Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:56
    Eesveen
    15,4°C
    Lichte regen
  • 23:39
    Schoorl
    18,1°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: ONO
    Windkracht: 0 = Windstil
  • 20:48
    Sluis
    19,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ONO
    Windkracht: 3 = Matige wind
  • 20:10
    Clinge het Zeegat
    19°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ONO
    Windkracht: 3 = Matige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Sneeuwdekwaarnemingen van Huis Doorn, 1923 - 1941

In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn welke lopen van juli 1923 tot en met april 1941. De waarnemingen zijn in schriften opgetekend, bij uitzondering soms getypt, en in de Duitse taal geschreven. De waarnemingen van alle dagen waarop mogelijk sneeuw kan zijn gevallen, zijn in het kader van dit onderzoek in het najaar van 2013 gedigitaliseerd.

Doorn ligt op een kleine 15 kilometer ten zuidoosten van De Bilt. Huis Doorn is gelegen aan de zuidwestzijde van de stad. Het landgoed is gedeeltelijk bebost, ten zuidwesten ervan is het  terrein open, noordoostelijk ligt de Utrechtse Heuvelrug.

Huis Doorn in 1920
Keizer Willem II kocht in 1919 het Huis Doorn (bron: Bundesarchiv)

Leeswijzer
De behoefte aan verdieping van de kennis over sneeuwaccumulatie en duurzaamheid van het sneeuwdek, heeft gevoerd tot een aanvullend onderzoek. Het verslag van het onderzoek naar de sneeuwdekwaarnemingen van Doorn en van de reconstructie van het sneeuwdek van Doorn, aangevuld met het genoemde ondersteunende onderzoek (hoofdstukken 3 tot en met 13), wordt in een aantal artikelen in het besloten deel (hoofdstukken 1 tot en met 16) van de website aan de leden van de vereniging gepresenteerd. Aan het einde van ieder artikel staat de link naar het volgende onderdeel van het verslag, zodat makkelijk verder gelezen kan worden.
Na inloggen is het ook mogelijk om via onderstaande inhoudsopgave direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.
Het hoofdstuk 17 is vrij toegankelijk.

  1. Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn
  2. Probleemstelling
  3. Sneeuwaccumulatie
  4. Sneeuwval bij temperaturen boven nul
  5. Sneeuwval bij een bestaand sneeuwdek
  6. Sneeuwhoogte-afname: klink en sublimatie
  7. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel; verkenning
  8. Sneeuwsmelt bij dooi zonder regen of ijzel (2)
  9. Sneeuwsmelt bij ijzel
  10. Sneeuwsmelt bij dooi en regen
  11. Sneeuwsmelt in maart
  12. Casusstudie februari 1956: een foutendiscussie
  13. Conclusies van het begeleidende onderzoek
  14. Vergelijking met sneeuwwaarnemingen van Wageningen
  15. Uitwerking van de waarnemingen van Huis Doorn
  16. Dagelijkse sneeuwhoogte (tabellen), definities en verwijzingen
  17. Museum Huis Doorn

Inleiding
Meteorologische metingen op systematische basis van de temperatuur, neerslag, zonneschijn, bewolking enzovoorts worden al veel langer verricht dan metingen van de hoogte van het sneeuwdek. Dat terwijl de aanwezigheid (en hoogte) van een sneeuwdek van grote waarde is, meteorologisch vanwege het weerkaatsingsvermogen (de albedo) en klimatologisch als indicator van klimaatverandering, maar ook niet-wetenschappelijk, daar waar het gaat om de beleving van een winter.

Het sneeuwdek als meteorologische factor is lange tijd ondergewaardeerd geweest.
Het KNMI begon de officiële sneeuwmetingen pas in 1956 en dan nog zijn de beschikbare gegevens niet de daadwerkelijke metingen, want die zijn eerst gecodeerd en daarna overgezet naar een (gemiddelde) waarde in centimeter. Veel van de oorspronkelijke nauwkeurigheid is in dit proces helaas verloren gegaan. Op de klimatologische pagina van het KNMI worden alleen van de jaren na 2003 ongecodeerde sneeuwgegevens gepresenteerd1.

