Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 10:02
    Clinge
    9,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 4 = Matige wind
    Lichte regen
  • 09:01
    IJsselmuiden
    8,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
    Lichte regen
  • 08:45
    Enschede-W
    8,7°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 4 = Matige wind
    Matige regen
  • 06:47
    Sluis
    9,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 6 = Krachtige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 23/2 14:23 Gert:
    Zowaar een hagelbuitje in IJsselmuiden en een ontlading boven Groningen
  • 23/2 14:10 Roland:
    Korrelhagel op het koufront momenteel!
  • 23/2 13:53 Pieter:
    Op de satelietbeelden van buienradar is goed te zien hoe de stormdepressie van oost Engeland de Noordzee op draait , Hier in Purmerend schijn nu de zon .
  • 23/2 13:47 Gert:
    Bomen omgewaaid op de a22 ( teletekst 730)
  • 23/2 12:09 Ko:
    Een vrijwel droge ochtend. Gaat het net als gister, alle regen in middag en avond?
  • 23/2 10:01 Gert:
    Iets te snel was al gemeld. Windveld komt zuidelijker dan 36 uur geleden werd verwacht. Past mooi bij de verschrijving die gistermiddag zichtbaar werd in de modellen
  • 23/2 10:00 Gert:
    Code oranje in West en Zuid Nederland
  • 23/2 09:48 Pieter:
    Opvallend dat open gebieden als de Wadden en het Ijsselmeergebied niet bij code oranje zijn opgenomen
  • 23/2 09:40 Edward:
    Code oranje wordt nu voor Z-H, N-H, Ut, Zld en N-B afgegeven.
  • 23/2 09:17 Pieter:
    In 2 dagen tijd al 35 mm opgevangen in Purmerend, net 5 km tegen wind gefietst, een flinke trap benieuwd hoe het vanmiddag los gaat !!
  • 23/2 08:58 Gert:
    We naderen de 30 over de laatste 36 uur
  • 23/2 08:47 Hans:
    REGEN! Volop! Viel er gisteren over het etmaal 14.4 mm, nu is er ook al weer ruim 9 mm gevallen. Wind nu ZW 4 Bft en de temp. is 8.7 graden
  • 22/2 23:38 Gerard:
    Uiteindelijk kwam de regen wat zuidelijker terecht dan de modellen aangaven. 100 km opschuiven is snel gebeurd. 8.5 mm in Schoorl tegen een verwachte hoeveelheid van 15 mm
  • 22/2 21:48 Jaap:
    Was van ca. 11:30 tot 16:00 in Zwolle. Daar steeds regen. In de trein erheen, begon het op de Veluwe te regenen, zag ik. Hier in De Bilt is het wat later begonnen. En hier tot nu toe steeds lange regenperioden. Tot nu toe hier ong. 15 mm. Weer zonloos, maar zacht: 10 gr.
  • 22/2 21:05 John:
    Overigens is de opbrengst vandaag tot nu toe, gekeken vanaf middernacht, 21 mm.
  • 22/2 20:35 John:
    10 mm gevallen tot 18 uur vanavond. Te Rijen. Daarna is het blijven regenen.
  • 22/2 19:29 Ko:
    Toch wederom de meeste regen in de donkere uren. De afgelopen twee uur al bijna meer gevallen dan vanmiddag.
  • 22/2 17:18 Bart:
    Mn hele postloop vandaag in de regen gelopen, moet zeggen dat dat wel lang geleden is.. Morgen weer maar dan wat heftiger(Haarlem), kan nog spannend worden...
  • 22/2 16:06 John:
    Ja Ko. zo kan dat gaan. Aanmaak van regen langs frontale zone. Grauw, winderig, zacht en aanhouden regen de laatste uren in het midden van Brabant.
  • 22/2 14:52 Gert:
    Hier nu 19mm
  • 22/2 14:10 Ko:
    Toch wel? Al een tijdje aardig wat regen ineens. Vanuit het niets op de radar.
  • 22/2 13:58 Frank:
    In zaandam/Westzaan aanvankelijk droog, maar tegen de middag inzettende regen, wind wzw 6 bf., sinds gisteravond 8 mm. neerslag.
  • 22/2 11:46 Ko:
    Van die verregende woensdag waar ze het over hadden komt hier niks terecht. Groot deel van de ochtend droog! Tot nu toe nog wel bewolkt.
  • 22/2 10:58 Gert:
    dauwpunten op het wad dalen wat ( zie Project Sylphide op de vWK-site) koufront blijkbaar gepasseerd
  • 22/2 08:31 Gert:
    11mm volgens de vantage pro
  • 22/2 07:53 Hans:
    Gisteren een mooie dag met 11 graden in de middag bij wat zon!
  • 22/2 07:52 Hans:
    Het (depressie)hek is van de dam. Ronduit herfstachtig weer hier in Enschede-W met regen en wind. Ruim 3 mm gevallen tot nu toe. Afgelopen nacht om 4.00 uur 11 graden, nu 9.7
  • 21/2 22:20 Jaap:
    in de avond weer wat regen. En de vooruitzichten zijn zeer nat.
