Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 07:57
    Clinge
    6,9°C
    Vliegtuigcirrus
    Windkracht: 0 = Windstil
  • 07:10
    Sluis
    7,8°C
    (0/8) Onbewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
Advertenties
Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Klimaat informatie over de Puy-de-Dôme

Sommige locaties van weerstations zijn bijzonder. Zowel om geografische, historische of meteorologische reden vallen ze op.

Het weerstation van Puy-de-Dôme is gebouwd bovenop een vulkaan die steil oprijst. De berg werd door Blaise Pascal in 1648 gebruikt voor experimenten met zijn barometer. Deze experimenten betekenden een omwenteling in de astronomie en de natuurkunde van dat moment. Immers Pascal bewees dat de luchtdruk daalde met de hoogte en dat de ruimte vacuüm was.

De deskundigen uit die tijd zoals filosoof René Descartes verklaarden hem voor gek. "Blaise Pascal heeft zelf een vacuüm in zijn hoofd", zei Descartes. Maar het Franse genie zette door en de proeven op de Puy-de-Dôme bewezen zijn gelijk. Tegenwoordig drukken we luchtdruk uit in zijn naam.

Puy de Dome uitzicht

 

Puy-de-Dôme
In het midden van Frankrijk, vlakbij Clermont-Ferrand, ligt een vulkanisch gebied. Maar liefst tachtig kraters sieren het landschap en vormen de noord-zuid bergketen van de Puys. De Puy-de-Dôme steekt met 1465 meter boven alle kraters uit.

De Puy-de-Dôme is een vulkaan van het Pelée-type. Dit type vulkaan ontleent zijn naam aan de beroemde berg Pelée in Martinique en is berucht vanwege hevige catastrofale erupties waarbij pyroclastische stromen met temperaturen tot 850 graden vrijkwamen. De berg is enorm steil en via een tolweg is de top bereikbaar.

Het gebergte van de Puys is negenduizend jaar geleden ontstaan en was drieduizend jaar vulkanisch actief. De Puy-de-Dôme is als een van de laatste vulkanen ontstaan. Na een actieve periode, barstte in het jaar 5760 voor Christus de vulkaan voor het laatst uit. Tegenwoordig is er geen vulkanische activiteit meer, maar zijn er af en toe zwakke aardbevingen.

 


De top van de vulkaan
Vanaf de Puy-de-Dôme is het uitzicht bij helder weer fantastisch. Op de voorgrond is een maanlandschap met kraters zichtbaar en in oostelijke richting is bij helder weer op 320 kilometer afstand de Mont Blanc te zien.

Puy de DomeNaast een militair gebouw met diverse telecommunicatie-voorzieningen is aan de zuidkant van de top sinds 1875 een weerstation gevestigd. Hier worden meteorologische waarnemingen verricht en de luchtkwaliteit gemeten. Ook worden verschillende wetenschappelijke programma's uitgevoerd. Het station wordt beheerd door de Université Blaise Pascal uit Clermont-Ferrand.

De actuele weerregistraties van het weerstation Puy-de-Dôme en het weerstation Les Cézeaux op 394 meter hoogte zijn op Internet terug te vinden. Les Cézeaux ligt ten zuiden van Clermont-Ferrand.


Het weer op de top.
Wanneer de lucht niet is verzadigd met vocht daalt de temperatuur per honderd meter met één graad. Hierdoor is het op de top al gauw tien graden koeler dan in het dal. Ook is het kouder doordat op de top meer wind staat.