Niet gecodeerd zijn de sneeuwhoogtes die gepubliceerd zijn in een technisch rapport van het KNMI, geschreven door J.J. Piekema2. Drie maal daags, voor het grootste deel, vanaf het najaar van 1950 tot en met 1970 in De Bilt, in Amersfoort vanaf 1971 tot 1984. Per jaar heeft hij ook het aantal dagen met een klimatologisch sneeuwdek en een representatief sneeuwdek bepaald. Ook heeft hij sneeuwonderzoek gedaan naar de periode van voor 1950. Hij gebruikte waarnemingen van het KNMI te De Bilt, waarnemingen van voormalig keizer Wilhelm II van Duitsland te Doorn, de Landbouwhogeschool van Wageningen en materiaal uit het Utrechts Nieuwsblad. In ‘Bar en Boos’ van Buisman zijn summiere aantekeningen van zijn werk over de periode van 1930 tot 1950 opgenomen3. Aangegeven wordt voor representatieve sneeuwdekdagen wanneer deze opgetreden zijn en vanaf de winter van 1939/1940 ook de totale dagsom van het sneeuwdek per seizoen, plus de maximale sneeuwbedekking en de datum.
Voormalig keizer Willem II
Foto van 15 maart 1927 (Delpher)

Gedeeltelijk heeft Piekema, zoals hierboven vermeld, gebruik gemaakt van waarnemingen van het sneeuwdek, verricht in Doorn, op het landgoed van Wilhelm II bij Huis Doorn. Wilhelm II was keizer van het Duitse Keizerrijk en vluchtte naar Nederland na het einde van de Eerste Wereldoorlog, nadat hij was afgezet. Hij heeft in Huis Doorn gewoond van 15 mei 1920 tot zijn overlijden op 3 juni 19414. Maandelijks (van 1 juli 1923 tot en met 30 april 1941) stuurde de verantwoordelijke (J.R. ..ilfulune, handtekening niet goed leesbaar) een in de Duitse taal geschreven weerrapport naar het KNMI5.  

Afgelopen najaar heb ik inzage gekregen in de schriften van Doorn. Aan de hand van deze waarnemingen heb ik geprobeerd een homogene reeks van klimatologische sneeuwdekdagen samen te stellen, vanaf het najaar 1923 tot en met april 1941. Die reeks kan gebruikt worden om een aaneengesloten (homogene) reeks van sneeuwhoogtes voor het midden van het land samen te stellen, van 1923 tot aan het heden.

Lees verder: Sneeuwdekwaarnemingen van Doorn

Vragen over het onderzoek kan je per e-mail richten aan Paul Verheij.


