Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 09:56
    Enschede-W
    12,9°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: W
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 08:12
    IJsselmuiden
    12,1°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 07:30
    Clinge het Zeegat
    13,2°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 06:47
    Sluis
    13,3°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 23:28
    Eesveen
    12°C
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Zonnestraling

Zonnestraling is een belangrijk, maar lastig te meten grootheid. Er zijn vele toepassingen. Zo kan de zonneschijnduur worden geregistreerd via de zonnestralingsmetingen. Straling is belangrijk om warmte (en dus energie) door de ruimte en atmosfeer te verplaatsen en hiermee kan de energie van de zon ons bereiken, maar ook in de atmosfeer zelf spelen stralingsprocessen een extreem belangrijke rol. Maar straling is niet eenvoudig te meten. Eerst stellen we de vraag welke straling er kan worden gemeten. Straling wordt gemeten met een pyranometer, pyrheliometer en pyrgeometer, waarbij het eerste deel van het woord van πυροϛ komt, het Griekse woord voor vuur. Het tweede deel komt van de woorden voor zon en aarde. Het gaat hier dus om verschillende stralingscomponenten afkomstig van de zon en van onze eigen planeet.

Indeling straling
De straling die kan worden gemeten is verdeeld in kortgolvige en langgolvige straling. Straling kan worden uitgezonden door elk voorwerp (in principe met een temperatuur ongelijk aan het absolute nulpunt, dus elk voorwerp). De aarde en de zon zenden straling uit, net als de andere hemellichamen. Met het beschouwen van de energie die binnenkomt op hemellichamen (in ons geval de aarde) en die uitgezonden wordt, kan inzicht worden verkregen in de energiebalans. We beschouwen daarom de inkomende kortgolvige straling (vanaf de zon), de inkomende langgolvige straling (vanuit de atmosfeer), de uitgaande langgolvige straling (vanaf het aardoppervlak), de uitgaande kortgolvige straling (gereflecteerd door het aardoppervlak) en de som daarvan waarbij uitgaande straling als negatief geldt omdat het om een verlies gaat en de inkomende straling als positief omdat het om een winst gaat. Die som is de netto straling. Ook kunnen we appart de netto straling van de langgolvige en kortgolvige straling berekenen. Daarnaast kennen we de diffuse straling en de directe straling. Deze laatste directe staling zou loodrecht op de zon moeten worden gemeten, omdat de zon een puntbron is. De loodrechte directe straling kan omgerekend worden naar de directe straling in het horizontaal vlak. De diffuse straling is verstrooid door de moleculen en aerosolen die in onze atmosfeer aanwezig zijn (o.a. waterdamp, koolstofdioxide en in een bepaalde mate zelfs van zuurstof en stikstof). De diffuse straling zorgt ervoor dat het niet donker is als het bewolkt is.

Pyranometer KNMI (CM11)
Kipp en Zonen CM11 pyranometer

Hoe meten we straling?
De handigste manier om straling te meten die afkomstig is uit de atmosfeer en rechtstreeks van de zon is door twee temperaturen te meten in een twee geïsoleerde systemen (geen luchtverplaatsing). We meten de temperatuur van een zwart oppervlak dat alle straling absorbeert (het is donker omdat het geen kortgolvige straling reflecteert en transperant omdat het geen kortgolvige straling transmitteert/doorlaat). Deze straling zorgt ervoor dat de temperatuur van het zwarte oppervlak in een geïsoleerd systeem verhoogt en daarmee de temperatuur totdat er evenveel straling wordt uitgezonden als er binnenkomt. Met dit principe kunnen we aan de hand van de eerste temperatuur van stilstaande lucht en de tweede temperatuur van het zwarte oppervlak de hoeveelheid straling berekenen aan de hand van de Wet van Boltzmann. Dit kan voor globale straling worden gemeten door zo'n sensor in een horizontaal vlak te zetten. De diffuse straling wordt op dezelfde wijze gemeten, maar door de zon af te dekken met een zwarte bol zodat de directe straling niet gemeten wordt. Omgekeerd wordt de directe straling gemeten door juist een kleine opening van hooguit 5 graden op de zon te richten. De uitgaande kortgolvige straling kan gemeten worden door zo'n meetinstrument naar de aarde (ondersteboven dus) te richten. Door de uitgaande kortgolvige straling naar de atmosfeer te delen door de inkomende straling vanaf de zon en uit de atmosfeer berekent men het albedo van het lokale oppervlak.

Kortgolvig, langgolvig
Het (bij voorkeur dubbel) glaasje dat voor isolatie zorgt, zorgt er ook voor dat de kortgolvige straling wordt gemeten, want langgolvige straling kan daar niet doorheen.
Bij langgolvige straling wordt gebruik gemaakt van dezelfde techniek, maar hier gebruikt men een bekleding voor de sensor waar juist de langgolvige straling doorheen kan en de kortgolvige straling niet. Ook hier wordt de sensor naar de atmosfeer gericht om de straling afkomstig van luchtmoleculen te meten en naar de aarde toe om de door de aarde uitgezonden straling te meten.
Nu is elke stralingscomponent bekend en kan de netto straling worden bepaald.

