Sinds 1974
Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

De laatste weerflitsen

  • 23:29
    Eesveen
    12°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
  • 20:45
    Sluis
    15,1°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: ZW
    Windkracht: 2 = Zwakke wind
  • 20:38
    BOOM
    15°C
    (6/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: ZZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
  • 19:47
    Clinge het Zeegat
    16,2°C
    (7/8) Zwaar bewolkt
    Windrichting: WZW
    Windkracht: 1 = Zwakke wind
Advertenties
Weerspecialist Bakker & Co Het magazine voor weerliefhebbers Weerhuisje

Onweerscomplexen

Een onweersbui is er niet zomaar. Daarvoor is onstabiele lucht nodig. Die ontstaat wanneer door instraling van de zon het onderin de atmosfeer warm genoeg wordt of doordat op grotere hoogte koudere lucht wordt aangevoerd. De warme lucht stijgt dan vanuit de onderste luchtlaag op. Vaak ontstaat door deze opstijgende warme lucht een individuele bui. In onze omgeving spelen samenkomende luchtstromingen, veranderde windvelden of veranderingen aan het aardoppervlak een belangrijke rol. Deze effecten zorgen vaak voor extra stijging van de warme lucht. Zo een warmtebui bestaat uit één onweerscel en leeft hooguit 30 tot 60 minuten. Doordat de vallende neerslag de lucht afkoelt ontstaan dalende luchtstromingen die de warme opstijgende luchtstromen van de bui afsnijden. Deze dooft vervolgens uit. De regen uit een bui is kort en hevig en soms zijn kleine hagelsteentjes mogelijk. Na een tijdje klaart het op en blijft de warmte voortduren.

Langlevend buiencluster.
Wanneer de wind op de juiste manier met de hoogte verandert zorgen de dalende luchtstromen juist voor het versterken van de warme stijgstroom aan de voorzijde van de bui. Er kunnen dan nieuwe buiencellen ontstaan. De kans bestaat dat deze buien clusteren tot een buiencluster (multicell storm). Een systeem waar aan de flanken van het systeem elke keer nieuwe onweerscellen ontstaan. In de warme onstabiele lucht is dit voldoende om nieuwe onweersbuien te laten ontstaan. Gemiddeld elke 15 minuten ontstaan nieuwe actieve onweerscellen. De oudere onweerscellen doven uit, maar geven wel regen. Het onweer zit aan de randen van het systeem, terwijl in het midden matig gelijkmatige regen valt. Aan de rand van het systeem komen, als de omstandigheden daar goed voor zijn, windhozen en windstoten voor.


Onweerscomplex

Mesoscale Convective System.
Wanneer een dergelijk systeem groot is geworden spreken meteorologen over een Mesoscale Convective System (MCS) of een Mesoscale Convective Complexes (MCC). Beide systemen zijn ontstaan uit de geclusterde buien, hebben dezelfde eigenschappen, maar verschillen toch met elkaar. Belangrijkste verschil is dat een MCC een MCS is dat aan bepaalde vereisten voor de afmetingen voldoet, op grond van satellietfoto's.
.
Nachtelijk windmaximum ((Nocturnal) Low-level jet)

Een MCS is in tegenstelling tot de geclusterde onweerscellen in staat de nacht te overleven. Sterker nog, het systeem is 's nachts op zijn hoogtepunt. Dit is mogelijk door het ontstaan van een windstroom tussen de 300 en 3000 meter hoogte. Deze stroom is een nachtelijke straalstroom op lagere nivo's. Deze mag niet worden verward met de straalstroom op grote hoogte die depressies naar Europa aanvoert. De nachtelijke straalstroom ontstaat 's avonds als de verhitte luchtlagen stabiliseren. Op enige hoogte neemt de wind toe en wordt warme en vochtige lucht de bui ingevoerd. Dit nachtelijk windmaximum kan onweersbuien doen ontstaan of in stand houden.

Doorgaans ontstaat een MCS in de tropen. Zomers komen ze ook in Europa voor en ontstaan dan vaak boven Frankrijk aan het eind van de dag. Vooral op een plaats waar warme en vochtige lucht uit het zuidoosten en relatief koele en drogere lucht uit het westen elkaar ontmoeten. Bij een zuidelijke stroming trekt het systeem 's nachts naar onze omgeving of Duitsland.

Grootte en vorm van een MCS.
Twee systemen trekken achter elkaar over DuitslandEen MCS heeft vanuit de satelliet gezien een ovaalvorm. Een dergelijk systeem kan 100.000 vierkante kilometer beslaan (ruim 300 bij 300 kilometer groot) en wordt meegevoerd met de heersende wind tussen 3 en 6 kilometer hoogte.
Soms lijkt de trekrichting afwijkend, maar dat komt doordat er aan één zijde vaker nieuwe cellen ontstaan dan aan de andere zijde. Zo lijkt het dat het buiencluster naar het noordenoosten koerst maar naar het noordnoordoosten.

