Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 00:07
    Eesveen
    10,3°C
    (5/8) Half bewolkt
  • 20:50
    Sluis
    14,3°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: WZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 19:54
    Clinge het Zeegat
    16°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: WZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 30/3 00:03 Hans:
    Met 14.6 graden toch een vrij fris aandoende dag vandaag. Het bleef ook overwegend bewolkt.
  • 29/3 21:23 Jaap:
    Voorjaarssprongen. Maximum vandaag 14 gr. En een groot deel van de dag zwaar bewolkt. Wel droog. Morgen weer een sprong, nu weer omhoog?
  • 29/3 12:06 Ko:
    Geheel bewolkte ochtend in Breda. Een groot verschil met de afgelopen week en ook morgen weer. Ondanks het vrij kort duurde vond ik het onweer gisteravond erg mooi, behalve meerdere ontladingen zaten er ook vrij zware donders tussen.
  • 29/3 09:56 John:
    Gisteren hier in Oss een onweersdag, o.k., het was maar een klap, maar vooruit. Neerslaghoeveelheid stelde ook niks voor met 0,3 mm. Vanmorgen enkele druppels.
  • 29/3 08:55 Hans:
    Het heeft vanmorgen wat gedruppeld (<0.1 mm) en het is zacht gebleven (9.9 als minimum). Actueel geheel bewolkt bij 10.3 graden. Gisteren de eerste warme dag met 20.4 graden. Het ultieme lenteweer!!
  • 29/3 08:49 Joost:
    In Woensdrecht geheel bewolkt, De temperatuur is om 08:49u, 11.2 C met een matige zuidwesten wind.
  • 28/3 22:43 Dick:
    Hier in Capelle aan den IJssel een nipte warme dag: 20,1 C. Blijft toch een bijzondere ervaring in maart, alleen niet meer uitzonderlijk.
  • 28/3 22:35 Jaap:
    Grote amplitude ook hier: min. +0,5, max. ruim 19. Warme dag hier net niet gehaald, maar het was natuurlijk grandioos. Later wat dreigende luchten, maar hier viel tot nu maar een heel klein buitje. Rond de twintig graden eind maart is heel af en toe voorgekomen, ook vůůr de temperatuursprong. Het blijft wel bijzonder.
  • 28/3 22:28 Edward:
    Van de KNMI stations is Eindhoven de topper: 0,7 naar 21,0. Hier in Rotterdam (aan de rand van de stad) 1,8 naar 21,2.
  • 28/3 22:00 Bert:
    Vandaag in Eerbeek een amplitude van 20,4 C. (-0,7--19,7) Zojuist een regenbui; onweer was er al weer uit.
  • 28/3 20:28 Ko:
    Wat mij betreft weercijfer vandaag op de valreep opgeschroefd van 1 naar een magere 4. Twee kleine onweersbuitjes, in de tweede zat zelfs wat hagel bij. Toch 2 mm gescoord met een frisse regengeur na droogte.
  • 28/3 19:29 Pieter:
    Wat mij betreft krijgen maandag en dinsdag allebei het weercijfer 10. droog ,zonnig weinig wind en aangename temperaturen Echt lente !!
  • 28/3 19:20 Ko:
    Breda ook regenbui met onweer. Ongelofelijk
  • 28/3 18:55 Herman:
    Om 18:32 een keer onweer gevolgd door lichte regen te Wouw met regenboog
  • 28/3 14:40 Gert:
    Eerste warme dag in het zuidelijke deel van Nederland een feit
  • 28/3 07:33 Hans:
    Geweldige dag gisteren met heldere zonneschijn! Het werd hier in Enschede-W 19.6 graden! Ook nu weer een mooi begin van de dinsdag met lichte bewolking en nog fris met 3.6 graden.
  • 27/3 22:09 John:
    Wat een dag. Felle zonneschijn. En bij momenten zomers warm aanvoelend in de zon bij wegvallende wind. Dat wil zeggen: zweten zonder inspanning.
  • 27/3 21:44 Jaap:
    Behoorlijk veel zon vandaag; buiten contrails eigenlijk geen bewolking. Omdat de wind nu weer in het ZO zat, werd het warmer: 17 gr. maximaal en dat is hoog voor eind maart.
