomerse dagen, nu ook 3.
  • 18/10 00:48 Bart:
    dit is de vierde keer dat Oktober 10 warme dagen kent, het record. Lijkt wel een harde limiet.
  • 17/10 21:57 Gert:
    Al week lang 20 plus dat zal niet vaak voorgekomen zijn
  • 17/10 21:10 Gerard:
    In Schoorl een mooie en overwegend zonnige dag, met slechts zo nu en dan wel wat traag langstrekkende bewolking. Weinig wind, dus prima weer voor buitenwerkzaamheden!
  • 17/10 19:26 Pia:
    Nog steeds zomer op de Veluwe en vandaag alweer een zonnige dag al wordt het langzamerhand iets minder warm overdag. Vandaag haalden we net de 20 graden. Zo af en toe wat mistige bankjes 's morgens vroeg en wat meer dauw en die nattigheid is overigens erg gewenst want het is al weken kurkdroog hier.
  • 17/10 09:46 Ko:
    Vrij dichte mist in Brabant! Zo dicht is heel wat maanden geleden! Eindelijk eens iets anders.
  • 17/10 08:55 Hans:
    Gisteren (dinsdag) met 24.6 toch weer een onwaarschijnlijke warme herfstdag met nazomerse allure. (Enschede-W) Actueel vrij veel cirrus en cirrostratus waardoor het half bewolkt is bij 11.2 graden. Ook vandaag weer een prima dag met minder hoge maxima...
  • 17/10 07:38 John:
    Gisteren hier in Oss 25,2 graden, waarmee de derde zomerse dag van deze maand een feit was.
  • 16/10 23:21 Jaap:
    We gaan gewoon door. Met ruim 24 gr. zowat een zomerse dag. Ook nu bleef de bewolking bescheiden, evenals de wind uit zuidelijke richtingen.
  • 16/10 20:11 Pieter:
    Al weer een droge,,zonnige en warme dag met max. 23C , Er lijkt geen einde aan te komen
  • 16/10 17:55 Ted:
    Platsa moet zijn plaats. Door storing kon ik de 2e a niet meer tussen het woord plaatsen. Daarom heb ik hem erachter gezet.
  • 16/10 17:54 Ted:
    De Bilt Max.temp. 24,3 graden. Record 16 oktober 2017 met 24,4 graden. Staat op gedeelde 11e platsa van de hoogste oktobermaxima.
  • 16/10 16:16 Johan:
    Record de Bilt nog niet gebroken
  • 16/10 15:59 John:
    Volgens afspraak vandaag weer warmer dan gisteren. Vorig jaar op 16 oktober 2017 werd het met 25,1 graden record warm zo laat in oktober te Gilze en Rijen. Vandaag is dit record al gesneuveld. Twee zomerse dagen in de tweede oktoberdecade. Dat heb ik ook niet eerder gehad.
  • 15/10 23:24 Jaap:
    We leverden weer wat in, maar het werd wel weer een geheide warme dag met maximum van ruim 22 gr. Wel wat bewolking soms, maar droog. De wind pendelde tussen zo en zw.
  • 15/10 21:01 Jaap:
    Regen in Oosterhesselen!!
  • 15/10 20:43 Hans:
    Vandaag in Enschede W niet meer zomers maar nog altijd een erg hoog maximum voor de tijd. 24.3 bij vrij veel zon en ook wat dunne wolkenvelden.
  • 15/10 20:37 Ted:
    Tot 16 uur vrij zonnig tot zonnig. Dan zw. tot geh.bew. Om 17.33 uur werkelijk minimale neerslag. Voor de minuut om was droog. Neerslag 1/1000mm. Bewolking na16 uur gevormd door heel klein laagje wat rond 17 uur nabij Den Helder lag. Wind was zo tot z, later zzw. Na 16 uur w tot wnw. Na 19 uur var..
  • 15/10 20:00 John:
    Morgen de 7e warme dag op een rij. Gemiddelde maximum temperatuur niet eerder zo hoog geweest in Rijen in tijdvak 10-17 oktober.
  • 15/10 17:59 Pieter:
    Het gaat maar door ! Opnieuw een bijna zomerdag, vrij zonnig, zwoele zuiden wind en max. 23 C vanaf 16 uur meer bewolking en een spatje regen.
  • 15/10 12:59 Gerard:
    Flink wat zon in het noordwesten, volgens de geijkte kwikthermometer nu 19.5. Wind ZZW
  • 15/10 12:11 Gerben:
    Klein beetje regen nu
  • 15/10 06:34 Gert:
    We blijven tot en met woensdag in de warme lucht. Modellen hebben er moeite mee. Mogelijk tgv de interactie van Leslie met het polaire front
  • 14/10 23:54 Hans:
    Met een stevige zuidenwind en helder zonnig weer werd het opnieuw zomers hier in het enschedese met 25.5 graden.
