Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 08:03
    Enschede-W
    13,8°C
    (3/8) Half bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 07:17
    Sluis
    11,4°C
    (2/8) Licht bewolkt
    Windrichting: Z
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 06:30
    ijsselmuiden
    13,1°C
    (5/8) Half bewolkt
    Windrichting: ZZO
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
    Nevel
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Onweerscomplexen

Een onweersbui is er niet zomaar. Daarvoor is onstabiele lucht nodig. Die ontstaat wanneer door instraling van de zon het onderin de atmosfeer warm genoeg wordt of doordat op grotere hoogte koudere lucht wordt aangevoerd. De warme lucht stijgt dan vanuit de onderste luchtlaag op. Vaak ontstaat door deze opstijgende warme lucht een individuele bui. In onze omgeving spelen samenkomende luchtstromingen, veranderde windvelden of veranderingen aan het aardoppervlak een belangrijke rol. Deze effecten zorgen vaak voor extra stijging van de warme lucht. Zo een warmtebui bestaat uit één onweerscel en leeft hooguit 30 tot 60 minuten. Doordat de vallende neerslag de lucht afkoelt ontstaan dalende luchtstromingen die de warme opstijgende luchtstromen van de bui afsnijden. Deze dooft vervolgens uit. De regen uit een bui is kort en hevig en soms zijn kleine hagelsteentjes mogelijk. Na een tijdje klaart het op en blijft de warmte voortduren.

Langlevend buiencluster.
Wanneer de wind op de juiste manier met de hoogte verandert zorgen de dalende luchtstromen juist voor het versterken van de warme stijgstroom aan de voorzijde van de bui. Er kunnen dan nieuwe buiencellen ontstaan. De kans bestaat dat deze buien clusteren tot een buiencluster (multicell storm). Een systeem waar aan de flanken van het systeem elke keer nieuwe onweerscellen ontstaan. In de warme onstabiele lucht is dit voldoende om nieuwe onweersbuien te laten ontstaan. Gemiddeld elke 15 minuten ontstaan nieuwe actieve onweerscellen. De oudere onweerscellen doven uit, maar geven wel regen. Het onweer zit aan de randen van het systeem, terwijl in het midden matig gelijkmatige regen valt. Aan de rand van het systeem komen, als de omstandigheden daar goed voor zijn, windhozen en windstoten voor.


Onweerscomplex

Mesoscale Convective System.
Wanneer een dergelijk systeem groot is geworden spreken meteorologen over een Mesoscale Convective System (MCS) of een Mesoscale Convective Complexes (MCC). Beide systemen zijn ontstaan uit de geclusterde buien, hebben dezelfde eigenschappen, maar verschillen toch met elkaar. Belangrijkste verschil is dat een MCC een MCS is dat aan bepaalde vereisten voor de afmetingen voldoet, op grond van satellietfoto's.
.
Nachtelijk windmaximum ((Nocturnal) Low-level jet)

Een MCS is in tegenstelling tot de geclusterde onweerscellen in staat de nacht te overleven. Sterker nog, het systeem is 's nachts op zijn hoogtepunt. Dit is mogelijk door het ontstaan van een windstroom tussen de 300 en 3000 meter hoogte. Deze stroom is een nachtelijke straalstroom op lagere nivo's. Deze mag niet worden verward met de straalstroom op grote hoogte die depressies naar Europa aanvoert. De nachtelijke straalstroom ontstaat 's avonds als de verhitte luchtlagen stabiliseren. Op enige hoogte neemt de wind toe en wordt warme en vochtige lucht de bui ingevoerd. Dit nachtelijk windmaximum kan onweersbuien doen ontstaan of in stand houden.

Doorgaans ontstaat een MCS in de tropen. Zomers komen ze ook in Europa voor en ontstaan dan vaak boven Frankrijk aan het eind van de dag. Vooral op een plaats waar warme en vochtige lucht uit het zuidoosten en relatief koele en drogere lucht uit het westen elkaar ontmoeten. Bij een zuidelijke stroming trekt het systeem 's nachts naar onze omgeving of Duitsland.

