Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 10:02
    Clinge
    9,2°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 4 = Matige wind
    Lichte regen
  • 09:01
    IJsselmuiden
    8,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 3 = Matige wind
    Lichte regen
  • 08:45
    Enschede-W
    8,7°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 4 = Matige wind
    Matige regen
  • 06:47
    Sluis
    9,1°C
    (8/8) Geheel bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 6 = Krachtige wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
Nu lid worden
  • 23/2 14:23 Gert:
    Zowaar een hagelbuitje in IJsselmuiden en een ontlading boven Groningen
  • 23/2 14:10 Roland:
    Korrelhagel op het koufront momenteel!
  • 23/2 13:53 Pieter:
    Op de satelietbeelden van buienradar is goed te zien hoe de stormdepressie van oost Engeland de Noordzee op draait , Hier in Purmerend schijn nu de zon .
  • 23/2 13:47 Gert:
    Bomen omgewaaid op de a22 ( teletekst 730)
  • 23/2 12:09 Ko:
    Een vrijwel droge ochtend. Gaat het net als gister, alle regen in middag en avond?
  • 23/2 10:01 Gert:
    Iets te snel was al gemeld. Windveld komt zuidelijker dan 36 uur geleden werd verwacht. Past mooi bij de verschrijving die gistermiddag zichtbaar werd in de modellen
  • 23/2 10:00 Gert:
    Code oranje in West en Zuid Nederland
  • 23/2 09:48 Pieter:
    Opvallend dat open gebieden als de Wadden en het Ijsselmeergebied niet bij code oranje zijn opgenomen
  • 23/2 09:40 Edward:
    Code oranje wordt nu voor Z-H, N-H, Ut, Zld en N-B afgegeven.
  • 23/2 09:17 Pieter:
    In 2 dagen tijd al 35 mm opgevangen in Purmerend, net 5 km tegen wind gefietst, een flinke trap benieuwd hoe het vanmiddag los gaat !!
  • 23/2 08:58 Gert:
    We naderen de 30 over de laatste 36 uur
  • 23/2 08:47 Hans:
    REGEN! Volop! Viel er gisteren over het etmaal 14.4 mm, nu is er ook al weer ruim 9 mm gevallen. Wind nu ZW 4 Bft en de temp. is 8.7 graden
  • 22/2 23:38 Gerard:
    Uiteindelijk kwam de regen wat zuidelijker terecht dan de modellen aangaven. 100 km opschuiven is snel gebeurd. 8.5 mm in Schoorl tegen een verwachte hoeveelheid van 15 mm
  • 22/2 21:48 Jaap:
    Was van ca. 11:30 tot 16:00 in Zwolle. Daar steeds regen. In de trein erheen, begon het op de Veluwe te regenen, zag ik. Hier in De Bilt is het wat later begonnen. En hier tot nu toe steeds lange regenperioden. Tot nu toe hier ong. 15 mm. Weer zonloos, maar zacht: 10 gr.
  • 22/2 21:05 John:
    Overigens is de opbrengst vandaag tot nu toe, gekeken vanaf middernacht, 21 mm.
  • 22/2 20:35 John:
    10 mm gevallen tot 18 uur vanavond. Te Rijen. Daarna is het blijven regenen.
  • 22/2 19:29 Ko:
    Toch wederom de meeste regen in de donkere uren. De afgelopen twee uur al bijna meer gevallen dan vanmiddag.
  • 22/2 17:18 Bart:
    Mn hele postloop vandaag in de regen gelopen, moet zeggen dat dat wel lang geleden is.. Morgen weer maar dan wat heftiger(Haarlem), kan nog spannend worden...
  • 22/2 16:06 John:
    Ja Ko. zo kan dat gaan. Aanmaak van regen langs frontale zone. Grauw, winderig, zacht en aanhouden regen de laatste uren in het midden van Brabant.
  • 22/2 14:52 Gert:
    Hier nu 19mm
  • 22/2 14:10 Ko:
    Toch wel? Al een tijdje aardig wat regen ineens. Vanuit het niets op de radar.
  • 22/2 13:58 Frank:
    In zaandam/Westzaan aanvankelijk droog, maar tegen de middag inzettende regen, wind wzw 6 bf., sinds gisteravond 8 mm. neerslag.
  • 22/2 11:46 Ko:
    Van die verregende woensdag waar ze het over hadden komt hier niks terecht. Groot deel van de ochtend droog! Tot nu toe nog wel bewolkt.
  • 22/2 10:58 Gert:
    dauwpunten op het wad dalen wat ( zie Project Sylphide op de vWK-site) koufront blijkbaar gepasseerd
  • 22/2 08:31 Gert:
    11mm volgens de vantage pro
  • 22/2 07:53 Hans:
    Gisteren een mooie dag met 11 graden in de middag bij wat zon!