  • 27/3 21:13 Gerard:
    In Noord-Holland Noord was de hemel aanvankelijk niet zichtbaar door vrij dichte mist. Autodaken waren opnieuw aangevroren. Na het optrekken van de mist resteerde een mislukte Mondriaan van vliegtuigstrepen, want behalve loodrecht ook kriskras door elkaar lopend. Ook deze bewolking verminderde allengs naar mate de dag vorderde en uiteindelijk werd het blauw steeds minder Zeeuws en meer en meer Delfts.
  • 27/3 16:30 Gerben:
    Heino een voorlopige dagelijkse gang van 19,5 graden : )
  • 27/3 07:25 Hans:
    Temp. zo-even gedaald tot 2.9 (minimum tot nu toe) bij een heldere lucht (een enkele trail daargelaten). Gisteren wat schraal in de wind maar hier in de achtertuin toch nog een aangename 15.3
  • 26/3 23:09 Jaap:
    Drie dagen achtereen ongeveer het zelfde weer: vrij veel zon, na een koude nacht max. ong. 14 gr. Vandaag een graadje minder door wolkenvelden van hoge bewolking en een iets gekrompen wind. Gevoelstemp. is lager door droge lucht.
  • 26/3 12:45 Gerard:
    Vanmorgen was de hemel geheel bedekt met vliegtuigcirrus, oude ver uitgegroeide en jongere, wel doorschijnend in verschillende mate zodat het toch best zonnig aandeed. Later loste ook deze bewolking meer en meer op. Lage bewolking niet gehad.
  • 26/3 11:11 John:
    Lage wolken lossen op in Rijen.
  • 26/3 09:35 Hans:
    Gisteren een schitterende lentedag (16.1 graden!). Zeer lage luchtvochtigheid (in de middag 25 %). Derhalve helder zonnig! Nu bewolkt in Enschede-W bij 6.6 graden.
  • 25/3 19:37 John:
    Groot verschil inderdaad in of uit de wind en/of in of uit de zon. Ik zag vanmiddag in Brabant dauwpunten tot - 2 graden. Daarbij + 15 graden. Zeer droge lucht dus.
  • 25/3 18:41 Ted:
    Fraai lenteweer. Maar door de zeer lage vochtigheid was het zelfs in de zon zelfs koud. Het werd 14,5 graden bij een relatieve vochtigheid van 16,5%. Deze waarde werd bereikt om 13.40 uur. Nu zakt de temperatuur zeer snel naar 7,5 graden om 18.30 uur.
  • 25/3 08:28 Hans:
    En natuurlijk de lage luchtvochtigheid gisteren deed het in de schaduw best wel fris aanvoelen.
  • 25/3 08:26 Hans:
    Nog wat fris en licht bewolkt hier in het enschedese bij 4 graden (minimum 3) Het wordt weer een mooie dag! Gisteren 15.3 graden.
  • 24/3 18:06 John:
    Grote verschillen op straat, tussen schaduwzijde en zonzijde. Scheelt een jas minstens.
  • 24/3 17:35 Pieter:
    Vanmiddag lekker in de tuin gezeten, op een luw plekje in de zon was het heerlijk, maar in de wind was het een stuk frisser.
  • 24/3 09:35 Gerard:
    De hemel is blauw maar ook weer niet: bijna volledige bedekking met doorschijnende vliegtuigcirrus. Het was toch nog fris vanmorgen bij het rondje met het hondje: vooral de straffe wind bij 5 graden deed het koud aanvoelen.
  • 24/3 07:40 Hans:
    Door bewolking is de temp. niet lager gekomen dan 6.2 (op dit moment). Het is nu half tot zwaar bewolkt in Enschede-W Gisteren weer een mooie 14.5 graden bij zon/bewolking.
  • 23/3 21:57 Jaap:
    Veel zon, maar een schrale oostenwind. Gevoelstemp. daardoor wat lager dan de werkelijke 14 gr.
  • 23/3 07:35 Hans:
    Losse wolkenvelden stratocumulus boven Enschede-W bij 5.6 graden (minimum 3.9). Het is hier dan ook niet helder geweest. Gisteren met 14.2 graden een mooie maartdag!
Bekijk het archief
Do 30 maart 2017
Bezoekers online
Er zijn 50 gasten en 4 leden aanwezig: Adrie, Andrť, Ed, Henk
Inloggen