Een MCS is niet altijd hetzelfde. Zo kan het voorkomen dat aan de rand van een MCS een nieuwe cel ontstaat. Dit kan een zeer krachtige onweerscel zijn met sterke stijgwinden waar hagel en windhozen in voorkomen. Zo'n chaotische MCS noemen we asymmetrisch. Is de MCS mooi ovaal dan heet die symmetrisch. Een MCS kan een enorme bliksemintensiteit geven. Vooral rond middernacht kan de bliksemfrequentie oplopen tot boven de 100 ontladingen per minuut. Het onweerscomplex gaat gepaard met hevige weertypes als hagel en windstoten. Vooral aan de randen van het systeem. Middenin komt meer gestage regen voor.

Het verdwijnen van een MCS.
Als 's ochtends het nachtelijk windmaximum afzwakt, verdwijnt de aanvoer van de warmte en daarmee de buiigheid. Een tweede effect is de infraroodafkoeling. De bovenkant van de wolken in de MCS koelen 's nachts sterker af dan de wolken eronder. Ook hierdoor blijft de buiigheid in stand. Als de zon vervolgens opkomt stopt het proces van afkoeling. De buien zakken als een plumpudding in elkaar. Bij een MCS stopt de onweersactiviteit vaak vlak na zonsopkomst.

Effecten op afstand.
Bij grote complexen is er ook sprake van een outflow-proces. Daalstromen uit het systeem en neerslag zorgen ervoor dat grote hoeveelheden koude lucht van hoog in de atmosfeer op het aardoppervlak komt. Deze lucht wordt voor de buien uitgeduwd, waarop vervolgens op enige afstand van het systeem, door optilling een nieuwe buienlijn wordt gevormd. Rond een MCS is het heersende windveld verstoord. De wind waait uit een andere richting en neemt toe. In de avond kunnen de hoge buientoppen tot op grote afstand hun schaduw op het aardoppervlak werpen.

 

Hoe herken je van de grond een MCS?
Een MCS is niets meer dan een dreigende donkere lucht voornamelijk in het zuiden of zuidwesten. In de nacht gaat dit gepaard met heftig weerlicht dat naderbij komt. Een MCS komt alleen in de zomer voor. Het is moeilijk te zien aan de lucht of sprake is van een MCS. Satellietfoto's en radarbeelden geven een beter beeld. Maar zware onweersactiviteit in de zomernacht wordt bijna altijd door een MCS veroorzaakt.

Een Mesoscale Convective Complexes (MCC) is een MCS waar de grootte van de wolkenkap aan bepaalde afmetingen moet voldoen. Een MCC is altijd groter dan een MCS.

 

 

Relevante links:

Merkwaardige onweersmeldingen
Het voorkomen van onweer
De soorten onweer
Uitleg van onweer