Door de lagere temperatuur en de hogere vochtigheidsgraad vindt rond de top eerder wolkenvorming plaats. Dit is gebruikelijk in de bergen, maar bij de Puy-de-Dôme opvallender, daar de berg steil uit het landschap opstijgt. De top bevindt zich nog wel eens in de wolken: op 267 dagen is het mistig. Wolkenvorming heeft regelmatig regen tot gevolg en dat valt op 184 dagen in het jaar. Terwijl in de lagere delen zo'n 500 millimeter neerslag per jaar valt, wordt op de top 1600 millimeter gemeten.

weerstation Puy de DomeHet vriest op de top zo'n 153 dagen per jaar en op 139 dagen is er een sneeuwdek aanwezig. Extreme vorst komt niet vaak voor. Hetzelfde geldt voor hitte. Een zomerse dag met een temperatuur van 25 graden komt gemiddeld 1,2 keer per jaar voor. Toch toen in augustus 2003 in Clermont-Ferrand regelmatig een temperatuur van tegen de 40 graden werd bereikt, steeg de temperatuur op de top tot boven de 30 graden.

De luchtdruk op de top schommelt tussen de 830 en 880 hPa (hectoPascal). In het dalstation is deze zo'n 970 hPa. De luchtdrukafname met de hoogte is gemiddeld 1 hPa per 8 meter. In de zomer van 2003 was op de top een tentoonstelling ingericht, waar de originele barometer was te zien die tot 1980 door Meteo France werd gebruikt. De barometer wees 870 hPa aan.

Tegenwoordig is het weerstation geautomatiseerd en vinden de waarnemingen elektronisch plaats. Honderden toeristen passeren per dag zomers het gebouwtje waar de meteorologische waarnemingen worden verricht. Daarbij lopen ze onder de meteorologische apparatuur door.

 

Normalen (1961-1990) voor Puy-de Dôme
 Neerslag <0,1 millimeter  184 dagen
Sneeuw
78 dagen
Sneeuwdek
139 dagen
                     Onweer                        
24 dagen
Mist
267 dagen
Vorst
153 dagen
Zomerse dag (>=25 graden)
1,2 dagen

 

 

Blaise Pascal (1623-1662)
De Puy-de-Dôme speelde een historische rol bij het begrijpen van de luchtdruk en een omwenteling in de astronomie. Niet toevallig, want de Franse genie en wonderkind Blaise Pascal werd aan de voet van de berg in Clermont geboren.

Pascal bouwde voort op het werk van de Italiaan Evangelista Torricelli. Die vond in 1644 de waterbarometer uit en joeg met zijn tien meter hoge apparaat de buren de stuipen op het lijf. Kort erna kwam Torricelli met een kwikbarometer aanzetten, die een stuk kleiner was.

In de jaren erna experimenteerde Blaise Pascal in Rouen er lustig op los met het apparaat. Pascal bedacht dat met het stijgen van de hoogte de luchtdruk zou afnemen en testte dit uit door in Parijs met een barometer op de Saint-Jacob toren te gaan staan. Hij was voorstander van proefondervindelijk onderzoek. Dit in tegenstelling tot de grote denkers in die tijd zoals René Descartes.

Op 19 september 1648 beklom zijn zwager Périer de Puy-de-Dôme om de luchtdrukgedachtes verder te testen. Blaise Pascal had vanaf 1641 chronische pijnen en kon onmogelijk de berg zelf beklimmen. Pascal en zijn zwager toonden proefondervindelijk aan dat de luchtdruk op verschillende hoogten verschilt en beredeneerden dat het heelal een vacuüm is. Hun bevindingen werden beschreven in "Récit de la grande expérience de l'équilibre des liqueurs".

Door de meting berekende Blaise Pascal vrij nauwkeurig het gewicht van de totale atmosfeer. Pascal overzag zelf de gevolgen van deze onontkomelijke conclusie niet, maar in feite betekende dit een omwenteling in de astronomie. Hij veegde op zijn 25e één van de grote vergissingen van de oude fysica van tafel. Met dank aan de Puy-de-Dôme.