  • 21/2 22:19 Jaap:
    Lente-achtig vandaag, vooral in de middag. Er was geregeld zonneschijn en de temp. was vanmiddag ruim boven de 10 gr. In de tuin gewerkt met zingende koolmezen, roodborsten en heggemussen om me heen. Begin april-gevoel. Dat kan natuurlijk niet zo blijven.
  • 21/2 20:49 Willem:
    spijkenisse. min temp 8,6 gr max temp 11.0 gr .hoogste luchtdruk 1016.6 laagste luchtdruk 1011.2 hpa . neerslagsoort regen, hoeveelheid 3.2 mm
  • 21/2 19:15 Gert:
    Harmonie pakt wat betreft de regen flink uit. Zie knmi guidance
  • 21/2 17:44 John:
    Een deel van het land mag rekenen op een behoorlijk aanhoudend regenachtig regime de komende 24 uur. Klassieke situatie met een slepend polair front boven ons land. Deze winter niet veel voor gekomen.
  • 21/2 11:10 Kees:
    Het lijkt donderdag een spannend dagje te worden, wat de wind betreft ! Vooral het noorden kan er flink van langs krijgen.
  • 21/2 10:05 Gert:
    Hans ik denk het wel. Hier nu weer flinke opklaringen
  • 21/2 09:19 Hans:
    Het is hier in Enschede-W al weer helemaal dicht getrokken. Hopen dat het tijdelijk is....
  • 21/2 08:38 Hans:
    Jaap: 2 zonloze dagen hier (zondag/maandag) Gelukkig kijken we nu weer tegen fletse zonneschijn aan...
  • 21/2 08:36 Hans:
    Mooie opklaringen in Enschede-W bij 7.7 graden en vrij veel sluierbewolking + contrails. Gisteravond is er hier 6 mm gevallen uit het koufront en de maxtemp. van maandag viel tegen middernacht met 10.6 graden.
  • 20/2 22:08 Jaap:
    We hadden in de afgelopen winter een aantal dagen, waarin het onbewolkt was, maar geheel zonloze dagen ook. Vandaag weer zo'n zonloze dag, met nu en dan motregen en vanavond tijdelijk intensievere regen. Zacht: max. 10 gr. min. 7 gr.
  • 20/2 21:12 Willem:
    de minimum temperatuur in spijkenisse vandaag 6,9 gr, maximum 10.0 gr , op 10 cm bedroeg de temperatuur 5.4 gr.er viel 2.8 mm regen .
  • 20/2 19:23 John:
    Inderdaad een overtuigend dagje grijze druilerigheid. Zo een dag tussendoor kan ik nog wel waarderen, maar het moet geen gewoonte worden.
  • 20/2 16:30 Kees:
    Somberheid troef hier in Best. Hoewel de zon pas rond 18.00 u. ondergaat, begint het nu al te schemeren.
  • 20/2 07:40 Hans:
    Er is tot nu toe alleen wat lichte motregen gevallen (<0.1 mm) hier in het enschedese. Temp. 7.2 en het lijkt nog zachter te worden...
  • 19/2 21:33 Willem:
    de max temperatuur in spijkenisse vandaag 8,6 gr,minimum temperatuur 2,9 gr. afgelopen nacht vorst aan de grond temp -1.5 gr
  • 19/2 09:53 Hans:
    Even heeft het wat gesputterd (<0.1 mm) en vanmorgen was er mooi morgenrood te zien. Er naderen wat strokerige neerslaggebiedjes. Actuele temp. is 4.5
  • 18/2 21:59 Jaap:
    Hier in het midden des lands vanmorgen aanvankelijk dichte mist, daarna nevelig en bewolkt en in de middag flinke zonnige perioden. Zacht, met een maximum dat aan de 10 gr. tipte.
  • 18/2 20:01 Gerard:
    In Schoorl wel wat kortdurende doorschemering van de zon meegemaakt, maar geen echte opheldering, van mist naar nevel en de nevel en stratus bleef overheersen.
  • 18/2 17:58 Hans:
    Vandaag toch weer een hele redelijke februaridag met 9.4 graden als maximum Bewolking/opklaringen en nu, om 17.57 uur vrij helder bij 8.1 graden.
  • 18/2 14:02 Gert:
    Ongetwifeld subsidentie in het hogedrukgebied
  • 18/2 12:02 Ko:
    Wel snel gegaan hoe de zon de dichte mist heeft opgeruimd.
  • 18/2 10:24 Ko:
    Het is hier bevorderd naar dichte mist.
Bekijk het archief
Do 23 februari 2017
Bezoekers online
Er zijn 87 gasten en 13 leden aanwezig: Bert, BjŲrn, Ed, Edith, Evert, Ewald, Gerard, Gert, Jannes, Roland, Sjoerd, Tammo Jan, Walter
Inloggen