Zonneschijn
De WMO definieert zonneschijn wanneer de sensor die kortgolvige directe straling meet, een waarde boven 120 Watt per vierkante meter registreert. Het KNMI wijkt daar vanaf en schat de zonneschijn aan de hand van de globale straling in verhouding met de zonshoogte. Voor meer over zonneschijn meten, klik hier.


VWKweb-78

18-01-2013 | Achtergrond_Zon | 78
Nu lid worden
  • 21/8 09:58 Hans:
    Gisteren hier maar 19.3 graden bij nog enkele buien (1.6 mm). Nu mooi weer met vanmorgen een heldere (ietwat heiÔge) lucht. Temp. nu 12.9 In het WZW is wat hele dunne cirrostratus te zien..Vandaar 2/8 bewolkt.
  • 21/8 09:37 Dick:
    Woudenberg nog geheel bewolkt en somber.
  • 21/8 08:13 Gert:
    Cirrostratus zorgt voor een mooie zonsopkomst
  • 20/8 11:40 Joost:
    Hier in Woensdrecht geweldige cumuli met daar tussendoor de zon. geen regen gevallen. Temperatuur 18,7 C. zwakke zuidwesten wind.
  • 20/8 10:13 John:
    Ik niet. Ik vond het prima meerde buien die samen 3,5 mm opleverden. En brede opklaringen, die horen erbij in een polaire luchtsoort, met vooral cumuluswolken.
  • 20/8 00:01 Ko:
    Had stiekem op meer buien gehoopt vandaag maar het bleef bij die 3 mm. Zelfs nog veel zon in middag en avond. Het aug gevoel was er weer, met een temp niet eens zover onder normaal.
  • 19/8 23:48 Edward:
    Hier in Rotterdam nu regen en onweer.
  • 19/8 22:06 Jaap:
    Ik heb de hele week een beetje een september-beleving. Vroeger donker in de avond, veel regen af en toe en niet echt lekker qua temp. Vandaag halen we hier (weer thuis in De Bilt) de 20 gr. niet.
  • 19/8 20:58 Pieter:
    Na een zo goed als droge dag, met regelmatig zon en max.19 C valt er nu weer een stevige bui, daarbij ook veel wind Het geeft een beetje een herfstgevoel.!!.
  • 19/8 19:06 Gerard:
    In Sjealland (noordwesten) na 1 bui in de ochtend een diepblauwe hemel met af en toe een cumulus. Gedurende het avondmaal een lichte bui, waarna weer zon, Beter dan in het NW van NL kijkend naar de neerslagsom.
  • 19/8 13:39 Ko:
    Hier liet een klein regenstraatje daarstraks 3,5 mm achter.
  • 19/8 13:04 Herman:
    Wouw , Om 13:00 was de neerslag dagsom 11,5mm. Nu is het droog bij 15 į c
  • 19/8 11:03 John:
    Heerlijke transparante polaire cumlusluchten, waarin de eerste bui gevormd is en 1 mm achterliet te Rijen.
  • 19/8 09:38 Ko:
    Een droge nacht voor Breda. Momenteel lekker fris weer, bewolkt en winderig bij 14 graden. Toch weer 20 graden vanmiddag volgens de app.
  • 19/8 08:51 Pieter:
    Vannacht om ca 5.15 uur wakker getrommeld door een stevig onweer en plensregen., in totaal is er 16 mm gevallen.
  • 19/8 08:36 Gert:
    vanmorgen stevige bui 6.1mm
  • 19/8 07:55 Hans:
    Afgelopen nacht hier in Enschede-W gewoon droog weer. Zo-even geheel bewolkt en een enkele druppel. Het grote buiengebied bleef ten noorden van ons. Het voelt nu wel fris met 12.4 bij geheel bewolkt weer..
  • 18/8 23:58 Edward:
    Vanuit Rotterdam alleen weerlicht gezien van de buien op afstand, vanavond.
  • 18/8 22:20 Pieter:
    Pikdonkere wolken,enkele onweersontladingen, zware windstoten en vreemd genoeg vrijwel geen regen hier in Purmerend
  • 18/8 21:34 Hans:
    Ook vanmiddag al een stevige bui gehad!
  • 18/8 21:33 Hans:
    BuiÔge regen nu in Enschede-W bij een dalende temp. Zo-even 16.5 graden. Bij Haaksbergen onderweg ook nog een bliksemontlading waargenomen. Koudere lucht komt binnen na nog een dagmaximum van 21.7 Neerslag tot nu toe 3.6 mm.
  • 18/8 19:27 Pieter:
    Een droge dag in Purmerend met pas later vanmiddag de zon er bij bij een stevige zw wind, die een beetje fris aanvoelde. max 21 C. De Bilt stokte bij 19.9 C net als gisteren op het randje geen zomers dag daar.