met medewerking van Adrie Huiskamp

14-02-2013 | Achtergrond_A_Z | 322
Nu lid worden
  • 20/9 23:42 Gerard:
    Dirk Lamberts zegt: te Boom BelgiŽ net ten zuiden van Antwerpen was het waterpeil nog veel te laag in juli.Een voorzichtig te natte maand september: 51 mm.
  • 20/9 17:41 Pieter:
    Purmerend is tot 218 mm septemberneerslag gekomen in Purmerend , Waarschijnlijk komt er weinig of niets meer bij, maar er is toch al sprake van een zeer natte maand Nu maar genieten van het mooie nazomer weer !!
  • 20/9 07:28 Hans:
    Wolkenvelden trekken over maar de neerslag blijft waarschijnlijk ten oosten van ons. Temp. nu 10.3 in Enschede-W. Gisteren maxtemp. 15.8 en na de aanvankelijke grijsheid waren er in de middag nog flinke perioden met zon en 's avonds viel een buitje (<0.1 mm)
  • 20/9 06:28 Gert:
    MAria 908 hpa
  • 19/9 23:04 Gerard:
    De nieuwe weerfoto's geven het wisselvallige weerbeeld van augustus mooi weer.
  • 19/9 22:05 Jaap:
    Ook vanmiddag nog majestueuze stapelwolken gezien, vooral in westelijke richting. Er trokken ook nog wel buien over in de nabije omgeving, maar hier bleef het vrijwel droog. Weer weinig wind en de temp. haalde netaan de 17 gr.
  • 19/9 20:06 Ko:
    Ook toevallig, dat vorig jaar maart, oktober en november allen koud verliepen ;)
  • 19/9 18:41 John:
    Zeker. Maar als ik er een koude oktober,, november of maart mee kan krijgen vind ik dat ook aardig weer eens mee te maken.
  • 19/9 18:27 Ko:
    Scandinavische hogedruk in de winter zou fijner zijn.
  • 19/9 17:46 John:
    Ik volg met aandacht de berekeningen omtrent hogedruk boven ScandinaviŽ of noordoost Europa.
  • 19/9 17:45 John:
    Vandaag en overgangs dagje waarin de ontwikkeling van stapelwolken al minder in het oog springend was. Vermoedelijk gaan hoge stapelwolken en buienwolken voor langere tijd geen deel meer uitmaken van ons weerbeeld.
  • 19/9 08:41 Hans:
    Grijs en nevelig, het rustige herfstweer! Er komt nu rust in de atmosfeer. Temp. nu 10.9 graden. Gisteren 15 graden en 7.7 mm neerslag.
  • 19/9 06:57 Gert:
    Maria cat 5
  • 18/9 22:51 Edward:
    Uitzichten op de Cb waren ook helder af en toe.
  • 18/9 22:50 Edward:
    Hier iets verder op, een km of 7-8 ten W van Dick, slechts 3 mm over de laatste 24 uur en uit diezelfde richting een onweersklap t.h.v. de Hollandse IJssel kort voor 14 uur. Vanavond onweer hoorbaar en zichtbaar naar het N boven Zoetermeer rond 21 uur.
  • 18/9 21:27 Hans:
    Ook te Holsloot weer puik zicht op de grote gure kolossen, John. Hoewel ik liever wat warmer septemberweer zie, verveelt de lucht in elk geval geen seconde.
  • 18/9 20:43 Dick:
    Alweer 24 mm erbij vandaag, vooral 's nachts gevallen. Tussenstand september 162,5 mm hier in Capelle aan den IJssel.
  • 18/9 18:02 John:
    Fantastische polaire buienlouchten vandaag. Buienwolken in allerlei stadia te zien. Tussen 16.30 en 17.00 uur vormde zich een bui in eigen omgeving. Niet groot, wel intens en hopla in een handomdraai toch weer 6 mm.
  • 18/9 17:25 Gerard:
    Zowel aan de drukkaart als aan de beelden op buienradar is te zien dat de kern van het (hoogte)laag boven het IJsselmeer ligt.
  • 18/9 17:16 Gerard:
    In de vroege ochtend een continu gerommel van de donder in Schoorl, dat stopte abrupt rond 07:45 waarna de regen overging in zwaardere regenval tot ongeveer 08:20. overdag toenemend zonnig en ook felle zonneschijn, waardoor het buiten snel aangenaam werd. Nog steeds hoog optorende cumuli zichtbaar.
  • 18/9 16:59 Ko:
    Het is zelfs nog een hoosbui geworden.
  • 18/9 16:46 Pieter:
    Vannacht en vanochtend regen , vanmiddag een aangenaam zonnetje Het september neerslagtotaal hier in Purmerend is opgelopen tot maar liefst 216 mm.
  • 18/9 16:42 Ko:
    Op moment van plaatsen vorige bericht toch nog een klein buitje.
  • 18/9 16:29 Ko:
    Tot nu toe wordt Breda wederom overgeslagen. Er zou wat regen vallen over de hele dag, het is juist de zon die er regelmatig is bij droog weer.
  • 18/9 16:21 Kees:
    Na een alleszins redelijke zondag in het Eindhovense kregen we vandaag ook een portie regen te verwerken. Aan het begin van de middag twee flinke hoosbuien, waarvan de tweede ook met onweer.
  • 18/9 13:04 Rene:
    Vanmorgen gedurende enkele uren af en toe onweer, vooral richting zee. Met nog 10 mm van vannacht en vanmorgen staat september hier in Alkmaar voorlopig op 225mm.
  • 18/9 08:42 Hans:
    Vanmorgen heel vroeg en ook later nog viel er regen (6.2 mm) van betekenis. Nu droog en zwaar bewolkt in Enschede-W bij 10.3 graden. Gisteren slechts 0.2 mm uit enkele lichte buitjes en ook was wat onweer te horen. Maxtemp. zondag 17.3
  • 17/9 22:49 John:
    Toegenomen cyclonaliteit in de bovenlucht laat buien toe ook verder landinwaarts.
  • 17/9 17:05 Jaap:
    De dag begon met mist hier. Verder westwaarts is er minder mist geweest, want we waren al bijtijds onderweg naar Linschoten, bij Woerden.. Terug hier was het vrij zonnig, met stapelwolken. Die lossen nu weer wat op, zodat het misschien hi9er wel een droge dag wordt. De temp. haalde nog net de 17 gr.
  • 17/9 16:59 Ted:
    Correctie op zonnestand. Deze is nu rond 26 maart. Eindelijk een droge dag met zonnige perioden en 16 graden.
  • 17/9 14:44 Ko:
    Aan de zonnestand kun je goed zien dat we weerkundig al in de herfst zitten. Ongeveer net zo laag nu als half maart. Bewolking begint hier toe te nemen na een zonnige ochtend met kortstondig mist.
  • 17/9 13:26 Gerben:
    Het regent in Singapore 😀.
  • 17/9 11:41 Pieter:
    In de zon en uit de wind is weer voelbaar dat het eigenlijk nog zomer is. Geniet er van zolang het kan !!
  • 17/9 11:21 Kees:
    In Eindhoven een zonnig begin van de zondag. Inmiddels beginnen er stapelwolken te ontstaan. En nu maar afwachten, of ze uitgroeien tot een of meer buien. Gisteren is het hier vrijwel droog gebleven.
  • 17/9 10:17 John:
    Een heerlijk tintelend begin van de dag na een minimum van 4 graden te Rijen.
  • 17/9 09:52 Hans:
    Ik heb hier in de bebouwde kom geen mist gezien.
  • 17/9 09:52 Hans:
    Lekkere frisse nacht met 5.6 als minimum. Momenteel licht bewolkt bij 8.7 graden. Gisteren viel hier in Enschede-W de neerslag (0.1 mm) erg mee..Maxtemp. op zaterdag 15.5
  • 17/9 09:06 Gert:
    IJsselmuiden ook wat mist ondertussen weer opgelost
  • 17/9 08:32 Ko:
    Na vele maanden weer eens een keer vrij dichte mist te Breda. Jammer dat de zon het zo snel oplost.
  • 16/9 22:32 Ted:
    Nu 270,9. Overdag maar 0,8 mm erbij. Alleen koud met een max. van 13,6 graden.
  • 16/9 21:10 Pieter:
    Na de regen van vannacht is het hier droog gebleven Op de radar was te zien dat regen gebieden zowel ten noorden als ten zuiden van Purmerend lagen. maar die lagen vrijwel stil 199 mm septemberregen is wel even genoeg.
  • 16/9 19:50 Ko:
    Voor de moeite nog een klein buitje gehad van 1 mm. Ook net geen zonloze dag.
  • 16/9 16:09 Jaap:
    Vanaf de vroege morgen onafgebroken lichte regen bij vrijwel windstil weer Het lijkt nu in het westen wat lichter te worden.
  • 16/9 15:41 Hans:
    Een deel van de 800 parachutisten is geland op de Ginkelse heide in Ede. Zoals wel vaker gooide het weer roet in het eten met vanochtend veel te veel lage bewolking en later veel te veel regen. Jammer! Mogelijk landt straks nog een deel.
  • 16/9 12:47 Jaap:
    Vrijdagavond tegen middernacht begon het weer wat te regenen. Van de afgelopen nacht weet ik het niet zeker, maar vanaf vanmorgen vroeg gestaag lichte regen. Dit kun je geen buien meer noemen; het is een origineel regengebied. Zo zat het gisteren niet in de verwachting. Vanmorgen geen berichten beluisterd.
  • 16/9 12:21 Ko:
    Met de regen gaat het vandaag hier niks worden. Maar dat zat ook niet in de planning volgens de weerberichten. Het leek alleen zo mooi op de radar ;)
  • 16/9 12:09 Kees:
    Een opmerkelijk tafereel vandaag: een vrijwel stilliggende band met regen dwars van zuidwest naar noordoost over het land. Het zuidoosten lijkt het droog te houden.
  • 16/9 11:56 Dick:
    Hier in mijn achtertuin in Capelle aan den IJssel is de tussenstand 138,5 mm.
  • 16/9 11:33 Pieter:
    Sorrie, ik was een tussentijdse meting vergeten, het totaal komt nu op 199 mm regen in september in Purmerend.
  • 16/9 11:27 Ted:
    Nu 270,1 mm tot 16 sep. 11.15 uur in Assendelft Westzaan 256,5 mm. De metingen in Assenelft zijn met een 2e regenmeter gecontroleerd en de afwijking was maar 1,5%.
Bekijk het archief
Do 21 september 2017
Bezoekers online
Er zijn 83 gasten en 6 leden aanwezig: Dirk, Gerben, Hans, Richard, Theo
Inloggen