Grootte en vorm van een MCS.
Twee systemen trekken achter elkaar over DuitslandEen MCS heeft vanuit de satelliet gezien een ovaalvorm. Een dergelijk systeem kan 100.000 vierkante kilometer beslaan (ruim 300 bij 300 kilometer groot) en wordt meegevoerd met de heersende wind tussen 3 en 6 kilometer hoogte.
Soms lijkt de trekrichting afwijkend, maar dat komt doordat er aan één zijde vaker nieuwe cellen ontstaan dan aan de andere zijde. Zo lijkt het dat het buiencluster naar het noordenoosten koerst maar naar het noordnoordoosten.

Een MCS is niet altijd hetzelfde. Zo kan het voorkomen dat aan de rand van een MCS een nieuwe cel ontstaat. Dit kan een zeer krachtige onweerscel zijn met sterke stijgwinden waar hagel en windhozen in voorkomen. Zo'n chaotische MCS noemen we asymmetrisch. Is de MCS mooi ovaal dan heet die symmetrisch. Een MCS kan een enorme bliksemintensiteit geven. Vooral rond middernacht kan de bliksemfrequentie oplopen tot boven de 100 ontladingen per minuut. Het onweerscomplex gaat gepaard met hevige weertypes als hagel en windstoten. Vooral aan de randen van het systeem. Middenin komt meer gestage regen voor.

Het verdwijnen van een MCS.
Als 's ochtends het nachtelijk windmaximum afzwakt, verdwijnt de aanvoer van de warmte en daarmee de buiigheid. Een tweede effect is de infraroodafkoeling. De bovenkant van de wolken in de MCS koelen 's nachts sterker af dan de wolken eronder. Ook hierdoor blijft de buiigheid in stand. Als de zon vervolgens opkomt stopt het proces van afkoeling. De buien zakken als een plumpudding in elkaar. Bij een MCS stopt de onweersactiviteit vaak vlak na zonsopkomst.

Effecten op afstand.
Bij grote complexen is er ook sprake van een outflow-proces. Daalstromen uit het systeem en neerslag zorgen ervoor dat grote hoeveelheden koude lucht van hoog in de atmosfeer op het aardoppervlak komt. Deze lucht wordt voor de buien uitgeduwd, waarop vervolgens op enige afstand van het systeem, door optilling een nieuwe buienlijn wordt gevormd. Rond een MCS is het heersende windveld verstoord. De wind waait uit een andere richting en neemt toe. In de avond kunnen de hoge buientoppen tot op grote afstand hun schaduw op het aardoppervlak werpen.

 

Hoe herken je van de grond een MCS?
Een MCS is niets meer dan een dreigende donkere lucht voornamelijk in het zuiden of zuidwesten. In de nacht gaat dit gepaard met heftig weerlicht dat naderbij komt. Een MCS komt alleen in de zomer voor. Het is moeilijk te zien aan de lucht of sprake is van een MCS. Satellietfoto's en radarbeelden geven een beter beeld. Maar zware onweersactiviteit in de zomernacht wordt bijna altijd door een MCS veroorzaakt.

Een Mesoscale Convective Complexes (MCC) is een MCS waar de grootte van de wolkenkap aan bepaalde afmetingen moet voldoen. Een MCC is altijd groter dan een MCS.

 

 

Relevante links:

Merkwaardige onweersmeldingen
Het voorkomen van onweer
De soorten onweer
Uitleg van onweer