  • 22/2 07:52 Hans:
    Het (depressie)hek is van de dam. Ronduit herfstachtig weer hier in Enschede-W met regen en wind. Ruim 3 mm gevallen tot nu toe. Afgelopen nacht om 4.00 uur 11 graden, nu 9.7
  • 21/2 22:20 Jaap:
    in de avond weer wat regen. En de vooruitzichten zijn zeer nat.
  • 21/2 22:19 Jaap:
    Lente-achtig vandaag, vooral in de middag. Er was geregeld zonneschijn en de temp. was vanmiddag ruim boven de 10 gr. In de tuin gewerkt met zingende koolmezen, roodborsten en heggemussen om me heen. Begin april-gevoel. Dat kan natuurlijk niet zo blijven.
  • 21/2 20:49 Willem:
    spijkenisse. min temp 8,6 gr max temp 11.0 gr .hoogste luchtdruk 1016.6 laagste luchtdruk 1011.2 hpa . neerslagsoort regen, hoeveelheid 3.2 mm
  • 21/2 19:15 Gert:
    Harmonie pakt wat betreft de regen flink uit. Zie knmi guidance
  • 21/2 17:44 John:
    Een deel van het land mag rekenen op een behoorlijk aanhoudend regenachtig regime de komende 24 uur. Klassieke situatie met een slepend polair front boven ons land. Deze winter niet veel voor gekomen.
  • 21/2 11:10 Kees:
    Het lijkt donderdag een spannend dagje te worden, wat de wind betreft ! Vooral het noorden kan er flink van langs krijgen.
  • 21/2 10:05 Gert:
    Hans ik denk het wel. Hier nu weer flinke opklaringen
  • 21/2 09:19 Hans:
    Het is hier in Enschede-W al weer helemaal dicht getrokken. Hopen dat het tijdelijk is....
  • 21/2 08:38 Hans:
    Jaap: 2 zonloze dagen hier (zondag/maandag) Gelukkig kijken we nu weer tegen fletse zonneschijn aan...
  • 21/2 08:36 Hans:
    Mooie opklaringen in Enschede-W bij 7.7 graden en vrij veel sluierbewolking + contrails. Gisteravond is er hier 6 mm gevallen uit het koufront en de maxtemp. van maandag viel tegen middernacht met 10.6 graden.
  • 20/2 22:08 Jaap:
    We hadden in de afgelopen winter een aantal dagen, waarin het onbewolkt was, maar geheel zonloze dagen ook. Vandaag weer zo'n zonloze dag, met nu en dan motregen en vanavond tijdelijk intensievere regen. Zacht: max. 10 gr. min. 7 gr.
  • 20/2 21:12 Willem:
    de minimum temperatuur in spijkenisse vandaag 6,9 gr, maximum 10.0 gr , op 10 cm bedroeg de temperatuur 5.4 gr.er viel 2.8 mm regen .
  • 20/2 19:23 John:
    Inderdaad een overtuigend dagje grijze druilerigheid. Zo een dag tussendoor kan ik nog wel waarderen, maar het moet geen gewoonte worden.
  • 20/2 16:30 Kees:
    Somberheid troef hier in Best. Hoewel de zon pas rond 18.00 u. ondergaat, begint het nu al te schemeren.
  • 20/2 07:40 Hans:
    Er is tot nu toe alleen wat lichte motregen gevallen (<0.1 mm) hier in het enschedese. Temp. 7.2 en het lijkt nog zachter te worden...
  • 19/2 21:33 Willem:
    de max temperatuur in spijkenisse vandaag 8,6 gr,minimum temperatuur 2,9 gr. afgelopen nacht vorst aan de grond temp -1.5 gr
  • 19/2 09:53 Hans:
    Even heeft het wat gesputterd (<0.1 mm) en vanmorgen was er mooi morgenrood te zien. Er naderen wat strokerige neerslaggebiedjes. Actuele temp. is 4.5
  • 18/2 21:59 Jaap:
    Hier in het midden des lands vanmorgen aanvankelijk dichte mist, daarna nevelig en bewolkt en in de middag flinke zonnige perioden. Zacht, met een maximum dat aan de 10 gr. tipte.
  • 18/2 20:01 Gerard:
    In Schoorl wel wat kortdurende doorschemering van de zon meegemaakt, maar geen echte opheldering, van mist naar nevel en de nevel en stratus bleef overheersen.
  • 18/2 17:58 Hans:
    Vandaag toch weer een hele redelijke februaridag met 9.4 graden als maximum Bewolking/opklaringen en nu, om 17.57 uur vrij helder bij 8.1 graden.
  • 18/2 14:02 Gert:
    Ongetwifeld subsidentie in het hogedrukgebied
  • 18/2 12:02 Ko:
    Wel snel gegaan hoe de zon de dichte mist heeft opgeruimd.
  • 18/2 10:24 Ko:
    Het is hier bevorderd naar dichte mist.
Bekijk het archief
Do 23 februari 2017
Bezoekers online
Er zijn 63 gasten en 10 leden aanwezig: Ed, Edith, Evert, Ewald, Gerard, Gert, Pieter, Roland, Sjoerd, Walter
Inloggen