Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 00:04
    Eesveen
    11,1°C
    (2/8) Licht bewolkt
  • 20:55
    Sluis
    17,8°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: WNW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 20:16
    Clinge het Zeegat
    18,7°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: NW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 23/5 20:31 Gerard:
    Aan de kust was het zodanig fris dat een zomerjas nodig was, verder heel veel vliegtuigcirrus waar de zon wel doorheen schemerde met wisselend succes.
  • 23/5 19:03 Pieter:
    vandaag een warme zon in combnatie met een koele wind (max 19 C), lekker weer om buiten te werken
  • 23/5 08:48 Hans:
    Gisteren een mooie zomerdag met hier in Enschede-W 26 graden! Er was ook vrij veel stapelbewolking maar dat mocht de zomerse pret niet drukken. Nu zon en half bewolkt met sluierbewolking en toch ook al weer 17.4 graden..
  • 22/5 19:09 John:
    Wel fijn, die relatieve koelte aan het begin van de dag. De nachtperiode is al kort.
  • 22/5 08:57 Hans:
    Gisteren hier in Enschede-W 22 graden, wel veel sluierbewolking, maar toch een aangename dag! Nu zonnig met wat lichte bewolking bij 14.2 graden. Ik ga hier voor een mooie zomerse dag (25+)
  • 21/5 12:28 Gerard:
    Hier is respectievelijk Breda en IJsselmuiden. In Schoorl redelijk zonnig maar toch wel veel opkomende cirro-stratus neigend naar alto-stratus. bij een gematigde temperatuur van 15.7 graden.en een westelijk windje.
  • 21/5 12:12 Gert:
    Hier onstaat de nodige cumuli naast veel cirrusvelden. Overigens leent de hoge bewolking zich wel voor optische verschijnselen. Ik ben geen specialist op dat gebied maar volgens mij was de bovenraak boog hier zichtbaar.
  • 21/5 11:54 Ko:
    Hier net andersom, van helder naar vrij bewolkt. Voorlopig saai, bij de tot nu toe 37 mm van mei komt waarschijnlijk niks meer bij. Daarmee eindigt ook mei ruim te droog.
  • 21/5 10:41 Hans:
    De zon schijnt hier flets door de zwaar bewolkte cirrostratuslucht. Temp. 17.3 dus lekker weer! Op naar de zomer toe deze komende week!
  • 20/5 22:51 Gerard:
    Veel zon vandaag aan de Noord-Hollandse kust. Iets verder landinwaarts waren fraaie buienformaties te zien, compleet met aambeeld.In Schoorl echter zonovergoten gebleven. Middagtemp. tussen 16 en 17 graden was ruim voldoende voor buitenactiviteiten.
  • 20/5 15:45 Marcel:
    En daar was dan een kleine maar heftige bui met twee ontladingen en zware hagel. 8 mm in een kwartier. Het kan dus nog :)
  • 20/5 13:45 John:
    In Rijen een bui gehad van 4 mm met hagel als erwten.
  • 20/5 13:35 Ko:
    Daarstraks een paar regendrupjes, niet meetbaar.
  • 20/5 13:34 Gert:
    Land inwaarts is hier en daar onweer aannemer
  • 20/5 09:05 Hans:
    Gisteren ondanks de druilerigheid en kilheid in de middag toch maar 1.2 mm regen. De natuur heeft veel meer (druil)regen nodig... Actueel zonnige perioden bij 11.5 graden.
  • 19/5 20:03 Ko:
    En helaas toch net geen zonloze dag kunnen scoren door de laatste zon momenten van de avond.
  • 19/5 18:27 Ko:
    Tweede dag op rij dat ze er zo naast zitten met hun voorspelde regen. Nog erger dan gister, vandaag de hele dag droog! Daarentegen wel zonloos en al frisser aanvoelend dan gister.
  • 19/5 17:59 John:
    Het gaat er zuinig met de regen, ook in Rijen. De hele gefaseerde operatie afkoeling heeft in geen enkele fase regen meer dan stoepen nat laten zien. Er is achterstand in groei in de moestuin door te droge gronden. Met name frambozen laten dat goed zien.