met medewerking van Adrie Huiskamp

14-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 322
Nu lid worden
  • 21/7 15:35 John:
    Ik blijf het verkwikkende zomerdagen vinden, de dagen zoals vandaag te Rijen. Veel zon, weinig wind, lage dauwpunten en 23 graden.
  • 21/7 08:59 Renťe:
    Gisteren om 21 uur 37 mm regen afgetapt in Beilen, vooral tussen 17 en 21 uur heeft het met tussenpozen flink gehoosd.
  • 21/7 08:05 Hans:
    Wat frissere ochtend met zon en cirrus. Temp. 13.8 graden. Gisteren een zomerse dag en het voelde wat klam aan met 26.5 graden. 16.3 mm neerslag
  • 20/7 21:46 John:
    Intussen breed opgeklaard in Rijen, nog wel een wat vlagerige wind, maar vannacht zal het rustiger zijn.
  • 20/7 21:44 John:
    Dat valt me deze zomer tussendoor wel op, dat er nog lage dauwpunten optreden in de polaire lucht, zoals ook eerder deze week voor de zwoele woensdag.
  • 20/7 20:16 Gerard:
    Rond 18:30 binnenkomst andere luchtmassa, de lange golflengten gingen eruit de korte kwamen erin, van warme hemel naar koude hemel, van hoge dauwpuntstemperatuur naar lage. Aanmerkelijk kouder buiten bij een sterk toegenomen noordwestelijke wind.
  • 20/7 19:00 Hans:
    Zojuist stevige, maar korte hoosbui met windstoten in Ede-Zuid
  • 20/7 16:48 John:
    In Rijen rond 03.00 uur onweer. Veel hoge ontladingen en 7 mm regen. Aan begin van de middag nog 4 mm door korte plensbui.
  • 20/7 14:45 Pieter:
    Na een half uurtje zonnewarmte nu de volgende bui met een flinke klap onweer
  • 20/7 13:18 Pieter:
    Vannacht slechts 0,3 mm hier in Purmerend, Nu de weerwaarschuwingen voor west Nederland zijn ingetrokken barsten de buien pas echt los, korte hevige stortbui levert nu 11 mm in een kwartier op.
  • 20/7 09:41 Hans:
    Tussen 4.00 uur en 4.45 uur stevig onweer met matige regen in Ede-Zuid. Tussen 8 en 9 uur matige regen met af en toe een enkele donderslag op afstand
  • 20/7 09:19 Art Jan:
    nu in de buurt van rotterdam opstaan met n mooie lichtshow... kern verplaatst zich richting no
  • 20/7 08:54 Ko:
    Ik las op omroep Brabant dat code oranje overbodig was en de verwachte onweersbuien cq noodweer uitbleven. Zo ook Breda. Momenteel trekt alles links en rechts langs, alleen vannacht wat onweer met wat regen.
  • 20/7 08:43 John:
    Flinke onweersbui zojuist geweest in Oss. Tezamen met de regen van afgelopen nacht zitten we nu al op 16 mm. Juli gaat hier de 100 mm grens passeren.
  • 20/7 08:35 Hans:
    Vanmorgen was ook nog wat onweer te horen...
  • 20/7 08:34 Hans:
    In de vroege ochtenduren hier stevige buien (6 mm). Nu geheel bewolkt bij 19 graden. De echt forse neerslaggebieden trekken net over de grens in Duitsland over.. Hier gisteren tropisch met maar liefst 33.6 in Enschede-W
  • 20/7 06:32 Gert:
    vannacht diverse onweersbuien gehad. Rond 1.00 een met hagel
  • 20/7 03:41 Gerben:
    Onweer en zware regen.
  • 20/7 02:36 Herman:
    wouw 02:30 Onweer op afstand ,geen neerslag ,windstil 20,0
  • 19/7 23:34 Bert:
    Toch nog weer een onweersbui, maar geen meetbare neerslag
  • 19/7 22:54 Ko:
    Nog nooit hebben ze er zo naast gezeten. De app heeft alle regen van vanavond maar aangepast naar geheel droog. Datzelfde zal voor vannacht ook gebeuren. Code geel en oranje moeten het weer ontgelden.
  • 19/7 22:44 John:
    Sudderend lauw avondje, met wolkenvelden en opklaringen. Geen verticale opbouw nabij kunnen zien.
  • 19/7 22:27 Pieter:
    Misschien waren de weercomputers onder de indruk van het oranje dames voetbal, maar de code oranje van het KNMI lijkt totaal overbodig. slechts hier en daar een buitje, verder droog.
  • 19/7 20:22 Art Jan:
    onweer blijft tot nu toe nog uit ben benieuwd over nog wat komt....