© Paul Verheij, VWK

17-01-2016 | WS_Historie_20 | 1701
Nu lid worden
  • 28/6 00:44 Gerard:
    Na de tennis verscheen er rond 21:40 een langzaam groter wordende regenboog aan de oostelijke hemel. Het leek erop dat we regen zouden krijgen in Schoorl, maar de neerslag bleef beperkt tot enkele druppels, blijkbaar verdampte vrijwel alles onderweg van wolk naar aardoppervlak. De "bui" trok niet alleen langs, maar ook over de waarnemer heen.
  • 27/6 23:12 Ko:
    Boven BelgiŽ was het nog aardig wat, richting NL inderdaad verbrokkelend. Als het de komende dagen ook steeds zo gaat .... :(
  • 27/6 23:03 John:
    Kanshebber? Kijken we naar dezelfde radar? Ik zie een sterk verbrokkelend beeld nabij Brabant en weinig compacts. Wel aanmaak van buien boven Gelderland. Dat kan wel eens verder uitgroeien en ook verder noordwaarts komen.
  • 27/6 21:55 Ko:
    Momenteel vanuit BelgiŽ een volgende kanshebber onderweg. Vandaag wel vrijwel bewolkt aangenaam weer. Voorlopig geen zomerse dagen meer.
  • 27/6 21:48 John:
    Een paar liter. Ik denk aan bakken water, liefst in fases, maar totaal minstens 40 mm in 24 of 48 uur.
  • 27/6 21:47 Joost:
    Wat ben ik blij met de 1,4 mm die is gevallen hier in Woensdrecht waar we wat regen betreft over het algemeen minder bedeeld worden.
  • 27/6 21:17 Jaap:
    we kunnen wel een paar liter gebruiken
  • 27/6 18:27 Gert:
    Hirlam en GFS komen met aardig wat neerslag ( 12 uur run)
  • 27/6 18:06 John:
    Het wordt puur geluk hebben en hopelijk een paar fikse buien precies over krijgen. Eenmaal dieper ik koele lucht neemt de kans hierop alweer af.
  • 27/6 18:05 John:
    Het was van zo weinig betekenis dat ik het hier niet eens durfde te melden. Verschijnselen van droogte nemen verder toe.
  • 27/6 16:24 Ko:
    En na 85 druppels hield het al weer op. Het schiet echt niet op zo!
  • 27/6 15:02 Ko:
    Het is hier lichtjes gaan regenen.
  • 27/6 11:50 Ko:
    Hoofdzakelijk bewolkt vanochtend, wachtend op de regen vanuit BelgiŽ.
  • 27/6 08:42 Hans:
    Veel cirrostratus (half bewolkt) bij 14.4 graden. Maandag 's middags mooi weer met zon/stapelwolken en nog 22.7 als maximum. Heldere maandagavond!
  • 26/6 17:10 Kees:
    Het werd in de loop van de dag steeds zonniger hier in Eindhoven. Een prima zomerdag met een draaglijke temperatuur.
  • 26/6 11:39 Ko:
    In Breda is het in 2 weken hard achteruit gegaan. Gras en bermen fors geel bruin gekleurd, alles dor en stoffig. Even volhouden nog, al morgen later op de dag wat regen volgens de app. Vanaf woensdag het grotere werk.
  • 26/6 09:51 John:
    Fijn Hans, hier in Rijen nog geen beginnende aanpak van de droogte. De motregenbutjes kregen het zand amper nat.
  • 26/6 09:02 Hans:
    Gisteren 4.3 mm afgetapt en vanmorgen al weer 4 mm in de meter. Het begin van de droogtedoorbraak is er. Maar de natuur komt nog veel te kort, dat moge duidelijk zijn...
  • 26/6 09:01 Hans:
    Dikke pakken stratocumulus langs de hemel maken het geheel bewolkt bij 16.4 graden in het enschedese. Soms lijkt het wat op te klaren en dat zal vandaag ook nog wel gebeuren en dan wordt het een heel redelijke dag.
  • 25/6 22:04 Jaap:
    Gisteren en vandaag af en toe van die stofregenbuitjes. Niet echt een aanval op de droogte. Neerslagtekort ook hier zeker 100 mm. Als het al wordt ingelopen, dan pas in augustus. Winderig vandaag en weinig zon, minder dan ons was beloofd in de verwachtingen. Max. 19 gr.
  • 25/6 21:27 Pieter:
    Door de bewolking en de wind opvallend kleine temp. verschillen tussen dag en nacht, In Den Helder slechts 0,8 C en Wijk aan zee slechts 1,0 C
  • 25/6 21:25 Pieter:
    Een dag met een herfstachtige sfeer met veel bewolking, klein beetje motregen en stevige westen wind, max 19 C, Van mij mag de zon weer gaan schijnen !!
  • 25/6 20:58 Jan:
    Afgelopen nacht 13,8 mm. in Buitenpost. Dit is goed voor de natuur.
  • 25/6 19:13 Sebastiaan:
    Filmpje Jan Buisman nav prijsuitreiking te zien op het forum. Het weer is toch vrij koel. Dus alle tijd om even te kijken.
  • 25/6 11:14 John:
    In Rijen is er 1,5 mm gevallen aan pruttelregen. Het is nog niet echt de klapper waar de natuur op wacht. Verdamping is in elk geval minder,
  • 25/6 10:01 Ko:
    Het was hier gister de eerste zonloze dag sinds 18 mei. De motregen over heel de dag leverde maar 1,5 mm op. Als 't uit mag komen a.s. woe en do meer regen.
  • 25/6 09:55 Hans:
    Eindelijk regen van betekenis, ruim 4 mm nu gevallen in Enschede-W en het regent nog licht bij 16.3 graden.
  • 25/6 09:52 Gert:
    Rondje neerslag sinds zaterdagochtend. IJsselmuiden 2.6
  • 25/6 00:01 Richard:
    Eigenlijk best wel lekker zo'n dag "soepkippenweer". Grootste deel van de dag een motregen die al met al 6mm opleverde. Goed voor mens, dier en plant.
  • 24/6 22:34 Pieter:
    Het echte zomergevoel is (even} weg De hele dag veel wolken, beetje( mot)regen in de ochtend, een stevige wind en temp max. 20 C en lijkt vooriopig wisselvallig en koel te blijven
  • 24/6 20:44 Hans:
    Vandaag toch bij tijd en wijle wat druilerig met (soms vette) motregen. Het etmaalmaximum van 20 graden viel rond 1.00 uur afgelopen nacht. Overdag een lagere temperatuur. Neerslag zo-even gemeten 1.1 mm.
  • 24/6 20:10 Gert:
    Was inderdaad even bijkomen. Hoewel de luchtvochtigheid hier groot was
  • 24/6 19:06 Ko:
    Hele dag al grijs en regelmatig motregen. Heerlijk, even bijkomen van alle hitte de laatste tijd.
  • 24/6 15:30 John:
    Ik ben toch blij dat het kan.
  • 24/6 15:29 Kees:
    Het grilige Nederlandse weeer ten top. Donderdag 35 gr. in Eindhoven en nu nog geen 20 gr. Het kan verkeren !!
  • 24/6 12:47 John:
    Grijs en af en toe motregen is het beeld deze ochtend geweest te Rijen. De koelere polaire lucht, met dauwpunten richting 11 of 10 graden, moet ons nog bereiken en haalt wellicht het zuiden niet eens.
  • 24/6 11:43 John:
    Gisteren nog net 25 graden te Gilze- Rijen. Zeven dag hittegolf, waarvan vier tropische dagen, een dag 29 graden en twee 25+.
  • 24/6 11:16 Ko:
    Hier liep de hittegolf gister af. Duurde toch nog 7 dagen, van 17 - 23 juni.
  • 24/6 10:04 Ko:
    Ook Breda motregen.
  • 24/6 08:45 Gert:
    Station bestaat sinds 1988. Nu heeft juni al een top notering wat betreft het warmtegetal. Zegt iets over de warmteproductie van deze maand dacht ik zo . Actueel bewolkt met wat lichte motregen.
  • 23/6 21:48 Bart:
    geweldig, de verwachting zwabbert wel 8 keer heen en weer, lijkt het definitief frisser te worden en nou wordt het dinsdag toch opeens weer 27 graden...
  • 23/6 17:42 John:
    Nog tamelijk warm in Brabant hoor. Zomers in oostelijker delen. En weer beduidend koeler naar het noorden toe. Dat moet tot behoorlijke verschillen in de gemiddelde temperaturen leiden tussen het noorden en zuiden.
  • 23/6 08:36 Hans:
    Nu 18.5 graden en bewolkt weer, best aangenaam, mag van mij zo blijven...
  • 23/6 08:36 Hans:
    Gisteren hier in Enschede-W maar liefst 34.1 graden, echt onaangenaam "haarfŲhnweer". Later in de middag wat regen (1.1 mm) en wat onweer, maar stelde niet zo veel voor.' 's Avonds lekker afkoelend bij een stevige westenwind!
  • 23/6 07:31 Frans:
    Ouddorp 0,6 mm. Geen locale hittegolf, gisteren Tmax 26,5. Tijdens het naar huis rijden van de weg gespoeld 20 km verderop. Tijdens tanken een CC met geljik een enorme klap, zo dicht bij heb ik het nog niet meegemaakt terwijl ik buiten was
  • 22/6 19:03 Edward:
    Hier in de tuin in Rotterdam ook een hittegolf, Txen 25,6, 30,2, 31,9, 29,9, 30,8 en 30,7. Onweer van net was min of meer een gewone onweersbui. Wel mooie wolkenluchten daarbij. Vannacht was het overigens ook hier bijzonder warm met 22,8 minimaal en daardoor was het binnen enigszins hinderlijk warm tijdens het slapen bij 27-29 graden.
  • 22/6 19:00 Gerie:
    Veel koudere westen wind na onweerslijntje om 17.45 uur. Toen even veel regen, maar heft de droogte niet op. Tot 21 juni nog maar 10 mm! Temperatuur zakte van 29 graden naar 19 graden. Even dus ademhalen.
  • 22/6 18:18 Gert:
    Hier rond 1mm met veel cc en soms Cg ontladingen
  • 22/6 18:18 Jaap:
    Vandaag werd het netaan tropisch, gisteren net niet. Rond 17.30 een paar flinke ontladingen, maar de regen stelde weinig voor. Droogte gaat door.Temp. kelderde naar 19 gr. nu.
  • 22/6 18:07 Ko:
    Toch nog een flinke bui en ook onweer erbij. Zalige lucht, extra zuurstof en afkoeling.
Bekijk het archief
Wo 28 juni 2017
Bezoekers online
Er zijn 134 gasten en 14 leden aanwezig: Adrie, Bart, Bert, BjŲrn, Ed, Gerard, Gerben, Henk, Henk, Martijn, Niek, Pieter, Richard, Wilfred
Inloggen