  • 19/5 08:25 Hans:
    Grijs nu hier in Enschede-W bij 16.7 graden. Gisteren een koelere dag met zo'n 19 graden, veel bewolking en maar 0.3 mm regen. De natuur heeft veel meer nodig!
  • 18/5 20:21 Ko:
    Ik kan het hier in Breda als een zonloze dag beschouwen. Lucht werd vanmiddag soms wel lichter maar de zon kwam er niet door. Op wat lichte spetters na vanochtend vroeg verder een droge dag gebleven.
  • 18/5 18:57 Marcel:
    De roeptoeters hebben zoals zo vaak in 2017 weer toegeslagen. Onweer, buiige regen.... niets ervan. Nog geen mm in Hilversum. Zal er wat terechtkomen van de buien die vannacht zouden komen? Wij geven de planten maar water, want met al die roeptoeters in de media.....
  • 18/5 12:07 Ko:
    Haha zielig Ted? Ik vind het heel wat aangenamer dan gister. Van die regen en buien komt hier vandaag echter vrijwel niks terecht. Wederom verkeerd ingeschat. Tot nu toe wel een grijze dag.
  • 18/5 11:47 John:
    In Rijen 1 mm regen bij elkaar gesprokkeld. Vanochtend nog af en toe een spatje. Tamelijk grijs, soms is de zon bleek te zien door hogere bewolking heen.
  • 18/5 10:09 Ted:
    Zelfs vandaag (donderdag) een zomerse dag! Vannacht om 0.35 uur nog een laatste warme vleugje met 25,3 graden. In Assendelft is nog nooit in de nachtelijke uren een 25-plusser gemeten in mei sinds 1930. Nu (9.55 uur) is het nog maar een zielige 12,5 graden.
  • 18/5 09:02 Hans:
    Gisteren hier in het enschedese (bebouwde kom!) maar liefst 31.3 graden. Veel te vroege tropische warmte wat mij betreft. Nu soms wat druilerig maar veel stelt de regen nog niet voor. Temp. zo-even 18.8 (minimum 18 in de nacht!) Waar hebben we het over??
  • 17/5 18:52 Dick:
    Hier in Capelle aan den IJssel, in mijn relatief koele achtertuin, een max. van 28,2C. Rotterdam op een haar na tropisch. Mijn collega's en ik vonden het te warm, gisteren al.
  • 17/5 17:34 Sebastiaan:
    HvH 31c! Niemand had dit verwacht. Vies warm vind ik het momenteel. Op naar de afkoeling van morgen!
  • 17/5 16:46 John:
    Toch tropisch geworden te Gilze-Rijen KNMI. IK had het net niet verwacht, zie lenteforum.
  • 17/5 14:47 Gerben:
    Volkel als 1e tropisch
  • 17/5 14:27 John:
    Ik dacht het al te voelen. Op zich, gecombineerd met meer wind dan vanochtend, is het meer opwekkend warm geworden.
  • 17/5 14:16 Gerben:
    Het is goed te doen. Erg droge lucht en een laag dauwpunt.
  • 17/5 14:12 John:
    Ja hoor, zo juist al 29 graden te Rijen. Zo'n beetje het warmste plekje van het land op dit moment.
  • 17/5 13:25 Ko:
    Vanochtend zelfs nog kortstondig wat lichte regen. De stoepen waren licht vochtig te noemen.
  • 17/5 10:44 John:
    Ik moet er wel aan wennen ineens zo zomers, lauwe nachten, hogere dauwpunten. Geen enkel dekbed meer nodig. Benauwd aanvoelend zonnetje tijdens doorschijnende wolkenvelden.
  • 17/5 10:24 Hans:
    Gisteren hier in de bebouwde kom van Enschede-W in mijn achtertuin 27.5 graden! De eerste voluit zomerse dag! Vandaag bij veel zon in de richting van de tropische grens? Zo-even zonnig maar wel wat flets bij 24.6 graden (minimum 17 graden!).
Bekijk het archief
Wo 24 mei 2017
Bezoekers online
Er zijn 68 gasten en 10 leden aanwezig: Adrie, Bert, Gieny, Henk, Martijn, Ted, Theo, Theo
Inloggen