  • 19/7 18:07 Bert:
    In Eerbeek rond 15 uur 2 ontladingen en tussen 15:45 en 16:15 een toenemend aantal ontladingen in het zuidoosten. Geen regen.
  • 19/7 18:03 John:
    Afwachten doe ik zeker. Boven delen van BelgiŽ is met ruim 31 graden de convectietemperatuur bereikt, misschien is dat het signaal?
  • 19/7 17:58 Pieter:
    Ik ben het eens met de reactie van John, Op de buienradar is weinig heftigs te zien, zeker niet voor Brabant en Zeeland, mogelijk moet die buien zich nog(snel) ontwikkelen. we wachten het af
  • 19/7 17:56 Rene:
    Precies 30C in Alkmaar, na wat gespetter en enkele ontladingen rond 2u. zonder meetbare neerslag.
  • 19/7 17:50 Pieter:
    De omgekeerde wereld; om ca 17 uur was her in Maastricht 21 C(onweersbuien) , tegelijkertijd in Den Helder 31 C Hoe vaak is dit niet andersom ? Ho vaak is dit niet andersom
  • 19/7 17:46 John:
    Met verbazing zie ik ineens code oranje voor Zeeland en Noord- Brabant. Over een volgend buitengebied met zwaardere buien. Er is niets te zien op radar. Er komt dus niet iets aan. Er kan hooguit explosief iets ontstaan.
  • 19/7 17:24 Roland:
    Onweer met hagel in Eelderwolde!
  • 19/7 17:20 John:
    Hoog wolkenscherm van zuidoostelijke buien heeft urenlang het weerbeeld in Rijen bepaald en daarmee een remmend effect op de temperatuurstijging.
  • 19/7 16:14 Gert:
    Net een mooi onweersbuitjr gehad
  • 19/7 16:09 Ko:
    Hier is het bij een paar druppels gebleven. Gek genoeg is de zon weer gaan schijnen. Moet het van vanavond hebben.
  • 19/7 15:45 Kees:
    Vanmiddag ben ik in Best en daar is zojuist tussen 3 en half 4 een regenbui overgetrokken. De regenval was niet zwaar en ik heb ook geen onweer waargenomen.
  • 19/7 15:12 Hans:
    In Ede zojuist korte felle bui met zware regenval en onweer op hoogte, zelfde bui als hieronder in Bennekom
  • 19/7 15:06 Art Jan:
    paar uur geleden i.d buurt van rotterdam flinke bui een paar grote takken zijn van de bomen gerukt en straten stonden kortstondig onder water de bui heeft 7.3 mm water achter gelaten.
  • 19/7 14:57 Gert:
    Sorry ik bedoel29.9
  • 19/7 14:57 Gert:
    Hier max 19.9 met een dp van21 actueel licht dalende temperatuur door cb-scherm van een oude bui. Hirlam en harmonie allebei voor stevige convectie maar grote regionale verschillen tussen de modellen
  • 19/7 14:52 Erik:
    In Bennekom is het nu aan het donderen. Lijkt hoog te zitten. Verder begint het nu met grote druppels te stortregenen.
  • 19/7 13:01 Edward:
    Het zal vanmiddag nog iets hogere dauwpunten geven in deze regio.
  • 19/7 12:59 Edward:
    En de bui is bijna over, nu wordt het onweer op afstand. Toch weer een mm of 7-8 gevallen.
  • 19/7 12:32 Edward:
    Nu eerste CG's boven Rotterdam.
  • 19/7 12:18 Ko:
    Breda ook de eerste regendruppels van vandaag.
  • 19/7 12:14 Edward:
    In Rotterdam is in de verte al wat gedonder te horen.
  • 19/7 12:08 Herman:
    wouw van 11.55 onweer en 12:05 met regen wind ZZW 23.9į
  • 19/7 12:00 Ko:
    Gaat sneller dan ik hoopte. Het is hier al geruime tijd geheel bewolkt geworden. Ook de app laat nu al eerder regen zien.
  • 19/7 11:57 John:
    Nu ook enkele verse buien boven het zuidwesten van Brabant gevormd.
  • 19/7 10:00 John:
    Geen buienrestant, maar gewoon de ontwikkeling van een pittig onweer in het uiterste noorden van Frankrijk. Bewolking hiervan kan ons weerbeeld verstrooien.
  • 19/7 09:52 Ko:
    Het is nu met 28 gr voor 't gevoel al vies warm buiten. Vanavond volop onweer met regen volgens de app, ik kijk er naar uit.
Bekijk het archief
Vr 21 juli 2017
Bezoekers online
Er zijn 20 gasten en 1 lid aanwezig: Egbert
Inloggen