  • 14/10 21:09 Jaap:
    De Bilt geen zomerse dag, omdat er veel meer wind was. Wel ook nu weer volop zon, zodat het wel 24 gr. kon worden. Respectabel warm dus voor 14 okt.
  • 14/10 19:19 Gert:
    IN IJsselmuiden de tweede zomerse dag op rij. Wat een maand
  • 14/10 14:12 Pieter:
    Prachtige vormen van cirrus bewolking waar de zon gewon door heen schijnt, opvallend is dat deze wolkensluiers bijn stil hangen, dus weinig stroming in de bovenlucht , Hier op aarde opnieuw een warme zonnige herfstdag temp. 22 C. Misschien haalt de Bilt nog een zomers dag.
  • 14/10 12:09 Frank:
    Wij zitten in de Zaanstreek alweer op bijna 20 oC en zonnig, warmte blijft zo langzamerhand weer behoorlijk hinderlijk in huis hangen, oleanders hebben nog steeds enkele bloemen, record laat. Vogels zie ik weer met strootjes in de snavel en helaas het onkruid tussen de tegels groeit ook vrolijk door, hinderlijker als van de zomer
  • 14/10 11:48 Adwin:
    En we zijn de koude records van september weer vergeten.
  • 14/10 10:00 Hans:
    Opnieuw fraai weer voor de boeg deze zondag na de zomerse uitspatting van 27.2 op zaterdag. Zo-even vrijwel onbewolkt bij 13.5 graden in Enschede-W.
  • 14/10 09:25 Gerben:
    Verbetering van 0,6 graden
  • 14/10 08:44 Dick:
    Etmaalgemiddelde in De Bilt gisteren 20,0 C precies. Ik neem aan dat dit een nieuw oktoberrecord is (?). Zo kruipt het warmtegetal toch nog richting de 200 punten, Heel dicht oo 2006.
  • 14/10 00:14 Herman:
    Warmte- record?? Kijk eens in de weerspiegel oktober 1983 op blz. 594, artikel van Harry Geurts tabel van 4 oktober 1983, daarin staat de Bilt 1921 26,7į en Ohe en Laak 28.6į.
  • 13/10 23:21 Jaap:
    Ja, De Bilt haalde de zomerse dag. Een ruime 26 gr. Je weet niet wat je voelt! Onwezenlijk ook die herfstkleuren aan de bomen met zo'n temperatuur.
  • 13/10 18:53 Pieter:
    Half oktober en dan in vrijwel heel Nederland een zomerse dag, Veel zon en een zwoele zuiden wind, Met 26,3 C in de Bilt nog nooit zo laat in het seizoen zo warm, De eerste zomerse dag viel al op 19 april, zomer 2018 duurt al bijna een half jaar
  • 13/10 17:40 Ted:
    Die 30,1 is nu ook officieel geschrapt. Maastricht is met 28,7 het officiŽle record. Vandaag was Ell met 28,1 het hoogst.
  • 13/10 16:03 Klaas:
    Decaderecords sneuvelen vandaag vrijwel overal. De Bilt 26,3 is net geen maandrecord. De Kooy en Leeuwarden voor het eerst een zomerse dag in oktober. Landelijk record blijft staan op 10 oktober 1921 (Sittard 30,1 mogelijke twijfel, Maastricht herleid 28,7).
  • 13/10 15:38 Hans:
    Zo-even 27.2 in Enschede W met volop zon, soms wat sluierbewolking en een matige zuidenwind. Fenomenaal weer voor 13 oktober. In 1975 de eerste sneeuw op deze dag! Het kan allemaal in Nederland.
  • 13/10 15:17 Dick:
    Momenteel 20C op vakantie-eiland Aegina, op vijf kwartier varen ten zuiden van Piraeus. Half tot zwaar bewolkt en vrij winderig. In Athene vandaag maximaal 23 C. Als ik naar de temperatuurkaart van Nederland kihk kan ik mijn ogen niet geloven!!
  • 13/10 14:40 Erik:
    25,9įC op sylphidestation Bennekom nu. Het is hier de eerste dag boven de 25 graden sinds dinsdag 18 september.
Bekijk het archief
Za 20 oktober 2018
Bezoekers online
Er zijn 20 gasten en 7 leden aanwezig: Gerben, Gert, John, Joost, Martijn, Sebastiaan, Wilco
Inloggen