 


Weerlinks:
Het klimaat van Frankrijk

 

 

23-01-2013 | Klimaat_Europa | 104
  • 21/9 22:43 Jaap:
    Het kwik krabbelt weer omhoog. Vandaag bleef het net onder de 20 graden steken. Opnieuw weinig wind en aardig wat zon. Mooi weer nog steeds. De aangekonjdigde weerverslechtering lijkt ook mee te vallen (of tegen te vallen, als je van reuring houdt).
  • 21/9 21:49 Ted:
    Fraai herfstweer. Max.temp 18,6. Het is absoluut geen nazomerweer. Dan moet het 20+ zijn.
  • 21/9 21:12 Gerben:
    Code geel voor waterhozen regio Wadden
  • 21/9 20:46 Pieter:
    Lekker nazomerweer met veel zon en een iets koel windje .
  • 21/9 17:47 John:
    Dermate veel ijs- en sneeuwkristallen in de lucht dat de zon bij tijden redelijk gesluierd werd, ook in Rijen.
  • 21/9 06:51 Hans:
    Enschede-W: geheel bewolkt en vrij koud met 7.4 graden (minimum 6.8)
  • 20/9 22:09 Jaap:
    Duidelijk koeler vandaag. Maximaal 17 graden. Wat zon, maar in de middag tijdelijk zwaar bewolkt.
  • 20/9 20:55 Nico:
    Tweede dag onder de 20 graden pas deze maand. Vandaag 19,5 graden tegen 19,3 op de 1e. Verder moest ondanks de zon op de fiets de jas aan. Het voelde gewoon frisjes.
  • 20/9 19:01 Hans:
    Enschede-W: een wat kille dag (maxtemp 16.2) met vrij dichte wolkenvelden en soms wat (weinig overtuigende) zon.
  • 20/9 18:13 Ted:
    Het maximum van 17,3 werd al vroeg bereikt. Om 12.35 uur. Fraaie herfstdag. Het was frisser omdat ten oosten van ons land koelere lucht is binnengekomen.
  • 20/9 17:52 John:
    Vrij veel zon in Rijen, maar ook hier wat minder warm.
  • 20/9 17:26 Pieter:
    Vrij zonnig weer vandaag maar de zomerse warmte zijn we toch kwijt, de wind voelt fris aan , temp ca 17 C.
  • 20/9 08:47 John:
    Nog slechts twee niet warme dagen deze maand hier in Oss, vandaag wordt het spannend of de 20 graden gehaald wordt.
  • 19/9 17:51 Jaap:
    De Bilt op deze zondag weer een warme dag, maar het oosten kwam daar niet aan. Wellicht door bewolking en/of meer wind. (We zijn in De Bilt nu). Meestal andersom, althans in de zomer. De herfst is nu begonnen.
  • 19/9 16:53 Ted:
    Weer een mooie nazomerdag. Vrij zonnig bij een o 2 tot 3. Max. temp. 20,9 graden. Na 15.30 uur gaat de temperatuur alweer langzaam dalen. Nu (16.40 uur) 19,2 graden.
  • 19/9 15:09 Pieter:
    Purmerend na wat bewolking in de ochtend nu vrij zonnig , wel een fris oosten windje temp ca 20 C
  • 19/9 15:04 Hans:
    Enschede-W: veel bewolking bij 18.2 Op de vlakte een frisse oostenwind.
  • 19/9 11:39 Ted:
    Valt mee met dat wolkenplakkaat van gisteren. Bij mij de zelfde situatie als bij Gerard.
  • 19/9 11:18 Gerard:
    Nog wat (oplossende) stratus van opgetrokken mistvelden. Het belooft een alleraardigste herfstdag of nazomerdag te worden. Met 16.1 graad nog wat ochtendfris momenteel in Schoorl en omgeving.
  • 18/9 17:03 Ted:
    Fraaie nazomerdag. Max.temp. 22,2 graden. Moet morgen nog maar zien of het weer zo mooi wordt. Boven NO-helft van Duitsland ligt een gesloten wolkenplakaat.
  • 18/9 13:45 Erik:
    Vanmorgen weer met de duizendknoopbrigade in het Bennekomse bos gewerkt. In de najaarszon was het gewoon warm. Ik verbaas me erover dat het op de thermometer pas rond de 20°C is - het voelt warmer. In elk geval een mooie dag voor de Airbornedroppings. We hoorden in het bos de Herculesvliegtuigen rondje na rondje overkomen.
  • 18/9 12:04 Bert:
    Mist gaat over in lage wolken
  • 18/9 11:58 John:
    Warm in de zon, nog best hoge dauwpunten, weinig wind. Beeld in Rijen.
  • 18/9 08:27 Hans:
    Enschede-W: licht bewolkt met wat sluierbewolking bij 12.4 (minimum 12.3)
  • 17/9 20:56 Jaap:
    We gaan rustig door met warme dagen. Ook vandaag in Diepenheim ruim 20 graden, zoals op veel andere plaatsen. Droog hier, terwijl er elders wel buien waren. Weinig wind. Weer een mooie dag, waarbij we aldoor buiten konden zitten.
  • 17/9 19:33 John:
    Vrij zonnig, zacht en rustig in Rijen vandaag.
  • 17/9 18:01 Ted:
    Toch nog 2 flinke plensbuien met totaal 6 mm. De eerste rond 9.15 en de 2e rond 12 uur. Bij de 2e even de straten blank. Van middag vrij zonnig. Max. temp. 20,6 graden.
  • 17/9 12:08 Pieter:
    Rond 9.30 uur Vrij onverwachts een bui die 2 mm bracht, Nu af en toe de zon er bij wat meteen warm aan voelt
  • 17/9 10:06 John:
    Brave ochtend in Rijen tot nu toe. Zonnige momenten en ijle wolkenveldjes. Weinig wind.
  • 17/9 07:53 Hans:
    Enschede-W: rustig weer, wat fris en half bewolkt bij 12.8 (minimum 12.1)
  • 16/9 22:49 Nico:
    Hele dag zonnig in Breda, met cirrus. Maximum 22,6 graden. Aangenaam weer.
  • 16/9 21:40 Jaap:
    Na een druilerige ochtend kwamen er opklaringen. De wind bleef zwak en we haalden toch weer de grens van 20 graden. Dit was dus in Diepenheim.
  • 16/9 16:47 Pieter:
    Vannacht 2 mm regen gevallen, overdag aangenaam zomerweer met zon en wolken bij max 21 C
  • 15/9 22:58 Jaap:
    In Diepenheim heeft het de hele morgen flink doorgeplensd. Maar dat was een relatief klein gebied in het oosten van het land. Een groot deel van Nederland bleef vandaag vrijwel droog. Vanmiddag kwamen we tijdelijk in vochtige warme lucht. Het werd broeierig en 22 graden. Later koelde het weer af.
  • 15/9 18:53 Pieter:
    De eerste heft van september heeft hier in Purmerend slechts 2 mm opgeleverd , droge september na een vrij natte zomer
  • 15/9 17:27 Pieter:
    De dag begon met dichte mist die overging in lage bewolking temp 19 a 20 C De verwachte opklaringen zijn uitgebleven
  • 15/9 11:44 Kees:
    In Eindhoven is het nu droog, maar eerder in de ochtend geruime tijd lichte tot matige regen.
  • 15/9 11:33 Hans:
    Enschede-W: al 7 mm! En er zijn plekken in het oosten met nog veel meer neerslag. Een sterk activerend regengebied trekt over onze omgeving NO-waarts.
  • 15/9 10:22 John:
    Dampig weer zeg. Ik kan die hoge dauwpunten missen.
  • 15/9 07:42 Hans:
    Enschede-W: soms wat druilerig bij een zachte 17.9 graden.
Bekijk het archief
Wo 22 september 2021
Bezoekers online
Er zijn 1 gast en 7 leden aanwezig: Adrie, André, Bart, Bonne, Lilian, Pieter, Sebastiaan
Inloggen