  • 18/8 18:50 Ko:
    De avondbui had in Breda weinig om het lijf. Slechts 1 mm. Desondanks wel een mooie dubbele regenboog gezien aan de oostkant.
  • 18/8 18:20 John:
    In de zwoele onstabiele lucht hebben zich boven en nabij Rijen weer fikse plensbuien ontwikkeld. Scherp begrensd en dikke druppen. Dus snel van droog naar plens en van plens ineens weer droog.
  • 18/8 14:00 Gert:
    Hier nu een regenbui en inderdaad voorafgaande aan de bui wat zwoel
  • 18/8 13:52 Hans:
    Met 21.2 graden en een geheel bewolkte lucht voelt het wat lauw aan buiten de deur. (Enschede-W). Van deze zomer kun je zeggen wat je wil, maar echt kil is het geen moment. De regen valt tot nu toe (paar druppels <0.1 mm) erg mee hier..
  • 18/8 13:24 Ko:
    De stortbui en daar achteraan de nog lange matige regenval heeft in Breda 17 mm gedumpt. Vandaag de grootste dagsom vande maand tot nu toe. Aug staat nu in totaal op 49 mm, nog een lange weg te gaan tot de normale 87 mm.
  • 18/8 13:04 John:
    Zojuist plensbui te Rijen. Rond 8 mm in circa 5 minuten.
  • 18/8 13:00 Herman:
    Wouw. Dagsom 13:00 5,5 mm na buien
  • 18/8 12:52 Ko:
    Breda een stortbui met een klein onweersdreuntje. Maar meeste regen ging al noordwestelijk en zuidoostelijk voorbij vanochtend.
  • 18/8 12:14 Gert:
    Sinds 10.30 schijnt af en toe de zon waardoor de 20c weer is gehaald
  • 17/8 22:12 John:
    In Rijen niet verder gekomen dan 3 mm. Nog flink opklarend in vroege avond.
  • 17/8 18:21 Hans:
    Een druilerige middag (4.2 mm) en in het begin van de middag kwam de temp. nog tot 21.5 graden. Momenteel grijs bij 19.2 graden en het is nu droog in Enschede-W
  • 17/8 16:20 Hans:
    In Ede-Zuid nu matige / zware regen...
  • 17/8 16:01 Gert:
    1.3mm augustus ruim onder normaal qua neerslag tot nu tor
  • 17/8 15:27 Dick:
    Woudenberg lichte regen. Totaal 4,2 mm.
  • 17/8 15:05 Ko:
    Breda tot nu toe 5 mm. Een volgende regen biedt zich nu aan.
  • 17/8 13:12 Joost:
    in Woensdrecht viel 3,2 mm regen. temp momenteel: 18 graden
  • 17/8 12:10 Herman:
    Wouw. Om 12:00 dagsom 5,6 mm neerslag na regen
  • 17/8 10:57 Kees:
    OP Op Texel regent het aardig door. Maar de temp valt best mee18 graden
  • 17/8 10:52 Hans:
    Er is 0.1 mm gevallen in Enschede-W. Regen stelt tot nu toe nog niet veel voor. Waarschijnlijk komt er nog wel een en ander bij vandaag. Afwachten maar....Temp. nu 18.8 graden.
  • 17/8 10:49 Ko:
    En het regent hier in Breda ook weer eens een keertje.
  • 17/8 10:30 Gert:
    De meting op Sylphide IJsselmuiden neerslag is een foutmelding is verholpen
  • 16/8 23:01 Ko:
    Vanochtend toen ik om 6:45 uur buiten kwam John.
  • 16/8 22:39 John:
    Ik ben benieuwd hoe laat Ko heeft gekeken naar eventuele mist. Hoewel de kans in zijn stad natuurlijk kleiner is dan in een dorp of open veld.
  • 16/8 11:26 Hans:
    Vanochtend eerst dichte mist in Ede-Zuid met zicht < 100 m, nu komt de zon er door.
  • 16/8 09:05 Ko:
    Hier helaas geen mist, ondanks de weerapp zegt van wel. Al meteen vrijwel helder vanaf vanochtend vroeg.
  • 16/8 08:09 Gert:
    Vanmorgen nevel en op afstand mistbanken. De nazomer is begonnen
  • 15/8 20:54 Gert:
    MAg er zijn Bert forse bui
  • 15/8 20:51 Bert:
    In Eerbeek wel een flinke onweersbui tussen 16:30 en 18:10 (zomertijd) met 22,2 mm volgens Hellmann (Davis 21,2 mm) en een hoogste rainrate van 195 mm.
Bekijk het archief
Ma 21 augustus 2017
Bezoekers online
Er zijn 42 gasten en 4 leden aanwezig: Ewald, Gert, Martijn, Wilfred
Inloggen